Sura 1 · dakika 6 za kusoma · dakika 7 za kusikiliza
Utangulizi
Basi, imesalia raha kwa watu wa Mungu. WAEBRANIA 4:9
Kuna msemo mmoja kuhusu kuhubiri ambao umenukuliwa katika mahubiri mengi kuliko karibu msemo mwingine wowote katika lugha ya Kiingereza. Mwandishi wake alisema kwamba alihubiri kama mtu asiyeweza kuwa na hakika kwamba atahubiri tena, na kama mtu anayekufa kwa watu wanaokufa. Watu wengi wanaourudia hawawezi kukuambia ni nani aliyeusema. Alikuwa Richard Baxter, na haukuwa urembo wa maneno. Aliuandika kama maelezo ya wazi ya hali yake mwenyewe. Alikuwa mgonjwa kwa sehemu kubwa ya maisha yake ya utu uzima, alitarajia kufa mapema kwa takriban miaka hamsini, na akauzika mji alioupenda chini ya Sheria ya Bunge. Uharaka uliokuwa katika mahubiri yake haukuwa wa kutengenezwa. Kwa kweli hakutarajia kuwa pale juma lililofuata.
Parokia Iliyobadilika
Anakumbukwa kwa mambo mawili, na mambo hayo yanakwenda pamoja. La kwanza ni kile kilichotokea Kidderminster, mji mgumu wa wafumaji katika Worcestershire alikofika mwaka 1641 na kukuta, kwa maelezo yake mwenyewe, parokia ambayo kwa sehemu kubwa haikuijua injili na iliyozama katika ulevi. Alipoondoka, miaka ishirini hivi baadaye, mahali hapo palikuwa pamebadilishwa kabisa — kiasi kwamba wageni walikuja kupaona, na badiliko hilo bado lilizungumzwa karne moja baadaye. Mitaa mizima iliimba zaburi watu wakirudi nyumbani kutoka kazini. Alilazimika kujenga roshani kanisani mara tano. La pili ni jinsi alivyofanya hivyo, kwa sababu njia yake haikuwa na mvuto wowote wa kishujaa kwa namna ya kushangaza. Alihubiri mara mbili kwa juma. Na alitenga siku mbili kamili kila juma ili kuketi na familia za parokia yake, nyumba moja baada ya nyingine, na kupitia nao imani ya Kikristo ana kwa ana — familia kama kumi na nne kwa juma, karibu familia mia nane kwa mwaka. Alifanya hivyo pamoja na msaidizi wake, kwa utaratibu, kwa miaka mingi. Hiyo ndiyo siri yote, na ndiyo sababu kitabu chake kuhusu huduma hakijawahi kuacha kuchapishwa.
Nusu Yake Nyingine
Lakini Baxter si tu mtakatifu msimamizi wa wachungaji wenye bidii, na kitabu kinachomwonyesha hivyo peke yake kingekosa kile alichokijali hasa. Kazi yake maarufu kuliko zote inahusu mbinguni. The Saints’ Everlasting Rest iliandikwa mwaka 1647, akiwa na miaka thelathini na mmoja, alipokuwa amelala mgonjwa sana mbali na nyumbani na mbali na vitabu vyake, akitarajia kabisa kufa. Aliiandika, alisema, kwa ajili yake mwenyewe — tafakari za mtu anayekufa kuhusu mahali alikokuwa akienda. Ikawa mojawapo ya vitabu vilivyopendwa zaidi katika karne yake, na ikamgeuza kutoka mchungaji wa kijijini kuwa jina linalojulikana katika kila nyumba. Nusu hizo mbili zinaelezana. Baxter alifanya kazi jinsi alivyofanya kwa sababu ya mahali alipoamini watu walikuwa wakienda. Alijitoa kuwafundisha katekisimu wafumaji wasiojua kusoma kwa sababu aliamini kila mmoja wao angeishi milele. Ondoa raha, na kazi haina maana; ondoa kazi, na raha inakuwa hisia tupu.
Jinsi Kitabu Hiki Kilivyopangwa
Sura kumi na tano fupi zinaeleza mafundisho yake, zikianza na upana wa roho uliomfanya kuwa wa kipekee, zikipitia fundisho lake kuhusu mbinguni na zoezi la kutafakari mambo ya mbinguni, kisha kuongoka na kuhesabiwa haki, kisha kazi ya kichungaji ambayo kwayo anajulikana zaidi, kisha nidhamu za kawaida za Mkristo — dini ya familia, kujichunguza, matumizi ya wakati — na mwishowe mateso, umoja na kufa vizuri. Kila sura inamalizika kwa mambo ya kutendea kazi na sala. Baxter angekubali, na huenda angeongeza zaidi. Alikuwa na msimamo wenye hamu isiyo na subira kwamba kweli inayoishia kabla ya kutendwa ni mbaya kuliko kutokuwa na faida, na kazi yake kubwa ya kimatendo — A Christian Directory — ina karibu maneno milioni moja ya mafundisho ya moja kwa moja kuhusu jinsi ya kuishi. Soma sura moja kwa siku, au moja kwa juma. Simama kwenye mambo ya kutendea kazi. Omba sala hiyo, au bora zaidi, omba sala yako mwenyewe. Neno moja kuhusu maandishi. Baxter aliandika Kiingereza cha karne ya kumi na saba ambacho wasomaji wengi hukiona kizito. Katika kitabu hiki chote mafundisho yake yamefupishwa kwa lugha ya kisasa badala ya kunukuliwa, ili hoja ijitokeze bila kichaka cha maneno. Wasomaji watakaoendelea kusoma maandishi yake ya asili wanapaswa kuonywa kwamba sentensi ni ndefu na mwendo ni wa taratibu; hiyo ni tabia ya karne ile, si ya mtu yule.
Jambo moja zaidi lazima lisemwe tangu mwanzo, na ni bora lisemwe waziwazi. Hiki si kitabu cha kumwabudu shujaa, na Baxter hafai hata kidogo kwa jambo hilo. Alikuwa mtu wa mabishano. Alitumia sehemu kubwa ajabu ya maisha yake katika malumbano — na maaskofu, na Wakongregationali (Independents), na Waquaker, na Waantinomia, na Wapresbiteri wenzake — na hakuweza kuuacha mjadala upite. Aliandika vitabu kama mia moja na arobaini, vingi vikiwa vya malumbano, na alikiri mwishoni mwa maisha yake kwamba alikuwa ameandika mno, kwa haraka mno, na kwa ukali mno. Fundisho lake kuhusu kuhesabiwa haki lilihukumiwa na wengi kuwa kupotoka kutoka mafundisho ya Kireformed ya kundi lake mwenyewe, na mabishano juu yake yalidumu karne mbili baada yake. Sura ya Imani na Kuhesabiwa Haki inaeleza alichokishikilia na mahali pingamizi zilipo. Msomaji anapaswa kulipima kwa makini badala ya kulikubali kwa sababu ya fadhila zake nyingine. Na busara yake ya kisiasa, kwa tathmini yake mwenyewe, haikuwa kamilifu. Alitumika kama kasisi katika jeshi la bunge na baadaye alijutia mengi ya yale ambayo upande ule ulifanya. Alisaidia kuleta Urejesho wa Ufalme na kisha akafukuzwa nao. Alikuwa, kama mwanahistoria mmoja wa kisasa alivyosema, mtu aliyefaulu kugombana na karibu kila kundi katika kanisa na serikali, kwa kawaida kwa sababu ya kanuni na wakati mwingine kwa sababu ya tabia yake. Baxter alijua hili kuhusu nafsi yake. Mojawapo ya mambo yenye thamani zaidi aliyowahi kuandika ni sehemu katika wasifu wake aliouandika mwenyewe ambapo anatafakari jinsi mawazo yake yalivyobadilika kadiri alivyozeeka: alikuwa amekuwa na imani ndogo zaidi katika busara yake mwenyewe, hakuvutiwa sana tena na elimu yake mwenyewe, alikuwa na upendo zaidi kwa wale waliotofautiana naye, na alisadiki zaidi kwamba mambo ya msingi ya Ukristo ni machache zaidi na ya wazi zaidi kuliko wapenda malumbano wanavyodhani. Ni kipande cha ajabu cha kujijua kutoka kwa mtu aliyetumia miongo mingi akibishana. Kwa hiyo shauri la kitabu hiki ni shauri la Maandiko: Jaribuni mambo yote; lishikeni lililo jema (1 Wathesalonike 5:21). Pale Baxter alipo mwaminifu — na katika kazi ya huduma, uhalisi wa mbinguni, wajibu wa kufundisha mtu mmoja mmoja na upana wa upendo wa Kikristo, kweli ni mwaminifu — yapokee kwa furaha. Pale anaposukuma kupita yale yaliyoandikwa, liwekee alama, liweke kando, na hutapoteza chochote.
Neno la mwisho kuhusu msomaji ambaye kitabu hiki kinamkusudia. Baxter aliwaandikia wafumaji wa Kiingereza katika mji wa soko wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe, na wachungaji waliotawanyika katika nchi iliyokuwa ikijirarua yenyewe kwa ugomvi juu ya utaratibu wa kanisa. Sasa anasomwa katika mahali ambapo hakuwahi kupasikia, na Wakristo ambao hali zao hazifanani hata kidogo na zake. Sababu ni kwamba aliandika kuhusu yale yasiyobadilika: kwamba watu hufa, kwamba ni lazima waambiwe kweli kabla hawajafa, kwamba wachungaji watawajibika kwa wale walio chini ya uangalizi wao, na kwamba nyumba ya kawaida ndipo dini inapofanywa kuwa halisi au kuachwa kimyakimya. Mambo hayo tayari yanangoja popote kitabu hiki kinapofunguliwa, na katika lugha yoyote kitakayopelekwa.