Okukyuka kwa Watchman Nee

Omubuulizi w’Enjiri Dora Yu

Mu 1920, Nee ng’alina emyaka kkumi n’omusanvu, yawulira okubuulira kw’omubuulizi w’enjiri Omuchina Dora Yu. Obuweereza bwe bwali kitundu ku kisinde ky’okubuulira enjiri okw’enzaaliranwa mu China, ekyali kiraga amazima amakulu: enjiri mu China yali tekyali ya baminsani ab’ebweru bokka. Abakristaayo Abachina baali babuulira Abachina bannaabwe Kristo n’obuyinza obw’omwoyo, era nga bategeera bulungi obuwangwa bw’abo be babuulira.

Nee teyakyuka lwa kuba nti Obukristaayo yali tabumanyi. Ekizibu kyali kya njawulo ddala. Yali amanyi Obukristaayo ekimala okutegeera nti singa akyuka ddala, Kristo yandimwetwadde.

Enjiri tebuuza bubuuza obanga omuntu asiima Yesu. Erangirira nti Yesu Kristo ye Mukama. Ku Pentekooti Peetero yalangirira nti, “Noolwekyo ennyumba yonna eya Isirayiri, bamanyire ddala nti oyo Yesu gwe mwakomerera ku musaalaba, Katonda yamufuula Mukama era Kristo!” (Ebikolwa by’Abatume 2:36).

Eri Nee, ekigambo Mukama kyandifuuse ekisalawo byonna. Obulokozi tebwali kufuna kusonyiyibwa kwokka ng’omuntu yeekuumira eddembe ery’okwefugira ebiseera bye eby’omu maaso. Okukyuka yakutegeera ng’okufuna ekisa era n’okwewaayo obwannannyini bw’obulamu bwe.

Omuwendo Ogukwekeddwa mu Kisa

Endagaano Empya ekwatira wamu amazima abiri abantu ge batera okwawula. Obulokozi kirabo ekitayinza kukolerwa, era Kristo alokola yeetwalira omuntu mulamba.

“Mwalokolebwa lwa kisa olw’okukkiriza. Tekwava mu mmwe, wabula kirabo kya Katonda. Tekwatuweebwa lwa bikolwa byaffe; noolwekyo omuntu yenna aleme okwenyumirizanga.” (Abaefeso 2:8-9).

Naye olunyiriri oluddako lugenda mu maaso nti, “Tuli mulimu gwa Katonda, abaatondebwa mu Kristo Yesu, okukolanga ebikolwa ebirungi, nga Katonda bwe yatuteekerateekera.” (Abaefeso 2:10).

Mu kubuulira kwe okw’oluvannyuma, Nee yaddangamu emirundi mingi nti ekisa kya Katonda si buyambi Katonda bw’awa obulamu obwefuga. Ekisa kitugatta ne Kristo. Omukkiriza aba wa Mulala.

Noolwekyo okulwana okwetooloola okukyuka kwa Nee kwali kusingako ku kukkiriza bukkiriza enjigiriza z’Ekikristaayo. Yalaba nga Kristo amusaba ebiseera bye eby’omu maaso. Omuvubuka ono yalina ebigendererwa ebinene. Yalina ebitone eby’amagezi n’essuubi ery’ebiseera eby’omu maaso. Okwewaayo eri Kristo kyali kitegeeza okulekayo eddembe ery’okusalawo ebitone ebyo gye binaamutwala.

Omulamwa guno gwandiddiddemu emirundi mingi mu bulamu bwe. Mu ndowooza ya Nee, okwewonga eri Katonda tekwali kaseera ka nneewulira ey’amaanyi akaawukana ku kusalawo okw’abulijjo. Kwali kuwaayo omuntu yenna mulamba eri Katonda olw’okusaasira kwe.

“Noolwekyo abooluganda mbeegayirira olw’okusaasira kwa Katonda, muwengayo emibiri gyammwe nga ssaddaaka ennamu entukuvu esanyusa Katonda, kwe kuweereza kwammwe okw’omwoyo.” (Abaruumi 12:1).

Obulamu Obuggya Butandika

Oluvannyuma Nee yannyonnyola okukyuka kwe ng’entandikwa y’obulamu obuggya ddala. Ebigambo ebyo bya Ndagaano Empya. Obukristaayo tebugamba bugambi nti omwonoonyi afuna amateeka amaggya ag’empisa. Bugamba nti omuntu ali mu Kristo aba kitundu ku kutonda okuggya.

“Noolwekyo omuntu yenna bw’abeera mu Kristo, aba kitonde kiggya; eby’edda nga bigenze, laba ng’afuuse muggya.” (2 Abakkolinso 5:17).

Okukkiriza kuno kwabumba engeri Nee gye yategeeramu okuzaalibwa omulundi ogwokubiri. Obulamu bw’Omukristaayo butandika n’ekintu Katonda ky’akola. Obulamu obw’omwoyo tebuva mu kusoma, mu buwangwa, mu kwefuga, wadde mu kukoppa. Katonda y’awa obulamu.

Yesu yagamba Nikodemo nti, “Omuntu bw’atazaalibwa mulundi gwakubiri tayinza kulaba bwakabaka bwa Katonda” (Yokaana 3:3). Oluvannyuma n’ayongerako nti, “Ekizaalibwa omubiri kiba mubiri, n’ekizaalibwa Omwoyo kiba mwoyo.” (Yokaana 3:6).

Nee yandizimbye bingi ku njawulo eyo. Omubiri guyinza okufuuka omubiri ogulongooseddwa, omubiri ogw’eddiini, omubiri ogwefuga, n’omubiri ogwewuunyisa, naye omubiri tegusobola kuzaala mwoyo. Eky’okuddamu kya Katonda kwe kuzaalibwa omulundi ogwokubiri.

Kino kinnyonnyola lwaki Nee yakambuwaliranga Obukristaayo obw’okungulu obwokka. Yatyanga nti emirimu gy’eddiini giyinza okukweka obutabaawo bwa mazima ag’omunda. Okujja mu kkanisa, okumanya enjigiriza, okukulira mu maka g’Abakristaayo, n’emirimu gy’obuweereza gyennyini, byonna biyinza okudda mu kifo ky’okumanya Katonda.

Okukyuka kwe kwamuleetera okwekengera obulamu bwe bwonna eby’omwoyo ebyewolebwa ku balala.

Okuliyirira n’Omutima Omulongoofu

Ekisinde ky’okuzuukusa eky’enjiri eky’edda kyeyoleka mu kukalambira nti okukyuka kulina okukwata ku nkolagana z’abantu ez’ennyini. Okwatula, okuliyirira, okusonyiwa n’obwesimbu tebyali biwundo bya kwesalirawo ku bumanyirivu obw’omwoyo.

Obulamu bwa Nee obw’Ekikristaayo obw’olubereberye bwazingiramu omulimu ogulumya ogw’okutereeza ebyo bye yali ayonoonye. Kino kyakwatagana n’ennono gye yandiyigirizza ennyo oluvannyuma: okussa ekimu ne Katonda n’omutima omulongoofu bitambulira wamu.

Pawulo yagamba Feliki nti, “Olw’essuubi lino lye nnina, nfuba bulijjo okuba n’emmeeme ennongoofu eri Katonda n’eri abantu.” (Ebikolwa by’Abatume 24:16).

Omutima ogw’omunda Omwoyo gw’agonzezza guyinza okufuuka ekimu ku bikozesebwa Katonda by’akulemberesa. Nee teyategeeza nti enneewulira ez’omunda tezisobya. Ebyawandiikibwa bye bisigala ekipimo ekitakyukakyuka. Naye yakkiriza nti obujeemu obutakoma bufuula omutima obutawulira bya mwoyo.

Kuno kwe kwenkanyankanya okukulu ennyo. Abakristaayo abamu beekebera buli kiseera okutuusa obukakafu bwabwe lwe bubula. Abalala boogera ku kisa mu ngeri ereka ekifo kitono nnyo eky’okwenenya. Okuyigiriza kwa Nee okusinga amaanyi kugaana ensobi zombi. Omusaayi gwa Kristo gutuwa okutuuka eri Katonda n’obuvumu, so ng’omusana gwa Katonda guyita omukkiriza okutambula mu bwesimbu.

“Bwe tutambulira mu musana nga ye bw’ali omusana, olwo tussakimu buli muntu ne munne, n’omusaayi gwa Yesu Omwana we, gutunaazaako buli kibi kyonna” (1 Yokaana 1:7).

Laba ensengeka: okutambulira mu musana tekudda mu kifo ky’omusaayi. Omusaayi gwe musingi gw’okunaazibwa. Naye ekisa kizaala abantu abeetegefu okujja mu musana.

Okuyitibwa Okujulira

Amangu okukyuka kwafuuka obujulirwa. Nee yeegatta ku bakkiriza abalala abavubuka mu kubuulira enjiri n’okusoma Bayibuli. Ekyo kifaanana ekkanisa eyasooka, abaafunanga Kristo mwe baamwogerangako mu ngeri ey’obuzaaliranwa.

Mu ndowooza ya Nee, enjiri teyali ya kwekuumira. Bwe kiba nti Kristo ddala bwe bulamu, olwo omukkiriza afuuka kitundu ku kigendererwa kya Katonda eky’okubunyisa obulamu obwo eri abalala.

Ekibuuzo kya Pawulo mu Abaruumi 10 kiraga butereevu ensonga y’obuminsani eri mu kukkiriza: “Kale balikoowoola batya oyo gwe batakkiririzaamu? Era balikkiriza batya oyo gwe batawulirangako? Era baliwulira batya awatali abuulira?” (Abaruumi 10:14).

Oluvannyuma Nee yanditambudde, n’abuulira, n’atendeka abaweereza, n’afulumya magazini, n’awandiika ebitabo, era n’ayamba okutandika ebibiina by’abakkiriza mu China yonna. Naye obuweereza obwo obunene bwasibuka mu ntandikwa entono: omuyizi eyali akyuse ng’ayogera ku Kristo.

Wano waliwo essomo Nee yennyini lye yandisiimye. Omulimu gwa Katonda gutera okutandika omuntu nga tannawulira nti yeetegese. Okukozesebwa mu by’omwoyo tekwetaagisa kumanya byonna. Kwetaagisa kugondera musana ogwaweebwa dda.

Mu kiseera kye kimu, obunyiikivu bwali bwetaaga okubumbibwa. Nee yalina amaanyi, amagezi n’obumalirivu, naye ebyo byali bisobola okumufuula omukozi w’eddiini ow’amaanyi eyandidduse nga tannalindirira Katonda. Noolwekyo omutendera oguddako mu bulamu bwe gwandibadde mukulu nnyo. Yali yeetaaga ekisingawo ku bubaka. Yali yeetaaga okuyiga amakubo ga Katonda.

Okuva ku Kusalawo okutuuka ku Buyigirizwa

Ebiwandiiko eby’omulembe guno ku kukyuka oluusi bimaliriza olugero ku kaseera ak’okusalawo. Endagaano Empya si bw’ekola. Okukyuka kuggulawo oluggi olw’obuyigirizwa.

Yesu teyagamba bugambi nti, “Mukyuse abantu.” Yagamba nti, “Kale mugende mufuule abantu bonna mu nsi zonna, abayigirizwa ... mubayigirize okugonderanga byonna bye nabalagira mmwe” (Matayo 28:19-20).

Obulamu bwa Nee oluvannyuma lwa 1920 bwafuuka essomero ery’obuyigirizwa eriwanvu. Ebimu bye yayiga byava mu Byawandiikibwa ne mu bitabo. Ebirala byava mu Bakristaayo abakulu. Bingi byava mu kulemererwa, mu kunenyezebwa, mu bulwadde, mu kuggwaamu essuubi, ne mu kulindirira.

Enjawulo eno wakati w’ekirabo n’okubumbibwa yandifuuse nkulu mu kuyigiriza kwe. Omuntu ayinza okuyitibwa Katonda ddala naye nga tannetegekera buvunaanyizibwa obumu. Ebirabo by’omwoyo biyinza okulabika amangu; okukula mu by’omwoyo kutera obutaba bwe kutyo.

Ekkanisa etera okulaba ekirabo ekirabika nga tennalaba mpisa etalabika. Nee yayiga nti Katonda akola mu ngeri ekontana n’okwegomba kw’abantu. Ffe tubuuza nti omuntu alina ebirabo anaakozesebwa mangu kyenkana ki. Katonda abuuza nti omuntu oyo anaabumbibwa mu buziba kyenkana ki.

Ensonga enkulu si y’obanga Katonda ayinza okutukozesa bukozesa, wabula obanga ayinza okutwesiga n’ebyo by’afaako awatali ffe kwezza mulimu gwe ng’ogwaffe.

Omusaalaba ku Ntandikwa

Omusaalaba gwali ku ntandikwa y’obulamu bwa Nee obw’Ekikristaayo, era gwandibadde wakati mu buweereza bwe obwakula obw’oluvannyuma.

Mu kusooka, buli Mukristaayo ayiga nti Kristo yafiirira ebibi byaffe. “Kristo yafa olw’ebibi byaffe, ng’Ebyawandiikibwa bwe bigamba” (1 Abakkolinso 15:3). Guno gwe musingi, era omuntu tayinza kugukulira n’agulekawo.

Naye Nee yeeyongera okulaba omulamwa omulala mu biwandiiko bya Pawulo: omukkiriza azingiddwa mu kufa kwa Kristo.

“Omuntu waffe ow’edda yakomererwa wamu naye ku musaalaba, omubiri gw’ekibi guleme kuba gwa mugaso, tuleme kuddamu kuba baddu ba kibi.” (Abaruumi 6:6).

Kino kyandifuuse ekimu ku byawandiikibwa ebikulu ebiri emabega w’ekitabo abasomi b’Olungereza kye bamanyi nga Obulamu bw’Ekikristaayo obwa Bulijjo. Nee yalaba Abaruumi 6 nga si kiragiro okusinga byonna ekitugamba okwekomerera ku musaalaba, wabula ng’ekirango ky’ekyo Katonda ky’akoze mu Kristo. Omulimu gw’omukkiriza gusooka kumanya kituufu ekyo, oluvannyuma okwerowooza okusinziira ku kyo, n’okwewaayo eri Katonda.

“Bwe mutyo nammwe mwerowoozenga okuba abaafiira ddala eri ekibi, naye abalamu eri Katonda mu Kristo Yesu.” (Abaruumi 6:11).

Enjawulo eno nnene nnyo. Okwekomerera ku musaalaba kwangu okufuuka engeri endala ey’okwefuba ku bwaffe. Pawulo tagamba nti omukkiriza alina okwetondera okwegatta ne Kristo olw’okwefuga okumala. Agamba nti Katonda yakola dda mu Kristo.

Okukyuka kwa Nee kwatandika okuzuula okw’obulamu bwe bwonna: nti Obukristaayo bwesigama ku ekyo Katonda ky’akoze nga omuntu tannaba kuddamu.

Omuvubuka mu Bwannannyini Obuggya

Ekiseera kino ekisooka ekikulu we kyaggweerako, ekkubo lya Nee lyali likyuse. Yali akyali muto, ng’akyayiga, era ng’akyali wala nnyo okuba omuyigiriza akuze emirembe egyaddirira gye bajjukira. Naye obwannannyini bwali bukyuse.

Ebigambo bya Pawulo eri Abakkolinso binnyonnyola ensonga eno: “Emibiri gyammwe si gyammwe ku bwammwe? Kubanga mwagulibwa na muwendo, noolwekyo emibiri gyammwe gigulumizenga Katonda” (1 Abakkolinso 6:19-20).

Okugamba nti “Siri wange ku bwange” kiyinza okuwulikika ng’ekinyigiriza okutuusa lwe kigattibwa ku “mwagulibwa na muwendo.” Okwewaayo kw’Omukristaayo kwe kuddamu eri okwagala okununula. Oyo eyeetwala omukkiriza y’Oyo eyeewaayo ku lw’omukkiriza.

Enjigiriza ya Nee ey’oluvannyuma oluusi yakozesanga ebigambo eby’amaanyi ebisaba ennyo ku buwulize, ku kwefuga ne ku buyinza. Emiramwa egyo bulijjo girina okutegeerwa okuva ku musingi guno. Okwewonga okw’omu Bayibuli tekutandika na kutya nkola ya ddiini, wabula n’okusaasira kwa Katonda okwabikkulirwa mu Kristo.

Omukkiriza ono omuggya yali yeetaaga abasomesa abayinza okumuyamba okwawula amazima ag’omwoyo ku bbugumu ery’eddiini. Omu ku basinga obukulu yali omuminsani Omungereza eyali abeera mu kasirise okumpi ne Fuzhou: Margaret E. Barber.

Kye yakola ku Nee kyali kinene nnyo okusinga obuweereza bwe obw’olwatu. Yandiyigirizza Nee eby’okuyiga ebyandiddiddemu mu bitabo bye okumala amakumi g’emyaka: lindirira Katonda, tewesiga maanyi go ag’obuzaaliranwa, ssa omuwendo ku mazima ag’omunda okusinga obuwanguzi obw’okungulu, era kkiriza omusaalaba ng’ekkubo lya Katonda erituusa ku kubala ebibala.

Okwenenya kwa Nnyina bwe Kwafuuka Oluggi

Ebiwandiiko ku kukyuka kwa Nee biggumiza ekifo kya nnyina, Lin Heping, eyaddamu okwewaayo eri Kristo mu buweereza bwa Dora Yu, era ekyo ne kikwata ku maka gonna. Ekimanyiddwa ennyo mu byogerwa kiri nti yeetonda eri omwana we olw’okumuyisa mu butali bwenkanya. Ka buli kalonda abe nga yajjukirwa bulungi ddala oba nedda, ennono ey’omwoyo eri mu kino ya Bayibuli nnyo.

Abazadde batera okulowooza nti okwetonda kunafuya obuyinza. Ekituufu kitera okuba ekikontana. Okwatula kuwa obuzito obw’empisa, kubanga kulaga nti obuyinza bwennyini buli wansi w’amazima.

Yakobo agamba nti, “Noolwekyo mwatulireganenga ebibi byammwe, era buli omu asabirenga munne” (Yakobo 5:16). Ekiragiro kino tekikoma ku bantu ab’eddaala erimu.

Eri Nee omuvubuka, okulaba Obukristaayo nga buleeta obwetoowaze mu muntu omukulu kiyinza okuba nga kyafuula enjiri okukkirizika okusinga ensonga endala yonna.

Okukkiriza okutasobola kugamba nti “Nasobya” kulina amaanyi matono nnyo okusemba Mukama eyakomererwa.

Okwewaayo n’Ebiseera eby’Omu Maaso

Okukyuka kwa Nee kwazingiramu okulwana ku ky’agenda okukola n’obulamu bwe. Yategeera nti okufuna Kristo kwali kuyinza okukyusa ebiseera bye eby’omu maaso, nga mw’otwalidde n’okwegomba okwali kumusuubiza ekitiibwa n’obuwanguzi.

Okuyita kwa Yesu kutera okuba bwe kutyo. Peetero ne Andereya baleka obutimba. Matayo aleka ekifo eky’okusoloolezaamu omusolo. Omufuzi omugagga asabibwa okwewaayo ekintu ekyalaga ekifuga omutima gwe.

Ebikwata ku buli omu byawukana, naye obuyigirizwa bukwata ku bwannannyini.

“Kale, buli muntu ku mmwe ateefiiriza byonna by’alina, tayinza kuba muyigirizwa wange.” (Lukka 14:33).

Olunyiriri luno si kiragiro eri bonna okukyusa amangu obwannannyini bw’ebintu byabwe byonna mu mateeka. Kiragiro eri bonna okukwasa Kristo obwannannyini bw’obulamu bwabwe.

Okuyigiriza kwa Nee okw’oluvannyuma ku kwewonga kukulukuta butereevu okuva mu ntandikwa eno. Obukristaayo tebuyinza kusigala nga kitundu kimu kyokka mu bulamu obulala bwonna obwefuga.

Okwagala, Obufumbo, n’Okwewonga eri Katonda

Enkolagana ya Nee ne Charity Chang yandifuuse kitundu ku kusomesebwa kwe okw’olubereberye mu kwewaayo. Ebiwandiiko by’obulamu bwe byogera ku kwagala kwe gy’ali nga tannaba kukkiriza. Yakkiriza nti okuwasa atali mukkiriza kwandikontanye n’Ebyawandiikibwa, noolwekyo n’asanga okusalawo okulumya.

Pawulo awandiika nti, “Temwegattanga wamu n’abatali bakkiriza” (2 Abakkolinso 6:14), ekyawandiikibwa Abakristaayo bangi kye bakozesa ku bufumbo olw’obumu obw’amaanyi obufumbo bwe buleeta.

Ku nkomerero Nee yalekayo enkolagana eyo okusinga okufuula omukwano mukama w’obuwulize. Oluvannyuma, Charity bwe yafuuka Omukristaayo, ekkubo ne liddamu okuggulwawo era ne bafumbiriganwa mu 1934.

Olugero luno lulaga ennono Nee gye yayigirizanga emirundi mingi: okwewaayo tekitegeeza kukozesa ssaddaaka okukaka Katonda. Tetuleka kintu Katonda alyoke abeere n’obuvunaanyizibwa okukituddiza. Ibulayimu ayimusa ekiso nga talina ndagaano ya kyama egamba nti Isaaka ateekwa okumuddizibwa mu ngeri ddala gye yali asuubira.

Okwewonga okw’amazima kuleka Katonda okusalawo ebinaavaamu.

Eri Nee, enkolagana eyo yaddawo ku nkomerero. Abakkiriza bangi abeesigwa bawaayo ebitaddawo. Noolwekyo obulungi bw’obuwulize tebuyinza kupimibwa ku ky’obanga olugero lukomekkerezebwa mu mukwano omulungi.

Okuliyirira ng’Obujulizi bw’Okukyuka

Empisa ya Nee ey’olubereberye ey’okutereeza ebyonoonese eraga ennono y’okuzuukusa eyali ebunye, eyatwalanga okwenenya ng’ekintu ekirabikira mu bikolwa. Zaakayo teyakoma ku kunenyezebwa mu mutima; yakyusa enkolagana ye n’ensimbi n’abo be yali alyazaamaanyizza.

“Mukama wange! Mpuliriza! Ebintu byange nnaabigabanyaamu wakati, ekitundu ne nkiwa abaavu; era obanga waliwo omuntu gwe nnali ndyazaamaanyizza, nnaamuliyira emirundi ena.” (Lukka 19:8).

Yesu amuddamu nti, “Olwa leero obulokozi buzze mu nnyumba muno” (Lukka 19:9).

Okuliyirira tekuyinza kugula kusonyiyibwa. Obugabi bwa Zaakayo kibala, si muwendo. Naye ekisa ekitakyusa nneeyisa kya kubuusibwabuusibwa.

Nee okuggumiza omutima omulongoofu kwasibuka mu kukkiriza kuno. Awasoboka, Abakristaayo basaanidde okuddaabiriza ekyo ekibi kye kyayonoona.

Amagezi geetaagibwa. Si buli kibi eky’edda nti kiyinza okutereezebwa butereevu awatali kuleeta kabi kalala, era okubuulirirwa abasumba kuyinza okwetaagisa. Naye okwenenya tekusaanye kusigala munda mwokka ng’omulala ye yasasula omuwendo.

Okukyuka ng’Okukyusa Obwannannyini

Okukyuka kwa Nee kutera okujjukirwa olw’obumalirivu bwakwo, naye amakulu gaakwo gali mu ekyo kye yakkiriza nti kikyuse. Enjiri teyali nzikiriza mpya bwokka ezaagattibwa ku bulamu obwaliwo. Yali kukyusa bwannannyini.

Pawulo awandiika nti, “Kubanga okwagala kwa Katonda kutuwaliriza, ng’omu bwe yafiirira bonna, bonna kyebaava bafa. Yafiirira abantu bonna; abalamu balemenga okubeera abalamu ku bwabwe bokka, wabula ku bw’oyo eyabafiirira era n’azuukira” (2 Abakkolinso 5:14-15). Ensonga eva ku Kristo okufa mu kifo kyaffe n’etuuka ku kwewonga. Kristo yatufiirira; noolwekyo obulamu obusigaddewo tebuyinza kutwalibwa ng’ekintu ky’omuntu eky’obwannannyini.

Omulamwa guno gwali mukulu nnyo eri Nee kubanga yali muvubuka era ng’alina ebirabo. Okukyuka kwamusanga si ku bibi ebyeyoleka byokka, naye ne ku kwegomba okutaliimu kibi. Mulimu ki gwe yandikoze? Ani gwe yandiwasizza? Linnya ki lye yandizimbye? Amagezi ge yandigakozesezza atya? Kristo okwetwala omuntu kwatuuka ne ku kusalawo okutayinza kugambibwa nti kubi mu mpisa.

Okwewaayo okw’engeri eno tekusaanye kutabulwa na kwanguyiriza. Endagaano Empya tegulumiza butafaayo. Yesu yayigiriza abayigirizwa okusooka okubalirira omuwendo. Pawulo yategekanga engendo ze, yakozesanga obutuuze bwe mu magezi, yakolanga n’emikono gye, era yakyusanga enkola okusinziira ku mbeera. Okwewonga kitegeeza nti n’amagezi ag’okwegendereza gennyini gafuuka ga buwulize. Omukkiriza akyalowooza, ateekateeka, alondawo, atereka, ayiga era apima, naye takyatwala by’ayagala nga kkooti esinga obukulu.

Okuliyirira kwa Nee okw’olubereberye kulaga engeri okwewaayo kuno gye kwali okw’ennyini mu bikolwa. Mu Byawandiikibwa, okwenenya kulina ebivaamu mu bantu. Zaakayo teyakoma ku kuwulira mu ngeri ndala ku bukumpanya; yatereeza akabi enneeyisa ye ke yali ereese. Pawulo bwe yabuulira mu Efeso, abaali bakola eby’obulogo abaakyuka ne balekayo mu lwatu ebitabo eby’omuwendo ebyali bikwatagana n’obulamu bwabwe obw’edda. Ekisa kyayingira mu bintu ebikwatibwako.

Naye okuliyirira kulina okusigala nga kufugibwa amagezi n’okwagala. Omuntu tasaanye kwetikkulula musango mu ngeri erumya abalala awatali nsonga oba eteeka omulala mu kabi. Ekigendererwa si kwebonereza. Ekigendererwa kwe kutambulira mu mazima. Omutima omulongoofu tegugulibwa na bikolwa bya kweraga; gukula ng’omukkiriza addamu mu bwesimbu eri omusana Katonda gw’amuwa.

Nee okuggumiza okwewonga era kwakuuma enjiri obutasalibwako n’efuuka kuwona musango kwokka. Endagaano Empya esuubiza okusonyiyibwa n’obulamu obutaggwaawo, naye era erangirira obwakabaka. Yesu ye Mulokozi era ye Mukama. Okulangirira kwa Peetero ku Pentekooti kugatta amannya ago gombi: Katonda yafuula Yesu “Mukama era Kristo” (Ebikolwa by’Abatume 2:36).

Eri abasomi ab’omulembe guno, ebigambo ku bwa Mukama bwa Kristo biyinza okukyamizibwa mu njuyi bbiri. Ensobi emu efuula obuwulize omuwendo ogusasulwa okufuna obulokozi. Ekyo kikontana n’ekisa. Endala efuna obulokozi naye n’etwala ebiragiro bya Kristo ng’amagezi ag’okwesalirawo. Ekyo kikontana n’obuyigirizwa. Olugero lw’okukyuka kwa Nee lusinga amaanyi bwe lukwatira wamu ebyo Ebyawandiikibwa bye bikwatira wamu: obulokozi kirabo kya Katonda eky’obwereere, era ekisa kireeta omuntu alokoleddwa wansi w’obufuzi bwa Kristo obw’okwagala.

Ekivaamu si kutya okw’obuddu, wabula ekifo ekiggya eky’eddembe. Omuntu eyafuulibwa omuddu w’okwefaako yekka ateekwa buli kiseera okwekuuma, okwesanyusa, okwegeraageranya n’abalala, n’okwewonya. Okwewaayo eri Kristo kutandika okusumulula obufuzi obwo obw’ekyejo. Yesu agamba nti, “Buli agezaako okuwonya obulamu bwe alibufiirwa, oyo alifiirwa obulamu bwe ku lwange alibuwonya” (Matayo 16:25). Ekigambo kino ekirabika ng’ekyekontanya kiri wakati mu kukyuka kw’Omukristaayo. Ekiweebwayo eri Kristo tekibula ku nkomerero; kiddizibwa mu nkolagana empya naye.

Nee yandimaze obulamu bwe obwasigalawo ng’ayiga essomo eryo erisooka mu buziba obweyongera. Okukyuka tekwamalawo buli lutalo n’okwefaako. Kwasalawo olutalo gye lugenda. Oyo eyamulokola yalina obuyinza okumukulembera.