Essuula 18 · eddakiika 11 ez’okusoma

Ekiseera Ekyokubiri Mu Bulamu Bwange Obw’eddiini (Okuzzibwawo Kw’okukkiriza)

Kyali mu mwaka gwa 1858, era nnalina emyaka amakumi abiri mu mukaaga. Nnali nnaakafiirwa muwala wange omuto omwagalwa ennyo, eyalina emyaka etaano, era omutima gwange gwali gulumwa ennaku. Saayinza kugumira ndowooza nti omwagalwa wange yali agenze yekka mu nsi etalimu Katonda; ate era, ne bwe nnakyukira ku luuyi lwonna, tewaali kabonero ka kitangaala.

Kyagwa nti mu kiseera kyennyini kino ensi ey’eddiini yali esasamazibbwa nnyo olw’okutandikibwa kw’enkuŋŋaana eza buli lunaku ez’omu ttuntu, ezaakubibwanga okuva mu ssaawa mukaaga okutuuka mu ssaawa musanvu, mu kitundu eky’obusuubuzi eky’ekibuga, nga zijjula abasajja abasuubuzi. Nnali mpuliddeko ku nkuŋŋaana zino ez’omu ttuntu n’obwegendereza obutono nnyo, kubanga nnalowooza nti zaali kugezaako kulala kwa nzikiriza ey’obukyamu efa okugezaako okuwagira ensonga yaayo.

Naye olunaku olumu ne mbeera okumpi n’ekifo emu ku nkuŋŋaana zino gye zaali zikubibwa, ne ndowooza nti ka nyingire ndabe engeri gye yali efaanana.

Kyali kya kyewuunyo okulaba ebibiina by’abasajja n’abakazi abaali beetavuddemu nga bakuŋŋaanye awamu mu ssaawa eyo mu kimu ku bitundu eby’ekibuga ebisinga okubeeramu emirimu, era nzijukira nga neebuuza obutategeera nti kino kyonna kyandibadde kikwata ku ki. Awo amangwago ekintu ne kimbaawo. Kye kyali oba engeri gye kyajja saabimanya, naye mu ngeri emu eriiso ery’omunda ne libulukuka mu mmeeme yange, ne kiba ng’endaba nti mu butuufu Katonda yali wa mazima — amazima agasookera ddala ku g’amazima gonna — era nti ekintu kyokka ekyali eky’okukolebwa kwali kunoonyereza byonna ebimukwatako.

Tekyali kiseera kya kwewulira kw’okutya Katonda, ng’ekyo kye nnali nnoonya, wabula kyali kukakasibwa, kukakasibwa nga kuli kwe kujjira omuntu ekizibu eky’okubala bwe kigonjoolwa amangwago. Omuntu tawulira nti kigonjooddwa, wabula akimanya, era tewayinza kubaawo kibuuzo kirala. Sijjukira kigambo kyonna ekyayogerwa. Sirina na kye mmanyi nti nnawulirako. Enkyukakyuka ey’amaanyi yali egenda mu maaso munda yange eyali ey’omugaso omunene ennyo okusinga kigambo kyonna omubuulizi asinga okwogera obulungi kye yandiyinza okwogera. Katonda yali yeeraga nga Ye ali mu butuufu, era emmeeme yange n’ebuuka n’okaaba okutaziyizika okumumanya.

Tekyali nti nnawulira nti ndi mwonoonyi eyeetaaga obulokozi, oba nti nnali neeraliikirivu olw’ebiribaawo mu maaso. Tekyali kibuuzo kya buntu bwange n’akatono. Kyali kyokka nti nnali ntegedde nti Katonda waliwo, era nti nnawulira nti sisobola kuwummula okutuusa lwe ndimumanya. Nnandibadde mulungi oba mubi; nnandibadde ŋŋenda mu Ggulu oba mu muliro — ebintu bino byali ebweru w’ekibuuzo. Kye nnayagala kyokka kwali kumanyiganya ne Katonda oyo gwe nnali ntegedde amangwago. Engeri gye nnandikitandiseemu kye kyali ekibuuzo ekyokka ekyampeeka. Saalina muntu gwe nnandyagadde okubuuza, era tekyanjijira nti okusaba kwandinyambye.

Kyandabikira ng’okuyiga ettabi eriggya era ery’ekitalo ery’okumanya lye nnali nteekwa okwewaayo mu n’obunyiikivu bwonna, era ne nsalawo nti oboolyawo Bayibuli kye kitabo kye nnali nneetaaga. “Ekitabo kino,” ne njogera bwe ntyo mu mutima gwange, “kyeyogera nti kituyigiriza ebikwata ku Katonda. Ka ndabe oba kiyinza okunjigirizako ekintu kyonna.”

Nnali ŋŋenda n’amaka gange okumala wiiki eziwerako ku lubalama lw’ennyanja, era ne nsalawo obutatwala bitabo birala okuggyako Bayibuli, n’okugezaako okunoonyereza kye yayogera ku Katonda.

Mu kitabo kyange eky’ebyafaayo nawandiika ku lunaku olw’omwezi ogwa 16 Julaayi 1858: “Nzudde Bayibuli yange e Atlantic City mu biseera bino eby’ekyeya nga mmalirivu okunoonyereza enteekateeka yaayo ey’obulokozi bw’eri. Enteekateeka zange nzennyini zimenyese ddala, kaakano ka ngezeeko eza Katonda bwe kirisoboka. … Ngezaako okumukkiriza nga bwe kityo omwana omuto. Nzisezza ku bbali endowooza zange eza dda ez’ekyo ky’ali ateekwa okukola n’okwogera, era nzidde mu bwangu obw’omutima eri Bayibuli okulaba ekyo ky’akoze era kye yayogera; era nnaamukkiriza.”

Waliwo omuntu eyali ayogedde omulundi gumu nga mpulira nti ekitabo ky’Abaruumi kirimu ebigambo ebisinga obweyu n’obujjuvu eby’enjigiriza ey’Obukristaayo ebisangibwa mu Bayibuli, ne neemalirira okukisoma. Ekyo kye nnandikiyinzizza okukivaamu awatali kulagirirwa sisobola kukyogera, naye olunaku olumu nategeeza omukyala eyali atukyalidde, engeri gye nnali nsanyukira okugezaako okutegeera enjigiriza ey’Ekitabo ky’Abaruumi, naye engeri gye nnakizuula nga kizibu, n’alyoka aŋŋamba nti yalina akatabo akaamunnyonnyola, era n’ambuuza oba yandiŋŋabidde ako.

Nakakkiriza n’obwesunge, era ne nkasanga nga kannyonnyola ennyo. Kaali kalanga enteekateeka ey’obulokozi nga bwe yannyonnyolwa mu ssuula ey’okusatu, ey’okuna, n’ey’okutaano ez’Abaruumi mu ngeri ennyangu, ey’obusuubuzi, eyankwatako nnyo. Kaagamba nti abantu bonna baali boonoonyi, era bonna baasaanira okubonerezebwa — nti bonna baayonoona ne basubwa ekitiibwa kya Katonda, era nti tewaali mutuukirivu, newa n’omu; era kaalangirira nti kyekyava buli kamwa kaziyizibwa era ensi yonna n’esalirwa omusango mu maaso ga Katonda (Abaruumi 3:1 – 19).

Kaayongerayo okulaga nti tewaali kudduka mu kino okuggyako mu butuukirivu bwa Kristo, obwali “eri bonna era ku bonna abakkiriza”; era nti Kristo ye yali ekitangirira kyaffe, gwe twafunira “okusonyiyibwa kw’ebibi ebyayita” (Abaruumi 3:20 – 26). N’oluvannyuma kaalaga nti olw’enkola eno okwenyumiriza kwonna okwaffe kwazibibwa, era twaweebwa obutuukirivu mu maaso ga Katonda, si lwa kintu kyonna kye twali tukoze oba kye twali tuyinza okukola, wabula lwa ekyo Omulokozi waffe ow’Obwakatonda kye yatukolera (Abaruumi 3:27 – 31).

Kaalangirira nti Kristo ye yali omusigire w’aboonoonyi — nti mu kifo kyabwe yali yeetisse ekibonerezo kye baasaanira, era nti byonna bye twali tuteekeddwa okukola okusobola okufuna omugaso omujjuvu ogw’okusikirira kuno kwali kwokka kukukkiriza, n’okukkiriza okusonyiyibwa okwaguligwa bwe kityo.

Mazima, kuno kwali kutaputa kwa mateeka era kwa busuubuzi nnyo okw’ebitundu bino, era tekwali kutaputa kwe nnandibiwadde kaakano n’akatono; naye njagala okwogera, mu butuufu nga bwe nsobola, engeri ebintu gye byankwatako mu kiseera ekyo. Obukamba n’obw’ebweru bw’okutaputa kuno bwe bwakyanguyiza obutamanya bwange okukikwata, era kyankuba mu kiseera ekyo ng’enteekateeka esinga okuba ey’amagezi era esanyusa.

Kyali “nteekateeka ya bulokozi” gye nnasobola okutegeera. Tewaali kya kyama oba kya kyekyamu ku yo — tewaali kunyiikira mu nneewulira, tewaali kunoonya bumanyirivu. Byonna byali mulimu gwa muntu mulala ogwannukolerwa, era tewaali kye kyansaba okuggyako okutegeera n’okukkiriza okw’obwangu, okw’amagezi ag’obulijjo. Bwe kyogerwa awatali kubuubuutira, kyali bwe kiti: Ffenna twali boonoonyi, era kyetuvudde tusaanira okubonerezebwa. Naye Kristo yali yeetisse ebibi byaffe era n’aweebwa ekibonerezo mu kifo kyaffe, era kyekyava Katonda eyali asunguwadde atangiririrwa, era n’ayagala okutusonyiwa n’okutuleka nga tuli ba ddembe. Tewali kintu kyandibadde kyeyolefu era kyangu okusinga. Ne omwana omuto yandikitegedde.

Byonna byali ebweru w’omuntu ye, era tewaali kwetaaga kunoonyereza munda oba kukuŋŋaanya nneewulira z’omunda okutereeza ebintu ne Katonda. Kristo yali abitereezezza, era tewaali kye twali tuteekeddwa okukola okuggyako okubyaniriza byonna ng’ekirabo eky’obuwa okuva gy’ali. Ate era, Katonda eyasobola okuteekateeka enteekateeka ennyangu bwe eti yali ategeerekeka era asemberekeka, era ne ntandika okulowooza nti kiteekwa okuba nga kya mazima.

Bino byonna biwulikika ng’eby’ebweru nnyo era eby’obukamba nnyo, naye, ka kibe nga bikamba, emabega waabyo waaliyo amazima amakulu agasookera ddala nti Katonda yali, mu ngeri emu, mu Kristo nga atabaganya ensi ne Ye; era gaali mazima gano ag’omugaso ag’okutabaganyizibwa wakati wa Katonda n’omuntu agaali gankutte. Era nzikiriza nti gano ge mazima, ka gayogerwe mu ngeri yonna, agali ekintu ekimu ekyetaagisa ku ntandikwa ya buli bulamu bw’eddiini obusanyusa. Emmeeme eteekwa okumanya nti byonna biteredde wakati waayo ne Katonda nga tennaba kugezaako, n’omutima gwonna, okusinza n’okuweereza Ye.

Nnali nzudde amazima gano ag’omugaso, era obulamu bw’eddiini ne buntandikira n’essanyu ery’obwesunge n’obunyiikivu. Mu kitabo kyange eky’ebyafaayo, nsanga ebyawandiikibwa bino mu 1858: “20 Agusito 1858. Ddala njja eri Kristo? Neebuuza ekibuuzo kino n’okwewuunya n’okwesamba. Emyezi gy’edda kyalabika nga tekisoboka ddala. Naye nzikiriza nti njja. Kirabika ng’amazima gano agali mu Ndagaano Empya gakutte emmeeme yange, era siyinza kugawakanya. Katonda yekka y’amanyi enkomerero gy’eriba.”

“21 Agusito 1858. Ebitundu bingi eby’Ebyawandiikibwa binywezeddwa mu birowoozo byange nga nsoma, era, olw’okuba nnamalirira okukkiriza kwokka awatali kuwakanya oba kubuuza, neesanga nga nzija eri Kristo awatali kwewala ng’Omununuzi wange. Ekigambo kyange ekikulu mu wiiki entono eziyise kibadde ‘Bw’atyo bw’ayogera Mukama’ ng’ensonga ekakasa mu buli nsonga.”

“30 Agusito 1858. Kaakano mpummulira kwokka ku bujulizi bwa Katonda ye ng’omusingi gw’essuubi lyange.

Agamba nti Yesu Kristo ye Mwana we omwagalwa ennyo, era nkikkiriza. Ate era agamba nti yawaayo Omwana we okuba ekitangirira eky’ebibi byaffe, era kino nakyo nkikkiriza. Ye Mulokozi wange, si mubeezi wange kyokka, era mpummulira mu mulimu gwe ogwaggwa. Ne omutima gwange omukakanyavu ogw’obutakkiriza tegukyayinza kwewala kukaaba nti, ‘Mukama, nzikiriza; nnyamba obutakkiriza bwange.’”

“13 Sebutemba 1858. Omutima gwange gujjudde omuwendo omungi ennyo ogwa Kristo. Era mbuze mu kyewuunyo bwe ntegeera okusaasira kwe okutaliiko kkomo gye ndi, nze atasaanira n’akatono ekisa ekitono ekiva mu mikono gye. Ayinza atya okuba omuwombeefu era omwagazi bw’atyo! Nsobola okuwandiika ebigambo nti, ‘Byonna bya kisa kya buwa,’ naye biraga bunafu bwokka amakulu amanene ge nnina ag’obuwa obutaliiko kkomo obw’ekisa kino. ‘Bwe twali tukyali boonoonyi Kristo n’atufiirira.’ Waliwo ekintu kyonna ekyandibadde eky’obuwa okusinga kino? Nnamaze ebbanga eddene nga neesobezza mu kugezaako okwekolera obutuukirivu bwange nzennyini, era ne nzuulamu obukoowu bungi bwe butyo, nti mpulira ng’sisobola kusiima na kimu ekiwummulo ekiweereddwa omukisa kye nnina mu Kristo. ‘Oyo atamanya kibi yamufuula ekibi ku lwaffe, tulyoke tufuuke obutuukirivu bwa Katonda mu ye.’ Si kya kwewuunya Omutume okukaaba n’omutima omujjuvu nti, ‘Katonda yeebazibwe olw’ekirabo kye ekitayogerekeka!’”

Ekitabo kyange eky’ebyafaayo kijjudde ebyawandiikibwa ebifaananako, naye bino binaamala okwogera ku kizuuliddwa eky’ekitalo kye nnali nzudde. Njagala kitegeerekeke bulungi nti byonna byanjijira ng’ekizuuliddwa, so si mu ngeri yonna ng’ekituukiddwako. Nnali nnoonya ebituukibwako mu biseera eby’edda, naye kaakano nnali nfiiriddwa endowooza yonna ey’ekintu kyonna eky’okutuukirira kwange nzennyini mu kumasamasa kw’ebizuuliddwa byange eby’obulokozi obuyita mu Kristo.

Tekyali nate n’akatono kibuuzo kya kyo kye nnali oba kye nnayinza okukola, wabula kyali kibuuzo kya Katonda kye yali n’ekyo kye yali akoze. Kirabika nnali neefiiriddwa nzennyini, nga nze, mu kino ddala, era nga nfaayo kwokka ku kunoonyereza byonna bye nnasobola ku mulimu gwa Kristo.

Ekintu ekyanneewuunyisa kwali engeri gye nnayinza okumala ebbanga eddene bwe lityo nga mbeera mu nsi eyalimu Bayibuli, ne siba nti nnazuula bino byonna emabega. Lwaki tewaali n’omu eyali antegeezezza? Abantu abaali babizudde baayinza batya okwekwekera amawulire amalungi ag’ekitalo bwe gati? Mazima, saayinza kugekwekera nzekka, era nnali nnamalirira nti tewaba n’omu gwe nnandisobodde okutuukako ayinza okulekebwa olunaku olulala mu butamanya, okutuusa lwe nnasobola okuyamba.

Natandika okukwatirira buli muntu, nga mbasika mu nsonda ne mu mabega g’enzigi okubategeeza ebintu eby’ekitalo era ebisanyusa bye nnali nzudde mu Bayibuli ebikwata ku bulokozi obuyita mu Mukama waffe Yesu Kristo. Kyandabikira ng’amawulire amalungi agasinga obulungi omuntu yenna gye yali alina okwogera, era nneenyumiririzaamu okugategeeza.

Naye nnali mmanyi kitono nnyo ku ndowooza z’Obukristaayo n’amannya g’Obukristaayo, nti saalina n’endowooza entono nti ekyo kye nnali nzudde kyaleeta njawulo yonna gye ndi nzennyini, oba nti okukkiriza kwange bino byonna kwanfuula ekyo kye baayita Omukristaayo. Kyandabikira kwokka nti nnali nzudde ekintu ekisanyusa ku Katonda, ekyali kinjijudde essanyu, era kye nnayagala buli muntu omulala amanye. Naye nti okuzuula kuno kwe kwali kikola ekyo ekyayitibwanga “okukyuka,” oba nti nze nzennyini nnali njawulo mu ngeri yonna ku kye nnali emabega, tekyanjijira mu mutwe n’akatono.

Naye olunaku olumu, mukwano gwange eyali “Ow’oluganda ow’e Plymouth,” bwe yampulira nga njogera olugero lwange, n’aleekaana nti: “Katonda yeebazibwe, Mukyala Smith, olwokubanga ku nkomerero ofuuse Omukristaayo.” Nnamutegeera kitono nnyo, nti amangwago ne muddamu nti: “Nedda, siri Mukristaayo n’akatono. Nzudde kwokka amawulire amalungi ag’ekitalo ge sirina kumanya emabega.”

“Naye,” n’anywerera, “okuzuula ako kennyini kukufuula Omukristaayo, kubanga Bayibuli agamba nti buli akkiriza amawulire gano amalungi avudde mu kufa n’atuuka mu bulamu, era azaaliddwa Katonda. Wakamala okwogera nti ogakkiriza era ogasanyukira, kale mazima ovudde mu kufa n’otuuka mu bulamu era ozaaliddwa Katonda.”

Nalowooza akaseera, ne ndaba amagezi ag’ekyo kye yayogera. Tewaali kukiwona. Era n’okussa ng’ekifuufu ne njogera nti: “Kale, nteekwa okuba bwe ntyo. Mazima nkkiriza amawulire gano amalungi, kale mazima nteekwa okuba nga nzaaliddwa Katonda. Kale, nsanyuse.”

Okuva mu kaseera ako ensonga n’egonjoolwa, era tewali kubuusabuusa ku kuba kwange omwana wa Katonda n’okuba nti nnina obulamu obutaggwaawo okuvaayo okubaddeko amaanyi n’agatono ku nze. Nadduka eri Bayibuli yange okwekakasa nti tewaali nsobi, ne ngisanga nga ejjudde nnyo enjigiriza eno.

“Akkiriza alina.” “Akkiriza ali.” Kyalabika nga tewali kirala kya kwogerwa ku ekyo. Ebitundu bisatu byankuba naddala: x 1 Yokaana 5:1: “Buli akkiriza nti Yesu ye Kristo azaaliddwa Katonda.”

x Yokaana 3:24: “Mazima, mazima, mbagamba nti, Awulira ekigambo kyange n’akkiriza oyo eyantuma, alina obulamu obutaggwaawo, so talijja mu kusalirwa omusango, naye avudde mu kufa n’atuuka mu bulamu.”

x Yokaana 20:30 – 31: “Era n’obubonero obulala bungi mazima Yesu bwe yakola mu maaso g’abayigirizwa be, obutawandiikibwa mu kitabo kino: naye bino byawandiikibwa, mulyoke mukkirize nti Yesu ye Kristo, Omwana wa Katonda; era nga mukkiriza mube n’obulamu mu linnya lye.”

Kyalabika nga tewali kirala kya kwogerwa. Waaliwo ebintu ebikwata ku Kristo, ebyawandiikibwa mu Bayibuli, nga byeyolefu ng’obudde obw’emisana, era nakkiriza ebyawandiikibwa n’omutima gwange gwonna n’emmeeme yange yonna, era kyekyava siyinza kubuusabuusa nti nnali omu ku abo abaalina “obulamu mu linnya lye.” Ekibuuzo ne kigonjoolwa awatali kuwakana kulala kwonna. Tekyali kya ngeri gye nnawulira, wabula kya ekyo Katonda kye yali ayogedde. Amagezi gaakyo gaandabikira nga tegayinza kuziyizika; era tegankakasa mu kiseera ekyo kyokka, naye ganswazizza mu buwanguzi okuyita mu buli ngeri ey’okubuusabuusa ku nkolagana yange ne Katonda okuva olwo. Era nsobola okugiwa buli abuusabuusa ng’eddagala eritalema.

Mazima, amangwago, bwe nnamala okuzuula kuno okulala nti nnali Mukristaayo, natandika okukugatta ku lugero lwe nnali njogedde dda, nga mmalirizanga okwatula kwange n’ebigambo nti: “Ne kaakano, bw’okkiriza bino byonna, oli Mukristaayo, kubanga Bayibuli agamba nti akkiriza azaaliddwa Katonda, era alina obulamu obutaggwaawo.”

Nnali nkutte ekyo ekiri omusingi ogwetaagisa ogw’eddiini yonna — kwe kuli, okutabaganyizibwa ne Katonda — era nnali mumulabyeko omulundi ogusooka nga bw’abikkulwa mu maaso ga Yesu Kristo. Okumutya kwange kwonna kwali kubuze. Yanjagala, yansonyiwa, yali ku luuyi lwange, era byonna byali biteredde wakati waffe.

Ate era nnali njize nti okumanya kwange Katonda kwali kuva mu bulamu n’ebigambo bya Kristo, so si, nga bwe nnali ndowooza bulijjo, mu nneewulira zange nzennyini ez’omunda; era okuweweera kwange kwali kutayogerekeka.

Kaakano nsobola okulaba, nga nkyusa amaaso emabega, nti mu ngeri nnyingi nnali nkomye kwokka ku ngulu w’amazima ag’omwoyo agaali gakwekeddwa wansi w’enjigiriza ze nnali nnyweredde n’obwesunge. Nnali nkyali ku ntandikwa y’ebintu. Naye kwali kutandika mu kkubo ettuufu, era kwali kuyingiza mu “bulamu obw’obungi,” obwali, nga olugero lwange bwe lunaalaga, bugenda okujja oluvannyuma.

Mu kiseera kino, nnali nfunye okulaba kwange okusooka ku ngeri Katonda gy’ateefaako ku Ye yekka. Kyali kikyali kulaba kwokka, naye kyali kimala okunfuula omusanyufu ennyo nga nnyakaana.

Olupapula 1 / 8 · 11 eddakiika zisigadde mu ssuula