Nsobye Wa?

Kino kye kibuuzo kyo ky’obuuza n’obwagazi bungi, ggwe emmeeme y’Omukristaayo, era kye kyemulugunyo kyo ekikaawa. Ku maaso ne mu bulamu bw’abalala b’omanyi, olabyeko ekitangaala, essanyu n’amaanyi, by’obakwatirwa obuggya n’okwegomba okukunyigiriza; naye ku ebyo wandisaanidde okwebaza Katonda n’omutima gwonna. Kirungi bwe tutandika obutamatira ku mutendera ogwa wansi kwe twali tumanyidde okubeera, ne tutandika okubuuza ekyama ky’obulamu obusinga obuwoomi, obusinga ekitiibwa, era obusinga okuwangula. Eyeebase bw’akyukakyuka ku kitanda aba anaatera okuzuukuka, era ajja kukizuula nti ekitangaala ky’enkya kyatandika dda okwaka okwetooloola ekitanda kye yeebakiddeko ekiseera ekiwanvu ennyo. "Zuukuka ggwe eyeebase, Ozuukire mu bafu, Kristo anaakwakira."

Naye tulina okujjukira nti obutonde bw’abantu bwawukana. Abamu balabika ng’abaazaalibwa mu kizikiza, era mu bulamu bwabwe bwonna batambula n’omuze gw’ennaku gwe baasikira. Obutonde bwabwe buyimba mu ddoboozi ery’ennaku, era bukwatibwako mangu nnyo okunakuwala. Bulijjo batunuulira oludda olw’ekizikiza olw’ebintu, era ne mu ggulu erisinga okutangaala bazuulamu ekire ekitono ekyenkana ng’omukono gw’omuntu. Ekkubo lyabwe lya kisiikirize, omusana mwe guyingira katono era n’obuzibu nga guyita mu bikoola ebikutte enzikiza waggulu waabwe.

Obutonde ng’obwo oyinza okuba nabwo; era bwe kiba bwe kityo, tosuubira kufuna ssanyu eryo lyennyini erijjudde erijjira abalala, era teweemulugunyanga bwe kiba bwe kityo. Guno gwe mugugu emikono gy’Omulokozi wo gye gyakubumbira, era olina okugwetikka ku lulwe: nga teweemulugunya, nga togwolesa balala, era nga togukkiriza kuwangula mwoyo gwo omunywevu era omumalirivu, wabula ng’ogusitula mu kasirise, era ng’ogulumiza Katonda mu byonna. Naye newankubadde nga kiyinza obutasoboka kufuna ssanyu erijjira abalala, waakiri wayinza okubaawo okuwummula, n’obuwanguzi, n’emirembe ‑‑ ebirabo ebisinga obulungi eggulu bye liwa omuntu.

Era tulina okujjukira nti enneewulira si kye kipimo ekituufu eky’embeera yaffe ey’omwoyo. Omutima omutuufu emirundi mingi gweyoleka mu mutima omusanyufu, ng’obulamu obulungi obw’omubiri bwe butera okweyolekera mu kujaganya. Naye si bulijjo bwe kiba. Mu bigambo ebirala, obutaba na ssanyu tekikakasa bulijjo nti omutima mukyamu. Kiyinza okukikakasa, naye mazima si buli kiseera. Oboolyawo obusimu bukooye nnyo, nga bwe kyali ku Eriya mu ddungu, bwe yamala akanyigo ak’e Kalumeeri n’okudduka kwe, n’agalamira ku musenyu n’asaba afe ‑‑ okusaba Katonda kwe yaddamu, si na kunenya, wabula n’emmere n’otulo. Oboolyawo Mukama aggye ekitangaala ku nsi alabe obanga ayagalibwa ku lulwe yennyini oba olw’ebirabo bye byokka. Oboolyawo okukangavvulwa kw’obulamu kutuuse ku Gesusemane, ekikompe ekikaawa we kiteekebwa ku mimwa n’omukono gwa Kitaffe, newankubadde nga Yuda yekka y’alabika; era mu bulumi obw’akaseera obuva mu kufuba okwefiiriza by’oyagala, osobola kyokka okugalamira ku ttaka, ng’okaaba amaziga mu ddoboozi ery’omwanguka, empewo ey’ekiro gy’etwala eri Katonda. Mu mbeera ng’ezo, essanyu erijjudde teririna we lisaanidde. Langi enzirugavu ze zisaanira emmeeme egezesebwa era ebonaabona. Okujaganya tekwandisaanidde wano, ng’ebinyumu bwe bitasaanira mu maka agakubiddwa okufa. Okugumiikiriza, obuvumu n’okukkiriza bye bisaanidde okweyoleka mu biseera ng’ebyo.

Naye bwe tumala okulowooza ku bino byonna, kya mazima nti bangi ku ffe, olw’ensobi yaffe ffe bennyini, tufiirwa omukisa ogwandituleetedde okumasamasa n’ekitangaala ky’Olusuku lwa Katonda; era okufiirwa okwo kuva ku kamogo akamu mu mpisa zaffe, ke twandikoze obulungi okuzuula n’okutereeza.

I. ‑‑ OBOOLYAWO TOYAWULA WAKATI W’EKIFO KYO MU YESU N’EBY’OYITAMU.

Bye tuyitamu bikyukakyuka ng’obudde obw’omwezi ogw’okuna; kaakano omusana, kaakano ebire; ekitangaala n’ebisiikirize nga biwondana ku nsenyi ennene ez’omuddo oba ku nnyanja erimu amayengo ag’ejjovu. Naye ekifo kyaffe mu Yesu tekikyuka. Kifaanana nga ye ‑‑ nga bwe yali jjo, ne leero bw’ali era bw’aliba emirembe n’emirembe. Tekyatandikira mu ffe, wabula mu kwagala kwe okutaggwaawo, okwalaba edda byonna bye twandibadde, ne kutwagala newankubadde nga biri bityo. Tetwakigula ffe, wabula kyagulwa n’omusaayi gwe ogw’omuwendo omungi, ogutuwolereza n’amaanyi n’obuwanguzi bwe bumu ne bwe tuba nga tetusobola na kukyetwalira, nga bwe kiba ng’okukkiriza kwaffe kuli waggulu nnyo. Tekikuumibwa ffe, wabula Omwoyo Omutukuvu. Bwe tuba twaddukira eri Yesu okufuna obulokozi, nga twekweka mu ye, nga tumwesigama era nga tumwesiga, newankubadde nga tulina okubuusabuusa kungi, nga bwe tusobola, kale tuli bumu naye emirembe gyonna. Twali bumu naye mu ntaana; bumu naye ku makya ga Pasika; bumu naye bwe yatuula ku mukono ogwa ddyo ogwa Katonda. Kaakano tuli bumu naye ng’ayimiridde mu kitangaala ky’akamwenyumwenyu ka Kitaffe, ng’emikono n’amagulu g’omuwuga bwe biri obumu n’omutwe, newankubadde ng’omutwe gwokka gwe gwetooloddwa ekitiibwa ekibuguumirivu eky’enjuba, ng’ebitundu ebirala bikwese wansi w’amayengo. Era tewali kubuusabuusa wadde okunakuwala okuyinza, wadde akaseera akamu, okukosa oba okukyusa okukkirizibwa kwaffe eri Katonda olw’omusaayi gwa Yesu, ekyo kye kintu eky’olubeerera.

Kino oboolyawo tokitegeeranga, wabula olowoozezza nti ekifo kyo mu Yesu kikosebwa enneewulira zo ezikyukakyuka. Ekyo kyandibadde ng’okulowooza nti obugagga bw’omwana omuto akuumibwa kkooti bukendeera oba bweyongera okusinziira ku ssente entono z’aweebwa okusaasaanya. Ekifo kyaffe mu Yesu ye ntereka yaffe ennene eyateekebwa mu bbanka. Enneewulira zaffe, ne mu mbeera yaazo esinga obulungi, ziba ssente ntono ez’okusaasaanya, ezitayimirira kuyita mu nsawo oba mu kasawo kaffe, era ezitafaanana ddala lumu. Lekera awo okulowooza ku ngeri gy’owuliramu, ozimbe ku lwazi olutasagaasagana olw’ekyo Yesu ky’ali, ne ky’akoze, ne ky’akola, ne ky’alikukolera, emirembe n’emirembe.

II. ‑‑ OBOOLYAWO OBEERA NNYO MU NNEEWULIRA ZO, NE KATONO MU KUSALAWO KWO.

Enneewulira zaffe tetuzifuga butereevu, naye okusalawo kwaffe tukufuga. "Okusalawo kwaffe kwaffe, tulyoke tukufuule kwo." Katonda tatuvunaana olw’ebyo bye tuwulira, wabula olw’ebyo bye tusalawo. Mu maaso ge tetuli bye tuwulira, wabula bye tusalawo. Kale ka tuleme kubeera mu kayumba ak’omu lusuku ak’enneewulira, wabula mu kigo eky’omu makkati eky’okusalawo, ekiweereddwayo kyonna eri Katonda by’ayagala era ekimwewaddeyo.

Ku Mmeeza ya Mukama, emmeeme etera okujjula enneewulira entukuvu; amayengo gasituka waggulu, emigga egy’essanyu egikulukuta n’amaanyi gikoona nnyo ku nzigi ez’amazzi ng’egyagala okuzimenya, era buli kitundu ky’obutonde kyegatta mu luyimba olw’okutendereza okujjudde essanyu. Naye enkeera etuuka, era obulamu bulina okusisinkanibwa mu ofiisi y’okubalirira ssente ejjudde enziro, mu dduuka erijjudde enfuufu, mu kkolero ery’oluyoogaano, mu kisenge ky’emirimu ekitaliimu Katonda; era emmeeme bw’egeraageranya essanyu lya jjo n’obuzibu bw’esanga mu kutambulira mu buwombeefu ne Mukama, eyagala okwebuuza obanga ekyali eyewaddeyo era eyawuliddwa nga bwe yali. Naye mu kiseera ng’ekyo, nga kirungi nnyo okulaba nti okusalawo tekukyusizza kifo kyakwo wadde akatono ennyo, n’otunula waggulu n’ogamba nti:

"Ayi Katonda wange, amayengo g’enneewulira gawedde ng’akagga ak’omu kyeya; naye mu buziba bw’omutima gwange, mu kusalawo kwange, omanyi nga nkyali mwewaddeyo, omwesigwa, era njagala okuba wuwo wekka, nga bwe nnali mu kaseera ak’omukisa bwe nnali ntudde ku bigere byo nga sitaataaganyizibwa."

Ekiweebwayo kino Katonda kimusanyusa. Era bwe tutyo tuyinza okubeera n’obulamu obukkakkamu obw’emirembe.

III. ‑‑ OBOOLYAWO WAJEEMERA EKIRAGIRO EKIMU EKITEGEEREKEKA OBULUNGI.

Oluusi emmeeme ejja eri omuwabuzi waayo ow’omwoyo n’eyogera bw’eti:

"Sirina ssanyu lye mpulira, era emyaka mingi nga nnina katono nnyo ku lyo."

"Edda wali olina?"

"Ye, okumala ekiseera bwe nnamala okukyukira Katonda."

"Omanyi nti waliwo ekiragiro ekimu ekitegeerekeka kye wagaana okugondera, ekyajja mu bulamu bwo, naye n’okyewala?"

Awo amaaso ne gatunula wansi, ne gajjula amaziga, era eky’okuddamu ne kijja n’obuzibu:

"Ye, emyaka mingi emabega nnalowoozanga nti Katonda yali ansaba ekintu ekimu; naye ne mpulira nga siyinza kukola ky’ayagala, ne mmala ekiseera nga sirina mirembe olw’ekyo, naye oluvannyuma lw’ebbanga ne kigenda kiggwaawo mu birowoozo byange, era kaakano tekitera kunteganya."

"Ayi emmeeme, awo w’osobezza, era tolitereera okutuusa lw’olidda emabega mu myaka egyo egikooya, okutuuka ku kifo we wasuulira akaguwa k’obuwulize, n’okola ekintu ekyo kimu Katonda kye yakusaba edda ennyo, naye olw’ekyo n’ova ku kkubo ffunda ery’obuwulize obutabuusabuusa."

Kino si kye kireeta okunakuwala eri enkumi n’enkumi z’Abakristaayo? Baana ba Katonda, naye baana abajeemu. Bayibuli yonna evuga n’okusaba okumu okuwanvu okw’obuwulize. Ekigambo ekikulu mu Kitabo ky’Ekyamateeka Olwokubiri kiri nti, mwegenderezenga nnyo, mukolenga. Omugugu gw’okwogera kwa Kristo okw’okusiibula guli nti, obanga munjagala, mugonderenga ebiragiro byange. Tetulina kubuusabuusa, wadde okuwakana, wadde okwekwasa. Tetulina kwerondera kkubo lyaffe. Tetulina kutwala biragiro ebimu ne tugaana ebirala. Tetulina kulowooza nti okuwulira mu bintu ebirala kujja kuliyira obujeemu mu kintu ekimu. Katonda awa ekiragiro kimu kimu, ng’akitutuusaako si mu ngeri emu yokka, wabula mu ngeri nnyingi; era mu kyo mw’atugezeseza. Bwe tugondera mu kino, ajja kujjuza emmeeme yaffe omukisa, era atukulembere mu makubo n’amalundiro amapya. Naye bwe tugaana mu kino, tujja kusigala nga tuyimiridde ng’amazzi agatakulukuta, agajjudde ebisaaniiko, nga tetulina kye tukulaakulana mu bulamu bw’Ekikristaayo, era nga tetulina maanyi wadde essanyu.

IV. ‑‑ OBOOLYAWO OKKIRIZA EKIBI EKIMU KY’OMANYI.

Amazzi bwe galekebwa ne gatereera, obutundutundu bw’ettaka bweyoleka nga bugwa kimu kimu wansi. Bw’otyo naawe, bw’osirika, oyinza okutegeera nti mu mmeeme yo mulimu ekibi ky’okkiriza okubeerawo. Beera n’obuvumu okukyetegereza. Tokyewala kukiraba ng’omuntu agudde mu bbanja bw’ayewala ebitabo bye eby’emiwendo ebimwogerako, oba ng’omulwadde w’akafuba bw’ayewala ekyuma ky’omusawo ekiwuliriza ekifuba. Weewalirize mu kasirise okwetegereza buli kibi Omwoyo wa Katonda ky’akulaga mu mmeeme yo. Kiyinza okuba nga kimaze emyaka mingi nga kyekwese mu bifo ebyekusifu eby’omunda mu ggwe, nga kiteeberezebwa naye nga tekisaliddwa musango. Naye ka kibe kiki, era ka kibe n’ebyafaayo bya ngeri ki, kakasa nti kye kireese ekisiikirize ku bulamu bwo, ekiri ennaku yo eya buli lunaku.

Okusalawo kwo kugaana okuleka empisa oba omuze ogutakkiriziganya na Katonda by’ayagala?

Okkiriza ekibi ekimu eky’ekyama okukola nga bwe kyagala awatali kiziyiza mu nnyumba y’obulamu bwo?

Okwagala kwo kubungeeta awatali kuziyizibwa nga kugoberera ebintu ebigaanibwa?

Olina obusungu oba obukyayi eri omuntu omulala, gw’ogaana okutabagana naye?

Waliwo obutali bwenkanya bw’ogaana okusonyiwa, ebbanja ly’ogaana okusasula, oba ekibi ky’ogaana okwatula?

Weekkiriza ekintu ggwe kennyini ky’owandisoose okunenya mu balala, naye n’olowooza nti kiyinza okukkirizibwa ku ggwe olw’ensonga ezimu z’okozesa okugezaako okusirisa okulabula kw’omuntu wo ow’omunda?

Mu mbeera ezimu, ekiziyiza okuwulira omukisa tekiri mu bibi, wabula mu bizitowa ebiwanikiddwa ku mmeeme. Ekibi kye kintu ekikyamu buli kiseera ne buli wantu; naye ekizitowa kye kintu kyonna ekiyinza okuziyiza oba okulemesa obulamu bw’Ekikristaayo, nga si kibi ddala. Era bwe kityo ekintu kiyinza okuba ekizitowa eri omu, so nga si bwe kiri eri omulala. Kale buli muntu anywererenga ku ky’alowooza bwe kiba nga kye kituufu. Era buli lwe emmeeme etegeera nti obulamu bwayo buziyizibwa olw’ekintu ekimu, ka kibe nga tekirina kabi mu kyo kyokka, era ka kibe nga abalala bakikkiriza nga tebalina musango, tewali kkubo lirala, wabula kirina okusuulibwa eri ng’engoye abavubuka ze beeyambula, bwe bavuganya ku kisaawe ky’ekyalo okufuna ekirabo mu kumeggana oba mu mbiro.

V. ‑‑ OBOOLYAWO OTUNULA NNYO MUNDA MU GGWE KENNYINI, MU KIFO KY’OKUTUNULA EBWERU ERI MUKAMA YESU.

Abantu abasinga okuba abalamu obulungi tebalowooza ku bulamu bwabwe; abanafu beereetera endwadde olw’okwekebera munda okutali kwa bulamu. Bw’otandika okubala okukuba kw’omutima gwo, ojja kutaataaganya okukuba kw’omutima okutegeke obulungi. Bw’oneeyongeranga okulowooza nti olumwa wonna, ojja kuleeta obulumi. Era waliwo abaana ba Katonda ab’amazima abeereetera ekizikiza kyabwe bokka olw’okwekebera okutali kwa bulamu. Bulijjo beddiŋŋana, nga beekebejja ebigendererwa byabwe, nga balowooza buggya ku bikolwa byabwe eby’edda eby’okwewaayo, nga beegeraageranya ku bo bennyini. Mu ngeri emu oba endala, okwerowoozaako kwe kufuuse ekisiki obulamu bwabwe kwe bwetooloolera, newankubadde nga mazima bulamu bwa ddiini. Kiki ekirala ekiyinza okuva mu kkubo ng’eryo okuggyako ekizikiza? Mazima waliwo ebiseera mu bulamu bwaffe bwe tulina okutunula munda, kubanga singa tusooka okwekebera, tetwandisaliddwa musango kutusinga. Naye kino kikolebwa kyokka tulyoke tukyukire Mukama n’omutima ogusinga okumalirira. Era bwe kimala okukolebwa, tekyetaaga kuddibwamu. "kwerabira ebyo ebiri emabega" kye kigambo kyokka eky’obukuumi. Ekibuuzo si kya obanga twakola bulungi nga bwe kyandisobose, wabula obanga twakola bulungi nga bwe twasobola mu kiseera ekyo.

Tetulina kumala bulamu bwaffe bwonna nga tuyonja amadirisa gaffe, oba nga twebuuza obanga mayonjo, wabula nga twota omusana mu kitangaala kya Katonda eky’omukisa. Ekitangaala ekyo kijja kutulaga mangu ebikyetaaga okunaazibwa, era kijja kutusobozesa okubinaaza awatali kusobya. Mukama waffe Yesu ye tterekero erituukiridde erya buli kintu emmeeme y’omuntu ky’eyetaaga okuba n’obulamu obw’omukisa era obutukuvu. Okumugulumiza, okubeera mu ye, okusena mu ye, okufuna buli kaseera okuva ku kujjula kwe, kye kisaanyizo kyokka eky’obulamu obulungi obw’emmeeme. Naye okufaayo ennyo ku ggwe kennyini okusinga ku ye, kiba ng’okumala ebiseera bingi n’okulowooza kungi ku bitundu by’omubiri ebiwulira, naye nga tobikozesa kutegeera bintu by’ensi ey’ebweru. Tubeerenga nga tutunuulira Yesu. Sanyukiranga mu Mukama. Emmeeme yange ewummulire mu Katonda yekka!

VI. ‑‑ OBOOLYAWO OMALA EBISEERA BITONO NNYO MU KUSSA EKIMU NE KATONDA NGA OYITA MU KIGAMBO KYE.

Tekyetaagisa kusaba kuwanvu, naye kikulu nnyo okubeera wekka ne Katonda emirundi mingi; nga tulindirira ku luggi lwe; nga tuwuliriza eddoboozi lye; nga tulwawo mu nnimiro y’Ebyawandiikibwa nga tulindirira Mukama Katonda okujja ku makya oba mu budde obuweeweevu. Tewali bungi bwa nkuŋŋaana, wadde okussa ekimu n’emikwano Abakristaayo, wadde obungi bw’emirimu egy’Ekikristaayo, ebiyinza okuliyira okulagajjalira essaawa ey’okusirika.

Bw’owulira ng’osinga obutaagala kukikola, olwo lw’osinga okwetaaga okugenda weggalira mu kisenge kyo. Kola olw’obuvunaanyizibwa ky’otayinza kukola ng’essanyu, era ojja kukizuula nga kifuuse kya ssanyu. Oyinza okusinga okukulaakulana nga tolya mmere, okusinga bw’oyinza okuba omusanyufu oba ow’amaanyi mu bulamu bw’Ekikristaayo nga tossa kimu ne Katonda.

Bw’oba tosobola kwesabira, tandika okusabira abalala. Okwegomba kwo bwe kukendeera, kwata Bayibuli mu ngalo, otandike okufuula buli lunyiriri okusaba; oba tandika okubala ebyekisa Katonda bye yakukolera, ofuule buli kimu ku byo okutendereza. Bayibuli yennyini bw’efuuka ekikooya, weebuuze obanga tonnayonoona kwagala kwo okw’emmere olw’obuwoomerera, obuleke; era okkirize nti Ekigambo ye waya Katonda mw’ayisa eddoboozi lye okutuuka gy’oli mazima ddala, omutima bwe guba nga gusirise n’ebirowoozo nga bitunuulidde. "Nnaawulirizanga Mukama Katonda by’agamba."

Abakristaayo bangi okusinga bwe tuyinza okubala babonaabona olw’obutasaba n’obutasoma Bayibuli, era tewali kuzuukusibwa kwetaagibwa okusinga okw’okusoma Bayibuli mu kyama mu ngeri entegeke obulungi. Tewali kkubo ddala eddyangu era ery’amangu ery’okutya Katonda eriyinza okukola awatali kino.

VII. ‑‑ OBOOLYAWO TONNEEWAAYO DDALA BULAMBA WANSI W’OBUFUZI BWA MUKAMA YESU.

Tuli babe olw’enkolagana nnyingi n’eddembe eryamuweebwa, naye batono nnyo ku ffe abakkiriza obufuzi bwe. Tuli beetegefu ddala okumutwala ng’Omulokozi; naye tulonzalonza okumufuula Kabaka. Twerabira nti Katonda yamugulumiza okubeera Omulangira era Omulokozi. Era enteekateeka ya Katonda tekyusibwa. Abo abatafaayo ku bufuzi bwa Yesu tebasobola kuzimba bulamu bwa maanyi oba obw’essanyu.

Teeka enjuba ku ntebe yaayo ey’omu makkati, era entambula zonna ez’ensi ezigyetooloola zifuna enteekateeka ennungi. Teeka Yesu ku ntebe y’obulamu, era ebintu byonna bitabagana ne bibaamu emirembe. Kale musooke munoonye obwakabaka bwa Katonda, era byonna byammwe. Okwewaayo kye kisaanyizo ekitayinza kubulawo eky’omukisa.

Bw’otyo ekitangaala kirikwakira ku kkubo lyo, ekitaakayo okumala ennaku nnyingi. Weewaawo, "Enjuba yo terigwa nate, n’omwezi gwo tegulibula; Mukama y’anaabeeranga ekitangaala kyo eky’emirembe n’emirembe era ennaku zo ez’okukungubanga zikome."