Omuntu w'Omwoyo Omutukuvu n'Omulimu Gwe nga bwe Kibikkulwa mu Mannya Ge

Essuula eno ennyonnyola nti Omwoyo Omutukuvu alina amannya mangi mu Baibuli, nga buli limu liraga engeri ez'enjawulo ez'obuntu bwe n'omulimu gwe. Ali ng'empewo etalabika naye nga ya maanyi—ewa obulamu, eya kyama, era ey'obwetaavu. Omwoyo kwe kubeerawo kwa Katonda mu nsi ne mu bakkiriza, afuula Katonda ow'amazima era omulamu mu mitima gyabwe. Nga bw'ali mu bumu obungi ne Yesu, Omwoyo Omutukuvu abikkula Kristo era abumba okubeerawo kwe munda mu ffe. Ng'Omwoyo Omutukuvu eyasuubizibwa era Omubeezi, aluŋŋamya, awa amaanyi, era akyusa abakkiriza okutuuka ku bulamu obutukuvu.

Amannya agawera nga abiri mu ttaano ag'enjawulo gakozesebwa mu Ndagaano Enkadde ne mu Ndagaano Empya nga boogera ku Mwoyo Omutukuvu. Mu mannya gano mulimu amakulu amanene ennyo. Bwe tugeekenneenya n'obwegendereza, tulaba okubikkulirwa okw'ekitalo okw'Omuntu w'Omwoyo Omutukuvu n'omulimu gwe.

I. Omwoyo. Erinnya erisinga obwangu Omwoyo Omutukuvu lye ayitibwa mu Baibuli lye “Omwoyo.” Erinnya lino era lye lisibirwako amannya amalala, kyetuva tutandikira ku lyo mu kuyiga kwaffe. Ebigambo eby'Oluyonaani n'Olwebbulaniya ebivvuunulwa bwe bityo, mu bukulu bwabyo, bitegeeza “Omukka” oba “Empewo.” Ebirowoozo byombi biri mu linnya nga likozesebwa ku Mwoyo Omutukuvu.

a) Ekirowoozo ky'omukka kiraga mu Yokaana 20:22, gye tusoma nti, “Awo bwe yamala okwogera bino, n'abafuuwa omukka, n'abagamba nti, Mufune Omwoyo Omutukuvu.” Era kiragibwa mu Olubereberye 2:7, “Awo Mukama Katonda n'abumba omuntu n'enfuufu ey'oku ttaka, n'amufuuwa mu nnyindo ze omukka ogw'obulamu, omuntu n'afuuka omuntu omulamu.” Kino kyeyongera okwolekebwa bwe tukigeraageranya ne Zabbuli 104:30, “Bw'oweereza Omwoyo wo, bitondebwa, era ozza obuggya obwenyi bw'ensi.” Ne Yobu 33:4, “Omwoyo wa Katonda ye yankola, n'omukka gw'Oyo Ayinzabyonna gumpa obulamu.” Kale erinnya lino litegeeza ki nga tuliraba okuva mu byawandiikibwa bino? Omwoyo gwe mukka Katonda gw'assa nga guvaamu, obulamu bwe obw'omunda ennyo nga bufuluma mu ngeri ey'obuntu okuwa obulamu. Bwe tufuna Omwoyo Omutukuvu, tufuna obulamu obw'omunda ennyo obwa Katonda yennyini okubeera mu ngeri ey'obuntu munda mu ffe. Bwe tukwata ekirowoozo kino, kitujjuza entiisa. Yimirira busooka olowooze kye kitegeeza okuba n'obulamu obw'omunda ennyo obw'Oyo ataliiko kkomo era ataggwaawo, gwe tuyita Katonda, ng'abeera mu ngeri ey'obuntu munda mu ggwe. Obulamu buba bwa kitiibwa kitya, era eky'entiisa, naye ate nga bwa kitiibwa ekitayogerekeka bwe tutegeera kino.

b) Ekirowoozo ky'Omwoyo Omutukuvu ng'“Empewo” kiraga mu Yokaana 3:6-8, “Ekizaalibwa omubiri, kiba mubiri; n'ekizaalibwa Omwoyo, kiba mwoyo. Toyewuunya kubanga nkugambye nti, Kikugwanira okuzaalibwa omulundi ogwokubiri. Empewo ekunta gy'eyagala, n'owulira eddoboozi lyayo, naye tomanyi gy'eva newaakubadde gy'eraga. Bw'atyo bw'ali buli muntu azaalibwa Omwoyo.” Mu Luyonaani, kigambo kye kimu ekivvuunulwa mu kitundu ekimu eky'ekyawandiikibwa kino nti “Omwoyo,” ate mu kitundu ekirala nti “empewo.” Era kirabika ng'ekigambo kyandivvuunuddwa mu ngeri y'emu mu bitundu byombi eby'ekyawandiikibwa. Kyandisomeddwa bwe kiti, “Ekizaalibwa omubiri, kiba mubiri; n'ekizaalibwa Empewo, kiba mpewo. Toyewuunya kubanga nkugambye nti, Kikugwanira okuzaalibwa omulundi ogwokubiri; empewo ekunta gy'eyagala, n'owulira eddoboozi lyayo, naye tomanyi gy'eva newaakubadde gy'eraga. Bw'atyo bw'ali buli muntu azaalibwa ‘Empewo.’” Amakulu gonna ag'erinnya lino nga likozesebwa ku Mwoyo Omutukuvu oba Empewo Entukuvu gayinza okutusukka okugategeera, naye tuyinza okulaba wakiri kino ku makulu gaalyo: (1) Omwoyo, ng'empewo, mufuzi. “Empewo ekunta gy'eyagala” (Yokaana 3:8). Toyinza kulagira mpewo. Ekola nga bw'eyagala. Bwe kityo bwe kiri n'Omwoyo Omutukuvu: mufuzi, tetuyinza kumulagira. “Agabira buli muntu ng'ayagala” (1 Abakkolinso 12:11). Empewo bw'ekunta ng'eva mu bukiikakkono oyinza okwegomba nti ekunte ng'eva mu bukiikaddyo, naye ne bw'okaabira empewo nnyo nti, “Kunta ng'ova mu bukiikaddyo,” eneeyongera bweyongezi okukunta ng'eva mu bukiikakkono. Naye newaakubadde nga toyinza kulagira mpewo, ne bw'ekunta nga bw'eyagala, oyinza okuyiga amateeka agafuga entambula y'empewo, era nga weesimbye okutabagana n'amateeka ago, oyinza okuleetera empewo okukukolera omulimu gwo. Oyinza okuzimba akyuma kaayo ak'empewo mu ngeri nti empewo yonna gy'ekunta, nnamuziga zeetooloole, empewo n'ekusekula emmere oba n'ekufulumya amazzi. Bwe kityo, wadde nga tetuyinza kulagira Mwoyo Omutukuvu, tuyinza okuyiga amateeka ag'emirimu gye, era nga tweteeka mu kutabagana n'amateeka ago, na waggulu wa byonna nga tuwaayo obwetaavu bwaffe ku mubufuzi gwe, Omwoyo omufuzi owa Katonda anaakolera mu ffe era n'atuukiriza omulimu gwe ogw'ekitiibwa ng'ayita mu ffe.

(2) Omwoyo, ng'empewo, talabika naye nga akkalira era nga wa maanyi. Owulira eddoboozi ly'empewo (Yokaana 3:8), naye empewo yennyini toyinza kugiraba. Owulira eddoboozi ly'Omwoyo, naye bulijjo talabika. (Ekigambo ekivvuunulwa nti “eddoboozi” mu Yokaana 3:8 kye kigambo kye kimu ekivvuunulwa awalala nti “eddoboozi.”)

Tetuwulira lwokka ddoboozi ly'empewo, naye era tulaba n'ebikolwa byayo eby'amaanyi. Tuwulira omukka gw'empewo nga gukuba amatama gaffe, tulaba enfuufu n'amakoola nga bifuumuulibwa empewo, tulaba n'amaato ku nnyanja nga gavuga mangu okutuuka ku myalo gyago, naye empewo yennyini esigala nga tetulabika. Bwe kityo bwe kiri n'Omwoyo: tuwulira omukka gwe ku myoyo gyaffe, tulaba ebintu eby'amaanyi by'akola, naye yennyini tetumulaba. Talabika, naye wa mazima era wa maanyi.

Sirinnyerwa ekiseera eky'entiisa mu Kkanisa ey'oku Chicago Avenue, mu Chicago, nga Dr. W. W. White ng'awa ekigambo eky'okusiibula nga tannagenda mu India okukolera abayizi eyo. Amangwago, awatali kabonero konna, ekifo ne kijjula okubeerawo okw'entiisa era okw'ekitiibwa. Gye ndi, kwali kwa mazima ddala, naye ekibuuzo ne kivaayo mu mutima gwange nti, “Kino kya mu ndowooza yange yokka bwokka, oba waliwo Okubeerawo okw'amazima wano?” Olukuŋŋaana bwe lwaggwa, ne mbuuza abantu ab'enjawulo oba nga baawulira ekintu kyonna, ne nzuula nti mu kiseera kye kimu mu lukuŋŋaana, nabo, wadde nga tebaalaba muntu, baawulira ddala okubeerawo okwabajjuza, okubeerawo kw'Omwoyo Omutukuvu. Wadde ng'emyaka mingi giyiseewo, abamu bakyayogera ku kiseera ekyo n'okutuusa leero.

Ku mulundi omulala mu maka gange mu Chicago, bwe twali tufukamidde nga tusaba n'omukwano gwange ow'oku lusegere, bwe twali tusaba, kyaali ng'okubeerawo okutalabika era okw'entiisa kwe kwayingira mu kisenge. Ne ntegeera Erifaazi kye yategeeza bwe yagamba nti, “Omwoyo ne guyita mu maaso gange; enviiri ez'oku mubiri gwange ne ziyimirira.” (Yobu 4:15). Ekiseera kyali kya ntiisa, naye nga kya kitiibwa nga bwe kyali eky'entiisa. Bino bibiri byokka ku byokulabirako ebingi ebiyinza okuwebwa. Tewali ku ffe eyali alabye Omwoyo Omutukuvu emirundi gyonna, naye okubeerawo kwe twakuwulira ddala. Amaanyi ge amangi twagalaba, era obwamazima bwe tetuyinza kubuubuusa. Abamu batugamba nti tebakkiriza kintu kyonna kye batayinza kulaba. Tewali n'omu ku bo eyali alabye empewo, naye bonna bakkiriza empewo. Bagiwuliddeko era balabye ebikolwa byayo; era bwe kityo naffe, awatali kubuusabuusa, twawulira okubeerawo kw'Omwoyo okw'amaanyi ne tulaba emirimu gye egy'amaanyi.

(3) Omwoyo, ng'empewo, wa kyama. Toyinza kutegeera gy'eva newaakubadde gy'eraga.

Mu bitonde tewali kya kyama okusinga empewo. Naye eky'ekyama okusinga gwe Mwoyo Omutukuvu mu mirimu gye. Tuwulira engeri gy'atandikiramu amangu era awatali kusuubirwa mu bitundu eby'enjawulo ennyo omulimu gwe ogw'amaanyi. Awatali kubuusabuusa, waliwo ensonga ezikwekeddwa lwaki atandika omulimu gwe bw'atyo, naye emirundi mingi ensonga ezo tetuyinza kuzizuula. Tetumanyi gy'ava newaakubadde gy'agenda. Tetuyinza kutegeera gy'anaayoleka amaanyi ge ag'ekitalo era ag'ekisa oluvannyuma.

(4) Omwoyo, ng'empewo, wa bwetaavu. Awatali mpewo, kwe kugamba “empewo eyeesuula,” tewali bulamu; era bwatyo Yesu agamba nti, “Mazima, mazima, nkugamba nti, omuntu bw'atazaalibwa mazzi na Mwoyo, tayinza kuyingira mu bwakabaka bwa Katonda.” Empewo singa ekoma okukunta essaawa emu yokka, obulamu obusinga obungi ku nsi buno bwandikomye okubeerawo. Emirundi mingi, ebipimo by'obulamu obulungi eby'ebibuga eby'enjawulo eby'Amerika bwe bifulumizibwa, kizuuliddwa nti ebibuga ebitaano ebisinga obulamu obulungi mu Amerika bibuga bitaano ebiri ku Nnyanja Ennene. Bangi baewuunyizza olupapula luno bwe baakyalira ebimu ku bibuga bino ne bazuula nti tebiri mu bisinga obulongoofu newaakubadde okwerinda obulwadde mu ntegeka yaabyo, naye ate omwaka ku mwaka, olupapula luno lwe luzzeewo obubaka bwe bumu. Ennyinnyonnyola ntono: empewo ekunta okuva ku nnyanja y'eleeta obulamu n'obulamu obulungi mu bibuga. Bwe kityo, Omwoyo bw'akoma okukunta mu mutima gwonna oba mu kkanisa yonna oba mu kibiina kyonna, okufa kubaawo; naye Omwoyo bw'akunta obutasalako ku muntu oba ku kkanisa oba ku kibiina, wabaawo obulamu obw'omwoyo n'obulamu obulungi obungi.

(5) Nga kino kikwatagana nnyo n'ekirowoozo ekyayogeddwa, ng'empewo, Omwoyo Omutukuvu awa obulamu. Ekirowoozo kino kifuluma emirundi n'emirundi mu Byawandiikibwa. Okugeza, tusoma mu Yokaana 6:63, “Omwoyo gwe guwa obulamu; omubiri teguliiko kye gugasa. Ebigambo bye mbabuulidde, mwoyo era bulamu. Ennukuta etta, naye Omwoyo gwe guwa obulamu.” Ekyawandiikibwa ekisinga okulaga ku nsonga eno kiri mu Ezeekyeri 37:8-10, “Ne ntunula, era, laba, waaliwo ebinywa ku go, n'ennyama n'ejja ku go, n'olususu ne lubibikka waggulu; naye temwaliimu mukka. N'alyoka aŋŋamba nti, Wa obunnabbi eri omukka, wa obunnabbi, omwana w'omuntu, gamba omukka nti, Bw'ati bw'ayogera Mukama Katonda nti, Va mu mpewo ennya, ggwe omukka, ofuuwe ku bano abattiddwa, balyoke bawone obulamu.”

“Awo ne mpa obunnabbi nga bwe yandagira, omukka ne gubayingiramu, ne baba abalamu, ne bayimirira ku bigere byabwe, eggye eddene ennyo.” Isiraeri, mu kwolesebwa kwa nnabbi, baali magumba gokka, agasukkiridde obungi era amakalu ennyo, okutuusa nnabbi lwe yababuulira ekigambo kya Katonda; awo ne wabaawo oluyoogaano n'okukankana, amagumba ne gakuŋŋaana, iggumba ku liggumba, ebinywa n'ennyama ne bijja ku magumba, naye nga tewakyali bulamu; naye empewo bwe yakunta, omukka gw'Omwoyo gwa Katonda, ne balyoka “bayimirira ku bigere byabwe, eggye eddene ennyo.” Obulamu bwonna mu mukkiriza kinnoomu, mu muyigiriza, mu mubuulizi, ne mu kkanisa, gwe mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu.

Oluusi ojja kumanyagana n'omuntu, era bw'omuwulira ng'ayogera n'olaba empisa ze, oganyaala era ogutira. Buli kimu ku ye kiraga nti mufu, mulambo mu by'empisa, era si mufu kyokka wabula nga bw'avunda mangu. Omuvaako mangu nga bw'osobola. Emyezi bwe gyiyitawo, omusanga nate. Otidde okwogera naye; oyagala okumuvaako ddala, naye ate omwogerako, era nga tannaba kwogera bigambo bingi n'olaba enkyukakyuka ey'ekitalo. Emboozi ye nnungi era ngonvu era ezimba; buli kimu ku mpisa ze kisikiriza era kisanyusa. Amangu ago ozuula nti empisa n'obulamu bw'omuntu oyo byonna bikyusiddwa. Takyali mulambo oguvunda naye mwana wa Katonda omulamu. Kiki ekibaddewo? Empewo ya Katonda emufuuweeko; afunye Omwoyo Omutukuvu, Empewo Entukuvu.

Ku lunaku olwa Ssabbiiti olutebenkevu, okyalira ekkanisa. Buli kimu ku ntegeka z'ekweru z'ekkanisa kiri nga bwe kyandyagaliddwa. Waliwo eŋŋanda ey'okusinza esikiriza, ekivuga eky'ebbeeyi, ekibiina ky'abayimbi eky'ekitone, n'omubuulizi omuyivu. Enkola eteekeddwateekeddwa bulungi, naye tewamala budde bungi mu lukuŋŋaana n'olaba nga tewali bulamu, nga byonna nkola busa, era nga tewali kya Katonda oba ky'omuntu kikolebwa. Ogenda n'omutima omuzitowa. Emyezi bwe giyitawo, olina okuddamu okukyalira ekkanisa eyo; entegeka z'ekweru z'ekkanisa ziri nga bwe zaali, naye enkola teebadde ekiseera kiwanvu n'olaba enjawulo enkulu. Waliwo amaanyi amaggya mu kuyimba, omwoyo omuggya mu kusaba, okukwata okuggya mu kubuulira; buli kimu ku kkanisa kijjudde obulamu bwa Katonda. Kiki ekibaddewo?

Empewo ya Katonda efuuwe ku kkanisa eyo; Omwoyo Omutukuvu, Empewo Entukuvu, ajjidde.

Olunaku olumu ogenda okuwulira omubuulizi gw'owuliddeko ebigambo ebingi ku busobozi bwe. Bw'ayimirira okubuulira, amangu otegeera nti tewali kigambo kya buwaze ekyayogerwa nga bamutendereza ku busobozi bwe okuva mu ludda olw'amagezi n'okuluŋŋamya kwokka. Enjogera ye nnungi ddala, empandiika ye nnungi, endowooza ye tekyusakyusibwa, n'enzikiriza ye teriiko kya kunenya. Kiba kya kusanyusa mu ntegeera okumuwuliriza, naye ate ng'abuulira, toyinza kwewala kunakuwala, kubanga tewali kukwata, maanyi, newaakubadde bwamazima obwa ngeri yonna mu kubuulira kw'omuntu oyo. Ogenda n'omutima omuzitowa ng'olowooza ku kufaafaaganya obusobozi obw'ekitalo obwenkanidde awo. Emyezi, oboolyawo emyaka, giyitawo, era oddamu okwewulira nga owuliriza omubuulizi ono ayatiikirivu, naye nga waliwo enkyukakyuka! Ennyogera y'emu etaliiko kamogo, empandiika ennungi, endowooza etakyusibwa, obukugu mu kwogera, enzikiriza enkalamu, naye kaakati waliwo ekintu ekirala: waliwo obwamazima, obulamu, okukwata, amaanyi mu kubuulira. Abasajja n'abakazi batuula nga tebassa mukka nga bw'ayogera, aboonoonyi bakutamira n'amaziga g'okwenenya, nga bakubiddwa mu mitima gyabwe okumatiza ekibi; abasajja n'abakazi n'abalenzi n'abawala bavaako obwerowoozi bwabwe, n'ekibi kyabwe, n'obulunsi bwabwe, ne bakkiriza Yesu Kristo ne bawaayo obulamu bwabwe gy'ali.

Kiki ekibaddewo? Empewo ya Katonda efuuwe ku muntu oyo. Ajjuziddwa Empewo Entukuvu.

(6) Ng'empewo, Omwoyo Omutukuvu tayinza kuziyizibwa. Tusoma mu Ebikolwa 1:8, “Naye muliweebwa amaanyi Omwoyo Omutukuvu bw'alimala okubajjira; era mulibeera abajulirwa bange mu Yerusaalemi ne mu Buyudaaya bwonna ne mu Samaliya, era n'okutuuka ku nkomerero y'ensi.” Ekisuubizo kino ekya Mukama waffe bwe kyatuukirira mu Suteefano, tusoma nti, “Ne batayinza kuziyiza magezi n'Omwoyo bye yayogeranga.” Omuntu ajjuziddwa Omwoyo Omutukuvu afuuka kibuyaga. Kiki ekiyinza okuyimirira mu maaso g'empewo? St. Cloud, Minnesota, bwe yakwatibwa kibuyaga emyaka egiyise, empewo yasitula emmotoka z'eggaali ez'omukka ezaali zijjudde emigugu n'ezitwala ewala okuva ku macinga. Yaggya olutindo olw'ekyuma ku musingi gwalwo, n'aluzinga, n'aluvuma ewala.

Kibuyaga bwe yakyalira St. Louis, Missouri, oluvannyuma, yasala emiti gy'ensimbi egy'ekyuma egyali gy'obugazi bwa fuuti emu ng'egisala emiti mitono. Yasala emiti eminene ng'agikomako ku mirandira, yasala ensonda z'amayumba ag'amatoffaali gye yayitanga ng'agisaliddwa akambe; tewali kyayinza kuyimirira mu maaso gaayo; era bwe kityo tewali kiyinza kuyimirira mu maaso g'omubuulizi w'Ekigambo ajjudde Omwoyo. Tewali ayinza kuziyiza magezi n'Omwoyo by'ayogera. Empewo ya Katonda yakwata Charles G. Finney, munnamateeka ow'omu byalo atamanyiddwa, n'amuweereza okuyita mu State ya New York, oluvannyuma mu New England, oluvannyuma mu England, ng'akungula abasajja ab'amaanyi n'endowooza ye eteziyizibwa eyaweebwa Omwoyo.

Ekiro kimu mu Rochester, abannamateeka bangi, nga bakulemberwa omulamuzi w'Embuga ey'Okukomamu, baava mu ntebe ne bafukamira mu makubo ne bawaayo obulamu bwabwe eri Katonda. Empewo ya Katonda yakwata D. L.

Moody, omuvubuka atayigirizidde eyali asuubuza mu Chicago, era mu maanyi g'empewo eno eteziyizibwa, abasajja n'abakazi n'abavubuka bakunguddwa mu maaso g'ebigambo bye ne baleetebwa mu kwatula n'okuwaayo ekibi kyabwe ku bigere bya Yesu Kristo, era nga bajjuziddwa obulamu bwa Katonda babadde mpagi mu kkanisa ez'e Bungereza ne mu nsi yonna okuva olwo. Obwetaavu obunene leero mu bantu, mu kkanisa, ne mu babuulizi kwe kuba nti Empewo ya Katonda etufuuweeko. Obuzibu obungi bangi bwe bafuna ku Yokaana 3:5, “Yesu n'addamu nti, Mazima, mazima, nkugamba nti, omuntu bw'atazaalibwa mazzi na Mwoyo, tayinza kuyingira mu bwakabaka bwa Katonda,” bwandivuddewo singa twajjukira nti “Omwoyo” kitegeeza “Empewo,” ne tuvvuunula olunyiriri lwonna nga bwe luli, “Omuntu bw'atazaalibwa mazzi na Mpewo, tayinza kuyingira mu bwakabaka bwa Katonda.” Ekirowoozo kyandivuddemu bwe kiti, “Omuntu bw'atazaalibwa amaanyi agalongoosa era agawa obulamu ag'Omwoyo (oba Ekigambo ekiyonja, Yokaana 15:3, Abaefeso 5:26, Yakobo 1:18, 1 Peetero 1:23, n'amaanyi agawa obulamu ag'Omwoyo Omutukuvu).”

II. Omwoyo wa Katonda. Omwoyo Omutukuvu ayogerwako bulijjo mu Baibuli ng'Omwoyo wa Katonda. Okugeza, tusoma mu 1 Abakkolinso 3:16, “Temumanyi nti muli yeekaalu ya Katonda, era nti Omwoyo wa Katonda abeera mu mmwe?”

Mu linnya lino, tulina ekirowoozo kye kimu eky'omugaso nga mu linnya eryasooka, naye nga kwongeddwako nti ensibuko ye eya Katonda, obuntu bwe, n'amaanyi ge biraga bulungi. Si Mpewo yokka, nga bwe tulabye waggulu, wabula “Empewo ya Katonda.”

III. Omwoyo wa Yakuwa. Erinnya lino likozesebwa ku Mwoyo Omutukuvu mu Isaaya 11:2, “N'Omwoyo wa Yakuwa alimubeerako.” Ekirowoozo ky'erinnya, mazima, kiri kye kimu ne kiri ekyakulemberamu, wabula nga Katonda wano alowoozebwako ng'Oyo Katonda ow'Endagaano owa Isiraeri. Bw'atyo bw'ayogerwako mu bwesigwa erinnya mwe lisangibwa; era, mazima, Baibuli, ng'egoberera obutuufu obutakyamya bwe yeeraga bulijjo mu nkozesa y'amannya ag'enjawulo aga Katonda, mu kikwataganya kino ayogera ku Mwoyo ng'Omwoyo wa Yakuwa so si ng'Omwoyo wa Katonda bwokka.

IV. Omwoyo wa Mukama Yakuwa. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo wa Mukama Yakuwa mu Isaaya 61:1-3, “Omwoyo wa Mukama Yakuwa guli ku Nze; kubanga Yakuwa yanfuseeko amafuta okubuulira abawombeefu ebigambo ebirungi; yantuma okuzibula abalina emitima egimenyese, okulangirira eddembe eri abawambe,” n'ebirala. Omwoyo Omutukuvu wano ayogerwako, si ng'Omwoyo wa Yakuwa bwokka, naye ng'Omwoyo wa Mukama Yakuwa olw'enkolagana Katonda yennyini gy'ayogerwamu mu kikwataganya kino, si nga Yakuwa bwokka, Katonda ow'Endagaano owa Isiraeri, wabula nga Yakuwa Mukama wa Isiraeri era nga Katonda waabwe akuuma endagaano. Erinnya ly'Omwoyo lyeyoleka n'okusinga erinnya “Omwoyo wa Katonda.”

V. Omwoyo wa Katonda Omulamu. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa “Omwoyo wa Katonda omulamu” mu 2 Abakkolinso 3:3: “Nga mweyoleka nti muli bbaluwa ya Kristo eyaweerezebwa ffe, eyawandiikibwa si na bwino wabula n'Omwoyo wa Katonda omulamu, si ku bipande eby'amayinja wabula ku bipande eby'omutima ogw'ennyama.” Erinnya lino litegeeza ki? Kiragibwa amazima olw'ebigambo ebikiriramu. Omutume Pawulo akola olugero olw'enjawulo wakati w'Ekigambo kya Katonda ekiwandiikiddwa na bwino ku lupapula, n'Ekigambo kya Katonda ekiwandiikiddwa ku “bipande eby'omutima ogw'ennyama” Omwoyo Omutukuvu, ayitibwa mu kikwataganya kino “Omwoyo wa Katonda omulamu,” kubanga afuula Katonda ekintu eky'amazima ekiramu mu bumanyirivu bwaffe obw'obuntu mu kifo ky'okuba ekirowoozo eky'amagezi bwokka. Bangi bakkiriza Katonda era nga batuufu ddala mu ndowooza yaabwe ku Katonda, naye oluvannyuma lwa byonna, Katonda gye bali kifundikirwa kya magezi na by'okwawula kyokka. Gwe mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu okufuula Katonda ekisingako nnyo ku ndowooza ey'okwawula, ka abe nga muyivu atya; Ye Mwoyo wa Katonda omulamu, era gwe mulimu gwe okutufuulira Katonda Katonda omulamu, Omuntu gwe tumanyi, gwe tulina obumanyirivu obw'obuntu, Omuntu ow'amazima gye tuli okusinga omukwano gwaffe ow'oku lusegere.

Olina Katonda ow'amazima? Weewaawo, oyinza okumufuna. Omwoyo Omutukuvu ye Mwoyo wa Katonda omulamu, era asobola era yeetegefu okukuwa Katonda omulamu, okufuula Katonda ow'amazima mu bumanyirivu bwo obw'obuntu. Bangi balina Katonda eyali omulamu edda era n'akola era n'ayogera, Katonda eyali omulamu era n'akola ku kutonda kw'ensi, oboolyawo eyali omulamu era n'akola mu nnaku za Musa ne Eriya ne Yesu Kristo n'Abatume, naye atakyali mulamu era atakyakola.

Bw'aba nga akyaliwo, yeeyawudde ku kufaayo kwonna mu byobutonde oba mu byafaayo by'omuntu. Yatonda obutonde n'abuwa amateeka n'amaanyi gaabwo, ne kaakati abuleseeyo bweyondere. Yatonda omuntu n'amuwa obusobozi obw'enjawulo, naye kaakati amulese akole eby'omu maaso ge. Bayinza n'okweyongerayo okusinga kino: bayinza okukkiriza Katonda eyayogera ne Ibulayimu, ne Musa, ne Dawudi, ne Isaaya, ne Yesu, n'Abatume, naye atakyayogera. Tuyinza okusoma mu Baibuli bye yayogera eri abasajja bano ab'enjawulo, naye tetuyinza kumusuubira kutwogerako.

Mu kwawukana ku bano, gwe mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu, Omwoyo wa Katonda omulamu, okutuwa okumanya Katonda alamu era akola era ayogera leero, Katonda eyeetegese okutusemberera nga bwe yasemberera Ibulayimu, ne Musa, ne Isaaya, n'Abatume oba Yesu yennyini. Si nti alina okubikkulirwa okuggya kw'akola, kubanga yaluŋŋamya Abatume mu mazima gonna (Yokaana 16:13); naye newaakubadde ng'ebyokubikkula bya Katonda byonna bituukiridde mu Baibuli, Katonda akyali mulamu leero era anaayogera naffe butereevu nga bwe yayogera n'abo be yalonda edda. Wa mukisa omuntu amanyi Omwoyo Omutukuvu ng'Omwoyo wa Katonda omulamu, era kyava aba ne Katonda ow'amazima, Katonda alamu leero, Katonda gw'ayinza okwesiga leero okumukolera, Katonda gw'alina naye emikwano egy'oku lusegere, Katonda gw'ayinza okuyimusiza eddoboozi lye mu kusaba era n'amuddamu.

VI. Omwoyo wa Kristo. Mu Abaruumi 8:9, “Naye mmwe temuli mu mubiri wabula mu Mwoyo, oba ng'Omwoyo wa Katonda abeera mu mmwe.”

“Naye omuntu yenna atalina Mwoyo wa Kristo, oyo si wuwe.” Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo wa Kristo. Omwoyo wa Kristo mu kyawandiikibwa kino tegutegeeza mwoyo gwa ngeri ya Kristo. Gutegeeza ekisingira ddala awo; gutegeeza ekiri emabega w'omwoyo ogw'engeri ya Kristo; lye linnya ly'Omwoyo Omutukuvu. Lwaki Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo wa Kristo? Olw'ensonga eziwera: (1) Kubanga ye kirabo kya Kristo. Omwoyo Omutukuvu si kirabo kya Kitaffe kyokka, naye era kirabo ky'Omwana. Tusoma mu Yokaana 20:22 nti Yesu “N'abafuuwa omukka, n'abagamba nti, Mufune Omwoyo Omutukuvu.”

Kale Omwoyo Omutukuvu gwe mukka gwa Kristo, era n'omukka gwa Katonda Kitaffe. Kristo y'atufuuwako n'atuwa Omwoyo Omutukuvu. Mu Yokaana 14:15 n'ennyiriri eziddirira, Yesu atuyigiriza nti ku lw'okusaba kwe, Kitaffe atuwa Omwoyo Omutukuvu. Mu Ebikolwa 2:33 tusoma nti Yesu “bwe yamala okugulumizibwa ku mukono ogwa ddyo ogwa Katonda, era ng'afunye eri Kitaffe ekisuubizo eky'Omwoyo Omutukuvu,” yamufuka ku bakkiriza; kwe kugamba nti Yesu, bwe yamala okugulumizibwa ku mukono ogwa ddyo ogwa Katonda, ku lw'okusaba kwe, afuna Omwoyo Omutukuvu okuva eri Kitaffe, n'afuka ku Kkanisa Oyo gwe yafuna okuva eri Kitaffe.

Mu Matayo 3:11, tusoma nti Yesu y'abatiza n'Omwoyo Omutukuvu. Mu Yokaana 7:37-39, Yesu akoowoola bonna abalumwa ennyonta okujja gy'ali n'okunywa, era ebikiriramu biraga amazima nti amazzi g'awa gwe Mwoyo Omutukuvu, afuuka mu abo abamufuna ensulo y'obulamu n'amaanyi ebikulukutira eri abalala. Kristo eyagulumizibwa y'awa Kkanisa Omwoyo Omutukuvu. Mu ssuula ey'okuna eya Yokaana n'olunyiriri olw'ekkumi, Yesu ategeeza nti ye y'awa amazzi ag'obulamu, Omwoyo Omutukuvu. Mu byawandiikibwa bino byonna, Kristo yeeyolekebwa ng'Oyo awa Omwoyo Omutukuvu, kyava Omwoyo Omutukuvu ayitibwa “Omwoyo wa Kristo.”

(2) Naye waliwo ensonga esinga obuziba lwaki Omwoyo Omutukuvu ayitibwa “Omwoyo wa Kristo,” kwe kuba nti gwe mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu okutubikkulira Kristo. Mu Yokaana 16:14, tusoma nti, “Oyo (kwe kugamba Omwoyo Omutukuvu) alingulumiza; kubanga alitwala ku byange n'ababategeeza.” Mu ngeri y'emu mu Yokaana 15:26, kiwandiikiddwa nti, “Naye Omubeezi bw'alijja, gwe ndibatumira okuva eri Kitange, Omwoyo ow'amazima, ava eri Kitange, oyo alinjulira.” Guno gwe mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu okujulira Kristo n'okubikkulira abantu Yesu Kristo. Era ng'omubikkuzi wa Kristo, ayitibwa “Omwoyo wa Kristo.”

(3) Naye waliwo ensonga esingako obuziba lwaki Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo wa Kristo, kwe kuba nti gwe mulimu gwe okubumba Kristo ng'okubeerawo okulamu munda mu ffe. Mu Abaefeso 3:16-17, Omutume Pawulo asaba Kitaffe okuwa abakkiriza ng'obugagga bw'ekitiibwa kye bwe buli, okuweebwa amaanyi n'okugumizibwa ng'ayita mu Mwoyo we mu muntu waffe ow'omunda, Kristo abeere mu mitima gyaffe olw'okukkiriza.

Kale guno gwe mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu, okuleetera Kristo okubeera mu mitima gyaffe, okubumba Kristo omulamu munda mu ffe. Nga Omwoyo Omutukuvu bwe yabumba Yesu Kristo mu ngeri ey'omubiri mu lubuto lwa Malyamu Omuwala Embeerera (Lukka 1:35), bwe kityo Omwoyo Omutukuvu abumba Yesu Kristo mu mwoyo munda mu mitima gyaffe leero.

Mu Yokaana 14:16-18, Yesu yagamba abayigirizwa be nti Omwoyo Omutukuvu bw'alijja ye anajja, kwe kugamba nti ekivaamu okujja kw'Omwoyo Omutukuvu okubeera mu mitima gyabwe kwe kuba okujja kwa Kristo yennyini. Kya nkizo eri buli mukkiriza mu Kristo okuba n'Kristo omulamu ng'abumbiddwa amaanyi g'Omwoyo Omutukuvu mu mutima gwe yennyini, kyeva Omwoyo Omutukuvu abumba Kristo mu mutima ayitibwa Omwoyo wa Kristo. Nga kya kitalo! Nga kya kitiibwa kityo amakulu g'erinnya lino! Katulowooze ku lyo okutuusa lwe tulitegeera, nga bwe kisoboka okutegeera, era okutuusa lwe tulisanyukira nnyo mu kitiibwa kyalyo.

VII. Omwoyo wa Yesu Kristo. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo wa Yesu Kristo mu Abafiripi 1:19, “Kubanga mmanyi nti olw'okusaba kwammwe n'obuyambi bw'Omwoyo wa Yesu Kristo kino kirindeetera obulokozi.” Omwoyo si Mwoyo wa Kigambo eky'emirembe n'emirembe bwokka wabula Omwoyo wa Kigambo eyafuuka omuntu. Si Mwoyo wa Kristo bwokka, wabula Omwoyo wa Yesu Kristo. Omuntu Yesu eyagulumizibwa ku mukono ogwa ddyo ogwa Kitaffe ye afuna era n'aweereza Omwoyo. Kyetuva tusoma mu Ebikolwa 2:32-33, “Yesu ono Katonda yamuzuukiza, era ffe ffenna tuli bajulirwa ba kino. Kale bwe yamala okugulumizibwa ku mukono ogwa ddyo ogwa Katonda, era ng'afunye eri Kitaffe ekisuubizo eky'Omwoyo Omutukuvu, yafuka kino mmwe kye mulaba era kye muwulira.”

VIII. Omwoyo wa Yesu. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo wa Yesu mu Ebikolwa 16:6-7, “Ne bayita mu kitundu eky'e Fulugiya n'eky'e Ggalatiya, nga Omwoyo Omutukuvu abagaanye okwogera ekigambo mu Asiya. Bwe baatuuka okumpi ne Musiya, ne bagezaako okuyingira mu Bisuniya, naye Omwoyo wa Yesu n'atabakkiriza.” Olw'okukozesa erinnya lino, “Omwoyo wa Yesu,” ekirowoozo ky'enkolagana y'Omwoyo n'Omuntu Yesu kiba kirambulukufu okusinga mu linnya eryakulembera lino, Omwoyo wa Yesu Kristo.

IX. Omwoyo w'Omwana we. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo w'Omwana we mu Abaggalatiya 4:6, “N'olw'okubanga muli baana, Katonda yatuma Omwoyo w'Omwana we mu mitima gyaffe, ng'ayogera nti, Aba, Kitaffe.” Tulaba okuva mu ebikiriramu (ennyiriri 4, 5) nti erinnya lino liweebwa Omwoyo Omutukuvu mu kikwataganya eky'enjawulo eky'okujulira obwana bw'omukkiriza.

“Omwoyo w'Omwana we” ye ajulira obwana bwaffe.

Ekirowoozo kiri nti Omwoyo Omutukuvu wa buwala-bulenzi, Omwoyo aleeta obulumbaganyi bw'obwana munda mu ffe. Bwe tufuna Omwoyo Omutukuvu, tetukyalowooza ku Katonda ng'abaddu abaweereza mu kukakibwa n'obuddu, wabula tuli baana ababeera mu ddembe ery'essanyu. Tetutya Katonda; tumwesiga era tusanyukira mu ye. Bwe tufuna Omwoyo Omutukuvu, tetufuna mwoyo gwa buddu okudda mu ntiisa nate, wabula omwoyo ogw'okufuulibwa baana gwe tuyisaamu nti, Aba, Kitaffe (Abaruumi 8:15). Erinnya lino ery'Omwoyo Omutukuvu lye limu ku masinga okulaga amakulu. Tukola bulungi okulifumiitirizaako ebbanga eddene okutuusa lwe tutegeera obujjuvu obw'essanyu obw'amakulu gaalyo. Tuliddamu okulikwatako bwe tulituuka okuyiga omulimu gw'Omwoyo Omutukuvu.

X. Omwoyo Omutukuvu. Erinnya lino likozesebwa nnyo, era lye linnya ffe ffenna lwe tumanyi ennyo. Ekimu ku byawandiikibwa ebimanyiddwa ennyo erinnya lino mwe likozesebwa kiri mu Lukka 11:13, “Kale oba mmwe abali ababi bwe mumanyi okuwa abaana bammwe ebirabo ebirungi, Kitammwe ali mu ggulu talisingawo nnyo okuwa Omwoyo Omutukuvu abo abamusaba?” Erinnya lino liraga engeri y'empisa entukuvu ez'Omwoyo. Ye mutukuvu mu ye yennyini. Tuli bamanyirivu nnyo n'erinnya lino ne tulyerabira okupima amakulu gaalyo. Singa twategeera okuziba obw'omunda era obutasalako nti Ye Mwoyo Omutukuvu. Twandikoze bulungi singa, nga baseraafi mu kwolesebwa kwa Isaaya, twavuunama mu maaso ge ne tukoowoola nti, “Mutukuvu, mutukuvu, mutukuvu.” Naye tumwogerako emirundi mingi awatali kufaayo era tumusabira mu ngeri y'emu.

Tumusaba okujja mu kkanisa zaffe ne mu mitima gyaffe, naye anaasanga ki bw'anajja eyo? Teyandisanze bingi ebyandimulumizza era ebyandimubonyabonyezza? Twandirowoozezza ki singa abakazi ab'obugwagwa okuva mu kifo eky'obwonoonefu ekisinga obukyafu mu kibuga ekinene bandigenze eri omukazi omulongoofu asinga mu kibuga ne bamuyita okujja okubeera nabo mu bwonoonefu bwabwe obw'ekivve, nga tebalina ndowooza ya kukyusa mpisa zaabwe embi? Naye ekyo kyandibadde tekitiisa nga bwe kityo ffe okusaba Omwoyo Omutukuvu okujja okubeera mu mitima gyaffe nga tetulina ndowooza ya kuleka obutali bulongoofu bwaffe, oba obwerowoozi bwaffe, oba obulunsi bwaffe, oba ekibi kyaffe. Kyandibadde tekitiisa nga bwe kityo ffe okuyita Omwoyo Omutukuvu okujja mu kkanisa zaffe nga zijjudde obulunsi n'obwerowoozi n'oluyombo n'obuggya n'amalala, ne byonna ebitali bitukuvu.

Naye singa abantu okuva mu kifo ekisinga obwavu era ekisinga obubi bagenda eri omukazi omulongoofu era asinga okuba nga wa ngeri ya Kristo, ne bamusaba okugenda okubeera nabo, okuggyawo buli kya bubi n'okuwa omukazi ono omutukuvu era ow'engeri ya Kristo obufuzi bwonna obw'ekifo, yandigenze. Era ne bwe tuba aboonoonyi era ab'obulunsi era abatatuukiridde nga bwe tuli, Omwoyo Omutukuvu atalina kkomo mu butukuvu bwe yeetegese okujja okubeera mu mutima gwaffe bwe tunaamuwaayo obufuzi obutuufu obw'obulamu bwaffe, ne tumuleka aleete buli kimu mu ndowooza n'okulowooza n'okuwulira n'ekigendererwa n'okulaba n'omulimu mu buwulize eri Katonda we. Omwoyo Omutukuvu atalina kkomo yeetegese okujja mu kkanisa zaffe, ka zibe tezituukiridde era za nsi zitya kaakati, bwe tunaaba abagumu okuteeka obufuzi bwonna mu mikono gye. Naye tuleme okwerabira nti Ye Mwoyo Omutukuvu, era bwe tumusaba, katumusabe bwe tutyo.

XI. Omwoyo Omutukuvu ow'Ekisuubizo. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo Omutukuvu ow'ekisuubizo mu Abaefeso 1:13, “Mu ye nammwe, bwe mwawulira ekigambo eky'amazima, enjiri ey'obulokozi bwammwe, era bwe mwamukkiriza, mwateekebwako akabonero, Omwoyo Omutukuvu eyasuubizibwa.” Wano tulina erinnya lye limu nga eryo eryayogeddwa waggulu, nga kwongeddwako ekirowoozo nti Omwoyo Omutukuvu ono gwe kisuubizo ekinene ekya Kitaffe n'Omwana. Omwoyo Omutukuvu gwe kisuubizo kya Katonda ekinene ekigatta byonna eky'omulembe guno; ekintu kimu Yesu kye yalagira abayigirizwa okulindirira oluvannyuma lw'okulinnya kwe nga tebannatandika mulimu gwe kyali “kisuubizo kya Kitaffe,” kwe kugamba Omwoyo Omutukuvu (Ebikolwa 1:4-5). Ekisuubizo ekinene ekya Kitaffe okutuusa Kristo lwe yajja kyali Omulokozi ne Kabaka eyandijja okutangirira, naye Yesu bwe yajja n'afa okufa kwe okw'okutangirira ku musaalaba ku Kalvale, n'azuukira, n'alinnya ku mukono ogwa ddyo ogwa Kitaffe, ne wabaawo ekisuubizo eky'okubiri ekinene ekya Kitaffe, kwe kugamba Omwoyo Omutukuvu okudda mu kifo kya Mukama waffe ataliiwo. (Laba era Ebikolwa 2:33).

XII. Omwoyo ow'Obutukuvu. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo ow'obutukuvu mu Abaruumi 1:4, “Eyalangibwa okuba Omwana wa Katonda mu maanyi ng'Omwoyo ow'obutukuvu bwe guli, olw'okuzuukira kw'abafu, ye Yesu Kristo Mukama waffe.” Ku kusookera awo, kiyinza okulabika ng'awatali njawulo nkulu wakati w'amannya gombi, Omwoyo Omutukuvu n'Omwoyo ow'obutukuvu. Naye waliwo enjawulo ennene. Erinnya Omwoyo Omutukuvu, nga bwe kyayogeddwa, litunuulira engeri y'empisa entukuvu ez'Omwoyo, naye erinnya Omwoyo ow'obutukuvu liraga ekirowoozo nti Omwoyo Omutukuvu si mutukuvu mu ye yennyini kyokka, wabula agabira abalala obutukuvu. Obutukuvu obutuukiridde bw'alina, abugabira abo abamufuna (1 Peetero 1:2).

XIII. Omwoyo ow'Omusango. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo ow'omusango mu Isaaya 4:4, “Mukama bw'alimala okunaaza obucaafu bw'abawala ba Sayuuni n'okwoza omusaayi ogwa Yerusaalemi okuguggya wakati mu kyo n'omwoyo ogusala omusango era n'omwoyo ogwokya.” Waliwo amannya abiri ag'Omwoyo Omutukuvu mu kyawandiikibwa kino: ekisooka, Omwoyo ow'omusango. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa bw'atyo kubanga gwe mulimu gwe okuleeta ekibi mu kitangaala, okumatiza ekibi (Yokaana 16:7-9). Omwoyo Omutukuvu bw'atujjira, ekisooka ky'akola kwe kuzibula amaaso gaffe okulaba ebibi byaffe nga Katonda bw'abiraba. Asala omusango ku kibi kyaffe. (Tunaakiruubirira n'okusingawo bwe tunaayiga Yokaana 16:7-11 nga tulowooza ku mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu.)

XIV. Omwoyo ogw'Omuliro. Erinnya lino likozesebwa mu kyawandiikibwa ekyaakayogerwa waggulu. (Laba XIII.) Erinnya lino liraga omulimu gwe ogunoonya, ogulongoosa, ogwokya ebisasiro, ogumulisa, era ogusikiriza amaanyi. Omwoyo Omutukuvu ali ng'omuliro mu mutima mw'abeera; era ng'omuliro bwe gugezesa era ne gulongoosa era ne gwokya era ne gumulisa era ne gwokya n'okusikiriza amaanyi, bw'atyo n'Ye bw'akola. Mu ebikiriramu, gwe mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu ogulongoosa ogussibwako essira ennyo (Isaaya 4:3, 4).

XV. Omwoyo ow'Amazima. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo ow'amazima mu Yokaana 14:17, “ye Mwoyo ow'amazima; ensi gw'etayinza kufuna, kubanga tegumulaba so n'okumumanya temumumanyi. Mmwe mumumanyi, kubanga abeera nammwe era anaabeera mu mmwe.” (Yokaana 15:26, Yokaana 16:13). Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo ow'amazima kubanga gwe mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu okuwa amazima, okugabira amazima, abo abamufuna. Kino kiraga mu kyawandiikibwa ekiweereddwa waggulu, era, oba kisoboka, kiraga bulungi n'okusingawo mu Yokaana 16:13, “Omwoyo ow'amazima bw'alijja, alibaluŋŋamya mu mazima gonna; kubanga taliyogera ku bubwe, wabula by'aliwulira alibyogera, era alibategeeza ebigenda okujja.” Amazima gonna gava eri Omwoyo Omutukuvu. Nga y'atuyigiriza bwokka lwe tutuuka okumanya amazima.

XVI. Omwoyo ow'Amagezi n'Okutegeera. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo ow'amagezi n'okutegeera mu Isaaya 11:2, “N'Omwoyo wa Mukama alimubeerako, Omwoyo ow'amagezi n'okutegeera, Omwoyo ow'okuluŋŋamya n'amaanyi, Omwoyo ow'okumanya n'okutya Mukama.” Amakulu g'erinnya lino gali gaannyini nga tegeetaaga kunnyonnyola. Kiragibwa okuva mu bigambo ebikozesebwa ne mu ebikiriramu nti gwe mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu okuwa amagezi n'okutegeera abo abamufuna. Abo abafuna Omwoyo Omutukuvu bafuna Omwoyo “ogw'amaanyi, n'okwagala, n'okwefuga” oba amagezi amalungi (2 Timoseewo 1:7).

XVII. Omwoyo ow'Okuluŋŋamya n'Amaanyi. Erinnya lino tulisanga nga likozesebwa ku Mwoyo Omutukuvu mu kyawandiikibwa ekyaweereddwa mu mutwe ogwakulembera. Amakulu g'erinnya lino nago gaannyini: Omwoyo Omutukuvu ayitibwa “Omwoyo ow'okuluŋŋamya n'amaanyi” kubanga atuwa okuluŋŋamya mu nteekateeka zaffe zonna n'amaanyi ag'okuzituukiriza (Ebikolwa 8:29; 16:6-7; 1:8). Kya nkizo eri ffe okuba n'okuluŋŋamya kwa Katonda mu nteekateeka zaffe zonna n'amaanyi ga Katonda mu mulimu gwonna gwe tukola ku lulwe. Tubifuna nga tufuna Omwoyo Omutukuvu, Omwoyo ow'okuluŋŋamya n'amaanyi.

XVIII. Omwoyo ow'Okumanya n'Okutya Mukama. Erinnya lino nalyo likozesebwa mu kyawandiikibwa ekyaweereddwa waggulu (Isaaya 11:2). Amakulu g'erinnya lino nago gaannyini. Gwe mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu okutuwa okumanya n'okuzaaza munda mu ffe okutya Yakuwa, okutya okweyoleka okusingira ddala mu buwulize eri ebiragiro bye. Oyo afuna Omwoyo Omutukuvu asanyukira mu kutya Mukama. (Laba Isaaya 11:3.) Amannya gano asatu agalaga amakulu agaakayogerwa gatunuulira naddala omulimu gw'ekisa gw'Omwoyo Omutukuvu mu muddu wa Mukama, kwe kugamba Yesu Kristo (Isaaya 11:1-5).

XIX. Omwoyo ow'Obulamu. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo ow'obulamu mu Abaruumi 8:2, “Kubanga etteeka ery'Omwoyo ow'obulamu mu Kristo Yesu lyankwewula okuva mu tteeka ery'ekibi n'okufa.” Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Omwoyo ow'obulamu kubanga gwe mulimu gwe okuwa obulamu (Yokaana 6:63, Ezeekyeri 37:1-10). Mu ebikiriramu erinnya mwe lisangibwa mu kyawandiikibwa ekyaweereddwa waggulu, nga tudda emabega mu ssuula ey'omusanvu ey'Abaruumi, olunyiriri olw'omusanvu, Pawulo akola olugero wakati w'etteeka lya Musa erinnyaawo ku muntu ery'oku mabega, eritukuvu era ery'obwenkanya era eddungi, mazima, naye eritalina maanyi, n'Omwoyo omulamu owa Katonda mu mutima, ng'awa omukkiriza obulamu obw'omwoyo n'obw'empisa era n'amuwa obusobozi okutuukiriza ebisaanyizo by'etteeka lya Katonda, ekyo etteeka lyokka kye lyalemwa okukola, kubanga lyali linafu olw'omubiri, Omwoyo wa Katonda ng'awa omukkiriza obulamu era ng'abeera mu mutima amuwa obusobozi okukikola, obutuukirivu bw'etteeka bwe butuukirira mu abo abatambulira mu Mwoyo so si mu mubiri. (Laba Abaruumi 2:4-8.) Omwoyo Omutukuvu kyava ayitibwa “Omwoyo ow'obulamu,” kubanga awa obulamu obw'omwoyo era n'obuwanguzi ku kibi eri abo abamufuna.

XX. Amafuta ag'Essanyu. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa “amafuta ag'essanyu” mu Abaebbulaniya 1:9: “Wayagala obutuukirivu, n'okyawa obujeemu; Katonda kyava, Katonda wo, akufuseeko amafuta ag'essanyu okusinga banno.” Omuntu ayinza okubuuza ensonga ki gye tulina okulowooza nti “amafuta ag'essanyu” mu kyawandiikibwa kino linnya lya Mwoyo Omutukuvu. Eky'okuddamu kizuulibwa mu kugeraageranya Abaebbulaniya 1:9 ne Ebikolwa 10:38 ne Lukka 4:18. Mu Ebikolwa 10:38, tusoma “Katonda nga bwe yafuka amafuta ku Yesu ow'e Nazaaleesi n'Omwoyo Omutukuvu n'amaanyi,” ne mu Lukka 4:18, Yesu yennyini awandiikibwa ng'agamba nti, “Omwoyo wa Mukama guli ku Nze, kubanga yanfuseeko amafuta okubuulira abaavu enjiri,” n'ebirala.

Mu byawandiikibwa byombi bino, tubuulirwa nti gwe Mwoyo Omutukuvu Yesu gwe yafukibwako, era nga mu kyawandiikibwa mu Baebbulaniya bwe tubuulirwa nti yafukibwako amafuta ag'essanyu; kale, mazima, ekivaamu kyokka kwe kuba nti amafuta ag'essanyu gategeeza Omwoyo Omutukuvu. Nga linnya eddungi era eriraga amakulu bwe liri eri Oyo ebibala bye biri, ekisooka, “kwagala,” n'oluvannyuma “ssanyu” (Abaggalatiya 5:22). Omwoyo Omutukuvu afuuka ensulo y'essanyu eritalina kkomo eri abo abamufuna; ajjuza era n'akkusa omwoyo, ne guleka okulumwa ennyonta emirembe gyonna (Yokaana 4:14). Ka ebibonyoobonyo omukkiriza by'afuna nga afuuna Ekigambo bibe binene bitya, era anaaba n'“essanyu ery'Omwoyo Omutukuvu” (1 Abasessaloniika 1:6).

Ku Lunaku olwa Pentekooti, abayigirizwa bwe baabatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, baali bajjuziddwa essanyu ery'ekitalo ennyo abalala nga babatunuulira ne balowooza nti batamidde. Baagamba nti, “Abasajja bano bajjudde omwenge omusu.” Pawulo akola olugero wakati w'obutamiivu obutali bwa bulijjo obuva mu kunywa ennyo omwenge, n'essanyu eddungi eritaddirira buzibu bwonna eriva mu kujjuzibwa Omwoyo (Abaefeso 5:18-20). Katonda bw'afuka ku muntu amafuta ag'Omwoyo Omutukuvu, kiba ng'amenyeza ku mutwe gwe akabya ak'abbe ak'amayinja ag'omuwendo aka amafuta ag'essanyu okutuusa nga gakulukutira ku lukugiro lw'ebyambalo bye, omuntu yenna n'ajjula essanyu eritayogerekeka era ery'ekitiibwa.

XXI. Omwoyo ow'Ekisa. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa “Omwoyo ow'ekisa” mu Abaebbulaniya 10:29, “Mulowooza nti ekibonerezo ekisingako obubi kirituusibwa ku oyo eyalinnyirira Omwoyo wa Katonda n'omusaayi ogw'endagaano gwe yatukuzibwaamu, oyo eyavvoola Omwoyo ow'ekisa?” Erinnya lino liraga nti gwe mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu okuddukanya n'okukozesa ekisa kya Katonda. Wa kisa, mazima, naye erinnya litegeeza ekisingira ddala awo; litegeeza nti atufuulira ekisa kya Katonda ekingi mu bumanyirivu. Olw'omulimu gw'Omwoyo ow'ekisa mu mitima gyaffe gwokka gye tuyinza okwefunira obungi obw'ekisa obutaliiko kkomo Katonda bwe yatuwa okuva ku lubereberye mu Yesu Kristo. Kyaffe okuva ku ntandikwa, mu kutulinako, naye kifuuka kyaffe mu bumanyirivu nga tukikwata olw'amaanyi g'Omwoyo ow'ekisa.

XXII. Omwoyo ow'Ekisa n'Okwegayirira. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa “Omwoyo ow'ekisa n'okwegayirira” mu Zekkaliya 12:10, “Ndifuka ku nnyumba ya Dawudi ne ku batuuze b'omu Yerusaalemi omwoyo ogw'ekisa n'okwegayirira, era balitunula gye ndi, oyo gwe baafumita, ne bamukungubagira, ng'omuntu bw'akungubagira omwana we omu yekka, era balikaabira ennaku olw'oyo, ng'omuntu bw'akaabira omubereberye we.” Ekigambo, “Omwoyo ow'ekisa n'okwegayirira” mu kyawandiikibwa kino awatali kubuusabuusa linnya lya Mwoyo Omutukuvu.

Erinnya “Omwoyo ow'ekisa” twali tulyogeddeko dda mu mutwe ogwakulembera, naye wano waliwo ekirowoozo ekyeyongeddeyo eky'omulimu ogw'ekisa ogutuleetera okusaba n'amaanyi. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa bw'atyo kubanga Ye y'atuyigiriza okusaba. Oluvannyuma lwa byonna, okusaba kwonna okw'amazima kuli mu Mwoyo (Yuda 20). Ffe ffennyini tetumanyi kusaba nga bwe kitugwanira, naye gwe mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu ow'okwegayiririra abalala okutwegayiririra n'okusinda okutayogerekeka n'okutukulembera mu kusaba ng'okusiima kwa Katonda bwe kuli (Abaruumi 8:26-27). Ekyama ky'okusaba kwonna okw'amazima era okw'omugaso kwe kumanya Omwoyo Omutukuvu ng'“Omwoyo ow'ekisa n'okwegayirira.”

XXIII. Omwoyo ow'Ekitiibwa. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa “Omwoyo ow'ekitiibwa” mu 1 Peetero 4:14, “Bwe muvumibwa olw'erinnya lya Kristo, mulina omukisa; kubanga Omwoyo ow'ekitiibwa era ogwa Katonda gubabeerako.” Erinnya lino teriyigiriza bwokka nti Omwoyo Omutukuvu wa kitiibwa kitalo yennyini, wabula lisingira ddala okuyigiriza nti atugabira ekitiibwa kya Katonda, nga Omwoyo ow'amazima bw'atugabira amazima, era nga Omwoyo ow'obulamu bw'atugabira obulamu, era nga Omwoyo ow'amagezi n'okutegeera n'okuluŋŋamya n'amaanyi n'okumanya n'okutya Mukama bw'atugabira amagezi n'okutegeera n'okuluŋŋamya n'amaanyi n'okumanya n'okutya Mukama, era nga Omwoyo ow'ekisa bw'atukozesa era n'atuddukanyiza ekisa kya Katonda ekingi, bw'atyo Omwoyo ow'ekitiibwa gwe atuddukanyiza ekitiibwa kya Katonda.

Mu lunyiriri olwakulembera ddala, tusoma nti, “Naye musanyuke nga bwe mugabana ku kubonaabona kwa Kristo, mulyoke musanyuke era mujaguze ekitiibwa kye bwe kirryolekebwa.” Mu kikwataganya kino y'ayitibwa Omwoyo ow'ekitiibwa. Tusanga enkolagana efaanana wakati w'okubonaabona kwe tugumiikiriza n'ekitiibwa Omwoyo Omutukuvu ky'atugabira mu Abaruumi 8:16-17, “Omwoyo yennyini ajulira wamu n'omwoyo gwaffe nti tuli baana ba Katonda; era oba nga tuli baana, kale tuli basika, abasika ba Katonda era abasika wamu ne Kristo, oba nga tubonaabona wamu naye tulyoke tugulumizibwe wamu naye.” Omwoyo Omutukuvu gwe muddukanya w'ekitiibwa era n'ow'ekisa, oba obulungi, ow'ekisa ekifundikira mu kitiibwa.

XXIV. Omwoyo ataggwaawo. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa “Omwoyo ataggwaawo” mu Abaebbulaniya 9:14, “omusaayi gwa Kristo talisingawo nnyo, oyo eyeewaayo yennyini eri Katonda awatali kamogo ng'ayita mu Mwoyo ataggwaawo, okulongoosa emitima gyaffe okuva mu bikolwa ebifu okuweereza Katonda omulamu?” Obutaggwaawo n'Obwakatonda n'ekitiibwa eky'Omwoyo Omutukuvu ekitaliiko kkomo bize mu kitangaala olw'erinnya lino.

XXV. Omubeezi. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa “Omubeezi” emirundi n'emirundi mu Byawandiikibwa. Okugeza, mu Yokaana 14:26, tusoma nti, “Naye Omubeezi, Omwoyo Omutukuvu, Kitaffe gw'alituma mu linnya lyange, oyo alibayigiriza byonna, era alibajjukiza byonna bye nabagamba.” Ne mu Yokaana 15:26, “Naye Omubeezi bw'alijja, gwe ndibatumira okuva eri Kitange, ye Mwoyo ow'amazima ava eri Kitange, oyo alinjulira.” (Laba era Yokaana 16:7.) Ekigambo ekivvuunulwa nti “Omubeezi” mu byawandiikibwa bino kitegeeza ekyo, naye kitegeeza n'ebisingako.

Kya kigambo ekizibu okuvvuunula mu bujjuvu mu kigambo kimu mu Lungereza. Abavvuunuzi b'Enkyusa Empya baali n'obuzibu okusalawo kigambo ki eky'okuvvuunulamu ekigambo ky'Oluyonaani ekivvuunulwa bwe kityo. Baawa amagezi ku mbiriizi z'Enkyusa Empya nti “omuwolereza,” “omuyambi,” n'okusomooza obutereevu ekigambo ky'Oluyonaani mu Lungereza nti “Parakleeto.” Ekigambo ekivvuunulwa nti “Omubeezi” kitegeeza mu bukulu bwakyo, “oyo ayitibwa okumpi n'omulala,” ekirowoozo nga kiri nti, omuntu ali kumpi ddala okwesigika ku ludda lw'omulala.

Kye kigambo kye kimu ekivvuunulwa nti “omuwolereza” mu 1 Yokaana 2:1, “Abaana bange abato, mbawandiikira bino, muleme okwonoona. Naye omuntu yenna bw'ayonoona, tulina Omuwolereza eri Kitaffe, ye Yesu Kristo omutuukirivu.” Naye “omuwolereza,” nga bwe tukitegeera kaakati, tekiwa maanyi gonna ag'ekigambo ky'Oluyonaani ekivvuunulwa bwe kityo.

Mu byafaayo, “omuwolereza” kitegeeza ekintu kye kimu kumpi. Advocate kya Kilatini (“advocatus”) era kitegeeza “oyo ayitibwa eri omulala okwesigika ku ludda lwe,” naye mu nkozesa yaffe ey'omulembe guno, ekigambo kifunye amakulu agakomereddwa. Ekigambo ky'Oluyonaani ekivvuunulwa nti “Omubeezi” (Parakleeto) kitegeeza “oyo ayitibwa okumpi,” kwe kugamba, omuntu ayitibwa okuyimirira obutasalako ku ludda lwo era eyeetegese bulijjo okutuyimirirako n'okwesigika ku ludda lwaffe mu buli kimu obuyambi bwe mwe bwetaagisa.

Kya linnya eky'ekisa era ekiraga amakulu ennyo eri Omutukuvu. Oluusi bwe tulowooza ku Mwoyo Omutukuvu, alabika ng'ali wala ennyo, naye bwe tulowooza ku Parakleeto, oba mu Lungereza olutereevu “Omuyimiriziwo” oba “Omwesigikira-ku-ludda-lwaffe,” nga ali kumpi! Okutuusa ku kiseera Yesu kye yakola ekisuubizo kino eri abayigirizwa, yali Parakleeto waabwe. Bwe baali mu kizibu kyonna oba obuzibu, bakyukira gy'ali.

Ku mulundi ogumu, okugeza, abayigirizwa baali mu kubuusabuusa engeri gye baali basaanidde okusaba, ne bakyukira Yesu ne bagamba nti, “Mukama waffe, tuyigirize okusaba.” Mukama n'abayigiriza okusaba okw'ekitalo okutuuseeko okuyita mu myaka (Lukka 11:1-4). Ku mulundi omulala, Peetero yali abbira mu mayengo g'e Ggaliraaya, n'akoowoola nti, “Mukama waffe, ndokola,” era amangwago Yesu n'agolola omukono gwe n'amukwata n'amulokola (Matayo 14:30-31). Mu buli kabi, baakyukiranga gy'ali. Bwe kityo kaakati Yesu bw'agenze eri Kitaffe, tulina Omuntu omulala, ow'Obwakatonda nga Ye, ow'amagezi nga Ye, ow'amaanyi nga Ye, ow'okwagala nga Ye, ow'ekisa nga Ye, eyeetegese era asobola okuyamba nga Ye, ali kumpi naffe bulijjo.

Weewaawo, ekisingawo, abeera mu mutima gwaffe, anaakwata n'ayamba bwe tunaamwesiga okukikola.

Amazima ag'Omwoyo Omutukuvu, nga bwe galagibwa mu linnya “Parakleeto,” bwe gamala okuyingira mu mutima gwaffe ne gabeera omwo, galigoba obwerere bwonna emirembe gyonna; kubanga tuyinza tutya okubeera bokka nga Ono asinga Mukwano gwaffe ali naffe bulijjo? Mu myaka munaana egiyise, nyinnyeyisiddwa okugumiikiriza obulamu obwandibadde obw'obwerere ennyo. Ebiseera ebisinga, njawukanyizibwa n'omukazi wange n'abaana bange olw'obuvunaanyizibwa. Okumala emyezi kkumi n'omunaana nga tegisalako, nnajjawukanyizibwa n'ab'omu maka gange kumpi bonna mu bbanga ery'emyendo emingi. Obwerere bwandibadde tebugumiikirizika singa si Mukwano ono omu amala byonna, eyali naffe bulijjo.

Nzijukira ekiro kimu nga ntambula waggulu ne wansi ku bbaali ly'emmeeri ekunkumuka mu mayengo mu Nnyanja ez'Obukiikaddyo. Ekitundu ekisinga eky'ab'omu maka gange kyali maili emitwalo ebiri; ow'omu maka gange eyasigalawo yali tali nange. Abaami baali mu mulimu ku ludaala, nga nze ntambula ku bbaali nzeka, ekirowoozo ne kinjijira nti, “Wuuno oli wekka.” Awo ekirowoozo ekirala ne kijja nti, “Siri wekka; ku ludda lwange nga ntambula ku bbaali lino mu bwerere ne mu kibuyaga atambula Omwoyo Omutukuvu,” era yali amala. Nabaako kye njogera nga kino omulundi omu mu lukuŋŋaana lwa Baibuli mu St. Paul. Omusawo n'ajja gye ndi ku nkomerero y'olukuŋŋaana n'aŋŋamba mpola nti, “Njagala kukwebaza olw'ekirowoozo ekyo eky'Omwoyo Omutukuvu okuba nga bulijjo ali naffe. Ndi musawo. Emirundi mingi nsaanidde okugenda wala ennyo mu byalo ekiro n'omu kibuyaga okulabirira omulwadde, era mbadde omulundi mingi mu bwerere obungi, naye siriddayo kubeera bwerere nate.

Ndimanya bulijjo nti ku ludda lwange mu ggaali lyange ery'obusawo, Omwoyo Omutukuvu agenda nange.” Ekirowoozo kino eky'Omwoyo Omutukuvu ng'Omuwolereza ali bulijjo bwe kimala okuyingira mu mutima gwo ne kibeera omwo, kirigoba okutya kwonna emirembe gyonna. Tuyinza tutya okutya mu maaso g'akatyabaga konna, oba Ono ow'Obwakatonda ng'ali ku ludda lwaffe okutuwa amagezi n'okwesigika ku ludda lwaffe? Wayinza okubeerawo ekibinja ekikankamu ekitwetoolodde, oba kibuyaga eky'entiisa, naye tekiraba nsonga. Ayimirira wakati waffe mu kibinja n'omu kibuyaga byombi. Ekiro kimu, nnali nsuubizza okutambula maili nnya okugenda mu maka g'omukwano gwange oluvannyuma lw'olukuŋŋaana olw'akawungeezi. Ekkubo lyayita ku mbaliga y'ennyanja.

Bwe natandika okugenda mu maka g'omukwano gwange, ekibuyaga eky'egguba ne kijja. Sasuubira kino, naye nga bwe nnali nsuubizza, nawulira nga nsaanidde okugenda.

Ekkubo lyayita ku mbaliga y'ennyanja, emirundi mingi kumpi ddala n'olukugiro, oluusi ennyanja nga eri kumpi n'ekkubo, oluusi nga eri fuuti nnyingi wansi. Ekiro kyali kikwafu nnyo olw'ebire nti omuntu teyayinza kulaba mu maaso. Buli luvannyuma lw'akaseera, waabangawo okumyansa okuziba amaaso okw'okumyansa mwe wandirabidde ekkubo we lyali liyeeyeezeddwa amazzi, oluvannyuma nga kizibuwaza n'okusinga. Wandiwulidde ennyanja ng'evuga wansi. Kyalabika ng'ekifo eky'akabi okutambulamu, naye mu wiiki eyo yennyini, nnali njogedde ku Buntu bw'Omwoyo Omutukuvu era ku Mwoyo Omutukuvu ng'Omukwano ali naffe bulijjo, ekirowoozo ne kinjijira nti, “Kiki kye wali obuulira abantu mu mboozi ku Mwoyo Omutukuvu ng'Omukwano ali naffe bulijjo?” Awo ne njogera nzekka nti, “Wakati wange n'ennyanja ekaganjala n'omugo gw'ekkubo atambula Omwoyo Omutukuvu,” ne nzeyongerayo awatali kutya era nga nsanyuse.

Bwe twali mu London, omuwala omuto yajja mu lukuŋŋaana olw'olweggulo lumu mu Royal Albert Hall.

Yalina okutya okutali kwa bulijjo okw'ekizikiza. Teyayinza kuyingira mu kisenge ekiddugavu yekka, naye ekirowoozo eky'Omwoyo Omutukuvu ng'Omukwano ali naffe bulijjo kyagwa mu ndowooza ye. Yaddayo eka n'agamba maama we ekirowoozo eky'ekitalo kye yali awulidde ku lunaku olwo, n'engeri gye kyali kimuggiddemu okutya kwonna emirembe gyonna. Kyali kidda kufuuka kizikiza nnyo mu lweggulo lw'ekiseera ky'obutiti mu London, maama we n'atunula waggulu n'agamba nti, “Kirungi nnyo, katulabe oba nga kya mazima. Genda waggulu ku nnyumba weesibireko wekka mu kisenge ekiddugavu.” Amangwago n'ayimirira, n'ayanguwa okulinnya amadaala, n'ayingira mu kisenge ekiddugavu n'aggalawo oluggi, n'atuula.

Okutya kwonna kwali kugenze, era nga bwe yawandiika olunaku olwaddirira, ekisenge kyonna kyali kifaanana ng'ekijjudde ekitiibwa eky'ekitalo, ekitiibwa eky'okubeerawo kw'Omwoyo Omutukuvu.

Mu kirowoozo eky'Omwoyo Omutukuvu ng'Omuwolereza, mulimu n'eddagala ery'obutabeera na tulo. Okumala emyaka ebiri egy'entiisa, nnabonaabona olw'obutabeera na tulo. Ekiro ku kiro, nnagendanga mu kitanda nga kumpi mfudde olw'otulo, kyalabika ng'ekiŋŋwanira okwebaka, naye ne sisobola kwebaka; woowe, obuyinike bw'emyaka egyo ebiri! Kyalabika ng'omutwe gwange gunnema singa siifuna kwesiima. Okwesiima kwajja oluvannyuma, era okumala emyaka ne nziyongerayo awatali kabonero ka buzibu bwa butabeera na tulo. Awo ekiro kimu ne ndaga mu kisenge kyange mu Institute, ne ngalamira nga nsuubira okwebaka mu kaseera, nga bwe naakolanga bulijjo, naye omutwe gwange nga tegunnaba kutuuka ku muto ne ntegeera nti obutabeera na tulo bwali buzeeyo nate. Omuntu bw'aba abufunyeeko, taddayo kubwerabira era tabuwuka. Kyalabika ng'obutabeera na tulo butudde ku katanda kange ak'oku bigere, nga bumusekera era nga bugamba nti, “Nzeeyo nate okumala emyaka emirala ebiri.” “Woowe,” ne ndowooza, “emyaka emirala ebiri egy'entiisa egy'obutabeera na tulo.”

Ku makya ago gennyini, nnali njogedde eri abayizi baffe mu Institute ku Buntu bw'Omwoyo Omutukuvu era ku Mwoyo Omutukuvu ng'Omukwano ali naffe bulijjo, era amangwago ekirowoozo ne kinjijira nti, “Wali oyogeddeko ki eri abayizi ku makya gano? Wali obabuulira ki?” Ne ntunula waggulu ne njogera nti, “Ggwe Omwoyo wa Katonda ow'omukisa, oli wano, siri wekka. Bw'oba olina kyonna eky'okuŋŋamba,” era n'atandika okumbikkulira ebimu ku bintu eby'obuziba era eby'omuwendo ebikwata ku Mukama wange era Omulokozi wange, ebintu ebyajjuza omwoyo gwange essanyu n'okuwummula, era ekyaddako kye namanya nti nga nneebase okutuusa enkya ku makya. Kale buli lwe njjirwa obutabeera na tulo okuva olwo, mbadde njjukira bwokka nti Omwoyo Omutukuvu ali wano, ne ntunula waggulu gy'ali okuŋŋamba n'okunjigiriza, era akola bw'atyo, obutabeera na tulo ne bubuuka.

Mu kirowoozo eky'Omwoyo Omutukuvu ng'Omuwolereza, mulimu eddagala ery'omutima ogumenyese. Emitima emingi egirumwa era egimenyese egiri mu nsi eno yaffe, ejjudde okufa n'okwawukana n'abo be twagala ennyo. Bameka abakazi abaliwo, edda ennyo, oba emyezi mitono, oba wiiki ntono ezaayita, abaali tebalina kufaayo, tebalina kweraliikirira, kubanga ku ludda lwabwe waaliwo bba omukkiriza eyali muyivu era wa maanyi ennyo, omukazi n'assa obuvunaanyizibwa bwonna ku ye, n'atambula obulamu awatali kufaayo era ng'amatidde okwagala kwe n'obuwannyi bwe. Naye ku lunaku olumu olw'entiisa, yaggibwako. Yasigalawo yekka, n'obuvunaanyizibwa bwonna ne bumugwako. Omutima ogwo nga bwe gubadde omwereere okuva olwo; ensi yonna nga bwe ebadde nkalu.

Yeekaddiddemu obulamu bwe n'obuvunaanyizibwa bwe nga bwe yasobola n'omutima ogulumwa era kumpi okumenyeka. Naye waliwo Omu, singa yandikimanyi, ow'amagezi era ow'okwagala okusinga bba asinga ekisa, Omu eyeetegese okusitula obuvunaanyizibwa bwonna obw'obulamu ku lulwe, Omu asobola, singa amuleka, okujjuza buli kafo ka mutima gwe ogwereere era ogulumwa; Oyo ye Parakleeto. Nabaako kye njogera nga kino mu St. Andrews' Hall mu Glasgow. Ku nkomerero y'olukuŋŋaana, omukazi omukkiriza ow'amaaso amakuubagavu, ng'ayambadde ebyambalo bya nnamwandu, n'ajja gye ndi nga mfuluma mu kizimbe okuyingira mu kisenge eky'okwanirizamu. Yanguwa gye ndi n'aŋŋamba nti, “Dr. Torrey, luno lwe lunaku olw'okujjukira okufa kwa bbange omwagalwa.

Omwaka gumu gwokka nga guyise leero, yaggibwako. Nzize leero okulaba oba oyinza okuŋŋambako ebigambo ebiyinza okunyamba. Ompadde ekigambo kye nnetaaga. Sikyaddeyo kubeera bwerere nate.” Emyaka gumu n'ekitundu ne giyita. Nnali ku lyato ly'omukwano gwange ku lochs za Clyde. Ku lunaku olumu, akaato akatono ne kava ku lubalama ne kajja ku mabbali g'eryato. Omu ku abo abaasooka okulinnya ku mabbali g'eryato yali nnamwandu ono. Yanguwa gye ndi, era ekintu ekisooka kye yayogera kyali nti, “Ekirowoozo kye wampa ku lunaku luli mu St. Andrews' Hall ku lunaku olw'okujjukira okuva kwa bbange kibadde nange okuva olwo, era Omwoyo Omutukuvu ankkusa era ajjuza omutima gwange.”

Naye kiri mu mulimu gwaffe eri Mukama waffe ekirowoozo eky'Omwoyo Omutukuvu ng'Omuwolereza gye kijjira n'obuyambi obusinga. Ndowooza nti kya mazima okukiraga okuva mu bumanyirivu bwange. Nnayingira obuweereza kubanga nnawalirizibwa. Okumala emyaka, nnagaana okuba Omukkiriza kubanga nnali nsazeewo nti sijja kuba mubuulizi, era nnatya nti bwe nnaawaayo eri Kristo, kinaansaba okuyingira mu buweereza. Okukyusibwa kwange kwesigama ku kuwaayo kwange gy'ali ku nsonga eno. Ekiro lwe nawaayo, saagamba nti, “Nnaakkiriza Kristo” oba “Nnaaleka ekibi,” oba ekintu kyonna eky'engeri eyo; nnakoowoola bwokka nti, “Ggyako omugugu guno ogw'entiisa ku mutima gwange, era nnaabuulira Enjiri.” Naye tewaali eyandibadde atasaanira buweereza mu ngeri y'obuntu ye nga nze.

Okuva mu buto bwange, nnali muti. N'oluvannyuma nga mmaze okuyingira Yale College, bwe nnaddanga eka mu kyeya nga maama wange annyita okusisinkana mikwano gye, nnatya nnyo nti bwe nnalowooza nti njogedde, saakola ddoboozi eriwuliddwa. Emikwano gye bwe gyagenda, maama wange n'ambuuza nti, “Lwaki tobayogeddeko kigambo?” Nange ne nziramu nti nnalowooza nti njogedde, naye maama wange n'agamba nti, “Toyogedde ddoboozi n'akatono.” Lowooza ku muvubuka afaanana bw'atyo ng'ayingira mu buweereza. Saafuna buvumu n'okwogera mu lukuŋŋaana olw'okusaba olw'olukale okutuusa nga mmaze okuyingira mu ssomero ery'obuweereza. Awo ne nwulira nti singa nnyingira mu buweereza, nnina okusobola wakiri okwogera mu lukuŋŋaana olw'okusaba.

Nnayiga akatundu akatono ku mutima okwogera, naye essaawa bwe yatuuka, ne nkyerabira ekisinga obungi olw'entiisa yange. Ku kaseera akasikirivu, ne nkwata emabega w'entebe eyali mu maaso gange ne neesitula amangu okuyimirira, ne nkwata ku ntebe. Yali ng'omutala gwa Niagara ogumu nga gugenda waggulu ku ludda olumu n'ogulala nga gukka ku ludda olulala; eddoboozi lyange ne lyekanga. Ne nzira nga bwe nnasobola okujjukira ne ntuula. Lowooza ku muntu afaanana bw'atyo ng'ayingira mu buweereza. Mu nnaku ez'olubereberye ez'obuweereza bwange, nnawandiikanga eby'okubuulira byange byonna ne mbikwata ku mutima, ne nnyimirira ne nkyusakyusa akapeesa okutuusa nga mbizzeemu nga bwe nnasobola, ne nzira mu ntebe ey'omu kifo eky'okubuuliriramu n'okuwummulamu nti ekyo kiggwiddewo okumala wiiki endala. Sisobola kubagamba kye nnabonaabona mu nnaku ezo ez'olubereberye ez'obuweereza bwange. Naye olunaku olw'essanyu lwajja lwe natuuka okumanya Omwoyo Omutukuvu ng'Omuwolereza.

Ekirowoozo bwe kyankwata nti bwe nnayimirira okubuulira, waaliwo Omulala eyayimirira ku ludda lwange, nti abantu abaali baŋŋwulira nga Katonda amulaba, era nti obuvunaanyizibwa bwonna bwali ku ye, era nti yali asobola bulungi okubutuukiriza n'okubulabirira bwonna, era nti kye nnali nnina okukola kwokka kwe kuyimirira wala mu ludda nga bwe nnasobola nga sirabika ne mmuleka akole omulimu. Sikyalina kutya kubuulira kaakati; okubuulira kwe kusanyusa okusinga mu bulamu bwange, era oluusi, bwe nyimirira okwogera ne ntegeera nti Ye ali wano, nti obuvunaanyizibwa bwonna buli ku Ye, essanyu erijjula omutima gwange nti kumpi neema okwekuuma obuleme okuleekaana n'okubuuka. Yeetegese bwe kimu okutuyamba mu mulimu gwaffe gwonna, ebibiina by'Essomero lya Ssabbiiti, omulimu ogw'obuntu, ne mu buli ngeri endala ey'okufuba okw'Ekikristaayo.

Bangi bawewuka okwogera n'abalala ku kukkiriza Kristo. Batya nti tebajja kwogera kigambo kituufu; batya nti banaakola akabi okusinga akalungi. Mazima ojja kukola bw'otyo bw'onookikola nga weesigamye ku ggwe wekka, naye bw'onookkiriza Parakleeto n'omwesiga okukyogera n'okukyogera mu ngeri ye, tojja kukola kabi wabula bulijjo okukola bulungi. Kiyinza okulabika mu kiseera ekyo nti tewali kye watuukirizza, naye oboolyawo emyaka egiddirira ojja kuzuula nti watuukirizza bingi, era ne bw'otokizuula mu nsi eno, olikizuula mu bwomu emirembe gyonna.

Waliwo engeri nnyingi Parakleeto mw'atuyimiririra n'atuyamba, ze tunaayogerako ennyo bwe tunaatuuka okuyiga omulimu gwe. Atuyimiririrako bwe tusaba (Abaruumi 8:26-27), bwe tuyiga Ekigambo (Yokaana 14:26, Yokaana 16:12-14), bwe tukola omulimu ogw'obuntu (Ebikolwa 8:29), bwe tubuulira oba okuyigiriza (1 Abakkolinso 2:4), bwe tukemebwa (Abaruumi 8:2), bwe tuva mu nsi eno (Ebikolwa 7:54-60). Katuteeke ekirowoozo kino nga kinywevu kaakati era emirembe gyonna nti Omwoyo Omutukuvu ye Omu ayitibwa ku ludda lwaffe okwesigika ku ludda lwaffe.