Essuula 20 · eddakiika 53 ez’okusoma
Okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu
Ekimu ku bigambo eby'amakulu amangi ebikozesebwa mu Byawandiikibwa nga byogera ku Mwoyo Omutukuvu kwe kugamba nti “okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.” Yokaana Omubatiza ye yasooka okukozesa ekigambo kino. Bwe yali ayogera ku ye n'oyo eyali ajja, yagamba nti, “Nze mbabatiza n'amazzi olw'okwenenya, naye ajja emabega wange w'amaanyi okunsinga, engatto ze siisaanira na kusitula. Oyo alibabatiza n'Omwoyo Omutukuvu n'omuliro.” (Matayo 3:11). Ekigambo “na” eky'okubiri mu kifo kino kiri mu nnukuta ez'okwewunikiriza. Tekisangibwa mu Luyonaani. Waliwo tewali kubatiza kubiri okwogerwako, okumu n'Omwoyo Omutukuvu n'okulala n'omuliro, wabula okubatiza kumu n'Omwoyo Omutukuvu n'omuliro.
Yesu oluvannyuma yakozesa ebigambo bye bimu. Mu Ebikolwa 1:5, agamba nti, “Kubanga Yokaana yabatiza n'amazzi, naye mmwe mulibatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu nga wayiseewo ennaku si nnyingi.” Ekisuubizo kya Yokaana Omubatiza ne Mukama waffe bwe kyatuukirira mu Ebikolwa 2:3-4, tusoma nti, “Ne kubalabikira ennimi enjawulo nga ez'omuliro, ne zibuutikira buli omu ku bo. Bonna ne bajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu, ne batandika okwogera ennimi endala Omwoyo nga bw'abawa okwogera.” Wano tulaba ebigambo ebirala, “okujjuzibwa Omwoyo Omutukuvu,” nga bikozesebwa mu makulu ge gamu n'“okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.”
Tusoma nate mu Ebikolwa 10:44-46, “Peetero bwe yali akyayogera ebigambo bino, Omwoyo Omutukuvu n'akkira ku bonna abaali bawulira ekigambo. N'abakkiriza abaali abakomole abajja ne Peetero ne beewuunya, kubanga ekirabo eky'Omwoyo Omutukuvu kyafukibwa ne ku Bamawanga. Kubanga baali babawulira nga boogera ennimi era nga batendereza Katonda. Peetero n'alangirira,” Peetero yennyini, oluvannyuma bwe yali annyonnyola ekintu kino mu Yerusaalemi, ategeeza olugero mu ngeri eno nti, ‘Bwe nnatandika okwogera, Omwoyo Omutukuvu n'abakkako nga bwe yatukkako ffe ku lubereberye. Ne nzijukira ekigambo kya Mukama, nga bwe yagamba nti, ‘Yokaana yabatiza n'amazzi, naye mmwe mulibatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.’
Obanga Katonda yabawa ekirabo kye kimu nga kye yatuwa ffe bwe twakkiriza Mukama Yesu Kristo, nze ani nnandisobodde okuziyiza Katonda?” (Ebikolwa 11:15-17). Wano Peetero ayita mu bwannyini ekintu ekyajjira Koluneriyo n'ab'ennyumba ye, okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, bwe tutyo tulaba nti ebigambo “Omwoyo Omutukuvu yakka” ne “ekirabo eky'Omwoyo Omutukuvu” bya makulu ge gamu n'“okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.” Waliwo n'ebigambo ebirala ebikozesebwa okunnyonnyola omukisa guno, gamba nga “okufuna Omwoyo Omutukuvu” (Ebikolwa 2:38; Ebikolwa 19:2-6); “Omwoyo Omutukuvu n'abakkako” (Ebikolwa 19:2-6); “ekirabo eky'Omwoyo Omutukuvu” (Abaebbulaniya 2:4, 1 Abakkolinso 12:4, 11, 13); “Era laba, ntuma ekisuubizo kya Kitange ku mmwe. Naye mubeere mu kibuga okutuusa lwe mulyambazibwa amaanyi agava mu ngulu” (Lukka 24:49).
Okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kwe kuki? Okusooka, okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kintu ekitegeerekeka omuntu ky'ayinza era ky'asaanira okumanya obanga akifunye oba nedda. Kino kirabikira mu kiragiro Mukama waffe kye yawa abayigirizwa be mu Lukka 24:49 ne Ebikolwa 1-4, nti tebaava mu Yerusaalemi kutandika mulimu gwe yali abalagidde okutuusa nga bafunye ekisuubizo kya Kitaawe. Era kirabikira mu ssuula ey'omunaana ey'Ebikolwa, olunyiriri olw'ekkumi n'ettaano n'olw'ekkumi n'omukaaga, we tubuulirwa mu bujjuvu nti, “Omwoyo Omutukuvu yali tannaba kukka ku n'omu ku bo.” Era kirabikira mu ssuula ey'ekkumi n'omwenda ey'Ebikolwa by'Abatume, olunyiriri olw'okubiri, Pawulo we yabuuza akabinja k'abayigirizwa e Efeso ekibuuzo ekitegeerekeka nti, “Mwafuna Omwoyo Omutukuvu bwe mwakkiriza?” Okufuna Omwoyo Omutukuvu kyali kintu ekitegeerekeka nnyo ekiyinza omuntu okuddamu yee oba nedda ku kibuuzo obanga afunye Omwoyo Omutukuvu. Mu mbeera eno, abayigirizwa baddamu nti, “Nedda,” nti tebaali bawuliddeko obanga Omwoyo Omutukuvu yaweebwa.
Tebaayogera ekyo Enkyusa yaffe ey'Ekikakafu (Authorized Version) ky'egamba nti baayogera, nti tebaali bawuliddeko obanga Omwoyo Omutukuvu waaliwo. Baamanya nti Omwoyo Omutukuvu waaliwo; baamanya n'ekirala nti waaliwo ekisuubizo ekitegeerekeka eky'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, naye baali tebawuliddeko nti ekisuubizo ekyo kyali kimaze okutuukirira. Pawulo n'abategeeza nti kyali kituukiridde, era n'akola ekirungi ekyabaviirako okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu ng'olukuŋŋaana olwo terunnaggwaawo. Era kirabikira bulungi mu Abaggalatiya 3:2 nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kintu ekitegeerekeka omuntu ky'ayinza okumanya obanga akifunye oba nedda. Mu kifo kino, Pawulo agamba abakkiriza mu Galatiya nti, “Kino kyokka kye njagala okubabuuza: Mwafuna Omwoyo olw'ebikolwa eby'amateeka oba olw'okuwulira n'okukkiriza?” Okufuna kwabwe Omwoyo kwali kutegeerekeka mu mwoyo gwabwe nga Pawulo asobola okukyekwatako ng'omusingi gw'endowooza ye.
Ku nnaku zino, waliwo okwogera kungi ku kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu n'okusaba olw'okubatizibwa n'Omwoyo okutategeerekeka era okutali kutangaavu. Abantu bagolokoka mu lukuŋŋaana ne basaba nti babatizibwe n'Omwoyo Omutukuvu, era singa oluvannyuma ogenda eri oyo eyasabye n'omubuuza ekibuuzo nti, “Wafuna kye wasaba? Wabatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu?” kisoboka nnyo yandibujjabujja n'agamba nti, “Nsuubira nga bwe kiri”; naye mu Bayibuli tewali butategeerekeka bwa ngeri eyo. Bayibuli mutangaavu ku nsonga eno, nga bw'ali ku buli nsonga endala. Alaga ekintu ekitegeerekeka era eky'amazima ennyo omuntu ky'ayinza okumanya obanga afunye okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, era n'asobola okuddamu yee oba nedda ku kibuuzo nti, “Wafuna Omwoyo Omutukuvu?”
Eky'okubiri, kirabika bulungi nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu ogw'enjawulo era ogwongerezebwa ku mulimu gwe ogw'okuzaalibwa obuggya. Kino kirabikira mu Ebikolwa 1:5, “Kubanga Yokaana yabatiza n'amazzi, naye mmwe mulibatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu nga wayiseewo ennaku si nnyingi.”
Kirabika nti, olwo abayigirizwa baali tebannaba kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, nti baali ba kubatizibwa mu nnaku ntono ezaali zijja. Naye abantu Yesu be yayogerako ebigambo bino baali bamaze okuzaalibwa obuggya. Baali bakakasibbwa bwe batyo Mukama waffe yennyini.
Yali abagambye mu Yokaana 15:3, “Mmwe muli balongoofu dda olw'ekigambo kye njogedde gye muli.” Naye okuba omulongoofu olw'ekigambo kitegeeza ki? 1 Peetero 1:23 kiddamu ekibuuzo, “kubanga mwazaalibwa obuggya, si mu nsigo eyabola, naye mu eteyola, olw'ekigambo kya Katonda ekiramu era ekibeerera emirembe gyonna.” Katono bwe waali okutuukira ku kiro kye kimu ekyo, Yesu yali abagambye mu Yokaana 13:10, “Oyo eyanaabye teyeetaaga kunaaba wabula ebigere byokka, wabula mulongoofu wenna.
Nammwe muli balongoofu, naye si mwenna.” Mukama Yesu yali akakasizza ekibinja ky'abatume nti balongoofu, kwe kugamba nti abasajja abaazaalibwa obuggya, okuggyako oyo ataali muzaalibwa buggya, Yuda Isukalioti, eyali wa kumulyamu olukwe (laba olunyiriri 11). Abaasigalawo ekkumi n'omu, Yesu Kristo yali abasseeko akabonero, ng'abasajja abaazaalibwa obuggya. Naye abasajja abo be bamu abagamba mu Ebikolwa 1:5 nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kwali kintu kye baali tebannatuukako, ekyali kikyali mu maaso. Bwe kityo kirabika nti kimu kuzaalibwa buggya olw'Omwoyo Omutukuvu okuyita mu Kigambo, ate kintu kirala eky'enjawulo ku kino era ekigwongerwako okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.
Ekintu kye kimu kirabikira mu Ebikolwa 8:12, nga kigeraageranyizibwa n'olunyiriri olw'ekkumi n'ettaano n'olw'ekkumi n'omukaaga olw'essuula y'emu. Mu lunyiriri olw'ekkumi n'ebibiri, tusoma nti ekibinja kinene eky'abayigirizwa kyali kikkirizza okubuulira kwa Filipo okukwata ku bwakabaka bwa Katonda n'erinnya lya Yesu Kristo, era “nga babatiziddwa mu linnya lya Mukama Yesu” (lun. 16). Mazima ddala, mu kibinja kino eky'abakkiriza abaabatizibwa, waaliwo waakiri abamu abaazaalibwa obuggya.
Ne bwe kuba nga engeri entuufu ey'okubatizibwa n'amazzi ye ki, awatali kubuusabuusa baali babatiziddwa mu ngeri entuufu, kubanga okubatiza kwali kukoleddwa omusajja eyatumibwa Omwoyo, naye mu lunyiriri olw'ekkumi n'ettaano n'olw'ekkumi n'omukaaga tusoma nti, “Bwe baali baserengeta (kwe kugamba Peetero ne Yokaana), ne babasabira, balyoke bafune Omwoyo Omutukuvu: kubanga yali tannaba kukka ku n'omu ku bo: baali babatiziddwa mu linnya lya Mukama Yesu byokka.” Baali bakkiriza abaabatizibwa; baali babatiziddwa mu linnya lya Mukama Yesu; abamu ku bo mazima ddala baali baazaalibwa obuggya, naye tewali n'omu ku bo eyali afunye, oba eyali abatiziddwa n'Omwoyo Omutukuvu.
Bwe kityo nate, kirabika bulungi nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu ogw'enjawulo era ogwongerezebwa ku mulimu gwe ogw'okuzaalibwa obuggya. Omuntu ayinza okuzaalibwa obuggya olw'Omwoyo Omutukuvu naye ne kitali kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Mu kuzaalibwa obuggya, mulimu okufukibwako obulamu olw'amaanyi g'Omwoyo, era oyo akifuna alokolebwa: mu kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, mulimu okufukibwako amaanyi, era oyo akifuna asaanyizibwa okuweereza. Wabula okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kuyinza okubaawo mu kiseera kye kimu eky'okuzaalibwa obuggya. Kyabaawo bwe kityo, okugeza, mu nnyumba ya Koluneriyo. Tusoma mu Ebikolwa 10:43, nti Peetero bwe yali abuulira, yatuuka we yayogera ku Yesu nti, “Bannabbi bonna bamuwa obujulizi nti buli akkiriza mu ye afuna okusonyiyibwa ebibi olw'erinnya lye,” era mu kiseera ekyo Koluneriyo n'ab'ennyumba ye ne bakkiriza, era amangwago tusoma nti, “Peetero bwe yali akyayogera ebigambo bino, Omwoyo Omutukuvu n'akkira ku bonna abaali bawulira ekigambo. N'abakkiriza abaali abakomole abajja ne Peetero ne beewuunya, kubanga ekirabo eky'Omwoyo Omutukuvu kyafukibwa ne ku Bamawanga. Kubanga baali babawulira nga boogera ennimi era nga bagulumiza Katonda.” Amangwago lwe baakkiriza obujulizi obukwata ku Yesu, ne babatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, ne bwe baali tebannaba na kubatizibwa na mazzi. Okuzaalibwa obuggya n'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu byabaawo mu kaseera ke kamu, era bwe kityo bwe biri mu bantu bangi ne leero. Kirabika ng'obanga ekkanisa singa yali mu mbeera entuufu, kino kye kyandibadde ekintu ekya bulijjo. Naye ekkanisa teri mu mbeera entuufu leero.
Ekitundu kinene nnyo eky'ekkanisa kiri mu kifo abakkiriza b'e Samaliya gye baali nga Peetero ne Yokaana tebannaserengeta, era abayigirizwa b'e Efeso gye baali nga Pawulo tannajja n'abategeeza ku mukisa gwabwe omunene abakkiriza abaabatizibwa, abaabatizibwa mu linnya lya Mukama Yesu, abaabatizibwa olw'okwenenya ebibi, naye nga tebannaba kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.
Wabula okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu ky'obusika bwa buli mukkiriza. Kyatugulirwa okufa kwa Kristo, era bwe yalinnya ku mukono ogwa ddyo ogwa Kitaawe, yafuna ekisuubizo kya Kitaawe n'akifuka ku kkanisa, era omuntu yenna leero bw'aba tannaba kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu ng'ekintu kye yeeyagalira, ekyo kiba nga taly'obusika bwe. Mu bwannyini, buli muntu ali mu mubiri gwa Kristo abatiziddwa n'Omwoyo Omutukuvu (1 Abakkolinso 12:13), “Kubanga mu Mwoyo omu ffenna twabatizibwa mu mubiri gumu, oba Bayudaaya oba Bayonaani, oba baddu oba ba ddembe, era fenna twanywesebwa Omwoyo omu.” Naye waliwo abakkiriza bangi ekyo ekiba ekyabwe mu bwannyini kye kitannaba kufuuka kya mazima, kya nnamaddala, kye baalabako ku bwabwe.
Abantu bonna mu bwannyini bawebbwa obutuukirivu olw'okufa kwa Yesu Kristo ku musaalaba; kwe kugamba nti okuweebwa obutuukirivu kubateekerwateekerwa era kwabwe (Abaruumi 5:18), naye ekyo ekya buli muntu mu bwannyini, buli muntu ateekwa okukyefunira ku bubwe olw'okukkiriza mu Kristo; olwo okuweebwa obutuukirivu kufuuka kukwe ddala era mu bulamu, era bwe kityo, ne bwe kiba nga okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu ky'obwannyini bwa buli mukkiriza mu bwannyini, buli mukkiriza ateekwa okukyefunira ku bubwe nga tekinnafuuka kikwe mu bulamu bwe.
Tuyinza n'okugenda mu maaso okusinga kino ne tugamba nti olw'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kyokka omuntu kw'afuulibwa mu ngeri enzijuvu ennyo ekitundu ky'omubiri gwa Kristo, kubanga olw'okubatizibwa n'Omwoyo kyokka kw'afuna amaanyi okukola emirimu Katonda gye yamuteekerawo ng'ekitundu ky'omubiri.
Nga bwe tumaze okulaba, buli mukkiriza ow'amazima alina Omwoyo Omutukuvu (Abaruumi 8:9), naye si buli mukkiriza alina okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu (wadde nga buli mukkiriza asobola okuba nakyo nga bwe tumaze okulaba). Kimu okuba n'Omwoyo Omutukuvu ng'abeera munda yaffe, oboolyawo ng'abeera munda ewala mu kifo ekyekusifu eky'obulamu bwaffe, emabega w'okutegeera okutangaavu, ate kintu kirala nnyo, kingi nnyo, okuba n'Omwoyo Omutukuvu ng'atwala ddala oyo gw'abeeramu. Abamu bassa essira ku kigambo nti buli mukkiriza mu bwannyini alina okubatizibwa n'Omwoyo, ne baba nga bayigiriza nti buli mukkiriza alina okubatizibwa n'Omwoyo ng'ekintu kye yeeyagalira. Naye okuggyako ng'okubatizibwa n'Omwoyo leero kintu kya njawulo ku kubatizibwa n'Omwoyo okwali mu kkanisa ey'edda, mazima ddala okuggyako ng'ekintu ekitali kya mazima n'akatono, kale oba ekitundu kinene nnyo eky'abo be tutwala ng'abakkiriza si bakkiriza, oba omuntu ayinza okuba omukkiriza era omuntu eyazaalibwa obuggya awatali kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.
Mazima ddala, bwe kyali bwe kityo mu kkanisa ey'edda. Kyali bwe kityo eri Abatume nga Pentekooti tennatuuka; kyali bwe kityo eri ekkanisa ey'e Efeso; kyali bwe kityo eri ekkanisa ey'e Samaliya. Era waliwo enkumi n'enkumi leero abasobola okuwa obujulizi nti baafuna Kristo ne bazaalibwa obuggya, ne kiryoka kiba oluvannyuma, oluusi nga wayiseewo ebbanga ddene, ne babatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu ng'ekintu ekitegeerekeka.
Kino kintu eky'omugaso munene mu bulamu, kubanga waliwo bangi abatasanyukira bujjuvu bw'omukisa gwe bandibadde basanyukira, kubanga bwe basindika ennyiriri ez'enjawulo mu Byawandiikibwa okusukka bye zisobola okwetikka ne bwe biba nga bikontana n'okuyigiriza okutangaavu okw'Ebyawandiikibwa mu bujjuvu bwabyo, bagezaako okwesalira nti baamala okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu so nga tebabatizibbwa. Era singa bakkiriza bokka nti tebaabatizibwa, kale bandiyinza okutwala amakubo agandibaviirako okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu ng'ekintu ekitegeerekeka, kye baalabako ku bwabwe.
Ekintu ekiddako ekitangaavu okuva mu kuyigiriza kw'Ebyawandiikibwa kiri nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu bulijjo kukwatagana n'obujulizi n'obuweereza, era kwakolerwa nkulaakulana yaabyo. Mukama waffe, bwe yali ayogera ku kubatizibwa kuno kwe baali ba kufuna mu bbanga ttono, mu Lukka 24:49 yagamba nti, “Era laba, ntuma ekisuubizo kya Kitange ku mmwe. Naye mubeere mu kibuga okutuusa lwe mulyambazibwa amaanyi agava mu ngulu.”
Era nate yagamba mu Ebikolwa 1:5-8, “Kubanga Yokaana yabatiza n'amazzi, naye mmwe mulibatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu nga wayiseewo ennaku si nnyingi..... Naye muliweebwa amaanyi Omwoyo Omutukuvu bw'alibakkako, era mulibeera bajulirwa bange mu Yerusaalemi ne mu Buyudaaya bwonna ne mu Samaliya n'okutuuka ku nkomerero y'ensi.” Mu bujulizi obw'okutuukirira kw'ekisuubizo kino kya Mukama waffe mu Ebikolwa 2:4, tusoma nti, “Bonna ne bajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu, ne batandika okwogera ennimi endala Omwoyo nga bw'abawa okwogera.” Awo ne kudda ennyanjula enjijjuvu ey'ekyo Peetero kye yayogera n'eky'ebyava mu kyo. Ekyavaamu kwe kuba nti Peetero n'Abatume abalala baayogera n'amaanyi amangi nnyo abantu enkumi ssatu ku lunaku olwo ne bakwatibwa ekibi, ne beenenya ekibi kyabwe, ne baatula okwaniriza kwabwe Yesu Kristo mu kubatizibwa, era ne banywerera mu kuyigiriza kw'Abatume ne mu bwesigganya ne mu kumenya omugaati ne mu kusaba emirembe gyonna oluvannyuma.
Mu ssuula ey'okuna ey'Ebikolwa, olunyiriri olw'amakumi asatu mu lumu okutuuka ku lw'amakumi asatu mu ssatu, tusoma nti Abatume bwe baajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu, ekyavaamu kwe kuba nti “baayogera ekigambo kya Katonda n'obuvumu” era nti “n'amaanyi amangi Abatume baawa obujulizi bwabwe obw'okuzuukira kwa Mukama Yesu.” Ne mu ssuula ey'omwenda ey'Ebikolwa by'Abatume, tulina ennyanjula ey'okubatizibwa kwa Pawulo n'Omwoyo Omutukuvu. Tusoma mu lunyiriri olw'ekkumi n'omusanvu okutuuka ku lw'amakumi abiri nti, “Ananiya n'agenda, n'ayingira mu nnyumba, n'amussaako emikono nga agamba nti, Owooluganda Sawulo, Mukama Yesu eyakulabikira mu kkubo lye wajjiddemu antumye olyoke ozibuke amaaso era ojjuzibwe Omwoyo Omutukuvu. Amangwago ne kuva ku maaso ge ebintu ng'amagamba: n'azibuka amaaso mangwago, n'agolokoka, n'abatizibwa. Bwe yamala okulya emmere n'aweebwa amaanyi... Amangwago n'abuulira Kristo mu makuŋŋaaniro nti Ye Mwana wa Katonda,” ne mu lunyiriri olw'amakumi abiri mu bubiri tusoma nti “yatabula Abayudaaya abaali mu Damasiko, ng'akakasa nti ono ye Kristo.” Mu 1 Abakkolinso 12, tulina okwogera okusinga obujjuvu ku kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu okusangibwa mu kifo kyonna mu Bayibuli.
Kino kye kifo ekikulu ennyo ku nsonga eno yonna. Era ebyava mu kyo ebiwandiikiddwako birabo eby'obuweereza.
Okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu tekugendereddwamu kusooka kusanyusa bakkiriza, wabula kubagasa. Tekugenderezebwa lwa ssanyu lya mukkiriza yekka; kugenderezebwa kusooka lwa kutuukiriza kw'obuweereza bwe. Sigamba nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu tekujja kusanyusa mukkiriza; kubanga ekitundu ku bibala by'Omwoyo kwe “kusanyuka,” omuntu bw'abatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, essanyu liteekwa okuvaamu. Sirabangako muntu n'omu eyabatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, mu bulamu bwe ne mutayingira, oluvannyuma oba mangwago, essanyu eppya, essanyu erisingako obuwanvu n'obulongoofu n'obujjuvu ku lye yali amanyi olubereberye. Naye kino si kye kigendererwa ekikulu eky'okubatizibwa, wadde ekyava mu kyo ekisinga obukulu n'okulabika.
Essira eddene lyetaaga okuteekebwa ku nsonga eno, kubanga waliwo Abakristaayo bangi, mu kunoonya okubatizibwa n'Omwoyo, abanoonya essanyu ery'obwannyini. Bagenda mu nkuŋŋaana n'olukuŋŋaana olw'okwongera obuwanvu mu bulamu obw'Ekikristaayo ne bakomawo ne bategeeza omukisa omuyitirivu gwe baafuna, nga boogera ku ssanyu eppya eryayingira mu mutima gwabwe, naye bw'obeekengera, kizibu okulaba nga bagasa bakulembeze baabwe oba amakanisa gaabwe okusinga bwe baali edda, era omuntu kimuwaliriza okulowooza nti kyonna kye baafuna, tebaafuna kubatizibwa kwa mazima n'Omwoyo Omutukuvu. Essanyu n'okugulumizibwa birungi mu bifo byabyo.
Bwe bijja, tutendereze Katonda ku lwabyo omuwandiisi amanyiiko ku bibyo naye mu nsi nga eno mwe tuli leero ekibi n'obutuukirivu obw'omuntu ku bubwe n'obutakkiriza gy'ebifuga ennyo, ng'eriyo omuyaga ogw'entiisa ogw'abasajja, abakazi, n'abavubuka nga baserengeta ne bagenda mu ggeyeena ey'emirembe n'emirembe, nnandisenze mu bulamu bwange bwonna ne siba na kabonero na kamu ak'essanyu ery'ekitalo, wabula nga nnina amaanyi okuwa obujulizi ku Kristo n'okuwangula abalala eri Kristo ne bwe ntyo ne mbalokola, okusinga okuba n'essanyu ery'okwewuunya ennaku 365 mu mwaka naye nga sirina maanyi ga kuziyiza muyaga gwa kibi gwa ntiisa n'okuleeta abasajja, abakazi, n'abaana eri okumanya okulokola okwa Mukama wange era Omulokozi wange, Yesu Kristo.
Ekigendererwa eky'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu tekiri kusooka kufuula bakkiriza batukuvu ku bwabwe. Sigamba nti si mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu okufuula abakkiriza batukuvu, kubanga nga bwe tumaze okulaba, Ye “Omwoyo ow'Obutukuvu,” era ekkubo lyokka lye tunaatuukamu ku butukuvu lwa maanyi ge. Sigamba na kugamba nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu tekulireeta nkyukakyuka nnene ey'omwoyo n'okugulumizibwa n'okulongoosebwa, kubanga ekisuubizo kiri nti, “Alibabatiza n'Omwoyo Omutukuvu n'omuliro” (era endowooza ey'omuliro nga bw'ekozesebwa mu ngeri eno ye ndowooza ey'okukebera, okulongoosa, okutukuza, okumalirawo).
Enkyukakyuka ey'ekitalo yajja ku Batume ku Pentekooti, era enkyukakyuka ey'ekitalo ejjidde ku nkumi n'enkumi abaabatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu okuva ku Pentekooti, naye ekigendererwa ekisooka eky'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kwe kutuukiriza mu bujulizi ne mu buweereza. Kikwata nnyo ku birabo eby'obuweereza okusinga ku mpisa ez'obulungi bw'omuntu. Kwe kuweebwa amaanyi ag'omwoyo oba ebirabo mu buweereza, era oluusi omuntu ayinza okuba n'ebirabo ebitaliiwo bulijjo olw'amaanyi g'Omwoyo naye ng'alaga empisa ntono ez'Omwoyo.
(Laba 1 Abakkolinso 13:1-3, Matayo 7:22-23) Mu buli kifo mu Bayibuli okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu we kwogerwako, kukwatagana n'obujulizi oba obuweereza.
Oboolyawo tunaafuna endowooza entangaavu ku ky'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu bwe tunaayimirira ne tulowooza ku bivaamu mu kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Ebivaamu mu kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu bye biruwa?
1. Enneeyoleka ey'enjawulo ey'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu tefaanana mu bantu bonna. Kino kirabika bulungi mu 1 Abakkolinso 12:4-13, “Kaakano waliwo ebirabo ebya ngeri nnyingi, naye Omwoyo y'omu; era waliwo obuweereza obwa ngeri nnyingi, naye Mukama y'omu; era waliwo emirimu egy'engeri nnyingi, naye Katonda y'omu abikolera byonna mu bonna. Naye buli omu aweebwa okulaga Omwoyo olw'okugasa bonna. Kubanga omu aweebwa okuyita mu Mwoyo okwogera okw'amagezi, n'omulala okwogera okw'okumanya ng'Omwoyo omu bw'ali, n'omulala okukkiriza mu Mwoyo omu, n'omulala ebirabo eby'okuwonya mu Mwoyo omu, n'omulala okukola eby'amagero, n'omulala obunnabbi, n'omulala okwawula emyoyo, n'omulala ennimi eza ngeri nnyingi, n'omulala okuvvuunula ennimi. Ebyo byonna bikolebwa Omwoyo omu, agabira buli omu ku bubwe nga bw'ayagala. Kubanga ng'omubiri bwe guli gumu ne guba n'ebitundu bingi, era ebitundu byonna eby'omubiri, wadde nga bingi, gumu, bwe kiri ne ku Kristo. Kubanga mu Mwoyo omu ffenna twabatizibwa mu mubiri gumu, oba Bayudaaya oba Bayonaani, oba baddu oba ba ddembe, era fenna twanywesebwa Omwoyo omu.” Wano tulaba okubatizibwa kumu naye ng'okwolesebwa okw'amaanyi ag'okubatizibwa okwo kwa ngeri nnyingi.
Waliwo enjawulo mu birabo, naye Omwoyo y'omu. Ebirabo byawukana ng'enkola ez'enjawulo ez'obuweereza Katonda z'ayitiramu abantu ab'enjawulo bwe biri. Ekkanisa mubiri, era ebitundu eby'enjawulo eby'omubiri birina emirimu egy'enjawulo, era Omwoyo aweereza oyo abatizibwa n'Omwoyo ebirabo ebimusaanyiza obuweereza Katonda bw'amuyisemu. Kikulu nnyo okukijjukira kino. Olw'obutalaba kino, bangi babuze ddala ku nsonga eno yonna. Mu kunoonyereza kwange okusooka ku nsonga eno, nnalaba nti mu bwogezi bungi abo abaabatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu baayogera ennimi (okugeza, Ebikolwa 2:4; Ebikolwa 10:46; Ebikolwa 19:6), ne neebuuza obanga buli eyabatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu yandyogedde ennimi.
Saamanya muntu n'omu eyali ayogera ennimi leero, ne obanga okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kwali kwa mirembe gino. Naye olunaku olumu nnali nsoma 1 Abakkolinso 12 ne ndaba engeri Pawulo gye yagambamu abakkiriza mu kkanisa eyo ey'e Kolinso eyaliko ebirabo eby'ekitalo, bonna abaalangirirwa mu lunyiriri olw'ekkumi n'essatu okuba nga baabatizibwa n'Omwoyo, “Katonda yateeka abamu mu kkanisa, olubereberye abatume, n'olw'okubiri bannabbi, n'olw'okusatu abayigiriza, oluvannyuma eby'amagero, n'ebirabo eby'okuwonya, obuyambi, obufuzi, ennimi eza ngeri nnyingi. Bonna batume? Bonna bannabbi? Bonna bayigiriza? Bonna bakola bya magero?
Bonna balina ebirabo eby'okuwonya? Bonna boogera ennimi? Bonna bavvuunula?” Bwe ntyo ne ndaba nti kyayigirizibwa mu Byawandiikibwa nti omuntu ayinza okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu naye ne kitali kuba na kirabo kya nnimi.
Nnalaba n'ekirala nti ekirabo eky'ennimi, ng'Ekyawandiikibwa bwe kigamba, kye kyali eky'oluvannyuma era ekyasembayo obukulu ku birabo byonna, era nti twakubirizibwa okwegomba ebirabo ebisingako obukulu (1 Abakkolinso 13:31; 1 Abakkolinso 14.
5, 12, 14, 18, 19, 27, 28). Oluvannyuma, nnakemebwa okugwa mu nsobi endala, esingako okusendasenda naye mu butuufu nga terina musingi mu Byawandiikibwa nga eno, kwe kugamba nti singa omuntu abatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, yandifunye ekirabo eky'okuba omuvangeri.
Nnali nsomye olugero lwa D. L. Moody, olwa Charles G. Finney n'abalala abaabatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, n'amaanyi agaabajjira ng'abavangeri, era endowooza yajja nti singa omuntu yenna abatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, tafuna n'amaanyi ng'omuvangeri? Naye na kino nakyo tekyalina musingi mu Byawandiikibwa.
Katonda bw'aba ayise omuntu okuba omuvangeri era ng'abatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, alifuna amaanyi ng'omuvangeri, naye Katonda bw'aba amuyise okuba ekintu ekirala, alifuna amaanyi okufuuka ekintu ekirala. Ebibi ebinene bisatu bivaamu mu nsobi ey'okulowooza nti buli eyabatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu alifuna amaanyi ng'omuvangeri.
(1) Ekibi eky'okumalibwa amaanyi olw'okwesuubira. Bangi banoonya okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu nga basuubira amaanyi ng'omuvangeri, naye Katonda taabayita ku mulimu ogwo, era wadde nga batuukiriza embeera ez'okufuna okubatizibwa n'Omwoyo, era ne bafuna okubatizibwa n'Omwoyo, amaanyi ng'omuvangeri tegajja. Mu mbeera nnyingi, kino kivaamu okumalibwa amaanyi okukaawa era oluusi n'okuggwaamu essuubi. Oyo eyali asuubidde amaanyi ag'omuvangeri n'atagafuna oluusi n'abuusabuusa obanga mwana wa Katonda. Naye singa yali ategedde bulungi ensonga eno, yandimanyi nti ekigambo nti teyafuna maanyi ng'omuvangeri si bukakafu nti teyafuna kubatizibwa n'Omwoyo, era n'okusingako obukafu nti si mwana wa Katonda.
(2) Ekibi eky'okubiri kisingako obuzibu, kwe kugamba, ekibi eky'okwewanika. Omusajja Katonda gw'atayise ku mulimu gw'omuvangeri oba omuweereza emirundi mingi yeeyingiza mu gwo kubanga afunye, oba yeerowooza nti afunye, okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Alowooza nti kyokka omuntu kye yeetaaga okufuuka omubuulizi kwe kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Kino si kya mazima. Okuwangula ng'omuweereza, omuntu yeetaaga okuyitibwa ku mulimu ogwo ogw'enjawulo, era yeetaaga okumanya Ekigambo kya Katonda okumusaanyiza omulimu. Omuntu bw'aba ayitiddwa ku buweereza n'asoma Ekigambo okutuusa lw'aba n'ekya kubuulira, kale bw'abatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, aliwangula ng'omubuulizi, naye bw'aba nga tayitiddwa ku mulimu ogwo, oba bw'aba nga talina kumanya kwa Kigambo kya Katonda okwetaagisa, taliwangula mu mulimu, wadde ng'afuna okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.
(3) Ekibi eky'okusatu kye kibi eky'obutafaayo. Bangi bamanyi nti tebaayitibwa ku mulimu ogw'okubuulira. Kale bwe balowooza nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kuleeta buleesi amaanyi ng'omuvangeri, oba amaanyi ag'okubuulira, ensonga ey'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu tebaafaako mu bwabwe. Okugeza, wano waliwo maama alina ekika kya baana bangi. Amanyi bulungi nti tayitiddwa kukola mulimu gwa muvangeri. Amanyi nti obuvunaanyizibwa bwe buli ku baana be n'awaka we. Bw'asoma oba bw'awulira ku kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, n'afuna endowooza nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kuleeta buleesi amaanyi ag'okukola omulimu gw'omuvangeri, oba okubuulira, alirowooza nti “Omuvangeri yeetaaga omukisa guno, omuweereza wange yeetaaga omukisa guno, naye si gwange”; naye bw'ategeera ensonga nga bw'eyigirizibwa mu Bayibuli, nti wadde ng'okubatizibwa n'Omwoyo kuleeta amaanyi, engeri amaanyi gye galyolesebwamu eryesigamira ku ngeri ey'omulimu Katonda gw'atuyita ku gwo, era nti tewali mulimu gwa mugaso oguyinza okukolebwa awatali go, era n'alaba n'ekirala nti tewali mulimu mu kkanisa ya Yesu Kristo leero ogusinga obutukuvu n'obwera ogw'obwa maama obutukuzibbwa, aligamba nti, “Omuvangeri ayinza okwetaaga okubatizibwa kuno, omuweereza wange ayinza okukwetaaga; naye nze nteekwa okukuba nakwo okuyisa abaana bange mu kubuulirira n'okulabula okwa Mukama.”
2. Wadde nga waliwo enjawulo mu birabo n'okwolesebwa okw'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, walibaawo ebirabo ebimu eri buli abatizibwa bw'atyo. Tusoma mu 1 Abakkolinso 12:7, “Buli omu aweebwa okulaga Omwoyo olw'okugasa bonna.” Buli kitundu ekisembayo obutono eky'omubiri gwa Kristo kirina omulimu okukola mu mubiri ogwo. Omubiri gukula olw'ekyo “ekiyunge era ekinywezebwe wamu” (Abaefeso 4:16), era eri buli nnyingo esembayo obutono, Omwoyo Omutukuvu aweereza amaanyi okukola omulimu ogugwekwatako.
3. Omwoyo Omutukuvu ye asalawo engeri okubatizibwa n'Omwoyo gye kulyolekera mu buli mbeera. Nga bwe tusoma mu 1 Abakkolinso 12:11, “Ebyo byonna bikolebwa Omwoyo omu, agabira buli omu ku bubwe nga bw'ayagala.” Omwoyo Omutukuvu ye mufuzi mu kusalawo engeri, kwe kugamba, mu kirabo ki eky'enjawulo, mu mulimu ki, oba mu maanyi ki, okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kwe kulyolekera. Si kya ffe okulonda ekitundu ky'obuweereza ne tulyoka tusaba Omwoyo Omutukuvu okutusaanyiza obuweereza obwo.
Si kya ffe okulonda ekirabo ne tulyoka tusaba Omwoyo Omutukuvu okutuwa ekirabo kino kye twelondeddemu.
Kye kya ffe kwe kwewaayo ffennyini ddala eri Omwoyo Omutukuvu atutume gy'ayagala, atulondere ekika ky'obuweereza ky'ayagala, era atuwe ekirabo ky'ayagala.
Ye mufuzi, era omwanya gwaffe gwe kwewaayo eri ye awatali kuteekamu ndagaano. Nsanyuka nti kiri bwe kityo. Njaguza nti ye, mu magezi ge amatafumiddwa n'okwagala kwe, y'anaalonda ekitundu ky'obuweereza n'ebirabo, era nti kino tekiraga kunsigalira nze mu bumpisi bw'okulaba kwange n'obusiru bwange. Olw'obutategeera obufuzi buno obw'Omwoyo, bangi tebafuna mukisa era basanga okwesuubira okumenyeka. Bagezaako okwelondera ekirabo kyabwe ne baba tebafuna kya. Nnali mmanyi omwana wa Katonda mu Scotland, eyawulira ku kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu n'amaanyi agaavaamu, n'aleka olw'okwefiiriza okunene omulimu gwe ogw'okuwomba amaato, gwe yali afuniramu empeera nnene. Yawulira nti waaliwo obwetaavu bunene obw'abaweereza mu bukiikakkono bw'obugwanjuba bwa America. Yajja mu bukiikakkono bw'obugwanjuba. Yatuukiriza embeera ez'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, era nzikiriza nti yabatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, naye Katonda yali tamulonze ku mulimu gw'omuvangeri, era amaanyi ng'omuvangeri tegaamujjira. Tewali mulimu ogwalabika okumugguliddwawo, era yali mu nnaku nnyingi. Yeebuuza n'okukkirizibwa kwe mu maaso ga Katonda.
Ku makya agamu yajja mu kkanisa yaffe mu Minneapolis n'ampulira nga njogera ku kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, era bwe nnalaga nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kwolekera mu ngeri nnyingi ez'enjawulo, era nti ekigambo nti omuntu talina maanyi ng'omuvangeri si bukakafu nti teyafuna kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, ekitangaala ne kiyingira mu mutima gwe. Yeewaayo ddala mu mikono gya Katonda alyoke amulondere ekitundu ky'omulimu n'ebirabo. Amangwago ne kumujjira omulyango ng'omuweereza w'essomero lya Ssande, oluvannyuma, bwe yali amaze okuleka okwelondera, n'akiraga Omwoyo Omutukuvu amugabire nga bw'ayagala, ekintu eky'ekitalo ne kibaawo; yafuna amaanyi ng'omuvangeri n'ayita mu bitundu eby'ebyalo eby'ekimu ku bitundu byaffe eby'obukiikakkono bw'obugwanjuba n'amaanyi amangi ng'omuvangeri.
4. Wadde ng'amaanyi gayinza okuba aga ngeri emu mu muntu omu n'aga ngeri endala mu muntu omulala, walibeerawo bulijjo amaanyi, amaanyi gennyini aga Katonda, omuntu bw'abatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Tusoma mu Ebikolwa 1:5, 8, “Kubanga Yokaana yabatiza n'amazzi, naye mmwe mulibatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu nga wayiseewo ennaku si nnyingi.... Naye muliweebwa amaanyi Omwoyo Omutukuvu bw'alibakkako, era mulibeera bajulirwa bange mu Yerusaalemi ne mu Buyudaaya bwonna ne mu Samaliya n'okutuuka ku nkomerero y'ensi.”
Mazima ddala, ng'omuntu yenna asoma empapula zino, atannaba kufuna kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, bw'akunoonyeza mu ngeri ya Katonda, alikufuna, era mu buweereza bwe muliyingira amaanyi agaali tegaliyo edda, amaanyi ag'omulimu gwennyini Katonda gw'amuyisemu. Kino si kuyigiriza kwa Byawandiikibwa kwokka; kwe kuyigiriza okw'obumanyirivu obw'eddiini okuyita mu myaka egingi.
Ebyafaayo eby'obulamu eby'eddiini bijjudde ebyokulabirako eby'abasajja abaakola nga bwe basobola, okutuusa olunaku lwe baatuusibwa okulaba nti waaliwo ekintu ekiri ng'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu ne bakunoonya ne bakufuna, era, okuva mu ssaawa eyo, ne kuyingira mu buweereza bwabwe amaanyi amaggya agaakyusa ddala empisa zaabwe. Mu nsonga eno, omuntu asooka okulowooza ku basajja nga Omuvangeri, Moody, ne Brainerd, naye emitawaana egy'ekika kino tegikoma ku basajja abatono ab'enjawulo. Omuwandiisi ye kennyini yasisinkana era n'awandiikagana n'abantu enkumi n'enkumi okwetooloola ensi, abaayinza okuwa obujulizi obw'amazima ku maanyi amaggya Katonda ge yabawa okuyita mu kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Enkumi n'enkumi zino ez'abasajja n'abakazi zaali mu matabi gonna ag'obuweereza obw'Ekikristaayo; abamu ku bo baweereza b'Enjiri, abamu bavangeri, abamu bakozi ba buweereza, abamu bawandiisi ba Y. M. C.
A., abayigiriza b'essomero lya Ssande, bataata, bamaama, n'abakozi ku bwabwe. Tewali kiyinza kusukka butangaavu n'obwesige n'essanyu ery'obujulizi buno obungi.
Sijja kwerabira muweereza gwe nnasisinkana emyaka egiyise mu Lukuŋŋaana lw'Essaza olw'Ekibiina ky'Abavubuka aba Christian Endeavour e New Britain, Conn. Nnali njogera ku nsonga ey'omulimu gw'omuntu ku bubwe, era bwe nnali nsembeza okwogera kwange ku nkomerero, nnagamba nti okukola omulimu ogw'omuntu ku bubwe ogugasa, tuteekwa okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, era mu bigambo bitono nnyo nnannyonnyola kye nnali ntegeeza. Ku nkomerero y'okwogera, omuweereza ono yajja gye ndi ku ssiteegi n'agamba nti, “Sirina mukisa guno gw'obadde oyogeddeko, naye ngwagala. Onansabira?” Ne ngamba nti, “Lwaki tetusaba kaakano?” N'agamba nti, “Nnaasaba.” Ne tuteeka entebe bbiri kumpi ne tukuba amabega abantu bwe baali bafuluma mu Armoury. Ne tusaba alyoke abatizibwe n'Omwoyo Omutukuvu. Wayita wiiki entono, omu ku baalaba ekintu ekyo yajja gye ndi mu lukuŋŋaana e Washington n'antegeeza engeri omuweereza ono gye yadda mu kkanisa ye ng'omuntu eyakyusibwa, nga kaakano ebibiina bye bijjuza ekkanisa, nga byakolebwa ekitundu kinene mu bavubuka, era nga waliwo abakyuka ku buli lukuŋŋaana.
Emyaka egiyise, omuweereza ono yayitibwa ku kitundu ky'obuweereza ekirala. Mikwano gye egisinga okulowoozesa ku by'omwoyo baamuwabula obutagenda, kubanga ebifuzi byonna mu kkanisa gye yali ayitiddwa byali bilwanyisa omulimu gw'okubuulira ogw'amaanyi, naye olw'ensonga emu oba endala, yawulira nti kwe kuyita kwa Katonda n'akkiriza.
Mu myezi mukaaga, waaliwo abakyuka nkaaga mu mwenda, era amakumi asatu mu munaana ku bo baali basuubuzi b'omu kibuga.
Oluvannyuma lw'okwetaba mu Montreal emyaka egiyise mu Lukuŋŋaana olw'Amasaza olw'Ekibiina ky'Abavubuka aba Young Men's Christian Association ku Masaza ga Canada, nnafuna ebbaluwa okuva eri omuvubuka. Yawandiika nti, “Nnali mu lukuŋŋaana lwo olw'oluvannyuma mu Montreal. Nnakuwulira ng'oyogera ku Kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.
Nnagenda mu bisenge byange ne nnenoonyeza okubatizibwa okwo, ne nkufuna. Nze ssentebe wa Kakiiko ka Lookout aka Christian Endeavour Society mu kkanisa yaffe. Nnayita abamu ku bakiiko abalala. Nnasanga nga babiri ku bo baali mu lukuŋŋaana era nga baali bamaze okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Awo ne tusabira abamu ku bakiiko abalala, nabo ne babatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Kaakano tugenda mu kkanisa, era abavubuka b'ekkanisa baleetebwa eri Kristo obutata.”
Omukazi n'omusajja lumu bajja gye ndi mu lukuŋŋaana ne bantegeeza engeri, wadde nga baali tebannannabako, gye baasomera alipoota y'okwogera ku Kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu okwayogerwa e Boston mu Lukuŋŋaana olw'Abakozi Abakristaayo, era nti baali baayagadde okubatizibwa kuno ne bakufuna.
Awo omusajja n'antegeeza omukisa ogwajja mu buweereza bwe ng'omukulembeze w'essomero lya Ssande.
Bwe yamala, mukyala we n'ayingiramu n'agamba nti, “Weewaawo, era ekituntu ekisinga obulungi kiri nti nsobodde okuyingira mu mitima gy'abaana bange, ekintu kye nnali sisobola kukola edda.” Wano waaliwo enkola ssatu ez'enjawulo ddala, naye waaliwo amaanyi mu buli mbeera. Ebiva mu maanyi ago biyinza obutalabika mangwago mu bantu abakyuka. Sitefano yajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu, naye bwe yali awa obujulizi mu maanyi g'Omwoyo Omutukuvu ku lwa Mukama we eyazuukira, teyalaba bakyuka mu kiseera ekyo. Kyokka kye yalaba kwe kuluma amannyo, endabika ey'obusungu, n'amayinja agatalina kusaasira, era bwe kityo kiyinza okubeera ne ffe. Naye waaliwo omuntu eyakyuka, ne mu mbeera eyo, wadde nga kyatwala ebbanga ddene nga tekinnalabika, era okukyuka okwo, okukyuka kwa Sawulo ow'e Taluso, kwali kusinga obukyuka obw'abantu enkumi n'enkumi obwa bulijjo.
5. Ekivaamu ekirala mu kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kwe kuba n'obuvumu mu bujulizi n'obuweereza. Tusoma mu Ebikolwa 4:31, “Bwe baamala okusaba, ekifo mwe baali bakuŋŋaanidde ne kikankana, era bonna ne bajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu ne beeyongera okwogera ekigambo kya Katonda n'obuvumu.” Okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kuwa abo abakufuna eddembe eppya n'obutatya mu bujulizi ku Kristo. Kufuula abatiitiizi okuba abazira.
Peetero, ku kiro Mukama waffe lwe yakomererwa, yeeraga nti mutiitiizi. Yeegaana n'okulayira n'okukolima nti amanyi Mukama. Naye oluvannyuma lwa Pentekooti, Peetero ono ye yaleetebwa mu maaso g'olukiiko lwennyini olwali lusalidde Yesu okufa, era yatiisibwatiisibwa, naye bwe yajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu, yagamba nti, “Bafuzi b'abantu n'abakadde, obanga leero tubuuzibwa olw'ekikolwa ekirungi ekyakolerwa omuntu omulema, engeri omuntu ono gy'awonyezeddwamu, mumanye mmwe mwenna n'abantu bonna aba Isirayeri nti mu linnya lya Yesu Kristo ow'e Nazaaleesi, gwe mwakomerera, Katonda gwe yazuukiza mu bafu mu ye omuntu ono ayimiridde mu maaso gammwe nga mulamu.
Yesu ono ye jjinja eryagaanibwa mmwe abazimbi, eryafuuka ejjinja ery'oku nsonda. Era tewali bulokozi mu mulala yenna, kubanga tewali linnya ddala wansi w'eggulu eriweereddwa mu bantu lye tuteekwa okulokolebwamu.” (Ebikolwa 4:8-12). Oluvannyuma, olukiiko bwe lwamulagira ye ne munne, Yokaana, obutayogera oba okuyigiriza mu linnya lya Yesu, baddamu nti, “Obanga kya butuukirivu mu maaso ga Katonda okubawulira mmwe okusinga Katonda, mwesalireko mwekka, kubanga tetuyinza butayogera bye twalaba ne bye twawulira.” (Ebikolwa 4:19-20).
Ku mulundi omulala oluvannyuma, bwe baatiisibwatiisibwa ne balagirwa obutayogera era ng'obulamu bwabwe bwali bwa katyabaga, Peetero yagamba olukiiko mu maaso gaabwe nti, “Tuteekwa okugondera Katonda okusinga abantu. Katonda wa bajjajjaffe yazuukiza Yesu, gwe mwatta nga mumuwanika ku muti. Katonda yamugulumiza ku mukono gwe ogwa ddyo ng'Omukulembeze era Omulokozi, okuwa Isirayeri okwenenya n'okusonyiyibwa ebibi. Era ffe tuli bajulirwa b'ebintu bino, era n'Omwoyo Omutukuvu, Katonda gwe yawa abo abamugondera.” (Ebikolwa 5:29-32). Obutiitiizi obwa bulijjo obw'omuntu omungi leero buggwaawo ng'ajjuziddwa Omwoyo Omutukuvu, era n'obuvumu bungi n'eddembe, awatali kutya bivaamu, awa obujulizi bwe ku Yesu Kristo.
6. Okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kufuula oyo akufuna okumalibwa amagezi Katonda ne Kristo n'ebintu eby'omwoyo. Mu bujulizi obw'olunaku lwa Pentekooti, tusoma nti, “Bonna baajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu ne batandika okwogera ennimi endala Omwoyo nga bw'abawa okwogera. Ne beewuunya nga bagamba nti, ‘Abantu bano abogera bonna si Bagaliraaya? Kale kiri kitya nga buli omu ku ffe tuwulira mu lulimi lwe gye yazaalibwa? Abayudaaya n'abaakyuka, Abakuleete n'Abawalabu — tubawulira nga baatula mu nnimi zaffe ffennyini ebikolwa bya Katonda ebikulu” (Ebikolwa 2:4, 7, 8, 11). Awo ne kudda okubuulira kwa Peetero, okubuulira okuva ku ntandikwa okutuuka ku nkomerero okwenkanidde ku Yesu Kristo n'ekitiibwa kye. Ate era tusoma nti, “Bwe baamala okusaba, ekifo mwe baali bakuŋŋaanidde ne kikankana, era bonna ne bajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu ne beeyongera okwogera ekigambo kya Katonda n'obuvumu. Era n'amaanyi amangi Abatume baawa obujulizi bwabwe obw'okuzuukira kwa Mukama Yesu, era ekisa ekinene kyali ku bo bonna..... Awo Peetero, ng'ajjuziddwa Omwoyo Omutukuvu, n'abagamba nti, ‘Bafuzi b'abantu n'abakadde, obanga leero tubuuzibwa olw'ekikolwa ekirungi ekyakolerwa omuntu omulema, engeri omuntu ono gy'awonyezeddwamu, mumanye mmwe mwenna n'abantu bonna aba Isirayeri nti mu linnya lya Yesu Kristo ow'e Nazaaleesi, gwe mwakomerera, Katonda gwe yazuukiza mu bafu mu ye omuntu ono ayimiridde mu maaso gammwe nga mulamu.” (Ebikolwa 4:31, 33, Ebikolwa 4:8-10).
Tusoma ku Sawulo ow'e Taluso nti bwe yamala okujjuzibwa Omwoyo Omutukuvu, “Amangwago n'alangirira Yesu mu makuŋŋaaniro” (Ebikolwa 10:44-46). Tusoma ku nnyumba ya Koluneriyo nti, “Peetero bwe yali akyayogera ebigambo bino, Omwoyo Omutukuvu n'akkira ku bonna abaali bawulira ekigambo. N'abakkiriza abaali abakomole abajja ne Peetero ne beewuunya, kubanga ekirabo eky'Omwoyo Omutukuvu kyafukibwa ne ku Bamawanga. Kubanga baali babawulira nga boogera ennimi era nga bagulumiza Katonda.” Wano tulaba ennyumba ya Koluneriyo yonna, amangwago nga bajjuziddwa Omwoyo Omutukuvu, nga bagulumiza Katonda.
Mu Abaefeso 5:18-19, tubuulirwa nti ekiva mu kujjuzibwa Omwoyo kiri nti abo abajjuziddwa bwe batyo balyogeraganya mu zabbuli n'ennyimba n'ennyimba ez'omwoyo, nga bayimba era nga baluma amazina mu mitima gyabwe eri Mukama. Abasajja abajjuziddwa Omwoyo Omutukuvu tebalyimba nnyimba za kwagalana, wadde nnyimba za nseko, wadde nnyimba za ppera ng'amaanyi g'Omwoyo Omutukuvu gali ku bo. Singa Omwoyo Omutukuvu abakkako ng'awuliriza olumu ku nnyimba ez'ensi ezisinga obutabeeramu bubi, tandiryogedde ku lwo; yandyegombye okuwulira ekintu ekikwata ku Kristo. Abasajja abaabatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu tebayogera nnyo ku bo bennyini naye boogera nnyo ku Katonda, na ddala nnyo ku Kristo. Kino kiteekwa okuba bwe kityo, kubanga gwe mulimu gw'Omwoyo Omutukuvu okuwa obujulizi ku Kristo eyagulumizibwa (Yokaana 15:26, Yokaana 16:14).
Okufunza buli kimu, okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kwe kuba Omwoyo wa Katonda ng'akka ku mukkiriza, ng'ajjuza omwoyo gwe amazima, na ddala aga Kristo, ng'atwala ebitundu bye eby'obusobozi, ng'amuwa ebirabo ebitali bibye wabula ebimusaanyiza obuweereza Katonda bw'amuyisemu.
Obwetaavu bw'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, Endagaano Empya erina bingi by'eyogera. Mukama waffe bwe yali anaatera okuleka abayigirizwa be okugenda okubeera ne Kitaawe, yagamba nti, “Era laba, ntuma ekisuubizo kya Kitange ku mmwe. Naye mubeere mu kibuga okutuusa lwe mulyambazibwa amaanyi agava mu ngulu” (Lukka 24:49). Yali yaakabatuma okuba bajulirwa be eri amawanga gonna, nga batandikira mu Yerusaalemi (ennyiriri 47, 48), naye wano abagamba nti nga tebannaba kutandika obujulizi buno, bateekwa okulinda okutuusa lwe balifuna ekisuubizo kya Kitaawe, era ne baweebwa bwe batyo amaanyi agava mu ngulu ag'omulimu ogw'obujulizi gwe baali ba kutandika. Tewali kubuusabuusa ku ky'ekyo Yesu kye yali ategeeza mu “kisuubizo kya Kitange,” kye baali ba kulinda nga tebannatandika buweereza bwe yali abatadde ku bo; mu Ebikolwa 1:4-5, tusoma nti, “Bwe yali abeera nabo n'abalagira obutava mu Yerusaalemi, wabula okulindirira ekisuubizo kya Kitaawe, kye yagamba nti, ‘mwakiwuliriza gye ndi; kubanga Yokaana yabatiza n'amazzi, naye mmwe mulibatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu nga wayiseewo ennaku si nnyingi.’” ekyo ekirabo eky'amaanyi kye kyali ky'ajja okuyita mu kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.
Yeeyongera okugamba abayigirizwa be nti “Naye muliweebwa amaanyi Omwoyo Omutukuvu bw'alibakkako, era mulibeera bajulirwa bange mu Yerusaalemi ne mu Buyudaaya bwonna ne mu Samaliya n'okutuuka ku nkomerero y'ensi” (Ebikolwa 1:8). Kaakano abasajja Yesu be yayogerako kino baali baani? Abayigirizwa be yali abatendekeredde omulimu.
Okumala emyaka egisukka mu esatu, baali babeeranga naye mu bumanyirivu obungi ennyo; baali bajulirwa b'eby'amagero bye, okufa kwe, okuzuukira kwe, era mu bbanga ttono baali ba kubeera bajulirwa b'okulinnya kwe ng'atwalibwa mu maaso gaabwe ddala mu ggulu. Kale baali ba kukola ki? Kwe kugenda okutegeeza ensi kye baalaba n'amaaso gaabwe ne kye baawulira n'amatu gaabwe okuva ku mimwa gy'Omwana wa Katonda. Tebaali bategekeddwa mulimu? Ng'endowooza zaffe eza kaakano ez'okwetegekera omulimu gw'Ekikristaayo bwe ziri, twandigambye nti baali bategekeddwa bulungi ddala. Naye Yesu yagamba nti, “Nedda, temutegekeddwa.
Waliwo okwetegeka okulala okwongerezebwa ku kwetegeka kwe mwamaze okufuna, okwetaagisa nnyo ku mulimu ogw'amaanyi nga temuteekwa kutambula kigere na kimu okutuusa lwe mulikufuna. Okwetegeka kuno okulala kwe kisuubizo kya Kitaawe, okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.” Obanga Abatume, n'okusaanyizibwa kwabwe okw'ekitalo ku mulimu gwe baali ba kutandika, baali beetaaga okwetegeka kuno okw'omulimu, ffe tetusinga kukwetaaga? Mu kitangaala ky'ekyo Yesu kye yayagala ku bayigirizwa be nga tebannatandika mulimu, tekirabika ng'okwewanika okusinga obw'obuvumu eri buli omu ku ffe okutandika okuwa obujulizi n'okukolera Kristo nga tetunnafuna ekisuubizo kya Kitaawe, okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu? Waaliwo obwetaavu obw'amaanyi nti waliwo ekyali kirina okukolebwa mangwago.
Ensi yonna yali ezikirira, era bo bokka be baamanya amazima agalokola; wadde kiri kityo, Yesu yabakuutira nnyo nti, “Mulinde.” Waaliwo obujulizi obusinga buno obw'obwetaavu obw'amaanyi n'obukulu obw'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu ng'okwetegekera omulimu ogwandisiimibwa Kristo? Naye kino si kyo kyokka.
Mu Ebikolwa 10:38, tusoma nti, “Engeri Katonda gye yafukako Yesu ow'e Nazaaleesi Omwoyo Omutukuvu n'amaanyi. Yatambula ng'akola obulungi era ng'awonya bonna abaali bajoogebwa Setaani, kubanga Katonda yali naye.” Kino kikwata ku ki mu bulamu bwa Yesu Kristo obuwandiikiddwa? Bwe tukyukira ku Lukka 3:21-22 ne Lukka 4:1, 4, 17, 18, tulifuna eky'okuddamu kyaffe. Mu Lukka 3:21-22, tusoma nti Yesu naye bwe yamala okubatizibwa era ng'asaba, eggulu ne libikkuka, era Omwoyo Omutukuvu n'amukkako mu kifaananyi eky'omubiri, ng'ejjiba; era eddoboozi ne liva mu ggulu nti, “Ggwe Mwana wange omwagalwa; nsanyukira ggwe nnyo.” Awo ekintu ekiddako kye tusoma, awatali kirala okutabaganya wabula olulyo lw'obuntu olwa Yesu, kwe kugamba nti “Yesu, ng'ajjudde Omwoyo Omutukuvu, n'ava ku Yorodaani, era n'atwalibwa Omwoyo mu ddungu” (Lukka 4:1).
Awo ne kudda olugero olw'okukemebwa kwe; oluvannyuma mu lunyiriri olw'ekkumi n'ena tusoma nti, “Yesu n'akomawo mu maanyi g'Omwoyo mu Ggaliraaya, era ettutumu lye ne libuna ensi yonna eyali emwetoolodde.”
Ne mu lunyiriri olw'ekkumi n'omusanvu n'olw'ekkumi n'omunaana, “Omuzingo gwa nnabbi Isaaya ne guweebwa gye ye. N'aguzingulula n'asanga ekifo we kyawandiikibwa nti, ‘Omwoyo gwa Mukama guli ku nze, kubanga anfuseeko amafuta okubuulira abaavu amawulire amalungi n'ebirala.’” Kale kyali ku Yorodaani mu kukwatagana n'okubatizibwa kwe Yesu we yafukibwako amafuta ag'Omwoyo Omutukuvu n'amaanyi, era teyatandika buweereza bwe obw'olwatu okutuusa lwe yabatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Kale Yesu yali ani?
Kye nzikiriza eky'Obukristaayo bwonna nti yali afunyibbwa mu ngeri ey'ekyewuunyo olw'amaanyi g'Omwoyo Omutukuvu, nti yali Omwana wa Katonda omu yekka eyazaalibwa, nti yali wa Buwangwa, Katonda ddala ava ku Katonda ddala, naye ng'ate ddala muntu. Obanga Oyo omu ng'ali bw'atyo “ng'atulekera ekyokulabirako tulyoke tugoberere ebigere bye” teyanywa kutandika buweereza bwe, Kitaawe kye yamutumira, okutuusa lwe yabatizibwa mu ngeri entegeevu bw'atyo n'Omwoyo Omutukuvu, ffe tuli baani okugezaako okukikola? Obanga, mu kitangaala ky'ebintu bino ebiwandiikiddwa, tugezaako okukikola, tekirabika ng'okwewanika okusinga obutasonyiyibwa? Awatali kubuusabuusa, kikoleddwa mu butamanya abangi ku ffe, naye tukyayinza okwewolereza obutamanya? Okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kwe kwetegeka okwetaagisa ku mulimu ogugasa ku lwa Kristo mu buli mutendera gw'obuweereza.
Tuyinza okuba n'okuyita okutangaavu eri obuweereza, okutangaavu nga bwe kwali eri Abatume, naye ekiragiro tekissibwa ku ffe nga bwe kyassibwa ku bo, nti nga tetunnatandika buweereza obwo, tuteekwa okulinda okutuusa lwe tulyambazibwa amaanyi agava mu ngulu. Ekirabo kino eky'amaanyi kiyita mu kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Naye kino si kyo kyokka wadde kaakano.
Tusoma mu Ebikolwa 8:14-16 nti Abatume abaali mu Yerusaalemi bwe baawulira nti Samaliya yali efunye Ekigambo kya Katonda, ne babatumira Peetero ne Yokaana: abo, bwe baaserengeta, ne babasabira balyoke bafune Omwoyo Omutukuvu (kubanga yali tannaba kukka ku n'omu ku bo, wabula baali babatiziddwa mu linnya lya Mukama Yesu byokka).” Waaliwo ekibinja kinene eky'abakkiriza abaali basanyufu mu Samaliya, naye Peetero ne Yokaana bwe baaserengeta okukebera omulimu, baawulira nti waaliwo ekintu eky'amaanyi ennyo abayigirizwa bano abato kye baali tebannaba kufuna, era nga tebannaba kukola kintu kirala kyonna, kyabagwanira okulaba nga bakifunye.
Mu ngeri y'emu, tusoma mu Ebikolwa 19:1-2, “Awo bwe kyabaawo Apolo ng'ali mu Kolinso, Pawulo n'ayita mu bitundu eby'omunda n'atuuka mu Efeso. Eyo n'asangayo abayigirizwa abamu. N'ababuuza nti, ‘Mwafuna Omwoyo Omutukuvu bwe mwakkiriza?’” Bwe yakizuula nti baali tebafunye Omwoyo Omutukuvu, ekintu ekisooka kye yalaba kwe kuba nti baali ba kufuna Omwoyo Omutukuvu. Teyeeyongera na mulimu n'ab'ebweru okutuusa akabinja k'abayigirizwa ekkumi n'ababiri bwe kaali kamaze okusaanyizibwa obuweereza. Bwe tutyo tulaba nti Abatume bwe baasanga abakkiriza mu Kristo, ekintu ekisooka bulijjo kye baakolanga kwe kwebuuza obanga baali bafunye Omwoyo Omutukuvu ng'ekintu ekitegeerekeka, era bwe kiba nga tebafunanga, baalaba mangwago nga amakubo gatwalibwa agandibaviirako okufuna Omwoyo Omutukuvu. Kirabika bulungi nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kyetaagisa mu buli Mukristaayo olw'obuweereza Kristo bw'abasaba era bw'abasuubira.
Mazima ddala waliwo ensobi entono ez'okusinga ze tukola leero mu bikolwa byaffe eby'enjawulo eby'Ekikristaayo okusinga ey'okuteeka abasajja okuyigiriza ebibiina by'essomero lya Ssande n'okukola omulimu ogw'omuntu ku bubwe n'okubuulira Enjiri, kubanga baakyuka ne bafuna okuyigirizibwa okumu, nga mwe muli oboolyawo n'okusoma kwa yunivasite ne sseminaari, naye nga tebannaba kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Tulowooza nti omuntu bw'aba ow'eddiini eyeesuubiza era ng'afunye okusoma kwa yunivasite ne sseminaari n'avaamu ng'akkiriza enjigiriza entuufu ku ngeri esaanidde, kaakano yeetegese tulyoke tumusseeko emikono ne tumwawula okubuulira Enjiri. Naye Yesu Kristo agamba nti, “Nedda.” Waliwo okwetegeka okulala okw'amaanyi ennyo nti omuntu tateekwa kutandika mulimu guno okutuusa lw'aba akufunye.
“Naye mubeere mu kibuga okutuusa lwe mulyambazibwa amaanyi agava mu ngulu.” Omuyigiriza w'eby'amateeka ag'eddiini eyeekitiibwa yagamba nti ekibuuzo kirina okubuuzibwa buli asaba okuweereza nti, “Wamala okusisinkana Katonda?” Weewaawo, naye tuteekwa okugenda okusinga kino ne tuba abatangaavu okusingawo; eri buli asaba okuweereza tuteekwa okubuuza ekibuuzo nti, “Wamala okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu?” era bw'aba nga nedda, tuteekwa okumugamba nga Yesu bwe yagamba ababuulizi b'Enjiri abasooka nti, “Tuula okutuusa lwe olyambazibwa amaanyi agava mu ngulu.” Naye kino si kya mazima ku baweereza abaawulibwa bokka, kya mazima eri buli Mukristaayo, kubanga Abakristaayo bonna bayitibwa ku buweereza obw'engeri emu.
Omuntu yenna ali mu mulimu gw'Ekikristaayo, atannaba kufuna kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, ateekwa okuyimiriza omulimu gwe awo w'ali obutagwongera okutuusa lw'aba “ayambaziddwa amaanyi agava mu ngulu.”
Naye omulimu gwaffe gulikola ki nga tukyalinda? “Ensi yakola ki mu nnaku kkumi zino abayigirizwa aba ku ntandikwa nga bakyalinda?” Baamanya amazima agalokola, bo bokka be baagamanya; naye mu kugondera ekiragiro kya Mukama baali basirise.
Ensi teyafiirwa. Awatali kubuusabuusa, amaanyi bwe gajja, baakola mu lunaku lumu okusinga bye bandikoze mu myaka emingi singa baali beeyongedde mu bujeemu eri ekiragiro kya Kristo. Naffe, oluvannyuma lw'okufuna okubatizibwa n'Omwoyo, tulikola omulimu ogw'amazima omungi ku lwa Mukama waffe mu lunaku lumu okusinga bwe twandikoze mu myaka emingi awatali maanyi gano. Ne bwe kiba nga kyetaagisa okumala ennaku nga tulinda, zandibadde zimaze bulungi, naye tuliraba oluvannyuma nti tewali kwetaaga kumala nnaku nga tulinda, nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kuyinza okufunibwa leero. Omuntu ayinza okugamba nti Abatume baali bagenze mu balungufu mu bulamu bwa Kristo, ne nga tebannaba kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.
Kino kya mazima, naye ekyo kyali nga Omwoyo Omutukuvu tannaweebwa, era nga n'ekiragiro tekinnaweebwa nti, “Naye mubeere mu kibuga okutuusa lwe mulyambazibwa amaanyi agava mu ngulu.” Oluvannyuma lw'ekyo, kyandibadde bujeemu n'obusiru n'okwewanika okugenda awatali kufukibwako mafuta gano, era ffe tuli balamu leero oluvannyuma lw'Omwoyo Omutukuvu okuweebwa era oluvannyuma lw'ekiragiro okuweebwa nti balinde okutuusa lwe balyambazibwa.
Kaakano tutuuka ku kibuuzo eky'obukulu obusooka, kwe kugamba, ani ayinza okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu? Mu lukuŋŋaana emyaka egiyise, omukyala Omukristaayo ow'amagezi amangi, omukozi amanyiddwa mu by'okusomesa n'omu mulimu gw'essomero lya Ssande, yampeereza ekibuuzo kino nti: “Otubuulidde ku bwetaavu bw'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, naye ani ayinza okuba n'okubatizibwa kuno? Ekkanisa gye ndimu eyigiriza nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kwekomekkereza ku mirembe gy'Abatume. Toobutubuulire ani ayinza okuba n'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu?” Ekibuuzo kino kiddibwamu mu bigambo ebitangaavu ennyo mu Bayibuli.
Tusoma mu Ebikolwa 2:38-39, “Peetero n'abagamba nti, ‘Mwenenye, era buli omu ku mmwe abatizibwe mu linnya lya Yesu Kristo olw'okusonyiyibwa ebibi byammwe, era mulifuna ekirabo eky'Omwoyo Omutukuvu. Kubanga ekisuubizo kya mmwe n'abaana bammwe n'abo bonna abali ewala, buli omu Mukama Katonda waffe gw'aliyita gy'ali.” Ekisuubizo Peetero ky'ayogerako mu lunyiriri olw'amakumi asatu mu mwenda kye kiruwa? Waliwo enkyusa bbiri ez'ekifo kino; emu eri nti ekisuubizo eky'olunyiriri luno kye kisuubizo eky'obulokozi; endala eri nti ekisuubizo eky'olunyiriri luno kye kisuubizo eky'ekirabo eky'Omwoyo Omutukuvu (oba okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu; okugeraageranya ebifo eby'Ebyawandiikibwa kirilaga nti ebigambo ebibiri bya makulu ge gamu).
Enkyusa entuufu ye ki? Waliwo amateeka abiri ag'enkyusa agakkirizibwa buli wamu mu bakugu b'Ebyawandiikibwa. Amateeka gano abiri ge tteeka ery'enkozesa (oba “usus loquendi” nga bwe liyitibwa) n'etteeka ery'ekigambo ekyetoolodde. Olunyiriri lungi mu Bayibuli, nga luli lwokka, luyinza okukkiriza enkyusa bbiri oba ssatu oba n'okusingawo, naye amateeka gano abiri ag'enkyusa bwe gassibwa mu nkola, kikakasibwa ddala nti enkyusa emu yokka ku nkyusa ez'enjawulo ezisoboka y'eri entuufu. Etteeka ery'enkozesa lye lino, nti bw'osanga ekigambo oba ebigambo mu kifo kyonna eky'Ebyawandiikibwa era ng'oyagala okumanya kye bitegeeza, togenda mu nkuluze y'ebigambo naye genda mu Bayibuli yennyini, noonya ebifo eby'enjawulo ekigambo mwe kikozesebwa na ddala engeri omuwandiisi gw'oyiga gy'akikozesaamu, na ddala engeri gye kikozesebwamu mu kitabo ekyo kyennyini ekifo mwe kisangibwa. Bw'otyo osobola okumanya amakulu gennyini ag'ekigambo mu kifo ekyo.
Etteeka ery'ekigambo ekyetoolodde lye lino: nti bw'osoma ekifo, toteekwa kukiggya mu ekyo ekikwatagana nakyo naye oteekwa okutunuulira ebikikulembera n'ebikiddirira; kubanga wadde nga kiyinza okutegeeza ebintu bya njawulo nga kiri kyokka, kiyinza kutegeeza kimu kyokka mu ekyo ekikwatagana nakyo mwe kisangibwa. Ka tusseeko amateeka gano abiri ku kifo kino. Okusooka, ka tusseeko etteeka ery'enkozesa. Tugezaako okuvvuunuka ekigambo “ekisuubizo” kye kitegeeza mu Ebikolwa 2:39. Bwe tudda ennyuma mu Ebikolwa 1:4-5, tusoma nti, “Bwe yali abeera nabo n'abalagira obutava mu Yerusaalemi, wabula okulindirira ekisuubizo kya Kitaawe, kye yagamba nti, ‘mwakiwuliriza gye ndi; kubanga Yokaana yabatiza n'amazzi, naye mmwe mulibatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu nga wayiseewo ennaku si nnyingi.’” Kirabika bulungi, nti wano ekisuubizo kya Kitaawe kitegeeza okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Kaakano kyuka ku ssuula ey'okubiri n'olunyiriri olw'amakumi asatu mu ssatu, “Kale, ng'agulumizibbwa ku mukono ogwa ddyo ogwa Katonda, era ng'afunye eri Kitaawe ekisuubizo eky'Omwoyo Omutukuvu, yafuka kino kye mulaba ne kye muwulira.” Mu kifo kino, tubuulirwa mu bigambo ebijjuvu nti ekisuubizo kye kisuubizo eky'Omwoyo Omutukuvu.
Obanga ekigambo kino eky'enjawulo kitegeeza okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu mu Ebikolwa 1:4-5, era ekintu kye kimu mu Ebikolwa 2:33, olw'etteeka ery'enkyusa ki eryeekimu kiyinza okutegeeza ekintu ekya njawulo ddala ennyiriri mukaaga wansi mu Ebikolwa 2:39? Kale etteeka ery'enkozesa likakasa nti ekisuubizo eky'omu Ebikolwa 2:39 kye kisuubizo eky'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Kaakano, ka tusseeko etteeka ery'ekigambo ekyetoolodde, era tulisanga nti, obanga kisoboka, lino lisingako obukulu. Kyuka odde ennyuma ku lunyiriri olw'amakumi asatu mu munaana, “Peetero n'abagamba nti, ‘Mwenenye, era buli omu ku mmwe abatizibwe mu linnya lya Yesu Kristo olw'okusonyiyibwa ebibi byammwe, era mulifuna ekirabo eky'Omwoyo Omutukuvu.’” Kale kirabika bulungi nti ekisuubizo kye kisuubizo eky'ekirabo oba okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Kale kikakasibwa amateeka gombi nti ekisuubizo eky'omu Ebikolwa 2:39 kye kisuubizo eky'ekirabo eky'Omwoyo Omutukuvu, oba okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.
Kale ka tusome olunyiriri mu ngeri eyo, nga tuteeka ekigambo kino ekyenkanankana mu kifo ky'ekigambo “ekisuubizo,” “Kubanga ekisuubizo kya mmwe n'abaana bammwe n'abo bonna abali ewala, buli omu Mukama Katonda waffe gw'aliyita gy'ali.” “Kya mmwe,” bw'ayogera Peetero, kwe kugamba, eri ekibiina ekyali kikuŋŋaanye mu maaso ge.
Tewali kintu mu ekyo kya ffe. Tetwaliwo, era ekibiina ekyo kyonna baali Bayudaaya, ate ffe si Bayudaaya; naye Peetero teyakoma awo, yeeyongera n'agamba nti, “N'abaana bammwe,” kwe kugamba eri omulembe ogw'Abayudaaya oguddako, oba emirembe gyonna egy'Abayudaaya egigenda okujja. Wadde bwe kiri, tewali kya ffe mu kyo, kubanga ffe si Bayudaaya; naye Peetero yeeyongera n'agamba nti, “Naye kaakano mu Kristo Yesu, mmwe abaali edda ewala.” Ekyo kitutwalamu. Ffe be Bamawanga abaali edda “ewala,” naye kaakano “abaasembezebbwa olw'omusaayi gwa Kristo” (Abaefeso 2:13, 17). Naye si kulwa nsobi n'akatono, Peetero ayongerako nti, “Weewaawo abo bonna Mukama Katonda waffe b'aliyita gy'ali.” Kale ku lunaku lwennyini olwa Pentekooti, Peetero alangirira nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kwa buli mwana wa Katonda mu buli mulembe ogujja ogw'ebyafaayo by'ekkanisa.
Emyaka egiyise, mu lukuŋŋaana lw'abaweereza mu Chicago, omuweereza w'Enjiri okuva mu bukiikaddyo bw'obugwanjuba yajja gye ndi oluvannyuma lw'okwogera ku Kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu n'agamba nti, “Ekkanisa gye ndimu eyigiriza nti okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kwali kwa mirembe gya Batume gyokka.” “Sifaayo,” ne nziramu, “ku ekyo ekkanisa gye oli kye yigiriza, oba ekkanisa gye ndimu kye yigiriza. Ekibuuzo kyange kyokka kiri, Ekigambo kya Katonda kiyigiriza ki?” “Kubanga ekisuubizo kya mmwe n'abaana bammwe n'abo bonna abali ewala, buli omu Mukama Katonda waffe gw'aliyita gy'ali. “Yakuyise?” ne mubuuza. “Weewaawo, mazima ddala yankuyise.” “Kale ekisuubizo kya ggwe?” “Weewaawo, kya nze.” Yakitwala, era ekyavaamu kwe kuba obuweereza obwakyusibwa.
Emyaka egiyise, mu lukuŋŋaana lw'abayizi, enkuŋŋaana zaali zikulemberwa omuweereza wa Episcopalian amanyiddwa, omusajja eyaweebwa ekitiibwa kingi era eyayagalibwa nnyo. Nnayogera mu lukuŋŋaana luno ku Kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, ne nnyinnyimba ku makulu ga Ebikolwa 2:39. Ekiro ekyo, bwe twali tutudde wamu oluvannyuma lw'enkuŋŋaana, omuweereza wa Katonda ono yaŋŋamba nti, “Owooluganda Torrey, nnasanyukira nnyo ky'obadde oyogera leero ku Kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Obanga enkyusa yo eya Ebikolwa 2:39 ntuufu, olina ensonga yo, naye nkibuusabuusa. Ka tukyogereko,” era bwe twakola.
Emyaka egiwera oluvannyuma, mu Julaayi 1894, nnali mu lukuŋŋaana lw'abayizi e Northfield. Bwe nnayingira oluggi olw'emabega olwa Stone Hall ku lunaku olwo, omuweereza wa Episcopalian ono n'ayingira oluggi olw'omu maaso. Bwe yandaba, yayanguwa okusala olubuga n'agolola omukono gwe n'agamba nti, “Wali mutuufu ku Ebikolwa 2:39 e Knoxville, era nzikiriza nti nnina obuyinza okukubuulira ekintu ekisingako obulungi, nti nnabatizibbwa n'Omwoyo Omutukuvu.” Nsanyuka nti nnali mutuufu, si kubanga kya mugaso nti nze mba mutuufu, naye amazima agakakasibwa bwe gatyo ga mugaso ogutapimika. Si kya kitiibwa okusobola okwetooloola ensi n'okwolekera ebibiina eby'abakkiriza n'okusobola okubabuulira, era n'okumanya nti olina Ekigambo kya Katonda wansi w'ebigere byo bw'obabuulira nti, “Mmwe mwenna muyinza okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu”? Naye endowooza eyo ey'essanyu n'ekitiibwa ebitayogerekeka erina oludda lwayo olw'omwaliiri. Bwe tuba tuyinza okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, kale tuteekwa okubatizibwa.
Bwe tubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, kale emyoyo girirokolebwa okuyita mu ffe, egitandirokolebwa singa tetubatizibwa. Bwe tuba nga tetwetegefu kusasula muwendo gw'okubatizibwa kuno era bwe tutyo ne tutabatizibwa tuliba n'obuvunaanyizibwa mu maaso ga Katonda ku buli mwoyo ogwandirokolebbwa ogutaalokolebwa kubanga tetwasasula muwendo era bwe tutyo ne tutafuna mukisa.
Emirundi mingi nkankana ku bwange ne ku baganda bange abali mu buweereza, so si baganda bange abali mu buweereza bokka naye ne baganda bange abali mu ngeri zonna ez'obuweereza obw'Ekikristaayo, ne bo abasinga okuba abawombeefu n'abatamanyiddwa. Lwaki? Kubanga tubuulira ensobi? Nedda, bangi mu nnaku zino enzikiivu bakola ekyo, era nkankana ku lwabwe; naye ekyo si kye ntegeeza kaakano. Ntegeeza nti nkankana kubanga tetubuulira mazima? Kubanga kisoboka nnyo obutabuulira nsobi ate n'obutabuulira mazima; abasajja bangi tebaabuuliranga kigambo kya nsobi mu bulamu bwabwe, naye nga bakyali tebabuulira mazima, era nkankana ku lwabwe; naye ekyo si kye ntegeeza kaakano.
Ntegeeza nti nkankana ku lwaffe abo abagamba abuulira amazima, amazima gennyini nga bwe gali mu Yesu, amazima nga bwe gawandiikiddwa mu Kigambo kya Katonda ekiwandiike, amazima mu bwangu bwago, obulongoofu bwago n'obujjuvu bwago, naye nga tubuulira mu “bigambo eby'obusendasenda eby'amagezi g'omuntu” so si mu “kwolesebwa okw'Omwoyo n'okw'amaanyi” (1 Abakkolinso 2:4). Nga tubuulira mu maanyi ag'omubiri so si mu maanyi ag'Omwoyo Omutukuvu.
Tewali kisinga okuleeta okufa okusinga Enjiri awatali maanyi g'Omwoyo. “Ennukuta etta, naye Omwoyo awa obulamu.” Mulimu gwa maanyi okubuulira Enjiri, oba nga tugiyimiridde ku pulupiti oba mu ngeri ez'akaseere. Kitegeeza kufa oba bulamu eri abo abawulira, era obanga kitegeeza kufa oba bulamu kyesigamira nnyo ku kubanga tugibuulira n'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu oba awatali kwo.
Tuteekwa okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Ne nga omuntu amaze okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, ka okubatizibwa okwo kubeere kutangaavu kutya, omuntu yeetaaga okujjuzibwa Omwoyo. Kuno kwe kuyigiriza okutangaavu okw'Endagaano Empya. Tusoma mu Ebikolwa 2:4, “Bonna ne bajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu ne batandika okwogera ennimi endala Omwoyo nga bw'abawa okwogera.” Omu ku abo abaali awo ku mulundi guno era eyajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu yali Peetero. Mazima ddala, ye asinga okwolekebwa mu ssuula ng'omusajja eyabatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Naye tusoma mu Ebikolwa 4:8, “Awo Peetero, ng'ajjuziddwa Omwoyo Omutukuvu, n'abagamba nti, n'ebirala.” Wano tusoma nate nti Peetero yajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu.
Wansi mu ssuula, tusoma, mu lunyiriri olw'amakumi asatu mu lumu, nti bwe baali bakuŋŋaanye era nga basaba, “bonna ne bajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu ne beeyongera okwogera ekigambo kya Katonda n'obuvumu.” Tubuulirwa mu bigambo ebijjuvu mu ekyo ekikwatagana nti babiri ku abo abaaliwo baali Yokaana ne Peetero. Kale wano waali omulundi ogw'okusatu Peetero mwe yajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu. Tekimala nti omuntu ajjuzibwe Omwoyo Omutukuvu omulundi gumu. Ffe, twetaaga okujjuzibwa okuggya ku buli mbeera empya ey'amaanyi ey'obuweereza obw'Ekikristaayo. Obutalaba obwetaavu buno obw'okujjuzibwa obutasalako olw'Omwoyo Omutukuvu buleese abasajja bangi abaakozesebwa nnyo Katonda mu kiseera ekimu okuggibwa ddala.
Waliwo bangi leero abaali bamanyi okukola mu maanyi g'Omwoyo Omutukuvu abaafiirwa omulimu gwabwe n'amaanyi gaabwe. Sigamba nti Omwoyo Omutukuvu abalese sikkiriza nti abalese naye okwolesebwa okw'obeerawo bwe n'amaanyi ge kugenze. Kimu ku bintu ebisaddaaza ennyo mu ffe leero kwe kulaba abasajja n'abakazi abaakolerera Mukama edda mu maanyi ag'ekitalo ag'Omwoyo Omutukuvu abatalina kaakano mugaso, oba n'okuziyiza omulimu, kubanga bagezaako okugenda mu maanyi ag'omukisa gwe baafuna omwaka gumu, emyaka etaano oba emyaka amakumi abiri emabega. Ku buli buweereza obuggya obugenda okukolebwa, ku buli mwoyo omuggya oguli ogwa kuyambibwa, ku buli mulimu omuggya ogwa Kristo ogugenda okukolebwa, ku buli lunaku oluggya na buli mbeera empya ey'obulamu n'obuweereza obw'Ekikristaayo, tuteekwa okunoonya n'okufuna okujjuzibwa okuggya olw'Omwoyo Omutukuvu. Tetuteekwa “kunyooma” ekirabo ekiri mu ffe (1 Timoseewo 4:14), “Olw'ensonga eno nkujjukiza okukuma omuliro gw'ekirabo kya Katonda” (2 Timoseewo 1:6). Okujjuzibwa emirundi mingi olw'Omwoyo Omutukuvu kwetaagisa olw'okubeererawo n'okweyongera kw'amaanyi.
Ekibuuzo kiyinza okuvaayo nti, “Tuyite okujjuzibwa kuno okuggya olw'Omwoyo Omutukuvu ‘okubatizibwa okuggya’ n'Omwoyo Omutukuvu?” Ku kino twandiziramu nti, ekigambo “okubatizibwa” tekikozesebwa mu Byawandiikibwa ku mbeera ey'okubiri era mwoyo gwa ntandikwa mu ndowooza yennyini ey'okubatizibwa, kale omuntu bw'ayagala okuba ow'Ebyawandiikibwa, kirabika ng'ekisinga obulungi obutakozesa ekigambo “okubatizibwa” ku mbeera ey'okubiri wabula okukukomya ku mbeera ey'olubereberye. Ku luuyi olulala “okujjuzibwa Omwoyo Omutukuvu” kukozesebwa mu Ebikolwa 2:4 okunnyonnyola embeera eyasuubizibwa mu Ebikolwa 1:5, we ebigambo ebikozesebwa biri nti “Mulibatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.”
Kirabika bulungi okuva mu kino n'okuva mu bifo ebirala nti ebigambo ebibiri bino, mu kigero kinene, byenkanankana.
Wabula bwe tukomya ekigambo “okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu” ku mbeera yaffe ey'olubereberye, tuliba ba Byawandiikibwa okusingawo, era kyandibadde kirungi okwogera ku kubatizibwa kumu naye okujjuzibwa emirundi mingi. Naye nnandyagadde nnyo omuntu okwogera ku kubatizibwa okuggya n'Omwoyo Omutukuvu, nga kiraga amazima ag'obukulu obw'amaanyi nti twetaaga okujjuzibwa emirundi mingi olw'Omwoyo Omutukuvu, okusinga okuba nga anywerera nnyo ku bigambo entuufu n'aggwaamu okulaba amazima nti okujjuzibwa emirundi mingi kwetaagisa, kwe kugamba, nnandyagadde okuba n'embeera entuufu ng'egiddwa erinnya eritali ttuufu, okusinga okuba n'embeera etali ntuufu ng'egiddwa erinnya ettuufu.
Twetaaga okujjuzibwa Omwoyo Omutukuvu. Oluusi mbuuzibwa nti, “Wafuna omukisa ogw'okubiri?” Weewaawo, n'ogw'okusatu n'ogw'okuna n'ogw'okutaano n'ebikumi ebirala, era nnoonya omukisa omuggya leero. Kaakano tutuuka ku kibuuzo eky'obukulu obw'amaanyi obusooka, kwe kugamba, omuntu ateekwa okukola ki okufuna okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu? Ekibuuzo kino kiddibwamu mu ngeri entangaavu era ey'olwatu ennyo mu Bayibuli. Ekkubo eritangaavu littekebbwawo mu Bayibuli erikwatibwako amatambula matono agasobozi buli omu okutwala, era buli akwata amatambula gano awatali kubuusabuusa aliyingira mu mukisa. Kino kigambo kya lwatu nnyo, era tetwandiguba na bugumu bwa ngeri eyo singa Bayibuli tayogedde mu bugumu obwenkanankana. Naye tulina buyinza ki okuba abatakakafu ng'Ekigambo kya Katonda kya lwatu? Waliwo amatambula musanvu mu kkubo lino: 1. Etambula erisooka kwe kwaniriza Yesu Kristo ng'Omulokozi waffe era Mukama waffe. Tusoma mu Ebikolwa 2:38, “Mwenenye, era buli omu ku mmwe abatizibwe mu linnya lya Yesu Kristo olw'okusonyiyibwa ebibi byammwe, era mulifuna ekirabo eky'Omwoyo Omutukuvu.” Ekigambo kino tekiri kya lwatu nga kiri ekyo kye twogedde waggulu? Peetero agamba nti bwe tukola ebintu ebimu, ekivaamu kijja kuba, “Mulifuna ekirabo eky'Omwoyo Omutukuvu.” Amatambula gonna omusanvu gali mu kifo kino, naye tulyoke tutunuulire ebifo ebirala nga bimulisiza kino. Amatambula abiri agasooka gali mu kigambo “mwenenye.” “Muteekwa okwenenya,” bw'ayogera Peetero. Okwenenya kitegeeza ki? Ekigambo eky'Oluyonaani ekitegeeza okwenenya kitegeeza “okulowooza okw'oluvannyuma” oba “okukyusa endowooza.” Kale okwenenya kitegeeza okukyusa endowooza yo. Naye okukyusa endowooza ku ki? Ku bintu bisatu; ku Katonda, ku Yesu Kristo, ku kibi. Okukyusa endowooza mu buli mbeera kwe kuki kiteekwa okusalibwawo ekigambo ekyetoolodde.
Nga bwe kisalibbwawo ekigambo ekyetoolodde mu mbeera eno, okukyusa endowooza kusookera ku Yesu Kristo.
Peetero yali yaakayogera mu lunyiriri olw'amakumi asatu mu mukaaga nti, “Kale ennyumba ya Isirayeri yonna emanye ddala nti Katonda yamufuula Mukama era Kristo, Yesu ono mmwe gwe mwakomerera.” Kaakano, bwe baawulira kino, ne bakwatibwa ku mutima ne bagamba Peetero n'abatume abalala nti, “Baganda baffe, tukole ki?”
Awo Peetero we yagambira nti, “Muteekwa okwenenya,” “Mukyuse endowooza yammwe ku Yesu, mukyuse endowooza yammwe okuva ku ndowooza eyamugaana n'emukomerera okudda ku ndowooza emwaniriza nga Mukama era Kabaka era Omulokozi.” Kale kino kye kitambula ekisooka eri okufuna okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu; kwaniriza Yesu ng'Omulokozi era Mukama; okusooka mwanirize ng'Omulokozi wammwe. Wamala okukikola? Okwaniriza Yesu ng'Omulokozi kitegeeza ki? Kitegeeza okumwaniriza ng'Oyo eyeetikka ebibi byaffe mu kifo kyaffe ku musaalaba (Abaggalatiya 3:13; 2 Abakkolinso 5:21) n'okwesiga Katonda okutusonyiwa kubanga Yesu Kristo yafiira mu kifo kyaffe. Kitegeeza okussa essuubi lyaffe lyonna ery'okukkirizibwa mu maaso ga Katonda ku mulimu ogwamalirira ogwa Kristo ku musaalaba ogw'e Kalvaali.
Bangi balangirira nti Bakristaayo so nga tebakolanga kino. Bw'ogenda eri bangi abeeyita Abakristaayo n'obabuuza obanga balokoledde, baddamu nti, “Weewaawo.” Kale bw'obabuuza ekibuuzo nti “Ku ki kye musinzigira ng'omusingi gw'obulokozi bwammwe?” baddamu ekintu ekiri ng'ekyo, “Ngenda mu kkanisa; nsaba, nsoma Bayibuli yange, nnabatizibwa, nneegasse ku kkanisa, ndya eky'ekiro kya Mukama, nzija mu nkuŋŋaana z'okusaba, era ngezaako okubeera omutuukirivu nga bwe nsobola okumanya.” Obanga ebintu bino bye musinzigira ng'omusingi gw'okukkirizibwa kwammwe mu maaso ga Katonda, kale temulokolebwa, kubanga ebintu bino byonna bye bikolwa byammwe (byonna bituufu mu bifo byabyo naye nga bikyali bikolwa byammwe).
Tubuulirwa mu bujjuvu mu Abaruumi 3:20 nti “Kubanga olw'ebikolwa eby'amateeka tewali muntu aliweebwa obutuukirivu mu maaso ge.” Naye bw'ogenda eri abalala n'obabuuza obanga balokoledde, baddamu nti “Weewaawo.” Kale bw'obabuuza ku ki kye basinzigira ng'omusingi gw'okukkirizibwa kwabwe mu maaso ga Katonda, baddamu ekintu ekiri ng'ekyo, “Sisinzigira ku kintu kyonna kye nnali nkoze, oba ku kintu kyonna kye ndikola; nsinzigira ku ekyo Yesu Kristo kye yankolera bwe yeetikka ebibi byange mu mubiri gwe ku musaalaba. Nsinzigira ku mulimu gwe ogwamalirira ogw'okutangirira.” Obanga kino kye osinzigira, kale olokoledde, wamaze okwaniriza Yesu Kristo ng'Omulokozi wo era otutte etambula erisooka eri okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu.
Endowooza y'emu eyigirizibwa n'awalala mu Bayibuli, okugeza mu Abaggalatiya 3:2. Wano Pawulo abuuza abakkiriza mu Galatiya nti, “Mwafuna Omwoyo olw'ebikolwa eby'amateeka oba olw'okuwulira n'okukkiriza?” Yali ategeeza ki ddala? Ku mulundi ogumu, Pawulo bwe yali ayita mu Galatiya, yasibirwa eyo obulwadde obumu. Tetubuulirwa bwe bwali bwa ki, naye kyokka, teyali mulwadde nnyo n'okusinga okusobola okubuulira Abagalatiya Enjiri, oba amawulire amalungi, nti Yesu Kristo yali abanunudde okuva mu kikolimo ky'amateeka nga afuuka ekikolimo mu kifo kyabwe, nga afiira ku musaalaba ogw'e Kalvaali. Abagalatiya bano bakkiriza obujulizi buno; kuno kwe kwali okuwulira okw'okukkiriza, era Katonda n'asseeko akabonero ke ak'okusiima okukkiriza kwabwe ng'abawa, ng'ekintu kye baalabako ku bwabwe, Omwoyo Omutukuvu. Naye Pawulo bwe yamala okuva mu Galatiya, Abayudaaya abamu abaali bawaliriza amateeka ne baserengeta okuva mu Yerusaalemi, abasajja abaali basikiriza amateeka ga Musa mu kifo ky'Enjiri ne babayigiriza nti tekimala nti bakkiriza bukkiriza Yesu Kristo naye ku lw'ekyo, bateekwa okukwata amateeka ga Musa, na ddala amateeka ga Musa agakwata ku kukomola, era nti awatali kukomola tebaali ba kulokolebwa kwe kugamba, tebaali ba kulokolebwa olw'okukkiriza kwokka mu Yesu (Ebikolwa 15:1).
Abakkiriza bano abato mu Galatiya baabbagalibwa ddala. Tebaamanya obanga baali balokoledde oba nedda; tebaamanya kye baali ba kukola, era byonna byali bya buzibu. Kyali nga bwe kiri Abayudaaya ab'omu mirembe gino abawaliriza amateeka bwe bajja ne bakwata ku bakkiriza abato ne babagamba nti, ku lw'okukkiriza Yesu Kristo, bateekwa okukwata Ssabbiiti ey'olunaku olw'omusanvu olwa Musa, oba tebasobola kulokolebwa. Kino kya kulwana kw'edda kwokka nga kwakuguka mu kifo ekiggya. Pawulo bwe yawulira ebyabaawo mu Galatiya, yasunguwala nnyo n'awandiika Ebbaluwa eri Abagalatiya kyokka okwoleka ensobi entuufu ey'abawaliriza amateeka bano. Yabalaga engeri Ibulayimu yennyini gye yaweebwa obutuukirivu nga tannakomolebwa olw'okukkiriza Katonda kwokka (Abaggalatiya 3:6), n'engeri gye yakomolebwa oluvannyuma lw'okuweebwa obutuukirivu ng'akabonero ak'okukkiriza kwe yali alina nga akyali mu butakomolebwa. Ku lw'obukakafu buno obw'ensobi ey'abawaliriza amateeka, Pawulo asaba embeera yaabwe ey'oku bwabwe. Abagamba nti, “Mwafuna Omwoyo Omutukuvu, si bwe kiri?” “Weewaawo.” “Mwafuna Omwoyo Omutukuvu mutya, olw'okukwata Amateeka ga Musa, oba olw'okuwulira okw'okukkiriza, okwaniriza obwangu okw'obujulizi bwa Katonda ku Yesu Kristo nti ebibi byammwe byatekebwa ku ye, era nti bwe mutyo muweebwa obutuukirivu era mulokolebwa?”
Abagalatiya baali balina embeera ey'okufuna Omwoyo Omutukuvu era Pawulo agyekwatako, era abajjukiza engeri kye kyali olw'okuwulira okw'okukkiriza obwangu gye baafunira Omwoyo Omutukuvu. Ekirabo eky'Omwoyo Omutukuvu kye kabonero ka Katonda ku kwaniriza obwangu okw'obujulizi bwa Katonda ku Yesu Kristo, nti ebibi byaffe byatekebwa ku ye, era bwe tutyo nga twesiga Katonda okutusonyiwa n'okutuwa obutuukirivu. Kale kino kye kitambula ekisooka eri okufuna Omwoyo Omutukuvu. Naye tetuteekwa kwaniriza Yesu ng'Omulokozi kyokka, tuteekwa n'okumwaniriza nga Mukama. Ku kino tulyogerako okusingawo mu kukwatagana n'ekifo ekirala mu tambula ery'okuna.
2. Etambula ery'okubiri mu kkubo eritwala mu mukisa ogw'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu kwe kwewaayo eri ekibi. Okwenenya nga bwe tumaze okulaba kwe kukyusa endowooza ku kibi era n'okukyusa endowooza ku Kristo; okukyusa endowooza okuva ku ndowooza eyagala ekibi era eyeenyumiririza mu kibi okudda ku ndowooza ekyawa ekibi era eyeegaana ekibi. Omwoyo Omutukuvu Mwoyo Mutukuvu, era tetuyinza kubeera na ye n'ekibi wamu. Tuteekwa okulonda wakati w'Omwoyo Omutukuvu n'ekibi ekitali kitukuvu. Tetuyinza kubeera na byombi. Oyo atagenda kuleka kibi tayinza kufuna Mwoyo Mutukuvu. Tekimala nti twegaana kibi kimu, bibiri oba bisatu, oba bibi bingi; tuteekwa okwegaana ebibi byonna. Bwe tunywerera ku kibi kimu ekimanyiddwa, kirituggalira ebweru w'omukisa. Wano we tusanga ensonga y'obutafuna mu bantu bangi abasabira okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, abagenda mu nkuŋŋaana ne bawulira ku kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, abasoma ebitabo ku kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, oboolyawo ne bamala ekiro kyonna nga basaba olw'okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, ate nga tewali kye bafuna. Lwaki? Kubanga waliwo ekibi kye banywereddeko.
Abantu emirundi mingi baŋŋamba, oba banwandiikira nti, “Mmaze omwaka (emyaka etaano, emyaka kkumi, omusajja omu yagamba emyaka amakumi abiri) nga nsabira okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Lwaki sifuna?” Mu mbeera nnyingi ez'ekika ekyo, mpulira nga nkubirizibwa okuddamu nti, “Kibi, era singa nsobodde okutunula mu mutima gwo kaakano nga Katonda bw'atunula mu mutima gwo, nnandisobodde okuteeka olunwe lwange ku kibi ekyo eky'enjawulo.” Kiyinza okuba kye osanyukira okuyita ekibi ekitono, naye tewali bibi bitono. Ebibi ebimu bikwata ku bintu ebitono, naye buli kibi kikolwa kya bujeemu eri Katonda, era bwe kityo tewali kibi ekitono. Okulwana ne Katonda ku kintu ekisinga obutono kimala okuggala omuntu ebweru w'omukisa. Mukama Finney ayogera ku mukazi eyali abonaabona nnyo ku kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Buli kiro oluvannyuma lw'enkuŋŋaana, yagendanga mu bisenge bye n'asaba okutuusa ekiro kizibu, era mikwano gye baali batya nti agenda okulaluka, naye nga tewali mukisa gujja. Ekiro ekimu bwe yali asaba, ensonga entono ey'okwewunda ku mutwe, ensonga eyandibadde teteganya Bakristaayo bangi leero, naye ensonga ey'okulwana wakati we ne Katonda, yajja (nga bw'eyajjanga emirundi mingi edda) bwe yali afukamidde ng'asaba. Yassa omukono gwe ku mutwe gwe n'aggyamu empiso ez'enviiri ze n'azisuula wakati w'ekisenge n'agamba nti, “Zaakwo!” era amangwago Omwoyo Omutukuvu n'amukkako. Kyali si nsonga ya kwewunda ku mutwe nnyo ng'ensonga ey'okuwakana ne Katonda eyali emuggalidde ebweru w'omukisa.
Bwe wabaawo ekintu ekijja bulijjo bw'osemberera ennyo Katonda, ekyo kye kintu ky'olina okukolako.
Emyaka egiyise mu lukuŋŋaana mu ssaza ery'omu bukiikaddyo, omukulembeze w'olukuŋŋaana, omuweereza mu Kkanisa ey'Ababatista, yassa essira lyange ku musajja n'agamba nti, “Omusajja oyo ye paapa w'ekibiina kyaffe mu buli kye ayogera, kikolebwa, naye tali naffe n'akatono ku nsonga eno, naye nsanyuka okumulaba wano.” Omuweereza ono yeeyongera okwetaba mu nkuŋŋaana. Ku nkomerero y'olukuŋŋaana olw'oluvannyuma we nnali njogedde ku mbeera ez'okufuna okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, nnasanga omusajja ono ng'annindirira mu maaso g'oluggi. Yagamba nti, “Sagolokoka ku kuyita kwo leero.” Ne nziramu nti, “Nnalabye nga togolokose.” “Nnalowooza nti wagambye,” n'ayongera, “nti wayagala abo bokka abasobola okugamba nti beewaddeyo eri Katonda okugolokoka?” “Ekyo kye nnagamba,” ne nziramu. “Kale, saasobola kugamba ekyo.” “Kale wakola bulungi ddala obutagolokoka. Saayagala kubeeja Katonda.” “Wuliriza,” n'ayongera, “wankuba nnyo leero. Wagambye nti bwe wabaawo ekintu ekijja bulijjo bw'osemberera ennyo Katonda ekyo kye kintu ky'olina okukolako. Kaakano waliwo ekintu ekijja bulijjo bwe nsemberera Katonda. Sijja kukubuulira kye kiri. Ndowooza ng'okimanyi.” “Weewaawo,” ne nziramu. (Nnasobola okukiwunyiriza.) “Kale, nnayagadde kukugamba kino kyokka.”
Kino kyali ku Lwakutaano olw'olweggulo. Nnali nteekwa okugenda mu kibuga ekirala, era bwe nnali nkomawo nga mpita mu kibuga ekyo ku Lwakubiri olw'enkya oluddirira, omuweereza eyali akulembedde enkuŋŋaana yali ku sitegi. “Nnandyagadde obeere mu lukuŋŋaana lwaffe olw'abaweereza Ababatista jjo ku makya,” n'agamba; “omusajja oyo gwe nnakulaga okuva mu bukiikakkono bw'essaza yaliwo. Yagolokoka mu lukuŋŋaana lwaffe n'agamba nti, ‘Baganda baffe, twali twonoona ddala ku nsonga eno,’ awo n'abategeeza kye yali akoze. Yali amaze okumalawo okuwakana kwe ne Katonda, yali aleseewo ekintu ekyajjanga bulijjo bwe yasemberera ennyo Katonda, awo n'ayongera n'agamba nti, ‘Baganda baffe, nfunye embeera entegeevu okusinga gye nnali nnina bwe nnakyusibwa.’” Embeera ng'eyo yennyini erindirira abalala bangi, ba baweereza n'abantu abaabulijjo, amangu ddala nga anaasala omusango ku kibi kye, amangu ddala nga anaaggyawo ekintu ekiri ensonga ey'okulwana wakati we ne Katonda, ka ekintu ekyo kirabike kitono kitya. Omuntu yenna bw'aba ayagala ddala okubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, ateekwa okugenda yekka ne Katonda n'asaba Katonda okumukebera n'aleeta mu kitangaala ekintu kyonna ekiri mu mutima gwe oba mu bulamu bwe ekitasanyusa Katonda, era Katonda bw'akireeta mu kitangaala, ateekwa okukiggyawo. Bw'oba nga, oluvannyuma lw'okulindirira Katonda n'omwoyo omuwombeefu, tewali kireetebwa mu kitangaala, kale tuyinza okugenda mu maaso okutwala amatambula amalala. Naye tewali mugaso mu kusaba, tewali mugaso mu kugenda mu nkuŋŋaana, tewali mugaso mu kusoma ebitabo ku kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu, tewali mugaso mu kukola kintu kirala kyonna, okutuusa lwe tusala omusango ku bibi byaffe.
3. Etambula ery'okusatu kwe kwatula okw'olwatu okw'okwewaayo kwaffe eri ekibi n'okwaniriza kwaffe Yesu Kristo. Oluvannyuma lw'okugamba abawuliriza be okwenenya mu Ebikolwa 2:38, “Peetero n'abagamba nti, Mwenenye, era buli omu ku mmwe abatizibwe mu linnya lya Yesu Kristo olw'okusonyiyibwa ebibi byammwe.” Okwenenya kw'omu mutima kwokka tekyamala. Waateekwa okubaawo okwatula okw'olwatu okw'okwenenya okwo, era ekkubo Katonda lye yateekawo ery'okwatula okwenenya kwe kubatizibwa. Tewali n'omu ku abo Peetero be yayogerako eyali abatiziddwa, era Peetero kye yali ategeeza kwe kubatizibwa kw'amazzi. Naye ka tugambe nti omuntu yali amaze okubatizibwa, kale kiri kitya? Ne mu mbeera eyo, waateekwa okubaawo ekyo okubatizibwa kye kutegeeza, kwe kugamba, okwatula okw'olwatu okw'okwenenya kwaffe eri ekibi n'okwaniriza kwaffe Yesu Kristo. Okubatizibwa n'Omwoyo si kya muyigirizwa ow'ekyama, wabula kya muyigirizwa eyeeyatudde mu lwatu.
Awatali kubuusabuusa waliwo bangi leero abagezaako okuba Abakristaayo mu mitima gyabwe, bangi abakkiriza ddala nti baaniriza Yesu ng'Omulokozi waabwe era Mukama waabwe era nga beegaanye ekibi, naye nga tebeetegefu kwatula lwatu kwegaana kwabwe ekibi n'okwaniriza kwabwe Kristo. Omuntu ng'oyo tayinza kufuna kubatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu. Omuntu ayinza okubuuza nti, “Ab'ekibiina ky'Ababuulizi (Friends) abatakkiriza kubatizibwa kwa mazzi tebalaga bukakafu bw'okuba nga baabatizibwa n'Omwoyo Omutukuvu?” Awatali kubuusabuusa, bangi ku bo bakikola, naye kino tekikyusa kuyigiriza kw'Ekigambo kya Katonda. Awatali kubuusabuusa Katonda yeetoowaza mu mbeera nnyingi abantu we balimbibwa ku kuyigiriza kw'Ekigambo kye olw'obutamanya bwabwe, bwe baba nga beesimbu, naye ekyo tekikyusa Kigambo kye, era ne ku muntu ow'omu kibiina ky'Ababuulizi, atakkiriza mu bwesimbu okubatizibwa kw'amazzi, waateekwa okubaawo nga omukisa tegunnafunibwa ekyo okubatizibwa kye kutegeeza, kwe kugamba, okwatula okw'olwatu okw'okwaniriza kwaffe Kristo n'okwewaayo kwaffe eri ekibi.