Obwakatonda bw'Omwoyo Omutukuvu

Essuula eno eraga nti Omwoyo Omutukuvu mazima Katonda ng'eyoleka ensonga ttaano enkulu: alina engeri ez'Obwakatonda ng'obutaggwaawo n'okubeerawo buli wamu, akola emirimu egy'Obwakatonda ng'okutonda n'okuluŋŋamya obunnabbi, agerageranyizibwa ne Yakuwa mu Byawandiikibwa, atuumibwa awamu ne Kitaawe n'Omwana nga benkanankana, era ayitibwa Katonda mu bujjuvu mu Ndagaano Empya. Obukakafu buno bulaga bulungi nti Omwoyo Omutukuvu Muntu wa Katonda, so si maanyi buutamu oba ekitonde.

Mu ssuula eyakulembera, twalaba bulungi nti Omwoyo Omutukuvu Muntu. Naye Muntu wa ngeri ki? Muntu akoma oba Muntu atakoma? Ye Katonda? Ekibuuzo kino nakyo kiddibwamu bulungi mu Bayibuli. Waliwo engeri ttaano ez'enjawulo era enkakafu ez'obukakafu bw'Obwakatonda bw'Omwoyo Omutukuvu mu Byawandiikibwa eby'Endagaano Enkadde n'Empya.

I. Buli emu ku ngeri ennya ez'enjawulo ez'Obwakatonda zawaayo eri Omwoyo Omutukuvu. Engeri ez'enjawulo ez'Obwakatonda ze ziruwa? Obutaggwaawo, okubeerawo buli wamu, okumanya byonna, n'okuyinza byonna. Zino zonna zaawaayo eri Omwoyo Omutukuvu mu Bayibuli. Tulaba obutaggwaawo nga buweebwa Omwoyo Omutukuvu mu Abaebbulaniya 9:14 nti, "Omusaayi gwa Kristo, eyeewaayo yekka eri Katonda ng'ateriiko bbala ng'ayita mu Mwoyo ataggwaawo, tegulisinga nnyo okulongoosa emyoyo gyaffe okuva mu bikolwa ebifu tuweereze Katonda omulamu?"

Okubeerawo buli wamu kuwaayo eri Omwoyo Omutukuvu mu Zabbuli 139:7-10 nti, "Nnaagenda wa okuva mu Mwoyo wo? Oba nnaddukira wa okuva mu maaso go? Bwe nnaalinnya mu ggulu, oli eyo! Bwe nnaakuba ekitanda kyange mu magombe, laba, oli eyo! Bwe nnaddira ebiwaawaatiro eby'oku makya ne mbeera mu bitundu ebisemberayo ennyo eby'ennyanja, era n'eyo omukono gwo gwe gulinkulembera, era omukono gwo ogwa ddyo gwe gulinkwata."

Okumanya byonna kuwaayo eri Omwoyo Omutukuvu mu byawandiikibwa ebingi. Okugeza, tusoma mu 1 Abakkolinso 2:10-11 nti, "Bino Katonda yabituliisa ng'ayita mu Mwoyo, kubanga Omwoyo akebera byonna, ne bino eby'ebuziba bya Katonda. Ani amanyi ebirowoozo by'omuntu, wabula omwoyo gw'omuntu oyo oguli mu ye? Bwe kityo tewali n'omu amanyi ebirowoozo bya Katonda okuggyako Omwoyo wa Katonda."

Ate mu Yokaana 14:26 nti, "Naye Omubeezi, Omwoyo Omutukuvu, Kitaawe gw'alituma mu linnya lyange, oyo alibayigiriza byonna, era alibajjukiza byonna bye nabagamba." Ne bino nabyo tusoma mu Yokaana 16:12-13 nti, "Nkyalina bingi eby'okubagamba, naye kaakano temuyinza kubigumira. Naye Omwoyo ow'amazima bw'alijja, alibaluŋŋamya mu mazima gonna; kubanga taliyogera bya bubwe, wabula by'aliwulira by'aliyogera, era alibategeeza ebigenda okujja." Tulaba okuyinza byonna nga kuwaayo eri Omwoyo Omutukuvu mu Lukka 1:35 nti, "Malayika n'amuddamu nti, 'Omwoyo Omutukuvu alikukkako, n'amaanyi g'Oyo Ali Waggulu Ennyo galikubuutikira. Noolwekyo omutukuvu alizaalibwa aliyitibwa Omwana wa Katonda.'"

II. Emirimu esatu egy'enjawulo egy'Obwakatonda gyawaayo eri Omwoyo Omutukuvu. Bwe tulowooza ku Katonda n'omulimu gwe, omulimu ogusooka gwe tulowoozaako bulijjo gwe kutonda. Mu Byawandiikibwa, okutonda kuwaayo eri Omwoyo Omutukuvu. Tusoma mu Yobu 33:4 nti, "Omwoyo wa Katonda ye yankola, n'omukka gw'Ayinzabyonna gumpa obulamu." Tusoma nate mu Zabbuli 104:30 nti, "Bw'oweereza Omwoyo wo, bitondebwa, era ozza obuggya ku maaso g'ettaka." Mu kunnyonnyola okutonda mu ssuula esooka eya Olubereberye, omulimu gw'Omwoyo gwogerwako (Olubereberye 1-3). Okuwa obulamu nakyo mulimu gwa Katonda, era kino kiwaayo mu Byawandiikibwa eri Omwoyo Omutukuvu.

Tusoma mu Yokaana 6:63 nti, "Omwoyo gwe guwa obulamu; omubiri tegugasa kintu. Ebigambo bye mbagambye, mwoyo era bulamu." Tusoma nate mu Abaruumi 8:11 nti, "Naye oba nga Omwoyo gw'oyo eyazuukiza Yesu mu bafu abeera mu mmwe, oyo eyazuukiza Kristo Yesu mu bafu alizza obulamu ne mu mibiri gyammwe egifa ng'ayita mu Mwoyo gwe abeera mu mmwe."

Mu kunnyonnyola okutondebwa kw'omuntu mu Olubereberye 2:7 nti, "Awo Mukama Katonda n'abumba omuntu okuva mu nfuufu ey'ettaka, n'amufuuwira mu nnyindo omukka ogw'obulamu, omuntu n'afuuka omuntu omulamu." Ebigambo byennyini bwe biti, "Mukama Katonda n'abumba omuntu okuva mu nfuufu ey'ettaka, n'amufuuwira mu nnyindo omukka ogw'obulamu; omuntu n'afuuka omuntu omulamu." Ekigambo eky'Oluyonaani ekivvuunulwa "omwoyo" kitegeeza "omukka," era wadde ng'Omwoyo Omutukuvu nga Muntu tayoleka bulungi mu kwogera kuno okusooka okumwogerako mu Olubereberye 2:7, ekyawandiikibwa kino, bwe kitegeerwa mu kitangaala ky'okubikkulirwa okujjuvu okw'Endagaano Empya, kyogera ku Mwoyo Omutukuvu.

Okuwandiika obunnabbi obw'Obwakatonda nakyo kiwaayo eri Omwoyo Omutukuvu. Tusoma mu 2 Peetero 1:21 nti, "Kubanga obunnabbi tebwaleetebwa lubuto lw'omuntu, wabula abantu boogera ebigambo ebiva eri Katonda nga baleetebwa Omwoyo Omutukuvu." Ne mu Ndagaano Enkadde mwennyini, waliwo okwogera ku Mwoyo Omutukuvu ng'omuwandiisi w'obunnabbi. Tusoma mu 2 Samwiri 23:2-3 nti, "Omwoyo gwa Mukama ayogerera mu nze; ekigambo kye kiri ku lulimi lwange.

Katonda wa Isirayiri ayogedde; Olwazi lwa Isirayiri lwe lwaŋŋamba nti: Afuga abantu mu butuukirivu, ng'afugira mu kutya Katonda." Bwe kityo tulaba nti emirimu esatu egy'enjawulo egy'Obwakatonda —okutonda, okuwa obulamu, n'obunnabbi— gyawaayo eri Omwoyo Omutukuvu.

III. Ebigambo ebiri mu Ndagaano Enkadde ebyogera lwatu ku MUKAMA oba Yakuwa nga y'ateegwa, biwaayo eri Omwoyo Omutukuvu mu Ndagaano Empya. Okugeza, Omwoyo Omutukuvu alina ekifo eky'Obwakatonda mu ndowooza y'Endagaano Empya. Ekyokulabirako eky'amaanyi ku kino kirabika mu Isaaya 6:8-10 nti, Awo ne mpulira eddoboozi lya Mukama nga ligamba nti, "Ani gwe nnaatuma, era ani anaatugendera?" Ne ndyoka njogera nti, "Nze nzuuno! Ntuma." Mu lunyiriri olw'okutaano, tubuulirwa nti yali Yakuwa (buli kiseera ekigambo MUKAMA bwe kiwandiikibwa mu nnukuta ennene mu Ndagaano Enkadde, kiba kitegeeza Yakuwa mu Lwebbulaniya) Isaaya gwe yalaba era ayogera.

Mu Bikolwa 28:25-27, nga tebakkiriziganya bo bennyini, ne basaasaana Pawulo ng'amaze okwogera ekigambo kimu nti: "Omwoyo Omutukuvu yayogera bulungi eri bajjajjammwe ng'ayita mu Isaaya nnabbi nti: 'Genda eri abantu bano oyogere nti, Muliwulira ddala naye temulitegeera; era muliraba ddala naye temulimanya. Kubanga omutima gw'abantu bano gukaluubidde, era n'amatu gaabwe bawulira bwewulizi, n'amaaso gaabwe baazibikira; si kulwa nga balaba n'amaaso gaabwe, ne bawulira n'amatu gaabwe, ne bategeera n'emitima gyabwe, ne bakyuka, ne mbawonya.'" Bwe kityo tulaba nti ekyo ekyogerwa lwatu ku Yakuwa mu Ndagaano Enkadde, kyogerwa eri Omwoyo Omutukuvu mu Ndagaano Empya: okugeza, Omwoyo Omutukuvu agerageranyizibwa ne Yakuwa.

Kya kwewuunya nti mu Njiri ya Yokaana, essuula ey'ekkumi n'ebbiri, olunyiriri olw'amakumi asatu mu mwenda okutuuka ku amakumi ana mu limu, we kwogererwa nate ku kyawandiikibwa kino ekya Isaaya, ekyawandiikibwa kino kimu kiwaayo eri Kristo (weetegereze bulungi olunyiriri olw'amakumi ana mu limu). Bwe kityo mu bitundu eby'enjawulo eby'Ebyawandiikibwa, tulina ekyawandiikibwa kimu nga kyogera ku Yakuwa, ne ku Mwoyo Omutukuvu, ne ku Yesu Kristo.

Tuyinza obutafuna nnyinyonnyola y'ekyo mu "Mutukuvu" owenkana esatu ow'oluyimba lwa basselafi mu Isaaya 6:3, we tusoma nti, "Omu n'akoowoola omulala ng'agamba nti, Mutukuvu, Mutukuvu, Mutukuvu Mukama ow'eggye; ensi yonna ejjudde ekitiibwa kye!" Mu kino, tulina okulaga okw'enjawulo okw'obuntu obusatu obwa Yakuwa ow'Eggye, era kuzuulibwa mu lunyiriri olw'omunaana olw'essuula, awo Mukama we yeeyoleka ng'agamba nti, "Ani gwe nnaatuma, era ani anaatugendera?"

Ekyokulabirako ekirala eky'amaanyi eky'okukozesa ebyawandiikibwa mu Ndagaano Empya eri Omwoyo Omutukuvu, ebyo ebiri mu Ndagaano Enkadde ebyogera lwatu ku Yakuwa nga y'ateegwa, kirabika mu Okuva 16:7, we tusoma nti, "Ne ku makya mulaba ekitiibwa kya Mukama, kubanga awulidde okwemulugunya kwammwe eri Mukama. Kubanga ffe ki, mmwe ne mutwemulugunyiza?" Wano, okwemulugunya kw'abaana ba Isirayiri kwogerwa lwatu nti kwali eri Yakuwa. Naye mu Abaebbulaniya 3:7-9, tusoma nti, "Noolwekyo, nga Omwoyo Omutukuvu bw'agamba nti, Leero, bwe muliwulira eddoboozi lye, temukakanyaza mitima gyammwe nga bwe kyali mu kujeema, ku lunaku olw'okugezesebwa mu ddungu, bajjajjammwe gye baali bangeza, ne balaba emirimu gyange emyaka amakumi ana."

Okwemulugunya Musa mu Kitabo ky'Okuva kw'ayogera nti kwali eri Yakuwa, tubuulirwa mu Bbaluwa eri Abaebbulaniya nti kwali eri Omwoyo Omutukuvu. Kino kireka nga tewali kubuusabuusa nti Omwoyo Omutukuvu alina ekifo kya Yakuwa (oba Obwakatonda) mu Ndagaano Empya (Zabbuli 95:8-11).

IV. Erinnya ly'Omwoyo Omutukuvu ligattibwa n'erya Katonda mu ngeri gye tekiba kisoboka omutima ogutya era ogulowooza okugattamu erinnya ly'ekitonde kyonna ekikoma n'erya Katonda.

Tulina ekyokulabirako ku kino mu 1 Abakkolinso 12:4-6 nti, "Kaakano waliwo ebirabo eby'enjawulo, naye Omwoyo gwe gumu; era waliwo obuweereza obw'enjawulo, naye Mukama y'omu; era waliwo emirimu egy'enjawulo, naye Katonda ye omu akolera byonna mu bonna." Wano tulaba Katonda, ne Mukama, n'Omwoyo nga bagattiddwa awamu mu nkolagana ey'okwenkanankana ekyakutiisa okulowoozaako singa Omwoyo yali kitonde kikoma. Tulina ekyokulabirako ekisingako amaanyi ku kino mu Matayo 28:19 nti, "Kale mugende mufuule amawanga gonna abayigirizwa, nga mubabatiza mu linnya lya Kitaawe, n'erya Omwana, n'erya Omwoyo Omutukuvu." Ani, eyategedde endowooza ya Bayibuli ku Katonda Kitaawe, ayinza okulowooza ne kaseera akatono okugatta erinnya ly'Omwoyo Omutukuvu n'erya Kitaawe mu ngeri eno singa Omwoyo Omutukuvu yali kitonde kikoma, ne bwe kyandibadde ekisinga okugulumizibwa mu bamalayika?

Ekyokulabirako ekirala eky'amaanyi kirabika mu 2 Abakkolinso 13:14 nti, "Ekisa kya Mukama waffe Yesu Kristo, n'okwagala kwa Katonda, n'obumu bw'Omwoyo Omutukuvu bibeere nammwe mwenna. Amiina." Waliwo omuntu ayinza okufumiitiriza ebigambo bino n'ategeera amakulu gaabyo amatuufu awatali kulaba bulungi nti tekyandisobose kugatta linnya ly'Omwoyo Omutukuvu n'erya Katonda Kitaawe mu ngeri eryo bwe ligattibbwa mu lunyiriri luno okuggyako nga Omwoyo Omutukuvu yennyini Muntu wa Katonda?

V. Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Katonda. Obukakafu obusembayo era obukakafu ennyo obw'Obwakatonda bw'Omwoyo Omutukuvu buli mu kyo nti ayitibwa Katonda mu Ndagaano Empya. Tusoma mu Bikolwa 5:3-4 nti, "Naye Peetero n'agamba nti, 'Ananiya, lwaki Setaani ajjuzza omutima gwo okulimba Omwoyo Omutukuvu, n'oterekera wekka ekitundu ku muwendo gw'ettaka? Nga tekinnaguzibwa, tekyali kikyo? Ne bwe kyaguzibwa, tekyali mu buyinza bwo? Kiki ekikuleese okuteekateeka ekikolwa kino mu mutima gwo? Tolimbye bantu wabula olimbye Katonda.'"

Mu kitundu ekisooka eky'ekyawandiikibwa kino, Ananiya yalimba Omwoyo Omutukuvu; teyalimba bantu wabula yalimba Katonda mu kulimba Omwoyo Omutukuvu, kwe kugamba nti, Omwoyo Omutukuvu gwe yalimba ayitibwa Katonda. Okutereeza byonna awamu: olw'okuwaayo engeri zonna ez'enjawulo ez'Obwakatonda, n'emirimu egy'enjawulo egy'Obwakatonda, olw'okuwaayo ebigambo ebiri mu Ndagaano Enkadde ebyogera ku Yakuwa, oba Mukama, oba Katonda, nga y'ateegwa, eri Omwoyo Omutukuvu mu Ndagaano Empya, olw'okugatta erinnya ly'Omwoyo Omutukuvu n'erya Katonda mu ngeri gye tekyandisobose kugatta erya kitonde kyonna ekikoma n'erya Katonda, olw'okuyita Omwoyo Omutukuvu lwatu nti Katonda, mu ngeri zino zonna ezitaliimu kubuusabuusa, Katonda mu Kigambo kye alangirira lwatu nti Omwoyo Omutukuvu Muntu wa Katonda.