Essuula 12 · eddakiika 9 ez’okusoma · eddakiika 11 ez’okuwuliriza
Ensibuko y’Amaanyi mu Kusaba
Abaruumi 8:26-27.—N’Omwoyo bw’atyo atubeera mu bunafu bwaffe. Tetumanyi kusaba nga bwe kitugwanira, naye Omwoyo yennyini atwegayiririra n’okusinda okutayogerekeka. Oyo akebera emitima, amanyi Omwoyo ky’alowooza, kubanga yeegayiririra abatukuvu ng’okusiima kwa Katonda bwe kuli.
Wano tulina okuyigiriza kwa Katonda ku buyambi bw’Omwoyo Omutukuvu mu kusaba. Ekitundu ekisooka eky’essuula eno kikulu nnyo mu kuyigiriza kw’ekigambo kya Katonda ku Mwoyo. Mu Abaruumi 6, tusoma ku kufa eri ekibi n’okuba abalamu eri Katonda, ne mu Abaruumi 7, ku kufa eri amateeka n’okufumbirwa Kristo, era ne ku bunafu bw’omuntu atazaalibwanga buggya okukola Katonda by’ayagala. Kino kyali kya kututeekateeka bweteekateesi okutulaga nga bwe tutalina maanyi; olwo mu ssuula ey’omunaana ne wajja omulimu gw’Omwoyo ogw’omukisa, ogwogerwako okusinga mu bigambo bino: “Kubanga etteeka ery’Omwoyo aleeta obulamu mu Kristo Yesu, lyannunula okuva mu tteeka ly’ekibi n’okufa.” Abaruumi 8:2. Omwoyo atununula okuva mu buyinza bw’ekibi, atuyigiriza era atukulembera tulyoke tutambulire mu Mwoyo.
Mu ndowooza yaffe ey’omunda, tuyinza okufuuka ab’omwoyo mu birowoozo era ne tusobozesebwa okutta ebikolwa eby’omubiri. Omwoyo Omutukuvu atuyamba mu bunafu bwaffe. Okusaba kye kintu ekisinga okwetaagibwa mu bulamu obw’omwoyo. Naye tetumanyi ngeri ya kusaba wadde kye tusaanidde okusaba. Pawulo atugamba nti Omwoyo asaba n’okusinda okutayogerekeka. Era addamu n’atugamba nti ffe bennyini emirundi mingi tetumanyi Omwoyo ky’akola munda mu ffe, naye waliwo omu, Katonda, akebera emitima. Ebigambo emirundi mingi biraga ebirowoozo byange n’ebyo bye njagala, naye si ekyo ekiri wansi ennyo mu mutima gwange; era Katonda ajja n’akebera omutima gwange, era wansi ennyo, ekyakwekebwa, kye siyinza kulaba era ekyali gye ndi okwegomba okutayogerekeka, Katonda akizuula.
Okusaba okw’amaanyi! Okwatula obutamanya! Ai, ab’omukwano, emirundi mingi ntya ku lwange ng’omuweereza nti nsaba mu ngeri ennyangu ennyo. Mbadde nsaba okumala emyaka gino amakumi ana oba ataano, era ku ludda lw’omuntu kifuuka kyangu okusaba. Fenna twayigirizibwa okusaba, era bwe tuyitibwa, tusobola okusaba, naye kifuuka kyangu nnyo, era ntya nti emirundi mingi tulowooza nti tusaba so nga okusaba okwa ddala kutono. Kaakano bwe tuba ab’okuba n’okusaba kw’Omwoyo Omutukuvu mu ffe, ekintu kimu kyetaagibwa; tuteekwa okutandika nga tuwulira nti, “Siyinza kusaba.” Omuntu bw’amenyeka n’atasobola kusaba, ng’omuliro gwaka mu mutima gwe, n’omugugu nga gumutuddeko, waliwo ekintu ekimusika eri Katonda. “Simanyi kye nsaba,” Tetuli batamanya kimala. Ibulayimu n’agenda nga ne gy’alaga tamanyiiyo; ekyo kyali kitundu kya butamanya era kitundu kya kukkiriza (Laba Abaebbulaniya 11:8).
Yesu yagamba abayigirizwa be bwe bajja n’okusaba kwabwe okw’entebe, “Tomanyi ky’osaba.” Matayo 20:22. Pawulo agamba nti, “Noolwekyo n’ebintu bya Katonda tewali abimanyi okuggyako Omwoyo wa Katonda.” 1 Abakkolinso 2:11. Ogamba nti, “Bwe mba sisaanye kusaba ssaala ez’edda ze nnayiga okuva ewa mmange oba ewa omusomesa wange mu ttendekero oba mu bye nnayitamu jjo ne jjuuzi, kale nnaasaba ki?” Nkuddamu nti: saba essaala empya, olinnye waggulu mu bugagga bwa Katonda.
Mumanyi kye tulowooza ku muyizi agenda mu ttendekero ng’alowooza nti amanyi buli kimu. Tagenda kuyiga bingi. Sir Isaac Newton yagamba nti, “Simanyi bwe nnyinza okulabika eri ensi; naye nze ku lwange, ndabika nga nnali ng’omulenzi obulenzi azannyira ku lubalama lw’ennyanja, nga neesanyusa buli luvannyuma lwa kaseera mu kuzuula akayinja akaweweevu okusinga ku bulala oba ekisonko ekirungi okusinga ku bulijjo, so ng’ennyanja ennene ey’amazima eri mu maaso gange nga tezuuliddwa n’akatono.” Bwe kityo ne ku nsonga y’ekkanisa: Twagala okuyimirira mu kifo kyaffe ng’ebitundu by’ekkanisa ya Kristo mu nsi eno; era ng’abali ab’omubiri ogwo omunene, okugamba nti, “Mukama Katonda, tewali kiyinza kukolebwa okuwa ekkanisa y’ensi eno omukisa, n’okugizzaamu obulamu, n’okugiggya mu bunsi bwayo ne mu bunafu bwayo?”
Tuyinza okuteesa awamu ne tusalawo awatali kukkiriza nti, “Nedda, tetumanyi kya kukola; tetulina buyinza na maanyi ku baweereza bano bonna n’amakanisa gaabwe.” Naye ku ludda olulala, nga kya mukisa okujja eri Katonda ne tugamba nti, “Mukama, tetumanyi kye tusaba. Ggwe omanyi ky’onoowa.” Omwoyo Omutukuvu yandisabye mu ffe emirundi kikumi okusingawo singa twali tutegeera obutamanya bwaffe, kubanga olwo twandiwulidde nga bwe tumwesigamyeko.
Ekyo kye kirowoozo ekisooka: obutamanya bwaffe. “Tetumanyi kusaba nga bwe kitugwanira;” naye “Omwoyo yennyini atwegayiririra n’okusinda okutayogerekeka.” Abaruumi 8:26. Emirundi mingi tuwulira ku mulimu gwa Katonda Kitaffe n’Omwana n’Omwoyo Omutukuvu mu kukola n’okumaliriza obununuzi obunene, era tumanyi nti Katonda bwe yakola mu kutonda ensi teyakoowa, naye tusoma ekigambo kiri eky’ekitalo mu kitabo ky’Okuva ku lunaku lwa Ssabbiiti, “n’awummulira ku lunaku olwo.”Olubereberye 2:2. Yawummula n’addizibwamu amaanyi; olunaku lwa Ssabbiiti lwali lwa kumuwummuza. Katonda yalina okukola ne Kristo yalina okukola, era kaakano Omwoyo Omutukuvu akola, era ekifo kye eky’ekyama ky’akoleramu, ekifo omulimu gwonna we guteekwa okutandikira, gwe mutima, gy’ajja okuyigiriza omuntu okusaba.
Omuntu bw’atandika okutegeera ekyetaagibwa, ekyasuubizibwa, n’ekyo Katonda ky’alindirira okukola, awulira nga kisukka ku ndowooza ye; olwo nno ky’ekiseera lw’anaaba omwetegefu okugamba nti, “Siyinza kuteeka kkomo ku Mutukuvu wa Isirayiri olw’ebirowoozo byange; neewaayo mu kukkiriza nti Omwoyo Omutukuvu ayinza okunsabira n’okusinda, n’okwegomba, okutayogerekeka.” Ekyo kikozese mu kusaba kwo.
Waliwo engeri ez’enjawulo ez’okusaba. Waliwo okusinza, omuntu bw’afukamira obufukamizi okusinza Katonda omukulu. Naye ffe tetwewa biseera kusinza. Twetaaga okusinziza mu kyama, tulyoke tweteeke amaaso ku maaso ne Katonda ataggwaawo, atusiikirize, atubikke, era atujjuze okwagala kwe n’ekitiibwa kye. Omwoyo Omutukuvu y’ayinza okukola mu ffe okwegomba okw’engeri eyo ne tulekayo essanyu lyaffe n’ekitundu ky’emirimu gyaffe, tulyoke tusisinkanenga Katonda waffe emirundi mingi.
Engeri y’okusaba eddirira kwe kussa ekimu. Mu kusaba, temuli kusinza kabaka kwokka wabula n’okussa ekimu ng’omwana ne Katonda. Abakristaayo bawaayo ebiseera bitono nnyo okussa ekimu. Balowooza nti okusaba kwe kujja bujjizi n’ebyo bye basaba. Kristo bw’aba ow’okunfuula kye nteekwa okuba, nteekwa okulwawo mu kussa ekimu ne Katonda. Katonda bw’aba ow’okuleka okwagala kwe okuyingira n’okwaka n’okwokya mu mutima gwange, nteekwa okuwaayo ebiseera okubeera naye.
Omuweesi ateeka omuggo gwe ogw’ekyuma mu muliro. Bw’agulekamu akaseera katono tegumyuka nga gwokya. Ayinza okuguggyamu okugukozesa ekintu, oluvannyuma lw’akaseera n’aguzzaayo okumala eddakiika ntono, naye ne mu mulundi guno tegumyuka. Mu lunaku lwonna, ayinza okuteeka omuggo mu muliro emirundi mingi nnyo n’agulekamu eddakiika bbiri oba ssatu buli mulundi, naye tegubuguumirira ddala okutuuka munda. Bw’awaayo ebiseera n’aleka omuggo mu muliro okumala eddakiika kkumi oba kkumi na ttaano, ekyuma kyonna kijja kumyuka n’ebbugumu eriri mu muliro. Bwe kityo bwe tuba ab’okufuna omuliro gw’obutukuvu bwa Katonda, n’okwagala kwe, n’amaanyi ge, tuteekwa okuwaayo ebiseera ebisingawo okubeera ne Katonda mu kussa ekimu. Ekyo kye kyawa abantu nga Ibulayimu ne Musa amaanyi gaabwe. Baali bantu abaayawulibwa olw’okussa ekimu ne Katonda, era Katonda omulamu n’abafuula ab’amaanyi. Ai, singa twategeera okusaba kye kuyinza okukola!
Engeri endala, era esinga obukulu, ey’okusaba kwe kwegayirira. Nga mulimu ki Katonda gwe yaggulirawo abo ababe bakabona be—abeegayirizi! Tusanga ekigambo eky’ekitalo mu bunnabbi bwa Isaaya; Katonda agamba nti, “ajje gye ndi afune obuddukiro” Isaaya 27:5 era nate, “Tewali n’omu akoowoola linnya lyo oba eyewaliriza okukukwatako.” Isaaya 64:7. Mu bitundu ebirala, Katonda ayogera ku beegayirizi ba Isirayiri. Wali okutte ku Katonda? Katonda yeebazibwe, abamu ku ffe tukikoze; naye ai, ab’omukwano, abakiikiridde ekkanisa ya Kristo mu Amerika, singa Katonda yatulaga okusaba okw’amaanyi olw’okuzuukusa ekkanisa yonna nga bwe kutono, n’okwatula okwa ddala okw’ebibi by’ekkanisa nga bwe kutono, n’okwegayirira Katonda n’obutamuganya kuwummula okutuusa nga azimbye Yerusaalemi era ng’agifudde ettendo mu nsi, ndowooza ffenna twandikwatiddwa ensonyi. Twetaaga okuwaayo emitima gyaffe eri Omwoyo Omutukuvu, alyoke atusabire era asabire mu ffe n’okusinda okutayogerekeka.
Nnaakola ki bwe mba ow’okuba n’Omwoyo Omutukuvu ono munda mu nze? Omwoyo ayagala ebiseera n’ebbanga mu mutima; ayagala obulamu bwonna. Ayagala byonna bye nfaako n’obuyinza bwange bigende olw’ekitiibwa n’okugulumizibwa kwa Katonda; ayagala neewaayo. Mukwano omwagalwa, tomanyi ky’oyinza okukola singa weewaayo eri okwegayirira. Okwegayirira mulimu omulwadde agalamidde ku kitanda omwaka ku mwaka gw’ayinza okukola mu maanyi. Mulimu omwavu atalina na ppeni gy’ayinza kuwa kibiina kya baminsani gw’asobola okukola buli lunaku. Mulimu omuwala omuto ali mu nnyumba ya kitaawe era alina okuyambako mu by’awaka gw’ayinza okukola olw’Omwoyo Omutukuvu. Abantu batera okubuuza nti: Ekkanisa ey’omulembe guno ekola ki okutuuka ku bantu abangi? Babuuza, wadde babuuza nga bakankana, kubanga bawulira nga tebalina maanyi: Tuyinza kukola ki okulwanyisa okwagala ebintu by’ensi n’obutakkiriza mu bifo nga London, Berlin, New York ne Paris? Ekyo twakivaako dda nga tetukyalina ssuubi. Ai, singa abasajja n’abakazi bayinza okuyitibwa okwegatta awamu okukwata ku Katonda! Soogera ku kibiina kya kusaba kyonna oba ekiseera ky’okusaba ekyateekebwawo, naye singa Omwoyo ayinza okufuna abasajja n’abakazi abandiwaddeyo obulamu bwabwe okukaabirira Katonda, Omwoyo yandizze ddala.
Si kwefaako, era si ssanyu lyokka lye tunoonya bwe twogera ku mirembe n’okuwummula n’omukisa Kristo by’ayinza okuwa. Katonda atwagala, Kristo atwagala, kubanga alina omulimu ogw’okukola; omulimu gw’e Kalvaali gulina okukolebwa mu mitima gyaffe, tulina okuwaayo obulamu bwaffe nga ssaddaaka okwegayirira Katonda ku lw’abantu. Ai, ka tweweeyo buli lunaku, tusabe Katonda kimusanyuse okuleka Omwoyo we Omutukuvu okukola mu ffe.
Awo ne wajja ekirowoozo ekisembayo, nti Katonda yennyini ajja okutunuulira n’essanyu embeera y’omwana we.
Oboolyawo omusajja oyo omwavu tamanyi nti asaba; oboolyawo akwatibwa ensonyi olw’okusaba kwe. Kisinga bulungi. Oboolyawo awulira nga azitoowereddwa era nga talina mirembe, naye Katonda awulira, Katonda azuula Omwoyo ky’alowooza, era ajja kuddamu. Ai, lowooza ku kyama kino eky’ekitalo: Katonda Kitaffe ku ntebe nga mwetegefu okutuwa emikisa gye ng’obugagga bw’ekitiibwa kye bwe buli; Kristo, kabona asinga obukulu ow’obuyinza bwonna, abeera mulamu ennaku zonna okubawolereza emisana n’ekiro. Ka tuggule era tugaziye emitima gyaffe tugambe Katonda nti, “Ai, singa nnali kabona, okubeeranga mu maaso ga Katonda bulijjo, n’okukwata ku Katonda, n’okuleeta omukisa ku bantu bannange abazikirira!”
Katonda yeegomba okusanga okwegayirira kwa Yesu nga kweyolekera mu mitima gy’abaana be, era w’akusanga, kimusanyusa. Era Oyo akebera emitima, amanyi Omwoyo ky’alowooza, kubanga yeegayiririra abatukuvu ng’okusiima kwa Katonda bwe kuli. Ekigambo kya Katonda kitujjira bulijjo nti tusabire bonna, tuleme okumatira ffe bokka. Lowooza ku bikumi n’ebikumi by’abaana b’ekkanisa mu nsi eno, ebibiina by’abantu abatakyuse, ebibiina by’abakyuse kaakano, naye nga bakyali b’ensi era abatafaayo. Lowooza ku nkumi n’enkumi z’Abakristaayo ab’erinnya—Abakristaayo mu linnya, naye nga banyaga Katonda! Era tuyinza okuba abasanyufu? Bwe twetikka omugugu gw’emmeeme, tuyinza okuba n’emirembe gino n’essanyu lino? Katonda akuwa emirembe n’essanyu olw’ensonga emu yokka: obe wa maanyi okwetikka omugugu gw’emmeeme mu ssanyu ly’obulokozi bwa Kristo.
Tetwagala kugamba nti, “Ngezaako okuba omutukuvu nga bwe nsobola; nfaayo ki ku bantu bano ab’ensi abanneetoolodde?” Bwe wabaawo endwadde ey’entiisa mu mukono gwange, omubiri gwange tegusobola kugamba nti, “Ekyo tekinkwatako.” Abantu bwe baayonoona, Ezera n’ayuza ebyambalo bye, n’avuunama mu nfuufu, n’akola okwatula ebibi. Yeenenya ku lw’abantu.
Nekkemiya, eggwanga bwe lyayonoona, yakola okwatula, ne yeesuula mu maaso ga Katonda, ng’akungubagira obujeemu bwabwe eri Katonda wa bajjajjaabwe. Danyeri naye yakola bw’atyo ddala. Era olowooza nti ffe ng’abakkiriza tetulina mulimu munene gwa kukola?
Ka tugambe nti tetwalina kibi na kimu; ka tukiteebereze bweteebereza; twandisobodde okukola okwatula ebibi? Tunuulira Kristo, ataalina kibi! Yakka mu mazzi ag’okubatizibwa wamu n’aboonoonyi; yeefuula omu nabo. Katonda atwogeddeko okutubuuza oba tutegeera kye tuli. Kaakano atubuuza oba tuli ba kkanisa ya nsi eno era oba twetisse omugugu gw’ekibi ekitwetoolodde. Ka tugende eri Katonda, era ajjuze emitima gyaffe olw’Omwoyo Omutukuvu omugugu ogutayogerekeka ku lw’ekkanisa, era Katonda atuwe ekisa okukungubagira mu maaso ge. Era bwe tunaatandika okwatula ebibi by’ekkanisa, tujja kutandika okuwulira ebibi byaffe ffe nga bwe tutabiwulirangako. Mu bbaluwa ttaano ku bbaluwa omusanvu eri amakanisa ag’omu Asiya, ekigambo ekikulu kyali “Weenenye” Tewaaliwo kirowoozo kya kuwangula wadde okufuna omukisa okuggyako nga beenenyezza. Ka twenenye ku lw’ekkanisa ya Kristo, era Katonda ajja kutuwa obuvumu okuwulira nti alizzaawo obulamu mu mulimu gwe.
Essuula 12 ewedde
Ensibuko y’Amaanyi mu Kusaba