Emigugu Egitetaagisa

“Kale nga bwe tulina ekibiina ekinene eky’abajulirwa ekyenkana awo, twambulengamu buli ekizitowa, awamu n’ekibi ekitwesibako amangu, tuddukenga n’okugumiikiriza embiro ez’empaka ezatutegekerwa” (Abaebbulaniya 12:1).

Bangi baziyizibwa mu lutalo, si lwa mpologoma ewuluguma wadde obusaale bw’obulimba, wabula lwa kubanga beetisse omugugu gwe batasaanidde kwetikka; omuntu abanyiizizza, ne bakwata ettima.

Nnali nnyimiridde mu kifo eky’okutunuuliramu, nga ntunula wansi ku Gibraltar. Waaliwo ebipande bingi ebyalabulanga abagenyi obutaliisa nkima ntono ezaabeeranga mu miti egyali gyetoolodde ekifo ekyo. Naye ng’ekitera okubaawo, abamu baalonda okunyooma ebipande ebyo, era mu kaseera katono, enkima yajjanga n’etuula ku bibegabega by’omuntu. Kkamera nga zikyakuba ebifaananyi, enkima yatandikanga okwesiba engalo zaayo mu nviiri, era bwe kyatandikanga okuluma, oyo eyali agitutte n’afuna obuzibu okugiggyako.

Setaani alina eggye ery’‘enkima’ ezitendekeddwa, nga zeetegese okubuuka ku kibegabega ky’omuntu, zeesibe engalo zaazo mu nviiri z’oyo gwe zigwa ko.

Kitugwanidde okutegeera enkima y’obunyiivu, era tugiggyeko mangu nga tennatunyaga mirembe gyaffe.

Bangi baziyizibwa mu lutalo, si lwa kuba nti abalala ‘baabafumita’, wabula lwa kubanga beetisse omugugu gwe batasaanidde kwetikka. Omuntu abanyiizizza, ne ‘bakwata ettima.’

Kitugwanidde okutegeera nti obunyiivu n’ekibi bya njawulo nnyo.

Wadde ng’obusooka buyinza okuba ‘ekibala’ eky’obulamu obw’ekibi, si kikolwa kya kibi kigenderere ekya oyo anyiiza. Mu butuufu, tugambibwa nti Yesu yali ‘kyesittaza’ eri abakulembeze b’eddiini ab’omu kiseera kye, ate nga ye teyalina kibi. Nzikiriza nti emirundi mingi yaleeta obunyiivu na bugenderevu, nga bwe nnaabalaga mu bbanga ttono.

Waliwo ensonga nnyingi eziyinza okuleeta obunyiivu, naye zino ze zisinga okubaawo: ● Empisa ezikontana : Abantu batera okukozesa ekigambo kino ng’‘ekyekwaso’ eky’obutategeeragana!

● Okusuubira okutali kutuufu : Oboolyawo y’ensonga esooka abasumba n’ekkanisa lwe baawukana. Tetumanyi bulungi kutegeeza balala bye tusuubira nga obunyiivu tebunnabaawo.

● Obutategeeragana : Empuliziganya embi.

● Ebirabo n’obusobozi : Ntera okulaba abantu nga bakwatirwa obuggya olw’ettendo ly’abalala, mu kifo ky’okuba abanywevu mu buweereza bwabwe oba mu ‘kuyitibwa’ kwabwe.

● Amalala : Ekivumisa ‘ekitiibwa’ ky’omuntu. (ekyokulabirako: kitaawe w’omwana anyiiga olw’amamaaka ga mutabani we agali wakati mu ssomero, ng’alowooza nti gamuleetera ye ensonyi).

● Obujeemu : ‘Omuntu ow’edda’ agaana okufa!

Ekyokulabirako ekirungi eky’obunyiivu buno nga bukola, kwe kiseera ekkanisa emu lwe yali eddaabiriza ekizimbe kyayo - baali bazimba buggya essinzizo lyabwe. Gwali gimaze emyaka ebiri egy’okukola ennyo eri ekkanisa eyali ezimba ekizimbe kino, naye Katonda yali yeeraze okuba omwesigwa.

Waaliwo emboozi nnyingi ez’‘ebyamagero’ eby’okugabirirwa okuva eri Yakuwa Yire. Kaakano kyali kiseera kya kusalawo ku langi ez’omunda mu ssinzizo, era akakiiko akatono ne kakolebwa nga kalimu abantu b’ekkanisa, ne John, omusomesa w’ebifaananyi mu ssomero ery’omu kitundu, n’asabibwa okukulembera akakiiko ako. Mu lukuŋŋaana lwabwe olusooka, John yajja ng’alina efayiro erimu ebirowoozo bye (abamu bagamba ‘ebisalwawo bye’) ku ngeri langi gye zandibadde. Tewaayita bbanga nga abalala abaaliwo baalaze nti tebakkiriziganya na birowoozo bye, kubanga nabo baalina ebyabwe.

Ku nkomerero, ne balonda, ne basalawo nga bonna bakkiriziganya - naye ekisalwawo tekyali kimu na birowoozo by’omusomesa w’ebifaananyi. John n’anyiiga, era ebyava mu bunyiivu bwe byawulirwa mu kkanisa eyo okumala ebbanga. Mu butuufu, abamu baayogera nti eyo ye yali entandikwa y’‘ebyamagero’ okukoma.

John tali wa njawulo ku ffe ffenna! Kyangu nnyo okunyiiga nga tetutegeera kabi keeyongera k’ekyo kye kiyinza okutuleetera ffe n’omulimu gwa Kristo. Kye kimu ku byokulwanyisa ebikulu Setaani by’akozesa okutuwangula mu lutalo. Kakasa kino - ebikemo ebireetera abantu okwonoona tebiyinza butajja (Lukka 17:1). Yesu yatubuulira nti tebiyinza kubulawo, era n’atulabula engeri gye tuyinza okukuumibwa obutesittala ku bunyiivu: nga tugondera bye yeetaaga mu buyigirizwa, bye yayogerera mu Kisenge ekya Waggulu. Ka tutunuulire ebyokulabirako ebimu ebya mu Byawandiikibwa eby’abantu abaanyiiga. Tunoonye ensonga era twekenneenye ebyava mu bunyiivu bwabwe. Tusuubira nti tujja n’okutegeera ebigendererwa bya Mukama mu kukkiriza ebikemo okujja. Yasuubiza okutuwonya ‘omubi,’ naye teyasuubiza kutuwonya bunyiivu! Wabula ayagala okutuyigiriza okutegeera obunyiivu n’okufuna ekisa kye mu biseera ng’ebyo eby’okugezesebwa.

Enzivuunula ez’enjawulo ez’Endagaano Empya ziyinza okututabula ku nsonga eno, kale ka tutegeere nti ekigambo eky’Oluyonaani, “skandalon,” kivvuunulwa mu ngeri ez’enjawulo nga “ekikonge eky’okwesittaza.” Mu ngeri endala, “obunyiivu,” oba “okugwa.”

Omusizi n’Ensigo → Matayo 13:18-21 Mu nnyiriri ezo waggulu, Yesu ayigiriza ekibiina olugero luno olumanyiddwa ennyo, era n’alubannyonnyola, ng’ageraageranya emitindo ena egy’ettaka ku mitindo ena egy’abawulira Ekigambo kya Katonda.

‘Ebyaziyazi’ bitegeeza omuntu “awulira ekigambo, amangwago n’akyaniriza n’essanyu, naye olw’okuba nga talina mmizi mu ye, wa kaseera buseera, ennaku n’okuyigganyizibwa bwe bijja olw’ekigambo, amangwago n’agwa” (Matayo 13:20-21).

Ono mukkiriza atayagala Bayibuli by’emuyigiriza. Yali asuubidde nti okuba Omukristaayo kyandibadde kyangu!

Yayagala essanyu n’emirembe, naye teyali mwetegefu “kwetikka musaalaba gwe” (Matayo 16:24), okusasula omuwendo ogw’obuweereza. Bw’ayitawo, anyiiga n’agwa, ekivaamu nga tewali kibala !

Nnabbi Atalina Kitiibwa → Matayo 13:54-57 Yesu yajja mu kibuga ky’ewaabwe e Nazaaleesi, n’ayigiriza mu kuŋŋaaniro lyabwe. Baliraanwa be ne beewuunya okuyigiriza kwe, nga beebuuza nti, “Yaggya wa amagezi ago?” Ne bagamba nti, “Ono si ye mutabani w’omubazzi? Tumumanyi okuva mu buto bwe! Alowooza nti ye ani?” Waliwo olugero olumanyiddwa nti ‘okumanyagana kutera okuleeta okunyooma,’ era nga bwe tusoma mu lunyiriri 57, ab’omu kibuga ky’ewaabwe wa Yesu “baamunyiigira.”

Abavubuka bameka, abasajja n’abakazi, abaddamu okuyitibwa kwa Katonda ku bulamu bwabwe, abagezaako okuddamu okuyitibwa okwo, naye ne baziyizibwa ‘amagezi’ amasingako ag’abaliraanwa baabwe: ab’omu maka, mikwano gyabwe, n’abakulembeze b’ekkanisa! Kinzijukiza nnabbi omukadde ali mu 1 Bassekabaka 13 eyanyiiga kubanga Katonda yali akozesa omuvubuka omulala okulangirira ekigambo kye. Olw’obunyiivu bwe, nnabbi omukadde yalimba omuvubuka oyo, ekyavaamu kwe kusirisa obujulirwa bwe, ng’ayita mu kufa!

Olw’obunyiivu bwabwe e Nazaaleesi, “yakolerayo ebyamagero bitono olw’obutakkiriza bwabwe” (Matayo 13:58). Engeri emu ey’okuziyiza Mukama obutakola byamagero mu bulamu bwo, kwe kunyiiga. Ekyava mu bunyiivu bwabwe, tewaali byamagero !

Omulyi w’Olukwe → Matayo 26:6-14 Yesu yali mu nnyumba ya Simooni Omugenge, omukazi bwe yajja ng’alina eccupa y’amafuta ag’akaloosa ag’omuwendo omungi. N’agafuka ku bigere bya Mukama n’atandika okubisiimuuza enviiri ze, ennyumba yonna n’ejjula akaloosa. Matayo atugamba nti abayigirizwa baanyiiga bwe baalaba ‘okwonoona’ kuno, nga bagamba nti amafuta gandisobodde okutundibwamu ensimbi nnyingi, ne ziweebwa abaavu (Matayo 26:8).

Amangu ago, Yuda Isukalyoti n’agenda eri bakabona abakulu okulyamu mukama we olukwe (Matayo 26:14-16). Mu bujulirwa bwa Yokaana ku kigambo kino, tugambibwa nti Yuda yennyini ye yeemulugunya, ng’anyiize, “si lwa kuba nti yali alumirwa nnyo abaavu, wabula lwa kubanga yali mubbi. Yatwalanga ensimbi ezaaterekebwanga mu nsawo y’ensimbi” (Yokaana 12:6).

Nzijukira ekiseera ekitongole ky’obwannakyewa eky’ensi yonna ekimanyiddwa ennyo bwe kyakozesa obukadde obusukka mu bumu obwa ddoola okukola ffirimu ey’okulaga omulimu gwakyo. Bangi ku bawagizi baakyo ne banyiiga olw’‘okwonoona’ okwo, ne balekera awo okuwaayo ensimbi zaabwe eza buli mwezi. Baalowooza nti obunyiivu bwabwe bwali bwa nsonga; naye mu mwaka gumu gwokka, ensimbi ezaava mu kulaga ffirimu eyo zaasukka emirundi etaano ku ezaagikola! Nzikiriza nti kitusaanira okwegendereza nga tukozesa ensimbi za Mukama, naye okunyiiga kuyinza okuleeta ensonyi ennene okusingawo!

Yuda yanyiiga, kyeyava afuluma okulyamu mukama we olukwe. Obusobozi obw’okulya olukwe bwali bumaze dda okubaawo, naye obunyiivu bwe bwabusitula ne bufuuka ekikolwa. Ekyava mu bunyiivu bwe kwe kuba nti teyeeyongera kwesiga Mukama nti ajja kukola kye yali agambye. Yuda yayagala okumusindika akole. Singa yali ye Masiya eyasuubizibwa, agenda okussaawo obwakabaka bwe mu kifo ky’obwakabaka bw’Abaruumi, kaakano kye kyali ekiseera eky’okukikakasa! Naye ekintu kimu kyokka kye kyakakasibwa - nti ye, Yuda, yali mukugu mubi mu byabufuzi, era nga ne mukwano gwe wa nsonyi okusingawo!

Yuda yali afiiriddwa obuvumu bwe mu Mukama! Obuvumu bwo obussa wa? Otadde wa obwesige bwo n’essuubi lyo? ‘Essuubi’ ery’Ekikristaayo kwe kusuubira n’okwegomba nti ekyo kye yasuubiza, alikituukiriza! Omuyimbi w’ennyimba ayogera nti “Essuubi lyange lizimbiddwa ku musaayi gwa Yesu n’obutuukirivu bwe bwokka!” (My Hope is Built On Nothing Less, Robert Critchley).

Omuwandiisi w’Abaebbulaniya atukubiriza “okunywerera ku buvumu” bwaffe bwe tulina, “obuliko empeera ennene” (Abaebbulaniya 10:35).

Bwe tunyiiga, ekivaamu kwe kubulwa essuubi, era bwe kityo, tetuba na buvumu !

Peetero Okwegaana Mukama we → Matayo 26:31-35, 69-75 Yesu yali yaakatuuka ku Lusozi olwa Zeyituuni, ng’amaze okussaawo endagaano ey’Ekyekiro Ekitukuvu n’abayigirizwa be. Kaakano abayigiriza nti anaatera okuggyibwako.

Yesu agamba abayigirizwa be nti, “Ekiro kya leero mwenna mujja kunjabulira.” Naye Peetero, ng’ali muvumu ate nga musirusiru, n’agamba nti, “Abalala bonna bwe banaakwabulira, nze sijja kukwabulira!” (Matayo 26:31-33). Nga bw’ateekwa okuba nga yejjusa ebigambo ebyo essaawa ntono ezaddirira! Mpulira bubi ku lwa Peetero kubanga afaanana nnyo nga nze! Nga tulina Omulokozi ow’ekitalo, eyawulira obulumi bwe, n’alabikira Peetero okusooka ng’amaze okuzuukira, ng’abalala tebannamulaba (Lukka 24:34). Nsobola kwekubira ndowooza ku kiseera ekyo, bombi bwe baatabaganyizibwa olw’okwagala kw’Omulokozi.

Yokaana ne Peetero ne bayingira mu nnyumba ya Kabona Asinga, Yesu gye yali awozesebwa. Peetero bwe yali ayita mu mulyango, omuweereza omuwala n’amugamba nti, “Si ggwe omu ku bayigirizwa be?” N’addamu nti, “Nedda, si nze!” Oluvannyuma n’addamu okwegaana Mukama we emirundi ebiri, nga kw’atadde n’okulayira, enkoko nga tennakookolima.

Njagala okwekubira ndowooza ku muweereza omuwala oyo n’ekibuuzo kye. Kiyinza obutaba nti yali ayagala okumanya ebisingawo ku Mukama? Singa Peetero yakkiriza nti yali muyigirizwa we, yandimusabye okumubuulira ku mukwano gwe, kubanga naye yali ayagala okumwagala? Naye Peetero yanyiiga , era ekyava mu bunyiivu bwe, tewaali bujulirwa !

Bangi Bamuvaako → Yokaana 6:53-61 Mu kitundu kino, Yesu ayogera ebigambo ebizibu eri abagoberezi be. Abayita “okulya omubiri gwe n’okunywa omusaayi gwe” (Yokaana 6:53). Leero, nga tutunula emabega, tukitegeera mu ngeri y’ekikompe ky’Ekyekiro Ekitukuvu n’endagaano empya gy’atuyiseemu, naye gye bali kyali kigambo kizibu okutegeera.

Yesu n’ababuuza nti, “Ekyo kibeesittaza?”

Okuyita kwe eri obuyigirizwa obwetaagisibwa mu ndagaano ey’Ekyekiro Ekitukuvu kukwesittaza? Obuyigirizwa obwo, bwe busomo obukulu obw’ekitabo kino? Ekyava mu bunyiivu bwabwe kwe kuba nti “bangi ku bayigirizwa be ne bamuvaako ne bataddayo kuyita naye” (Yokaana 6:66). Ekyava mu bunyiivu bwabwe, tewaali kibiina.

Bwe kityo, tulina ebyokulabirako bitaano ebya mu Byawandiikibwa eby’abo abaanyiiga, ekyavaamu nga bafiirwa ekibala kyabwe , obuvumu bwabwe , n’obujulirwa bwabwe . Mu bo mwalimu obutali bumu, era Katonda teyakola byamagero mu bo! Noolwekyo tuyinza okukakasa nti Setaani ateekwa okuba nga yasanyuka.