Essuula 34 · eddakiika 4 ez’okusoma
Okusikiriza Emyoyo
“Ekibala ky’omutuukirivu muti gwa bulamu, era n’oyo asikiriza emyoyo gy’abantu ne balokoka wa magezi.” Engero 11:30.
Mu kiwandiiko ekyali mu The Student Movement eky’omu Febwali 1901, ekyawandiikibwa H. W. Oldham nga kyayitibwa “Okuzuukuka mu Mwoyo,” nsanze ebigambo bino: “Mu biteeka by’Ebibiina by’Abakristaayo Abayizi ebisinga obungi kiwandiikiddwa nti ekigendererwa ekikulu eky’Ekibiina kwe kukulembera abayizi babeere abayigirizwa ba Yesu Kristo. Naye ekibuuzo bwe kinyweezebwa nti, ‘Abayizi ddala bawambibwa okuva mu butafaayo n’obutakkiriza ne baleetebwa mu kukkiriza Yesu Kristo?’ eky’okuddamu kirina okuba nti, wadde nga mu mbeera entono kiba kityo, mu bibiina ebisinga obungi kya kubuusabuusa nnyo. Ebibiina ebimu, olw’okumalibwako amaanyi ebiseera eby’emabega bwe byalemererwa, byafuuka ebibuusabuusa obusobozi obw’okuwambira Kristo abantu mu mbeera enzibu nga ez’abwe. Bayinza okweyongera mu ngeri emu okukozesa enkola ez’edda ez’omulimu ogunyiikivu ogw’okubuulira, naye bakoma okusuubira okukola ekisingako okunyweza abo abaakamala okukkiriza.”
Akakiiko Akakulu ak’Ekitongole ky’Amasomero ka Ttendekero kateeka ddala mu maaso mu nteekateeka yaako okuzuukuka mu mwoyo kw’abayizi. Ebibiina eby’omu buli kifo bwe binaakuŋŋaana okwetooloola Akakiiko, tuyinza okusuubira ddala okulaba Katonda ng’akola mu bulamu bw’abo abatwetoolodde.
‘Okwagala okwatuwamba kuyinza okuwamba abangi. Kituufu okutegeera obuzito bw’okuwaayo ekigendererwa kino. Kizingiramu okukwatagana ennyo ne Yesu Kristo mu bulamu obutukuvu, mu kwefiiriza, ne mu kuweereza okw’okwagala; kyetaagisa okwewaayo eri okukangavvula n’okufugibwa kw’Omwoyo wa Katonda…. Tulina okuggya ekigendererwa eky’okuwambira Kristo abayizi mu nnyuma mu mulimu gwaffe ne tukiteeka mu maaso. Ebibiina byaffe birina abakozi ab’enkola obukozi buwera. Byetaaga abasajja n’abakazi abalina ebigendererwa ebinywevu, abanaalowoozanga ne basaba, ne basaba ne bakola okutuusa ng’ekibiina kyabwe kifuuse ekyuma ekisaanira mu mukono gwa Katonda okukyusa obulamu bw’abayizi.”
Mu kigambo ky’omuwandiisi mu kitabo kye kimu, tusoma ku Lunaku olw’Okusaba nti, “Waliwo okwatula kungi, n’okusaba kungi kwe tuteekwa okusaba ku lunaku olw’okusaba; naye ku ffe ffennyini, tuwulira nti ekisingira ddala okwetaagibwa kwe kusaba olw’okuzuukuka mu mwoyo. Tubadde tutera okutegeera nti ebibiina byaffe ebisinga obungi tebiwambira Kristo abantu, era abamu batandise okutegeera nga bwe batya nti ekintu ekyo tekibaleeteddeeko nnaku ntono nnyo. ‘Kya bunaku ddala nti abayizi tebawambiddwa, naye — tuyinza kukola ki? Mazima okuzuukuka mu mwoyo kwetaagibwa; kwetaagibwa mu mitima gyaffe ffennyini. Bwe kunajja tunaatera okuvumbula kye tuteekwa okukola. Kuluwa okwegomba okw’amaanyi okuyamba abantu? Kuluwa okusaba okunyiikivu olw’owooluganda waffe okutaligaanibwa?
Mu makkati ddala g’ensonga yonna kwe kubulwa okufaayo kwaffe. Kye tussaako omwoyo kyokka kye kinaakwata ku bantu.
Bwe wabaawo wansi ddala mu byetaago eby’emirembe eby’emmeeme yaffe olulaka lw’okwegomba okw’amaanyi okukulembera abantu eri Kristo, olwo lwe tunaasisinkana abo abeetaaga obuyambi bwaffe, era abanaabusembeza. Ebigambo n’ebikolwa ebiva mu kwegomba okwaka okuyamba abantu bye byokka ebifuna emikisa okukwata ku bulamu bw’abalala. Kubanga we wabeera okwegomba okufaanana ng’okwo, awo we tutegeerera nti awatali Ye tetulina maanyi, oba okuzuula abo abeetaaga oba, bwe tumala okubazuula, okubawa obuyambi. Tetusaana ffenna okusaba wamu nti okwegomba emyoyo kuzaalibwe mu buli omu ku ffe ku lunaku olw’okusaba?”
Ku kino ka njungeko ekyawandiikibwa okuva mu kiwandiiko ekikwata ku “Ebyetaago by’e Buyindi,” mu kitabo eky’omu Janwali eky’ekiwandiiko kye kimu. Omuwandiisi (Omw. W. E. S. Holland, eyali Omuwandiisi Omutambuze owa B.C.C.U.) yayogera ku kigendererwa ekikulu mu kutonda Amasomero g’Obuweereza nga “kwe kukwatibwako kw’abayigiriza” — naye n’ategeeza nti abayigiriza mu masomero ana ku g’Obuweereza amanene mu Buyindi obudde bwabwe bumaliddwa ddala okusomesa, n’olwekyo tebalina budde wadde omwoyo ogw’okukwatagana kw’obuntu n’abayizi baabwe. Essaawa ttaano oba mukaaga buli lunaku, n’endala eziwera mu kwetegeka, mu mbeera y’obudde ey’e Buyindi, zireka omuntu ng’akooye, nga talina budde wadde amaanyi ag’omubiri olw’omulimu ogusinga byonna obuzibu, okukwatagana n’omuntu ku bwe olw’emmeeme ye.
Amaliriza ekiwandiiko kye n’ebigambo bino: “Abasajja emitwalo ana beetaagibwa, si batono okusinga awo, obanga Buyindi yonna eneewulira. Naye omuntu ayagala okwewala okusaba abasajja. Lwaki? Si kulwa nga abajja bafuuka abazibira ettaka. Kubanga omulimu gw’obuweereza, oluvannyuma lwa byonna, gwe kuwamba emyoyo gwokka. Era tewali kifuula omuntu okuba omuwambi w’emyoyo mu Buyindi obanga tabadde bw’atyo eka.
Okuwulira omulimu, oba obwetaavu obunene, kuyinza okuleeta omuntu mu Buyindi. Tewali kisobozesa okuwangaala emyaka n’emyaka ng’ali mu bulamu obw’obuweereza wano, okuggyako okwagala Kristo okwaka bwe kutyo, okuwaliriza omuntu okwefiiriza n’obulamu obw’okuwamba emyoyo eka.”
Ebirowoozo ki ebiwandiiko bino bye biraga ku mulimu ogw’okuwamba emyoyo! Nti gwe gusooka okwetaagibwa mu muweereza. Nti okugenda mu kifo ky’obuweereza tekifuula muntu muwambi wa myoyo. Nti eka, nga omuntu tannayingira kifo ky’obuweereza, we kirina okufunibwa n’okukozesebwa omwoyo ogw’okwefiiriza n’okuwamba emyoyo. Okutendeka ab’omu kibiina mu bukugu obw’okuwamba emyoyo kwe kumu ku bigendererwa ebikulu eby’Ekibiina ky’Abayizi, kubanga okukukozesa kwe kunaapima amaanyi n’obuwanguzi bwakyo. Nti akabi bulijjo katulumba okusuula okuva mu kino ne tudda mu nkola ez’edda n’ez’obukozi. Nti okusaba okutaggwaawo, okwaka, okugattiddwa wamu, n’okw’ekyama kusaanira okusabibwa olw’okwagala emyoyo okusingawo, n’okufuba okutaggwaawo, okunyiikivu, okugattiddwa, n’okw’ekyama kuteekebwe mu maaso mu buli Kibiina ky’Abayizi banne baffe balyoke bawambirwe Kristo.
Ekiraga ekikulu eky’obulamu obw’ekyaffe, oba mu Katonda, oba mu Kristo, oba mu ffe, kwe kwagala okunoonya okulokola abaabula. Kino kibeere bwe bulamu obw’Ekikristaayo bwe tulima; okwagala okusanga omukisa gwako mu kulokola abantu. Obulamu buno tebusobola kulimibwa mu ngeri ndala okuggyako okwegatta ennyo obuntu ku bwo ne Yesu, n’okwegatta okwa buli lunaku naye ng’Omukwano gwe twagala.
Kiri mu kisenge eky’omunda ekwatagana kuno ne Kitaffe n’Omwana we mwe kirina okukuumibwa. Kiri mu kino Kitaffe atulaba mu kyama mw’anaatuweera empeera mu lwatu.