Essuula 20 · eddakiika 4 ez’okusoma
Omuyizi wa Bayibuli
“Naye asanyukira okugondera amateeka ga Mukama, era mu mateeka ago mw’alowooleza emisana n’ekiro.” Zabbuli 1:2. Waliwo okukoowoola okw’amaanyi mu buli ludda olw’okwesoma Bayibuli okusingawo era okw’amazima okusingawo. Ababuulizi ng’omusajja Moody n’abalala bangi, bakakasizza amaanyi agali mu kubuulira okuggibwa butereevu mu kigambo kya Katonda, era okusitulwa okukkiriza amaanyi gaakyo. Abakristaayo abanyiikivu babadde babuuza nti: “Lwaki abaweereza baffe tebayinza kwogera mu ngeri y’emu, nga bawa ekigambo kya Katonda kyennyini ekifo ekisingako?” Omuweereza omuvubuka mangi avudde mu Ssomero ery’Eby’ekiKatonda, ng’ayatula nti yayigirizibwa buli kimu okuggyako okumanya engeri y’okwesomamu Ekigambo yekka, n’oluvannyuma okusitula n’okuyamba abalala okukyesoma.
Mu Kkanisa zaffe ezimu, waliwo okwegomba okwalagibwa okuliisa obwetaavu buno mu kutendeka abaweereza. Kiyinza okulabika ng’ekintu ekyangu nnyo okulaba abasajja abalungi okukola omulimu guno; kyokka kizibu okulaba abasajja abaayigirizibwa eby’ekiKatonda okukyukira mu bwangu n’obwesimbu obw’okukoowoola Ekigambo kya Katonda, obwetaagisa okulaga abavubuka ekkubo ery’okufuula Ebyawandiikibwa ensibuko emu ey’okumanya kwabwe n’okuyigiriza kwabwe. Mu Kibiina ky’Abayizi eky’ennaku zaffe, Katonda atenderezebwe.
Okwesoma Bayibuli kuweereddwa ekifo eky’oku mwanjo. Waliwo omukisa ogw’ekitalo, era nga bwe waliwo obwetaavu obunene ennyo, obw’okuluŋŋamya kutyo kuleetere obulamu bw’omuntu kinnoomu omukisa ogujjuvu, nga kiwa ekigambo kya Katonda ekifo kyakyo eky’amazima mu mulimu ogw’okukolerwa Ye. Katutunuulire emisingi egiri wansi w’okwetaaga okwesoma Bayibuli okusingawo, era mu bwesigwa gy’emu gwokka kwe kuyinza okutuukirizibwa mu mazima. 1. Ekigambo kya Katonda Kye Kukwekulwa Okw’amazima Kokka Okw’okwagala kwa Katonda. Ebigambo byonna eby’abantu ku mazima ag’ekiKatonda, ne bwe biba bituufu, birina obulema era bisitula ekigero ky’obuyinza bw’omuntu. Mu kigambo, eddoboozi lya Katonda lyogera gye tuli butereevu. Buli mwana wa Katonda ayitibwa okuba omu ne Kitaawe butereevu, ng’ayita mu Kigambo. Nga Katonda bw’abikkula omutima gwe gwonna n’ekisa kye mu kyo, omwana we asobola, bw’akikkiriza okuva eri Katonda, okufuna obulamu n’amaanyi gonna agali mu kigambo mu mutima gwe n’obubaawo bwe. Tumanyi obutono nnyo obwa lipoota ez’oku mukono ogw’okubiri ez’obubaka oba emirimu bwe zisobola okwesigibwa mu bujjuvu. Abasajja abatono nnyo baba n’obutuufu bwe bawa ku bye bawulira. Buli mukkiriza alina eddembe era n’okuyitibwa okuyimirira mu nkolagana etereevu ne Katonda. Kiri mu kigambo Katonda mw’abikkulira, kiri mu kigambo mw’akyabikkulira, Yye yekka eri buli muntu kinnoomu.
2. Ekigambo kya Katonda kino kigambo ekiramu. Kisitula amaanyi ag’ekiKatonda agabuggya munda yaakyo. Ebigambo by’abantu eby’amazima emirundi mingi biba ndowooza obwereere oba ekifaananyi eky’amazima, ekikoowoola amagezi naye nga kirimu amaanyi matono oba nga tekiriimu. Okukkiriza nti kigambo kya Katonda kyennyini era nti mukirimu obubaawo n’amaanyi, kwe kukifuula eky’amaanyi. Obulamu bwonna oba omwoyo gwennyini gulyekolera ekifaananyi mwe guryolekebwa.
Ebigambo Katonda mwe yalonda okwambaza ebirowoozo bye eby’ekiKatonda, gassa Katonda omukka, era obulamu bwa Katonda mubibeeramu. Katonda si Katonda w’abafu wabula ow’abalamu. Ekigambo tekyassibwamu mukka bukka we kyasooka okuweebwa: Omwoyo wa Katonda akyakissamu omukka. Katonda akyali mu kigambo kye era ali wamu nakyo. Abakristaayo n’abayigiriza beetaaga okukkiriza kino. Kiribaleetera okuwa ekigambo kya Katonda ekyangu obwesige obutayinza kubaawo mu kuyigiriza kw’abantu.
3. Katonda yekka asobola, era mu bwesimbu obungi alikola, okuba Omutaputa w’ekigambo kye ye. Amazima ag’ekiKatonda geetaaga Omuyigiriza ow’ekiKatonda. Okutegeera okw’omwoyo eby’omwoyo kuyinza kuva eri Omwoyo Omutukuvu yekka. Nga bwe tunywerera mu ndowooza nti ekigambo kya njawulo, nga kya njawulo ddala okuva ku, era nga kigulumizibwa emirundi egitabalika okusinga, okutegeera kwonna okw’obuntu obuntu, gye tulyeyongera okuwulira obwetaavu obw’okuyigirizibwa okusukkulumu obw’ekiKatonda butereevu. Era gye tulisinga okukolebwa omukisa ogwo ekigambo gwe kigenderera. Emmeeme erireetebwa okunoonya Katonda yennyini, era eriluŋŋamibwa okumusanga mu Mwoyo Omutukuvu abeera mu mutima. Nga Omwoyo oyo, Katonda mw’ayingidde mu ngeri ey’ekitalo mu bulamu bwaffe ne yeegatta nabwo, bw’alindirirwa era bwe yeesigibwa, alitufuula okumanya amagezi mu kifo eky’ekyama, mu mutima n’engeri. Ekigambo ekisomebwa mu kusaba era ekilabirirwa mu mutima mu kukkiriza kuno, ng’ayita mu Mwoyo, kiriba ekitangaala era n’obulamu munda yaffe.
4. Awo ekigambo kituleeta mu bumu obusinga okuli okumpi era obw’omunda ennyo ne Katonda — obumu obw’okwagala n’obulamu. Mu kigambo Katonda abikkudde omutima gwe gwonna n’okwagala kwe kwonna: mu mateeka ge n’ebiragiro bye ky’ayagala tukole: mu kununula kwe n’ebisuubizo bye ky’ayagala okutukolera. Nga bwe tukkiriza okwagala okwo mu kigambo nga kuva eri Katonda yennyini, ne twewaayo eri okukola kwakwo, tuyiga okumanya Katonda mu kwagala kwe, mu maanyi mw’akolera munda yaffe, era n’okwagala kwe okw’obwetoowaze mwe kutegeererwa. Era ekigambo kituukiriza ekigendererwa kyakyo ekigagga ennyo nga kitujjuza ekitiibwa n’okwesigama okuva mu bubaawo n’okumpi bwa Katonda. Si kirala wabula kino kye kiteekwa okuba ekiruubirirwa kyaffe, era kye kiyinza okuba obumanyirivu bwaffe, mu kwesoma kwaffe kwonna Bayibuli.
Katutwale nate ebirowoozo bino ebina era tubiteeke mu nkola. Mu Byawandiikibwa Ebitukuvu, tulina ebigambo byennyini Katonda Omutukuvu mwe yayogerera era mwe yatwogerera. Ebigambo bino, leero, bijjudde obulamu bwa Katonda. Katonda ali mu byo, era alaga obubaawo n’amaanyi ge eri abo abamunoonya mu byo. Eri abo abasaba ne balindirira okuyigirizibwa Omwoyo Omutukuvu abeera munda yaffe, Omwoyo alibikkula amakulu n’amaanyi ag’omwoyo ag’ekigambo. Bw’atyo ekigambo kigenderere okuba buli lunaku ekkubo ery’okubikkula Katonda yennyini eri emmeeme n’okukolagana naye. Tuyize okukozesa amazima gano? Tutegeera nti ekigambo bulijjo kigamba nti “Noonya Katonda”? Wuliriza Katonda. Lindirira Katonda. Katonda ajja kwogera gy’oli. Leka Katonda akuyigirize?
Byonna bye tuwulira ku kuyigiriza Bayibuli okusingawo n’okwesoma Bayibuli byonna biteekwa okutuweereza ku kintu kino kimu. Tuteekwa okuba abasajja, era tuteekwa okuyamba okutendeka abalala okuba abasajja, ekigambo abo gye kitawukanira na Katonda omulamu yennyini, era ababeera ng’abasajja Katonda ali mu ggulu gw’ayogeza buli lunaku era olunaku lwonna.