Obulamu n'Okumanya

“Mukama Katonda n'ameza mu ttaka buli muti ogusanyusa amaaso era omulungi okulya. Omuti ogw'obulamu gwali wakati mu nnimiro, n'omuti ogw'okumanya ekirungi n'ekibi.” — Olubereberye 2:9.

Waliwo engeri bbiri ez'okumanya ebintu. Emu eri mu kutegeera olw'ennukuta oba endowooza; mmanyi ebifa ku kintu. Endala eri mu bulamu; mmanya olw'okulaba okw'omunda. Omuzibe w'amaaso, omugezi, ayinza okumanya byonna eby'okunoonyereza bye biyigiriza ku musana, olw'okusomerwa ebitabo. Naye omwana, oba omuntu ow'omu nsiko, ataali yalowoozako ku musana kye kiri, amanyi obulungi okusinga ennyo omuyivu omuzibe w'amaaso. Ono amanyi byonna ebigufaako olw'okulowooza; oli agumanya mu butuufu olw'okugulaba n'okugusanyukira.

Bwe kityo bwe kiri ne mu ddiini. Omutima gusobola okukola ebirowoozo ku Katonda okuva mu Baibuli, ne gumanya enjigiriza zonna ez'obulokozi, so ng'obulamu obw'omunda tebumanyi maanyi ga Katonda ag'okulokola. Kyetuva tusoma nti “Buli atayagala tamanyi Katonda, kubanga Katonda kwagala.” Ayinza okwogera ebirowoozo ebirungi ku ekyo; naye bw'atayagala, tamanyi Katonda. Kwagala kwokka kwe kusobola okumanya Katonda. Okumanya Katonda bwe bulamu obutaggwaawo.

Ekigambo kya Katonda kye kigambo eky'obulamu. Mu mutima mwe muva ensulo z'obulamu. Obulamu buyinza okuba obw'amaanyi, ne mu kifo okumanya mu mutima we kunafuwa. N'okumanya kuyinza okuba ekigendererwa eky'okunoonya okunyiikivu ennyo n'essanyu eddene, so ng'obulamu tebukwatibwako kwo.

Ekyokulabirako kiyinza okukitegeeza bulungi. Ka twogere nti tusobola okuwa omuti gw'ffaayo okutegeera, n'amaaso ag'okulaba n'okukola, kino kiyinza okusobozesa omuti gw'ffaayo okwekolera gwokka ekyo omulimi ky'akola kaakano, okukuŋŋaanya obusa oba okuleeta obunnyogovu. Naye obulamu obw'omunda obw'omuti gw'ffaayo bwandisigadde bwe bumu, nga bwa njawulo ddala n'okutegeera okwali kwongeddwako. Bwe kityo n'obulamu obw'omunda obw'obwakatonda mu muntu kintu kya njawulo ddala n'amagezi g'amanyisa ebigufaako. Amagezi ago getaagibwa nnyo ddala, okuwa omutima Ekigambo kya Katonda Omwoyo Omutukuvu ky'asobola okuzuukusa. Kyokka nga tegalina maanyi n'akatono, wadde okuwa oba okuzuukusa obulamu obw'amazima. Muweereza bwereza atwala emmere: mutima gwe guteekwa okulya, ne guliisibwa ne gubeera omulamu.

Emiti ebiri egyali mu Lusuku lwa Katonda kwe kubikkulirwa kwa Katonda okw'amazima gagwo gamu. Singa Adamu yalidde ku muti ogw'obulamu, yandifunye era n'amanya obulungi bwonna Katonda bwe yali amuteekeddeteekedde mu maanyi amalamu ng'ekyabaawo. Yandimanyi ekibi olw'okuba nga taliiko kye kimukwatako n'akatono. Naye Kaawa yabuzibwa okwegomba okumanya— “ekibala kyali kyegombebwa okumugeziwaza,” omuntu n'afuna okumanya ekirungi nga takirina, ng'akimanyira mu kibi kyokka ekyali ekyawukanako nakyo. Okuva ku lunaku olwo, omuntu anoonyezza ddiini ye mu kumanya okusinga mu bulamu.

Bulamu bwokka, okulaba, n'okuba ne Katonda, n'obulungi bwe, kwe kuwa okumanya okw'amazima. Okumanya okw'amagezi tekuyinza kuzuukusa. “Ne bwe mba n'ekirabo eky'okwogera eby'obunnabbi, ne ntegeera ebyama byonna, era ne mmanya ebintu byonna, era ne bwe mba n'okukkiriza okungi ne kunsobozesa n'okusiguukulula ensozi, naye nga sirina kwagala, mba siri kintu.” 1 Abakkolinso 13:2. Mu kusoma kwaffe Baibuli okwa buli lunaku mwe tusisinkana akabi kano; era eyo mwe kasaanira okusisinkanwa n'okuwangulwa. Twetaaga amagezi okuwulira n'okutegeera ekigambo kya Katonda mu makulu gaakyo ag'ekimuntu. Naye twetaaga okumanya nti okuba n'amazima olw'amagezi tekuyinza kugasa okuggyako ng'Omwoyo Omutukuvu bwe gakifuula obulamu n'amazima mu mutima. Twetaaga okuwaayo emitima gyaffe ne tulindirira Katonda n'okugonda okusirifu n'okukkiriza akole mu ffe ng'ayita mu Mwoyo oyo. Kino nga kifuuka akalombolombo akatukuvu, tuliyiga obukugu obw'amagezi n'omutima nga bikola mu nteekateeka entuufu, nga buli kutambula kw'amagezi kugenderako okutambula kw'omutima okukwenkanankana, nga lulindirira era nga luwuliriza okuyigiriza kw'Omwoyo.