Essuula 17 · eddakiika 16 ez’okusoma
Katonda Amala
"Ggwe emmeeme yange, lindirira Katonda yekka mu kasirise; kubanga essuubi lyange liva gy'ali. Ye yekka lwe lwazi lwange n'obulokozi bwange, kye kigo kyange; siinyeenyezebwenga. Obulokozi bwange n'ekitiibwa kyange biri ku Katonda; olwazi lwange olw'amaanyi, obuddukiro bwange, ye Katonda" (Zabbuli 62:5-7).
Essomo ery'enkomerero era erisingira ddala obukulu emmeeme ly'erina okuyiga, ye nsonga eno nti Katonda, era Katonda yekka, y'amala ku byetaago byayo byonna. Lino lye ssomo nga byonna by'atukolamu bigenderera okutuyigiriza; era kuno kwe kuzuula okusinga byonna mu bulamu bwaffe bwonna obw'Ekikristaayo. KATONDA AMALA!
Mu kitabo kino tubadde tulowooza ku ngeri ezimu ez'empisa za Katonda n'amakubo ge, nga bwe zaatubikkulirwa mu Mukama waffe Yesu Kristo; era n'ensobi ezimu ezitulemesa okwenyweza obujjuvu obuli obwaffe mu ye. Kaakano nga tumaliriza, njagala nnyonnyole, nga bwe nsobola, ekyo kye ndaba ng'ekivaamu mu nsonga eyo yonna.
Bwe kiba nga Katonda bw'ali nga bw'alabika okuva mu bibikkulirwa bye tubadde tulowoozaako; bw'aba nga ddala ye "Katonda ow'okusanyusa kwonna," nga bwe tulabye; bw'aba nga ye Musumba waffe; bw'aba nga ddala era mu mazima ye Kitaffe; mu bufunze, bwe kiba nga engeri zonna ennyingi ze tubadde tuyiga ez'empisa ze n'amakubo ge nga za mazima ddala, kale tuteekwa, nga bwe kindabikira, okutuuka ku kukakasa okw'amaanyi nti ye yekka, mu ye yennyini, y'amala ku byetaago byaffe byonna ebiyinza okubaawo, era nti tuyinza okuwummulira mu ye n'obwesige obujjuvu emirembe gyonna.
Abakristaayo abasinga obungi, ndowooza, bayimbye emirundi mingi obutabala ebigambo bino eby'omu lumu ku nnyimba zaffe ezisinga okumanyibwa: "Ggwe, Ayi Kristo, gw'oyo gwe njagala yekka, ebisinga byonna mbisanga mu ggwe."
Naye nsuubira nti si ffe ffenna abasobola okwogera mu bwesimbu nti ebigambo ebyo bibaddemu amazima gonna mu bulamu bwaffe. Kristo tabadde kyonna kye twetaaga. Tubadde twetaaga ebintu bingi nnyo okumwongerako. Twetaaze okuwulira okw'amaanyi ku ye, oba okutegeera obulungi obw'okubeerawo kwe naffe, oba okubikkulirwa okw'omunda okw'okwagala kwe; oba twesombye enteekateeka ez'enjigiriza ennungi, oba omulimu gw'Ekikristaayo ogw'obuwanguzi, oba ekintu ekimu oba ekirala, awatali ye yennyini, ekituwa eddembe ery'okumusaba.
Kristo yekka, Kristo mwokka, awatali kwongerako yonna ku by'omanyi bye tulina ebimukwatako, tabadde atumala, newaakubadde nga tuyimba bwe tutyo; era n'okulaba tetulaba engeri gy'ayinza okutumalira.
Omuyimbi wa Zabbuli yayogera mu nnaku ziri edda nti, "Ggwe emmeeme yange, lindirira Katonda yekka mu kasirise; kubanga essuubi lyange liva gy'ali" (Zabbuli 62:5). Naye kaakano Omukristaayo agamba nti, "Emmeeme yange, lindirira enjigiriza zange entuufu, kubanga kwe nsuubira kuva mu zo;" oba nti, "Emmeeme yange, lindirira embeera zange ennungi n'okuwulira kwange, oba emirimu gyange emituukirivu, oba okusaba kwange okw'amaanyi, oba okufuba kwange okw'obunyiikivu, kubanga kwe nsuubira kuva mu bino." Okulindirira Katonda yekka kirabika ng'ekimu ku bintu ebisingira ddala obulabe bye bayinza okukola, era okusuubira kwabwe kuve mu ye yekka kiwulikika ng'okuzimba ku musenyu. Bagolola emikono ku buli ludda nga banoonya ekintu kye banaawaguliriza, era okutuusa nga byonna ebirala bibaggwaako we banaateeka obwesige bwabwe mu Katonda yekka. George Macdonald agamba nti: "Tutunuulira Katonda ng'obuddukiro bwaffe obw'enkomerero era obunafu ennyo. Tumugendako lwe tuba tetulina wandala we tugenda. Ate ne tuyiga nti embuyaga ez'obulamu tezituleese ku njazi, wabula mu mwalo gwe twali twegomba."
Tewali mmeeme eyinza okubeera mu kuwummula okwa nnamaddala okutuusa ng'evudde ku kwesiga ekintu kyonna ekirala era ng'ewalirizibbwa okwesiga Mukama yekka. Ng'okusuubira kwaffe bwe kukyava mu bintu ebirala, tewali kirala kitulindiridde okuggyako okwatiikirira. Embeera z'omutima n'okuwulira biyinza okukyuka, era bijja kukyuka ng'embeera zaffe bwe zikyuka; enjigiriza n'ennono biyinza okusuulibwa; omulimu gw'Ekikristaayo guyinza obutaakako kantu; okusaba kuyinza okulabika ng'okufiirwa amaanyi gaakwo; ebisuubizo biyinza okulabika ng'ebilemererwa; buli kintu kye twakkiririzaamu oba kye twesiga kiyinza okulabika nga kimalirwaawo, ne Katonda yekka n'asigalawo—Katonda yekka, Katonda mwereere, singa nkkirizibwa okwogera bwe ntyo; Katonda mwokka era yekka.
Oluusi tugamba nti, "Singa nnasangako ekisuubizo ekituukana n'embeera yange, olwo nnandiwummudde." Naye ebisuubizo biyinza okutegeerebwa obubi oba okukozesebwa obutali bwe kigwanidde, era mu kiseera kye tuba tweyambisizza obuzito bwaffe bwonna okwesigama ku byo, biyinza okulabika nga bitulemererwa ddala. Naye Oyo eyasuubiza, ali emabega w'ebisuubizo bye era asinga nnyo ebisuubizo bye, tayinza kulemererwa oba kukyuka. Omwana omuto tamwetaaga kufuna bisuubizo bya maama we okumusanyusa; alina maama we yennyini, era amumala. Maama we asinga ebisuubizo lukumi. Mu ndowooza yaffe esingira ddala obulungi ku kwagala oba omukwano, ebisuubizo tebiyingiramu. Omuntu omu ayinza okwagala okusuubiza, nga Mukama waffe bw'akola, naye omulala tabyetaaga; obuntu bw'oyo akwagala oba mukwano gwo businga ebisuubizo bye byonna. Era singa buli kisuubizo kisangulwa mu Baibuli, twandisigazza Katonda, era Katonda yanditumazizza. Nziramu okukyogera nti: Katonda yekka, ye yennyini, nga bw'ali, awatali kwongerako kintu kyonna ku ludda lwaffe—oba embeera z'omutima oba okuwulira, oba by'omanyi, oba emirimu emirungi, oba enjigiriza entuufu, oba ekintu ekirala kyonna eky'ebweru oba eky'omunda: "Ye yekka lwe lwazi lwange n'obulokozi bwange, kye kigo kyange; siinyeenyezebwenga" (Zabbuli 62:6).
Kino sikitegeeza nti tetusaanidde kubeera na kuwulira, oba by'omanyi, oba ebibikkulirwa, oba emirimu emirungi, oba enjigiriza entuufu. Tuyinza okubeera na bino byonna, naye biteekwa okuba ebivaamu okulokolebwa so si nsonga y'okulokolebwa; era tebiyinza kwesigibwa nga kya kulaga mbeera yaffe ey'omwoyo. Byonna bintu ebijja ne bigenda, era emirundi mingi biva ku mbeera y'obulamu bwaffe, oba ebituwetolodde, oba oluusi ne ku ludda embuyaga gy'ekunta. Abantu abamu, ng'ekyokulabirako, tebasobola kukkiriza nti Katonda abaagala embuyaga bw'ekunta okuva ebuvanjuba. Era bwe twesiga ekintu kyonna ku bino, ne katono katono, ng'omusingi gw'obwesige bwaffe oba essanyu lyaffe, ddala tujja kwesittala. Kye ntegeeza kwe kuti tuteekwa okwewala byonna awatali kwesigama ku byo n'akatono, nga tuwummulira mu nsonga ennene era ey'ekitiibwa nti Katonda gy'ali era nti ye Mulokozi waffe; nga tulina obulamu obw'omunda obukulaakulana bulungi era obuwangula awatali by'omanyi bino oba emirimu gyaffe nga bwe bukulaakulana nabyo. Tuteekwa okusanga Katonda—ekituufu nti Katonda gy'ali—nga akuma ku byetaago byaffe byonna eby'omwoyo, oba nga twewulira nga tuli mu ddungu oba mu kiwonvu ekigimu. Tuteekwa okwogera n'omunnabbi nti: "Newaakubadde nga omutiini teguttojjera, so tewali bibala ku mizabbibu, n'ekibala ky'omuzeyituuni ne kigwako, n'ennimiro ne zitaala mmere, ekisibo ne kisalibwako mu kiraalo, so nga tewali nte mu biraalo, kyokka nnaasanyukira Mukama; nnaajaguza mu Katonda ow'obulokozi bwange" (Kaabakuuku 3:17-18).
Emmeeme yakolerwa kino era teyinza kufuna kuwummula wabula mu kino. Noolwekyo, byonna Katonda by'atukolamu bikolebwa okutuusa ku ekyo; era emirundi mingi awalirizibwa okutuggyako essanyu mu buli kintu ekirala alyoke atuwalirize okusanga essanyu lyaffe mu ye yekka era mu ye yenna. Kiyinza okuba ekirungi, oboolyawo, okusanyukira ebisuubizo bye, oba okusanyukira ebibikkulirwa by'atuwadde, oba by'omanyi bye tufunye; naye okusanyukira Oyo eyasuubiza yennyini—ye yekka—awatali bisuubizo, oba by'omanyi, oba bibikkulirwa, kino kye ntikko y'obulamu obw'Ekikristaayo. Kino kye kifo kyokka gye tusobola okumanyira emirembe egy'ekitalo egisukka okutegeera kwonna era nga tewali kiyinza kugidiba.
Kizibu okunnyonnyola bulungi kye ntegeeza. Twemanyiiza nnyo okulowooza nti ebintu bino byonna ebiwerekera obulamu obw'omwoyo bwe bwo bulamu obw'omwoyo bwennyini, ne kituzibuwalira okwawukana nabyo. Tetusobola kulowooza nti Mukama ayinza kubeera kintu kyonna gye tuli okuggyako nga twesangamu ekintu ekitukakasa okwagala kwe n'okulabirira kwe. Era bwe twogera ku kusanga byonna mu ye, awatali kubuusabuusa tutegeeza nti tubisanga mu kuwulira kwaffe oba mu ndowooza zaffe ku ye. Ng'ekyokulabirako, bwe tuwulira okwagala okwaka gy'ali, olwo tusobola okwogera n'omutima gwaffe gwonna nti amala; naye okwaka kuno bwe kuggwaamu, nga mu kiseera kimu tekulwawo kukola bwe kutyo, olwo tetukyawulira nga tusanze byonna byaffe mu ye. Amazima gali nti ekitumazza si Mukama, wabula okuwulira kwaffe ku Mukama. Naye tetukimanyi; noolwekyo, okuwulira kwaffe bwe kuggwaamu, tulowooza nti Mukama y'atulemereddwa, ne tugwa mu kizikiza.
Mazima ddala, kino kyonna kya busirusiru nnyo, naye kya bulijjo nnyo mu bulamu bwaffe olw'ekyo abantu abatono nnyo be basobola okulaba obusirusiru bwakyo. Oboolyawo ekifaananyi kiyinza okutuyamba okulaba obulungi. Ka tulowooze ku musajja avunaanibwa omusango, ayimiridde mu maaso g'omulamuzi. Kiruwa ekyandibadde eky'omugaso eri omusajja oyo: okuwulira kwe eri omulamuzi, oba okuwulira kw'omulamuzi eri ye? Yandimaze ekiseera kye ng'akuuma ku nneewulira ze, ng'agezaako okulaba oba yeewulira nga omulamuzi amwagala, oba yandikuumye omulamuzi n'agezaako okuzuula okuva mu ndabika ye oba ebigambo bye oba yandisuubidde omusango omulungi oba nedda? Mazima ddala, twandyanguyiriza okwogera nti okuwulira kw'omusajja yennyini tekulina makulu na katono mu nsonga eno, era nti endowooza n'okuwulira kw'omulamuzi kwokka kwe kusaanira okulowoozebwako akaseera.
Omusajja ayinza okuba n'"okwaka" kwonna n'"okumanyako" kwonna okuyinza okulowoozebwa, naye bino tebyandibaddeeko mugaso na gumu. Buli kintu kyandyesigamye ku Mulamuzi yekka. Kino kye twandiyita amazima ageeyoleka gokka. Mu ngeri y'emu, bwe tunaakozesa amagezi gaffe amasaawe ku nsonga eno, tetuyinza butalaba nti ekintu ekituufu ddala mu nkolagana yaffe ne Mukama si kye tuwulira gy'ali, wabula ky'awulira gye tuli. Omusajja avunaanibwa ateekwa okusanga mu Mulamuzi byonna bye yeetaaga, bw'aba ng'ajja kubisangawo. Obumazi bwe tebuyinza kuva mu ye yennyini, wabula buteekwa okuva mu oyo omukisa gwe gwesigamye ku ye. Era obumazi bwaffe, Omutume bw'agamba, tebuva mu ffe ffennyini wabula buva mu Katonda.
"Si kubanga tumala ffe ffennyini okulowooza ku kintu kyonna nga kiva mu ffe, wabula obumazi bwaffe buva eri Katonda." (2 Abakkolinso 3:5) Kale kino kye ntegeeza nti Katonda amala. Kye kiti nti tusanga mu ye, mu kituufu nti gy'ali, era mu mpisa ze, byonna bye tuyinza okwetaaga eri buli kintu. Katonda ali, era ateekwa okuba, okuddamu kwaffe eri buli kibuuzo na buli kukaaba okw'obwetaavu. Bwe wabaawo ekibulako mu Oyo eyeetikka okutulokola, tewali kya kwongerako kye tuyinza okukola ekyandikimaze; era bwe wataba kibulako mu ye, kale ye, ye yennyini, era mu ye yennyini, amala.
Nnandyagadde kirage ng'ekisoboka okunnyonnyola amakulu gange, kubanga nzikiriza nti kye kyama ky'okununulibwa okw'olubeerera okuva mu buli kuteganyizibwa n'obutabeera na mirembe okw'obulamu bwonna obw'Ekikristaayo. Okuteganyizibwa kwo n'obutabeera na mirembe biva mu kufuba kwo okw'amaanyi naye okutaliimu kugasa okuteekawo omusingi omumativu ogw'obwesige munda mu ggwe wennyini; ng'ekyokulabirako, ekyo ky'olowooza okuba okuwulira okutuufu, oba omuwendo omutuufu ogw'obunyiikivu, oba wadde, bwe wataba kirala, omutindo ogumala ogw'okwegomba ebintu eby'omwoyo. Era olw'okuba nga tewali ku bintu bino ekyandimativu (era nkugamba nti, tekiimativu emirembe gyonna), tekisoboka bulamu bwo obw'eddiini kubeera kintu kirala okuggyako okutabeera na mirembe.
Naye bwe tulaba nti obulokozi bwaffe bwonna, okuva ku ntandikwa okutuuka ku nkomerero, bwesigamye ku Mukama yekka; era bwe tuba tuyize nti asobola era ayagala okutukolera "ebisukkiridde ennyo okusinga byonna bye tusaba oba bye tulowooza" (Abeefeso 3:20), olwo emirembe n'okusanyusa tebiyinza butalema kufuga. Buli kintu kyesigamye ku kiki, oba Mukama, mu ye era mu ye yennyini, amala okutulokola, oba ebintu ebirala biteekwa okwongerwako ku ludda lwaffe okumumaza.
Ekintu ekyanyamba nze kennyini, okusinga ekintu kyonna, okutuuka ku kukakasa nti Katonda ddala yali ammala, kyali kye nnayitamu emyaka egiwerako emabega. Kyali mu kiseera mu bulamu bwange obw'eddiini lwe nnali mpita mu kubuuza n'okutabulwa okungi, era bwe nnawulira nti tewali Mukristaayo eyali abaddeko n'ebizibu ebyenjawulo nga byange edda. Kyali nga waliwo omukyala eyali asula okumpi nange mu biro ebyo, okumala wiiki ntono, eyali ayitibwa Omukristaayo ow'omwoyo ennyo, era gwe nnali mbuuliriddwa okugendako okufuna obuyambi obw'omwoyo. Kyeyava, olunaku olumu olw'olweggulo, ne nfuna obuvumu, ne ŋŋenda okumulaba, ne mmufukira ebizibu byange; nga nsuubira nti ddala ajja kunfaako nnyo era anaafuba nnyo okukola kyonna ky'ayinza okunnyamba.
Yampuliriza n'obugumiikiriza, so teyansaliramu; naye bwe nnamala okwogera ebyange, era bwe nnasirika, nga nsuubira okusaasirwa n'okulowoozebwako, yagamba butereevu nti, "Yee, byonna by'oyogera biyinza okuba ebituufu ddala, naye wabula, newaakubadde ebyo byonna, waliwo Katonda." Ne nnindirira edda akaseera nga nsuubira ekirala, naye tewali kyajja, era mukwano gwange era omusomesa yalabika ng'ayogedde byonna ebyetaagisa.
"Naye," ne nnyongera, "mazima ddala tootegeera ng'ebizibu byange bwe biri eby'amaanyi era eby'okutabula." "Nedda, nnategeera," mukwano gwange n'anziramu, "naye wabula, nga bwe nkugamba, waliwo Katonda." Era saasobola kumuwaliriza kunziramu kigambo kirala kyonna. Kyandabikira nga kya kunnyiiza nnyo era ekitamativu. Nnawulira nti eby'enjawulo byange era mu mazima ebinnyamu ennyo tebiyinza kuddibwamu kintu kyangu bwe kityo, ekyali okwogera bwokka nti, "Yee, naye waliwo Katonda." Nnamanya nti Katonda gy'ali, mazima ddala, naye nnawulira nti nnali nneetaaga ekisingako ku Katonda yekka; era ne nfikako nti mukwano gwange, wadde nga yali ayatiikiridde nnyo ng'omusomesa ow'omwoyo, wabula teyasobola kumalako nsonga ey'enjawulo nga yange bwe yali.
Kyokka, obwetaavu bwange bwali bunene nnyo, ne siireka oluvannyuma lw'okugezaako okusooka, naye ne mmuddirako emirundi n'emirundi, buli kiseera nga nnina essuubi nti oluusi anaatandika okutegeera obukulu bw'ebizibu byange, era anampe obuyambi obumala. Kyali kya bwereere. Saasobola kuggya kuddamu kulala kwonna. Bulijjo eri buli kintu kyajjanga okuddamu okwangu, n'endabika ey'okuggyawo ddala ensonga, nti, "Yee, mmanyi; naye waliwo Katonda." Ate oluvannyuma, olw'okuddiŋŋana kwe okutasalako, ne nkakasibwa nti mukwano gwange ddala era mu mazima yakkiririza nti ekituufu ky'okubeerawo kwa Katonda kyokka, ng'Omutonzi era Omununuzi w'abantu, era nange ng'omu ku baabwe, kwali okuddamu okumala byonna eri buli bwetaavu bwonna obw'ebitonde bye. Ate oluvannyuma, olw'okukyogera emirundi mingi era ng'akakasa nnyo, ne ntandika mpolampola okwewuunya oba nga Katonda ayinza okuba ng'amala, ne ku bwetaavu bwange, wadde nga bwali bungi era eby'enjawulo nga bwe nnabuwulira. Okuva ku kwewuunya ne nziggwako mpolampola ku kukkiriza nti, ng'Omutonzi era Omununuzi wange, ateekwa okuba ng'amala; ate oluvannyuma okukakasa ne kunjjira nti ddala yali ammala, n'amaaso gange ne gazibuka ku kituufu eky'obumazi obujjuvu era obutuukiridde obwa Katonda.
Ebizibu byange ne bibula ng'eky'amagero, ne sikola kintu kirala okuggyako okwewuunya engeri gye nnali nsobodde okuteganyizibwa nabyo, ng'ekiseera kyonna waliwo Katonda, Katonda ow'amaanyi era alaba byonna, Katonda eyantonda, noolwekyo eyali ku ludda lwange, era eyayagala nnyo okundabirira n'okunyamba. Nnali nzudde nti Katonda ammala, era emmeeme yange n'ewummula.
Obumazi obujjuvu obwa Katonda busaanidde okuba obutuukiridde eri omwana wa Katonda nga bwe bumazi obujjuvu obwa maama omulungi bwe buli eri omwana we. Ffenna tumanyi okuwummula okujjuvu okw'omwana omuto mu maaso ga maama we ne mu kwagala kwa maama we. Okuba nga maama we gy'ali kimala okumalawo okutya kwonna n'okuteganyizibwa kwonna. Tekyetaagisa maama kusuubiza kintu; ye yennyini, nga bw'ali, awatali bisuubizo era awatali kunnyonnyola, ye byonna omwana by'ayetaaga. By'ennaayitamu ng'omwana byanjigiriza kino, awatali kubuusabuusa kwonna. Maama yali eddagala eri ebizibu byange byonna, era nnakkiririza ddala nti yali eddagala eri ebizibu by'ensi yonna, singa byonna byandireeteddwa gy'ali. Omuntu yenna bwe yalaga okubuusabuusa ku busobozi bwe okutereeza buli kimu, nzijukira n'obunyoomi obungi bwe nnabasirisanga nga njogera nti, "Ah! Naye tomanyi maama wange."
Era kaakano, omuntu yenna alwana bw'alemererwa okulaba nti Katonda amala, njagala kwogera, si na bunyoomi, wabula n'okusaasira okutakoma, nti, "Ah, mukwano gwange omwagalwa, tomanyi Katonda! Singa omumanyi, tewandirese kulaba nti ye ddagala eri buli bwetaavu bw'emmeeme yo, era nti ye ddagala erimala byonna." Katonda amala, wadde nga tewali kisuubizo kirabika ng'ekituukana n'embeera yo, era nga tewali kuwulira kw'omunda kukuwa bwesige. Oyo asuubiza asinga ebisuubizo bye; okubeerawo kwe kwe musingi ogw'obwesige omukakafu okusinga okuwulira okw'omunda okusingira ddala amaanyi.
"Ayi, yogera bwogezi erinnya lya Katonda, wansi ddala mu mitima gyo egy'omunda, olabe engeri emmeeme mu kaseera akatono gy'eva ku kutya kwonna okw'okweraliikirira."
Naye omuntu ayinza okwogera nti, "Kino kyonna, awatali kubuusabuusa, kya mazima, era nnandikikkirizza mangu singa nnandisobodde okukakasa nti kinkwatako. Naye siriimu mugaso era nzijjudde ekibi n'olwekyo siwulira ng'alina eddembe eri obugagga bw'ekisa obw'engeri eyo."
Okusingako, bw'oba nga toliimu mugaso era ng'ojjudde ekibi, olina eddembe ku bumazi obujjuvu obwa Katonda.
Obutaba na mugaso bwo n'ekibi kyo bye bikuwa eddembe erisingira ddala okwogera. Nga omuntu bwe yagamba, mwonoonyi yekka ayagala okulokolebwa y'ayimirira mu kkubo ly'Omulokozi. Baibuli egamba nti: "Ekigambo kyesigwa era kisaanira okukkirizibwa okujjuvu, nti Kristo Yesu yajja mu nsi okulokola aboonoonyi; be nsinga okuba omubi." (1 Timoseewo 1:15) Teyajja kulokola batuukirivu, oba abanyiikivu, oba abakozi ab'obunyiikivu, wabula okulokola aboonoonyi bokka. Kale lwaki twandimaze ekiseera n'amaanyi gaffe nga tugezaako okwekolera eddembe, eryoyo, oluvannyuma eritali ddembe, wabula ekiziyiza kyokka?
Ng'okussa essira kwaffe bwe kuli ku ffe ffennyini ne ku by'omanyi byaffe, kuba kuvudde ku Mukama. Kino ge magezi amasaawe. Nga bwe nnayogedde awalala, tusobola kulaba kintu kye tutunuulira kyokka, era nga tutunuulira ffe ffennyini, tetuyinza "kutunuulira Katonda." Si kubanga yeekweka; bulijjo gy'ali mu maaso ga bonna abamutunuulira. Naye bwe tuba nga tutunuulira eludda olulala, tetuyinza kusuubira kumulaba.
Emabega, kiyinza okuba nga amaaso gaffe gaali gasimbye nnyo ku ffe ffennyini era n'okwebuuza kwaffe kwonna okw'omunda kwali kwokka ku mbeera yaffe: Okwagala kwange eri Katonda kubuguma bumala? Ndi munyiikivu bumala? Okuwulira kwange gy'ali kuli nga bwe kusaanidde? Nnina obunyiikivu bumala? Nziyiwulira obwetaavu bwange nga bwe kisaanidde? Twabadde mu nnaku kubanga tetwasobola kuddamu bibuuzo bino mu ngeri emativu. Wadde nga tetukimanyi, kyali kisa nti tetwasobola kubiddamu mu ngeri emativu; kubanga singa twasobola, "nze" waffe yandigulumizibbwa, era twandijjudde okweyagala n'amalala.
Bwe twagala okulaba Katonda, okwebuuza kwaffe okw'omunda kuteekwa okuba ku ye, so si ku ffe ffennyini. Katonda anziyiwulira atya? Okwagala kwe eri nze kubuguma bumala? Alina obunyiikivu bumala? Ayiwulira obwetaavu bwange mu buziba obumala? Munyiikivu bumala? Wadde nga ebibuuzo bino biyinza okulabika ng'ebitassa kitiibwa eri abamu, biraga bwokka okubuusabuusa n'okutya okw'emitima mingi egyawukanawukana. Byetaaga kubuuzibwa kwokka okulaga nti okubuusabuusa n'okutya kuno kwe kutassa kitiibwa okwennyini. Ffenna tumanyi engeri okuddamu okw'obuwanguzi eri ebibuuzo ng'ebyo bwe kwandibadde. Tewandibadde kubuusabuusa kuyinza kugumira bujulizi bwakwo, era emmeeme ebuuza n'eddamu ebibuuzo bino mu bwesimbu ejja kutuusibwa ku kukakasa okw'amaanyi era okujjuvu nti Katonda ali, era ateekwa okuba, ng'amala.
"Ebintu byonna byammwe," Omutume bw'alangirira: "Oba Pawulo oba Apolo oba Keefa oba ensi oba obulamu oba okufa oba ebiriwo kaakano oba ebigenda okujja—byonna byammwe, nammwe muli ba Kristo, ne Kristo wa Katonda." (1 Abakkolinso 3:21–23) Tekyandisobose kigambo kyonna kubeera kya bugazi kusinga kino. Ebintu byonna byammwe kubanga muli ba Kristo—si kubanga muli balungi nnyo oba abasaanidde, wabula olw'obutereevu era olw'okuba muli ba Kristo. Ebintu byonna bye twetaaga bitundu ku busika bwaffe mu ye, era binaatulindirira okubiwangula. Ka ebyetaago byaffe n'ebizibu bibe binene batya, mu "bintu ebyo byonna" mulimu ebituweebwa "ebisukkiridde ennyo okusinga byonna bye tusaba oba bye tulowooza" (Abeefeso 3:20).
Kubanga gy'ali, buli kintu kiteekwa okutugendera bulungi. Kubanga maama gy'ali, buli kintu kiteekwa okugendera bulungi abaana be, okusinziira ku busobozi bwe; era kino kiteekwa okuba amazima ennyo okusinga eri Mukama.
Eri omwana, emabega w'ebyo byonna ebikyuka, waliwo ekituufu kimu ekitakyuka eky'okubeerawo kwa maama we. Ng'omwana bw'aba ng'omulamu, omwana ateekwa okulabirirwa; era Katonda bw'aba ng'omulamu, abaana be nabo bateekwa okulabirirwa. Kirala ki ky'ayinza okukola, ng'ali nga bw'ali? Okulagajjala, obutafaayo, okwerabira, n'obutamanya byonna tebisoboka gy'ali. Amanyi buli kimu, afaayo ku buli kimu, asobola okuddukanya buli kimu, era atwagala. Kiki ekirala kye twandisabye?
Abatukuvu ba Katonda mu mirembe gyonna baamanya kino era baategeera nti Katonda yali abamala. Yobu yagamba, okuva mu buziba bw'ennaku n'okugezesebwa abatono nnyo bye bayinza okwenkanankana nabyo: "Wadde nga annzita, nnaamwesiganga." (Yobu 13:15) Dawudi yasobola okwogera mu kiseera eky'ennaku ye esingira ddala okuluma: "Newaakubadde nga ntambulira mu kiwonvu eky'ekisiikirize eky'okufa, siritya kabi konna, kubanga ggwe oli nange; oluga lwo n'omuggo gwo bye binsanyusa." (Zabbuli 23:4) Era nate yasobola okwogera nti: "Katonda kye kiddukiro kyaffe n'amaanyi gaffe, omubeezi eyeyanguyiza mu kubonaabona. Kyetuva tutatya wadde ng'ensi ekyusibwa, wadde ng'ensozi zisitulibwa ne zisuulibwa mu makkati g'ennyanja, wadde ng'amazzi gaayo gawuluguma ne gabimba, wadde ng'ensozi zikankana olw'okuzimba kwago... Katonda ali wakati mu kyo; tekirinyeenyezebwa; Katonda anaakiyamba obudde nga bunaakya." (Zabbuli 46:1–3, 5) Pawulo yasobola okwogera n'obuwanguzi, wakati mu kugezesebwa okungi okuzito: "Kubanga nkakasa nti newaakubadde okufa newaakubadde obulamu, newaakubadde bamalayika newaakubadde abafuzi, newaakubadde ebiriwo kaakano newaakubadde ebigenda okujja, newaakubadde amaanyi, newaakubadde obugulumivu wadde obuwanvu, wadde ekintu kirala kyonna mu bitonde byonna, tekiriyinza kutwawula ku kwagala kwa Katonda okuli mu Kristo Yesu Mukama waffe." (Abaruumi 8:38–39) Noolwekyo, mmwe emitima gy'Abakristaayo egibuusabuusa era egiriko ennaku, mu kitangaala ky'ebyo byonna bye tuyize ebikwata ku Katonda ow'okusanyusa kwonna, temuyinza kutegeera nga Yobu, Dawudi, Pawulo, n'abatukuvu ab'emirembe gyonna, nti tewali kirala kyetaagisa okusirisa okutya kwammwe okuggyako kino: nti Katonda ali. Okubeerawo kwe okw'obwereere kwe kakalu konna obwetaavu bwammwe kwe bwetaaga eri obuyambi bwabwo obukakafu. Tewali kiyinza kubaawula ku kwagala kwe—ddala tewali. Buli mbeera eyinza okubaawo eteekeddwateekeddwa wano, era tewali n'emu ku zo eyinza okubaawula ku kwagala kwa Katonda okuli mu Kristo Yesu Mukama waffe.
Oluvannyuma lw'okulangirira ng'okuno, ani ku ffe ayinza okuvvuunuka okubuuza oba okubuusabuusa okwagala kwa Katonda? Era olw'okuba nga atwagala, tayinza kubaawo ate n'alemererwa okutuyamba. Tetumanyi olw'okwennyini kwaffe engeri okwagala bwe kuteekwa okufuka gyekka mu kuwa omukisa abo kwe kwagala? Tetusobola kutegeera nti Katonda, ali kwagala—ali, ka njogere bwe ntyo, akolebwa mu kwagala—atayinza butatuwa mukisa? Tetwetaaga kumwegayirira okutuwa omukisa; tayinza butakikola.
Noolwekyo Katonda amala; Katonda amala eri obulamu buno, era Katonda amala eri obulamu obutaggwaawo. KATONDA AMALA!
"Okutuula bwokka n'olowooza ku Katonda, Ayi essanyu nga bwe liri!
Okulowooza endowooza eyo, okussa Erinnya, Ensi teriiko ssanyu lisinga."
ENKOMERERO