Essuula 32 · eddakiika 6 ez’okusoma

Ekiwonvu Ekiwanvu Eky'Obunafu

Bulijjo nnali n'obulamu obulungi wadde ng'omubiri gwange tegwali gwa maanyi nnyo. Wabula omwezi gwa Sebutemba mu 2003 gwe gwali okutandika kw'ekiseera ekiwanvu eky'obunafu ekyaleetebwa okulongoosebwa okw'angu kwe nnakolebwa olw'endwadde ya hiatus hernia. Omusawo wange yali anteesezza kuno ng'eky'okugonjoola obulumi bw'omu mumiro bwe nnali nfuna oluvannyuma lw'okuyimba.

Nnayingira mu ddwaliro erya Victoria Royal Jubilee Hospital okulongoosebwa okwa arthroscopic okw'angu, ne bansumulula oluvannyuma lw'ennaku bbiri, era nnali nsuubira okuwona okutuufu era mangu. Naye Anne yali yakagwa n'amenyeka akakongovvule, bwe ntyo ne neefumbira ekyemisana nzekka ku lunaku olw'olubereberye eka. Baali bandagidde okulya emmere engonvu yokka okumala akaseera, bwe ntyo ne nfumba emmere ya noodles ez'Ekicayina, ‘ekintu ekisinga obubi ekyandibaddewo’ okusinziira ku musawo wange eyandongoosa oluvannyuma.

Kirabika noodles zeegaziya mu mumiro nga bwe kyali ku zino, ne kindeetera okuziyira mu kumira, ekintu kye nnandifunye emirundi mingi mu myezi egyaddirira. Nneeraliikirira nnyo bwe ntyo ne mpita omusawo eyandongoosa akawungeezi ako. Yandagira nzireyo mu ddwaliro erya emergency gye yandinsanze okuggyawo ekyali kiziyizza. Ekyo n'akikola, ng'akozesa akapiipa ka endoscopy okusindika emmere okugituusa mu lubuto gye yandifudumulwako. Ekyo kyali kizibu nnyo, era nga nsanyuse nnyo bwe nnaakasobola okwebaka ekiro ekyo mu ddwaliro.

Oba nga omumiro gwange gwafuna obulumi mu kiseera ekyo simanyi, naye okumala wiiki eziwerako ezaddirira nnali n'obuzibu bungi mu kumira ku buli mmere yonna, wadde ng'omusawo yali ankakasa nti kijja kuggwaawo mangu.

Mu Ddesemba, nnaddayo okulaba omusawo wange nga mpulira obunafu bungi. Yandaba omulundi gumu, n'anteeka ku kipimo ky'obuzito, n'alyoka andagira ngende mangu mu kitongole ky'obwangu mu ddwaliro, gye kyali kindiridde ekitanda. Nnali nfiiriddwa obuzito obusukka mu paundi amakumi abiri, okuva ku 160 okutuuka ku 139, bwe ntyo ne banfukira eddagala lya saline mu musuwa okumala ennaku ssatu.

Kaakano omusawo eyandongoosa yali yeeraliikiriddwa, bwe ntyo n'anteekerateekera okukeberebwa okulala. Mu myezi egiwerako egyaddirira, nnali ngenda bulijjo mu ddwaliro okukeberebwa omusaayi, okukeberebwa okwa barium, X-ray, CT scan ne MRI, ne mpeebwa n'eddagala ery'okusiriikiriza okukeberebwa okwa endoscopy, naye nga tewali kigonjoolo kifunibwa ku kuziyira n'obunafu bwange.

Nnali nkeberebwa okwa barium okulala mu Apuli 2004 bwe nnamira akajiiko k'amazzi mwe mwali marshmallow bbiri obutono. Bwe nnagamira, ne nziyira. Ekyavaayo, abakugu ne bazuula ekizibu. Kirabika omumiro gwali gwenyoonyoodde nga bwe gwali guyingira mu lubuto, ekintu akapiipa ka endoscopy kye kaali tekasobola kulaba, era emmere yange yali ekwatira mu kwenyoonyoola kuno. Ne basalawo okulongoosebwa okulala bwe ntyo mu Maayi, ne nziramu okuyingira mu ddwaliro erya Royal Jubilee.

Okulongoosebwa kwatwalibwa nga kwaba kwa mukisa, wadde nga ‘kwali kuzibu nnyo kubanga waaliwo ebiwundu bingi ebyava mu kulongoosebwa okwaliwo,’ okusinziira ku muyambi w'omusawo eyalongoosa.

Kaakano obuzibu obulala ne butandika bwe nnafuna amabango g'omusaayi mu ppapa zange, ekyanneetaagisa okumira eddagala ery'okugonza omusaayi okumala ekiseera ekyasigalayo mu mwaka. Nnali mu ddwaliro buli lunaku okumala wiiki eziwerako nga bagezaako okuteekawo obungi bwa Coumadin (eddagala ery'okugonza omusaayi) bwe nnali nneetaaga, nga baggya era nga bakebera ebyokulabirako by'omusaayi gwange. Oluvannyuma nnali nteekwa okugenda buli wiiki okumala emyezi egiwerako, n'oluvannyuma omulundi gumu buli mwezi okutuusa mu Ddesemba lwe nnakkirizibwa okulekera awo obujjanjabi. Mu kiseera kye kimu, nnali nnemeddwa n'obulumi mu ppapa n'oluuyi, nga ndowooza nti kuno kwe kuva ku mabango g'omusaayi, naye omusawo wange n'aŋŋamba nti nnali nfunye pleurisy n'amayinja g'omu nnyongoosa!

Bulijjo nnakkiririza nti omulimu gw'okutangirira ogw'omusaalaba gutwaliramu obulamu obulungi olw'emibiri gyaffe egifa (egiramu) awamu n'obulokozi bw'emmeeme. Naye era nkkiriza nti ‘amayinja g'okutambulirako’ aga Mukama gayinza okutuyingiza mu biwonvu Ye gy'ayinza okutukangavvula n'okutuyigiriza n'okusingawo ku butonde bwe obw'ekitalo. Kyandibadde kikyamu gye ndi okwogera ku bulwadde bwange obwawanvuwa singa saayogeddeko ne ku kintu eky'essanyu ekyaliwo mu kiseera ky'okulongoosebwa.

Omusawo yali ankebera nga tennalongoosebwa, ng'apima puleesa yange n'okutuuka kw'omusaayi, era ng'akozesa ekyuma kye ekiwuliriza (stethoscope) nnyo ku kifuba ne ku mugongo gwange. Bwe yali amaze ekiseera kiwanvu ne ŋŋamba nti, “Oboolyawo owulira prolapse yange nga ewuuma,” ye n'anziramu nti, “Nedda! Ekyo kye kizibu kennyini. Sisobola kuwulira prolapse yonna wadde ng'ebiwandiiko byo bigamba nti nsaanidde okugiwulira!” Bwe nnali omusumba mu Victoria Alliance Church, kyali mpisa yange okuzannya racquetball buli wiiki n'omukozi w'abavubuka. Akawungeezi kamu, nga tuzannya, amangwaddala ne nkwatibwa obunafu obungi ennyo n'obutabaako mukka.

Enkeera omusawo wange yantuma eri omukugu mu by'omutima, mu ofiisi ye gye nnalabira ku kyuma ekya ultra-sonic, kwe prolapse yange yalabikira bulungi. Maama wange yafa mu 1952 oluvannyuma lw'obulwadde obuwanvu obwaleetebwa akakuubo k'omutima gwe akaali kalemadde, bwe ntyo ne nfuuka omwegendereza nnyo ku mbeera yange, nga neegendereza obutakooya mutima gwange olw'emizannyo oba emirimu emingi ennyo. Kaakano, oluvannyuma lw'emyaka egisukka mu amakumi abiri, kirabika prolapse yali ewonyeddwa! Nnajjukira nga ŋŋenda mu maaso okusabirwa embeera yange mu Lukiiko lw'Abasumba olw'Ekitundu emyaka mingi emabega, naye nga saategeeranga nti nnali mponyezeddwa okutuusa kaakano.

Mu 2004, nnali nteekwa okusazaamu enkuŋŋaana ezimu, naddala ezo ezaali zeetaagisa okutambula kungi, wadde nga twafuna omukisa gw'ebisale by'ennyonyi ebisajjuka okugenda okukyalira mikwano gyaffe mu Ontario mu Toronto ne Kitchener. Nnamanya nti nnali mulwadde naye nti nnandiwonye singa neerabirira, bwe ntyo ne mmala ekiseera kingi mu kifo kyange eky'okusomera, nga nsoma era nga mpandiika ennyimba. Obulamu bwange obw'okusaba ne buba n'amakulu okusingawo, era ne sirumirizibwa olw'obutakola kintu kirala kyonna!

Nnali njiseeko obuzibu buno bwonna nga 2005 etandika, naye nga nkyali sinnaddayo kufuna buzito bwange, bwe ntyo nga nkyali munafu nnyo.

Ku nkomerero ya Agusito, mukwano gwange yatuzimbira akaverenda akatono ebweru w'ekisenge kyaffe eky'okwebakiramu nga kaserengeta okutuuka mu nnimiro. Nnatuula ne nkwatira misumaali n'ebikozesebwa nga amaliriza omulimu, n'alyoka ayogera ebigambo ebyankomya ddala. “Enkuba ejja kutonnya ku Lwomukaaga, kale olina okusiiga eddeeki lino enkya okuliwa akabuutikira k'amazzi.” Omulimu ng'ogwo mazima gwali gunsinze.

Enkeera nnagula galoni y'erangi ey'okusiiga era, nga ntudde wansi, ne ntandika okusiiga eddeeki. Kyantwalira essaawa eziwerako naye ekyavaayo ne nsobola okwesigamira emabega ne ŋŋamba nti, “Nkikoze! Nkikoze!” Kino kye kyali ekintu ekikulu eky'olubereberye kye nnali ntuukirizza mu myaka ebiri!

Kyali kya kutuuka mu Sebutemba 2005, emyaka ebiri okuva ku kulongoosebwa kwange okusooka, lwe nnatandika okulaba enkulaakulana mu ngeri gye nnali mpulira obulungi mu bulamu bwange. Mukwano gwange omulungi yandeetera okumira BioK, ekintu eky'amaanyi ekikolebwa mu mata amakwate ekyandizzeewo obuwuka obulungi bwe nnali nfiiriddwa olw'eddagala ery'okusiriikiriza mu kulongoosebwa kwange n'okukeberebwa okwa endoscopy. Sijja kugamba nti ekyo kye kyamponya, naye enkolagana wakati w'okukimira buli lunaku n'okulongooka kwange yali ya kyewuunyo nnyo.

Ku nkomerero y'omwaka, twagenda olugendo lwaffe olwa bulijjo mu Australia. Eyo nnaawummulira mu njuba, ne ntambula okuyita mu ddungu ery'Amaanyi ery'Ebugwanjuba (Great Western Desert), ne nvuga eggaali kumpi buli lunaku era ne nwuga mu kidiba ky'okuwugira ekya muwala wange. Amaanyi gange gaali gakomawo, era nga nzeeddamu okuwulira obulungi mu bulamu bwange.

Olugendo olwa wiiki ssatu okuyita mu Great Western Desert lwali kiseera kya kuzzaamu amaanyi nnyo. Nnali wamu ne mukwano gwange omusomesa ow'omu Canberra, John Coman, n'abakozi banne n'abayizi be abawerako, abaali bagenda okumala wiiki mu kitundu ky'Aboriginal nga balina enteekateeka olw'abaana abaali eyo. Kino kyali kitwaliramu okuvuga pikipiki ku ttaka, emizannyo emingi n'okuyigiriza Baibuli. Twasula mu weema wansi w'eggulu ery'ekiro erimasamasa, we twali tusobola okulaba obulungi ‘emu’ – ekitundu ky'eggulu ekiddugavu ekyagaziwa ku kifo ekinene mu kifaananyi ky'emu.

Nnagenda okutambulatambula ennyo mu njuba. Mu lugendo, twayimirira mu byalo bya Aboriginal ebiwerako gye nnayanjulirwa nga ‘guda Ron’ ekiraga nti nnali mukwano gwa Ron Williams, omusumba wa Aboriginal ow'omu Canberra. Kino kyanfuula mukwano mu bwangu. Mikwano gyaffe gyatutwala ku safari okunoonya ebidiba by'amazzi ebingi bye baali beesigamiddeko era okunoonya kangaruu ne emu olw'ekyemisana kyaffe eky'akawungeezi.

Eky'ennaku, tetwabizuula naye twazuula, ne tufumba era ne tulya iguana, omunya omunene. Kyawoomanga ng'enkoko naye nga kya ‘kuluma’ okusingawo. Kino kyali mu kifo ‘ekiyinza obutalabibwangako muzungu’ kubanga kyalimu ebifaananyi ebyakubibwa ku mpuku abajjajja b'abaatukulembera bye baakola emyaka mingi emabega. Nnamanya nga bwe twali ba mukisa okukkirizibwa bwe kityo abantu bano ab'ekitalo. Olugendo lwaffe lwakoma ku Ayers Rock wakati mu nsi eno engazi ennyo, gye nnasitukira eeroplane okudda e Brisbane n'ewaka empya eya muwala wange.

Bwe nnadda e Canada mu biseera bya sipuriingi mu 2006, nnamanya nti obulamu bwange bwali bulungi nate, kubanga nnawulira amaanyi amaggya era nga ndya bulungi.

Olupapula 1 / 5 · 6 eddakiika zisigadde mu ssuula