Okukwata ku Mirandira Gyaffe

Ebintu ebyasingayo obulungi mu myaka ena gye twamala nga tuli ku kyombo Anastasis byali bingi. Kyali kiseera kya njawulo eri ffe fembi, nze ne Anne. Kyokka, bwe ndowooza ku ‘mayinja g’okulinnyako,’ nsobola okulaba nga Katonda teyali ansobozesa kwetegekera buweereza bwa mu maaso bwokka, wabula era nga yali atusobozesa ‘okukwata ku mirandira gyaffe.’ Nja kwogera ku bimu ku ‘bintu eby’ekitalo ebyagwira awamu’ ebyeyongera mu kiseera ekyo.

Twetaba ku kyombo mu Amsterdam era ne twanirizibwa n’okwagala abantu abawerako be twajjukira okuva mu nnaku ez’e Victoria. Mu bo mwalimu Odd Neilson eyajjanga mu kkanisa yange okumala emyezi kkumi n’ena kyombo lwe kyali mu dry dock, mu 1986. Yaŋŋamba nti yali agenda kuwasa nga wakayitawo wiiki mukaaga kyombo lwe kyalituuka mu Oslo, e Norway, era n’ambuuza oba nnandikoze omukolo gw’obugole. Awo nga bwe kiri, nnasanyuka nnyo.

Obugole bwali bugenda kubeera mu Salem Pentecostal Church. Bwe kityo, kyombo lwe kyatuuka, twagenda mu kkuŋŋaana lya Ssande wiiki emu obugole nga tebunnatuuka. Omusumba yannyita okuleetera ekkuŋŋaana lye okulamusa n’okwogera ku bikwata ku Anastasis. Kino nakikola, ne nnyongerako nti, “Era mbaleetedde okulamusa okuva eri nnyazaala wange eyajjanga mu kkanisa eno emyaka egisukka mu ataano egiyise ne bba n’abaana babiri.” Omusumba n’asaba erinnya lya kitaawe wa Anne, olw’okusuubira nti oboolyawo waaliwo omuntu ayinza okubajjukira.

Ku nkomerero y’ekkuŋŋaana, omukyala n’asemberera Anne n’agamba nti, “Nzijukira maama wo ne taata wo, ne mwannyoko Betty, ne muganda wo David. Kitaawo alina mwannyina, Paula ni kaakati abeera mu Karlskoga, e Sweden, era ye mukwano gwange omuyita. N’ekirala, kaakati andabye era ali mu maka gange agali okumpi n’ekkanisa eno!” Awo nga bwe kiri, Anne yasanyuka nnyo okugenda n’omukyala oyo oluvannyuma lw’ekkuŋŋaana okusisinkana Ssenga Paula, era ng’ayita mu ye, ab’oluganda abalala bonna abaabeeranga mu Oslo. Mu wiiki essatu ezaddirira, twasisinkana ab’oluganda ba Anne abasukka mu abiri mu bataano, nga buli kiro tulya mu maka aga njawulo.

Kyombo nga tekinnava mu Bulaaya okugenda okumala emyezi mukaaga mu Afirika, twafuna omukisa okukyalira mikwano gyaffe emirala mingi gye twali tumanyi mu myaka gyaffe egy’e Hamm nga tuli n’Amagye g’e Bungereza. Kyalabika ng’abo bokka be twali tugenda okusubwa be Lars ne Marion Friedner, n’emikwano gy’amaka mu Stockholm. Bwe kityo, twasanyuka nnyo bwe twafuna okuyitibwa okuyigiriza mu kambi ya YWAM ey’obuweereza bwabwe obw’abavubuka KING’S KIDS, mu Laxo, essaawa nnya ku bukiikaddyo bw’obugwanjuba bwa Stockholm. Amangwago twawandiikira Lars ne Marion nga tubategeeza enteekateeka yaffe ey’okuvuga okubalaba ku lumu ku nnaku ez’okuwummulako mu kambi, naye tetwafuna kuddamu nga tetunnava ku kyombo. Tetwamanya nti baali bagenze ku kiwummulo mu wiiki y’emu ne kambi yaffe, era nti ennyumba yaabwe ey’okuwummuliramu yali lugendo lutono okuva e Laxo.

Ku Lwakuna, muwala waabwe Ingemo ne bba baavuga okukyalira bazadde be nga baleese n’ebbaluwa zaabwe zonna ez’omu kiseera ekyo, nga mwe muli n’ebbaluwa yaffe. Bwe baayimirira okulya eky’emisana mu lugendo lwabwe, Ingemo n’ategeera amannya gaffe ku mugongo gw’envera n’agiggula n’asoma nti twali tunaabeera mu Laxo mu kiseera ekyo. N’atuula n’akamwa kaaggule kubanga baali bayimiridde wakati mu Laxo okuwummulako. Ku ssaawa ez’olweggulo olwo, Lars n’atukubira essimu ne tuteesa okusisinkana bonna ku lunaku olwaddirira.

Obuweereza bwaffe obwasembayo n’Anastasis bwali kukulembera Advance Team nga kyombo tekinnakyalira Cardiff, e Wales mu Sebuttemba 1994. Nnakulembera ekibinja ky’abavubuka bataano abalungi ennyo nga tutuukirira ab’amawulire, amakkanisa, bizinensi, amasomero, n’ebirala, nga tubategeeza era nga tubateekerateekera okujja kw’ekyombo.

Awo nga bwe kiri, nga ndi mutabani wa mu kitundu ekyo, nnalina abantu bangi be nnamanyi mu makkanisa era enteekateeka yange yali ejjudde emikolo egy’okwogerako. Nnayitibwa okwogera ku mukolo gw’Amakungula ogw’olweggulo mu Zoar, ekkanisa ya Presbyterian gye nnakulira n’okusomamu Ssande, era maama we yakubiranga piyano era gy’aziikibwa. Bwe nnali nkyalidde amalaalo ge, omusajja omukadde n’ansemberera n’agamba nti, “Wafuuka otya omusumba, ggwe omusiru ng’ono?” Oluvannyuma nga tulya sandwiji za kakwanzi ne caayi omuyokivu, nnayanjulirwa omuvubuka, eyali akomyewo okuva e Madagascar gy’aweerereza ng’omuweereza wa Katonda. Nnazuula nti yali mutabani w’omwagalwa wange ow’olubereberye nga nkyalina emyaka kkumi. Nga bwe nnakubibwa emiggo mingi omukulu w’essomero mu nnaku ezo olw’okuwandiikira Barbara ebbaluwa ez’okwagala!

Oluvannyuma, kyombo lwe kyali kuyimiridde ku mwalo era ng’abakyala bangi bajja ku kyombo olw’olukuŋŋaana lw’abakyala, nnamagamaga okulaba oba Barbara yali mu bagenyi, naye ssaamulaba. Kyokka, oluvannyuma lw’ennaku ntono, nnaweebwa akapapula okuva ku mmeeza yaffe ey’okwaniriza abagenyi akaali kagamba nti, “Owoomukwano Chaplain, njagala kukumanyisa nti omusajja omwagalwa wa kaakati ow’omuwala gwe wasooka okwagala yajja ku kyombo leero!”

Wiiki emu oluvannyuma lwa Zoar, nnali ŋŋenda kwogera ku lukuŋŋaana lw’abakadde mu kkanisa munnaayo, mailo ttaano okuva awo. Bwe nnali ntudde ku ntebe ey’omu maaso nga nteekateeka ebyokwogera byange, omusumba n’ajja n’omukyala omukadde n’asaba oba yandituudde okumpi nange kubanga “Dolly ye munnaffe asinga obukadde era yeetaaga okutuula mu maaso okusobola okuwulira.” Nnamubuuza oba yali abeeredde bulungi, n’alyoka ambuuza nti nze ani. Bwe nnamutegeeza, n’agamba nti, “Owange, ggwe nange tuli ba luganda!” Nnazuula nti Dolly Hallett yali muganda wa maama era yabeeranga mu nnyumba eriraanye mu Railway Terrace, Peterston-super-Ely, ekifo maama we yakulira.

Mu butuufu, nnali nkyusizza mmotoka yange mu luggya lwe ku lweggulo olwo lwennyini bwe nnali mvuga okwetooloola ebifo bye nnakuliramu era nga ntuuse okulaba ennyumba enkadde eya bajjajjange. Nnasuubiza okumukyalira ku ssaawa ez’omu ttuntu ez’olunaku olwaddirira, nga ndeese Anne. Twasisinkana Dolly ne bawala be babiri Dorothy ne Thelma abaagamba, bwe baandaba, nti “Owange, oli Lovelock ddala!” Ne balyoka bantegeeza emboozi ennungi ennyo eza maama nga muwala muto, emboozi ze nnali sitegedde edda. Baajjukira ennaku gye baalina bwe yafa nga yali “omuwala omuto omulungi bw’atyo.”

Nnabategeeza nti ekyombo kyali kijja mu wiiki bbiri era ne nnyongerako nti George Thomas, Lord Tonypandy, eyali Ssipiika wa House of Commons era omu ku basajja abaamanyibwa ennyo mu byafaayo bya Wales, yali agenda kuba mugenyi waffe ku lumu ku kyombo. “Owange, George tumumanyi bulungi,” bannyabo bwe baagamba, “Yajjanga mu Railway Terrace okukyalira mwannyina eyabeeranga wano. Twagenda mu maka ge emirundi mingi.”

Ku lunaku olwalondebwa, Lord Tonypandy n’ajja n’amala essaawa nga bbiri n’abamu ku bakulembeze baffe, nga yabuulira ku kukkiriza kwe mu Mukama era nga atugumya mu mulimu gwaffe. Oluvannyuma, bwe nnali mumufulumya ku katala k’ekyombo ng’addayo mu mmotoka ye, nnamubuuza kye yajjukira ku Dolly Hallett ne bawala be. Ebijjukizo bye byali bingi naye n’alyoka ambuuza nga bwe nnabamanya. Nnamutegeeza nti Dolly yali muganda wa maama era nti baabeeranga mu nnyumba eriraanye mu Peterston. Bwe yawulira nti maama yali Ethel, n’aleekaana nti, “Ethel! Oli mutabani wa Ethel?” Kyalabika nti naye yali n’ekijjukizo eky’okwagala ennyo eky’omuwala asembayo obuto mu ‘maka ago amanene.’ (Maama yali asembayo obuto mu baana kkumi na basatu).

Bwe nnali nzaayo ku katala, nnategeera nti yandibadde n’emyaka gy’emu ne maama — oboolyawo yali mwagalwa we ow’olubereberye! Neebuuza oba naye yakubibwa emiggo mingi olw’okuwandiika ebbaluwa ez’okwagala. Kyali kirungi nnyo okukwata ku mirandira gino n’okufuna ebigambo ebyo eby’okwagala ku maama.