Essuula 18 · eddakiika 7 ez’okusoma
Okukkiriza — Ekirabo Katonda ky'awa mu Buyinza Bwe
Omuntu tasaanidde kuzimba njigiriza ye ku bumanyirivu. Bangi nnyo baabuzibwa ne bava mu kukkiriza kubanga baakkiriza enjigiriza etasangibwa mu Byawandiikibwa, wabula eyeesigamiziddwa ku bumanyirivu bw’omuntu omulala, nga bunnyonnyolwa ne ‘nnyiriri ez’obukakafu’ ez’enjawulo. Wabula, nzikiriza nti Ebyawandiikibwa binaawagirwa obumanyirivu, wadde nga tebyetaaga kukakasibwa.
Bwe mba neebuuza ensonga lwaki Mukama yampeeredde omukisa mungi bw’atyo mu bumanyirivu bwe njogeddeko, ntuuse ku kutegeera okw’amaanyi okw’olugendo lw’okukkiriza, olunnyonnyola Abaebbulaniya 11 mu ngeri ennungi okusinga ennyonnyola endala ze nfunye. Kirabika lwatu nti yankulembera okuva ku ‘jjinja ery’okulinnyako’ okutuuka ku ‘jjinja eddala ery’okulinnyako,’ nga yagateekateeka nga sinnaba kutuukayo. Kino tekyabaawo lwa ‘kukkiriza’ kwange okunene, wadde okuddamu okw’obulamu bwange obw’okusaba okw’amaanyi, kubanga sisobola kwewaana kimu ku ebyo. Mu butuufu, kitono nnyo kye nsanga mu mpisa y’Omukristaayo ekinjawulako abakkiriza abalala abasinga obungi, okuggyako okwewaayo kwange okujjuvu okwagala Katonda by’ayagala mu bulamu bwange n’obukakafu nti anankulemberanga mu by’ayagala. Okusaba, kwe nnasooka okwogera awali Bridgend Rugby Field, kufuuse okukaaba kwange okutayogerwa.
Mpulidde okukkiriza nga kunnyonnyolwa mu ngeri nnyingi: kwe kukkiriza, kwe kwesiga, kwe kwesigama, era kwe kulangirira. Ababuulizi batukubirizza okuba n’‘okukkiriza okusingawo!’ Abamu bagamba nti ensonga lwaki bangi balwadde, baavu, oba tebayimirira bulungi, y’okuba nti tebalina kukkiriza kumala.
Ddala, abamu bakigeraageranya n’ekibi! Kya mazima nti ‘awatali kukkiriza, tekisoboka kusanyusa Katonda’ (Abaebbulaniya 11:6), naye ka tutegeere okukkiriza kye kiri. Mu njigiriza y’abantu bangi, waliwo olusalo oluwewuka nnyo wakati w’okukkiriza n’okuteekateeka Katonda ky’anaakola.
Okusinziira ku Strong’s Exhaustive Concordance, ekigambo ky’Oluyonaani, ‘pistis’ kivvuunulwa nga ‘okukkiriza’ emirundi egisukka mu 225. ‘Oligopistos’ kisangibwa emirundi ena nga kitegeeza ‘okubulwa obwesige’ (mu Kristo). Kya njawulo nti ‘Elpis,’ ekitera okuvvuunulwa nga ‘essuubi’ (mu butuufu ‘okusuubira n’obwegombe’), kivvuunulwa nga ‘okukkiriza’ mu Abaebbulaniya 10:23.
Bwe nsoma Ebyawandiikibwa, nsanga engeri ssatu ez’okukkiriza: 1. Waliwo ekiyinza okuyitibwa okukkiriza okulokola. ‘Kubanga olw’ekisa mwalokolebwa olw’okukkiriza; era ekyo si mmwe: kirabo kya Katonda’ (Abaefeso 2:8).
Katonda mu kusaasira kwe okungi atuuse eri omuntu ng’ayita mu Mwana we, Yesu Kristo. Omwoyo Omutukuvu amubikkulira gye tuli era atuwa ekirabo eky’okukkiriza, n’atusobozesa okuddamu nga tukkiriza era nga tumanya Katonda. Tewaali kye tuyinza okukola okusaanira oba okufuna okubikkulirwa kuno. Akola mu buyinza bwe ng’eyeeraga yekka. Ku Lusozi Kerumooni, Yesu bwe yabuuza abayigirizwa be nti, ‘Mmwe mugamba nti ndi ani?’ Peetero yayinza okuddamu nti, ‘Ggwe Kristo, Omwana wa Katonda Omulamu.’ Yesu n’amuddamu nti, ‘Oli wa mukisa, Simooni omwana wa Yona! Kubanga kino tekyakubikkulirwa mubiri na musaayi, wabula Kitange ali mu ggulu’ (Matayo 16:13-17).
Kuno kwe kukkiriza okutegeera era okwaniriza ekirabo eky’obulokozi ekiri mu Kristo Yesu. Olw’okukkiriza kuno, tutuuka okumanya nti ebibi byaffe bisonyiyiddwa era nga tulina obumu ne Kitaffe. Ffe ‘abaana abato’ aboogerwako mu 1 Yokaana 2:12-13. Nkakasiza mu nnaku nti Abakristaayo bangi nnyo be nsisinkanye tebaakulaakulana kusukka mutindo guno ogw’okukkiriza.
2. Eky’okubiri, waliwo ekibala eky’okukkiriza. ‘Naye ekibala ky’Omwoyo kwe kwagala, essanyu, emirembe, obugumiikiriza, obukkakkamu, obulungi, okukkiriza…’ (Abaggalatiya 5:22-23).
Ng’ebibala byonna, okukkiriza kwetaaga ekiseera okukula. Kibala ekigenda kikula ekisangibwa mu bulamu bw’abo bokka abakula mu lugendo lwabwe olw’Ekikristaayo. Zabbuli 1:3 egamba nti omuntu omutuukirivu ali ‘ng’omuti ogwasimbibwa ku mabbali g’emigga gy’amazzi, ogubala ebibala byagwo mu biseera byagwo.’ Amaanyi gaffe tugaggya mu migga gy’Omwoyo Omutukuvu, era olwo lwennyini bwe tubeera mu ye ebibala ng’ebyo we binaakulira mu bulamu bwaffe. Bwe ndowooza ku bibala ebyogerwako mu Abaggalatiya 5:22-23, nkwatibwa enkulaakulana yaabyo. Kirabika nga bwe bigenda mu maaso bwe bigenda bifuuka ebitalabikalabika oba ebitasangika mangu mu bulamu bwaffe. Kumpi abakkiriza abaggya bonna bawa obujulizi ku kwagala, essanyu n’emirembe ebiggya bye baafuna mu kukyuka kwabwe. Kino kirabika nga ke kalengo ku ekyo Mukama ky’atuteekeddeteekedde ffenna. Oluvannyuma lw’akaseera, essanyu ery’olubereberye lizikkirira, ne wandaawo omutendera ogw’okuyigiriza obuyigirizwa ogw’okukula okw’ekibala ekigumira. Ku ludda olulala, okukkiriza, obuwombeefu n’okwefuga bya bbeeyi; ne Pawulo yennyini yawa obujulizi ku kulwana kwe yamanya mu kwefuga (Abaruumi 7:15-25).
3. Waliwo ekirabo eky’okukkiriza. ‘…omulala n’aweebwa okukkiriza mu Mwoyo omu…’ (1 Abakkolinso 12:9).
Nga bwe kiri ku birabo byonna eby’omwoyo (charismata) ebyogerwako mu ssuula eno ne mu Abaruumi 12:6-9, okukkiriza kuweebwa olw’okuzimba ekkanisa yonna. Omwoyo Omutukuvu akozesa ekirabo kino ng’ayita mu buli gw’ayagala era mu kiseera kyonna ky’ayagala. Omuntu taba na kirabo kino nga kikye; akikozesa mu kiseera lwe kiweebwa. Si kya bakulembeze bokka oba abo abakuze; buli mukkiriza ayinza okukozesebwa mu ngeri eno okuzzaamu abalala amaanyi. Kikozesebwa Mukama bw’ayagala okutuzzaamu amaanyi ng’abantu okukumira mu maaso newankubadde nga ebintu bizibu.
Engeri zonna essatu ez’okukkiriza ensibuko yaazo eri mu Katonda. Akola mu buyinza bwe ng’ateeka okukkiriza mu mitima gy’abantu, era ng’akulabirira kukule. Kye nsobola okukola kwe kwewaayo eri omulimu gwe mu bulamu bwange n’okukola mu buwulize eri ekigambo kye n’okunkubiriza kwe. Obuwulize buno kwe kuddamu kw’okwesiga nti ekigambo kye kya mazima.
N’olwekyo, gye ndi, ‘olugendo lw’okukkiriza’ kwe lugendo Mukama mw’ankulembera nange ne mmugoberera, oluusi nga mmanyi naye emirundi mingi nga simanyi. Ebiseera ebimu akyusa ekkubo lyange ng’ayita mu mbeera oba mu ‘nteekateeka za Katonda.’ Tekyetaagisa nti nnoonye okumanya obulagirizi bwe oba by’ayagala ku bulamu bwange ebweru w’ebyo by’amaze okwatula mu Bayibuli. Kitange annyagala nnyo okusinga okuzannya n’enneewulira zange. Tampita kukola by’ayagala n’oluvannyuma n’ankweka by’ayagala mu ‘nteekateeka enzibu’ ezikwekeddwa mu Ggulu.
Tandalikiriza ng’ankaka okuzuula by’ayagala ng’ayita mu ssaawa nnyingi ez’okusaba n’okwegayirira, nga ntya nti nnyinza okukola ensobi eneenvaako okugwa okuva mu by’ayagala ne mu kisa kye; wabula asuubira nti ntambulire mu by’ayagala okutuuka we bikoma nga Bayibuli bw’abyatula. Olwo anankulembera mu by’ayagala ebinaanjeekera ng’ayita mu mbeera oba mu ‘nzigi enzigule’ z’ateeka mu maaso gange. Kye nteekwa okukola kwokka kwe kunywerera ku mukono gwe.
Neegomba by’ayagala Katonda mu bulamu bwange nga Omuwandiisi wa Zabbuli bw’awandiika nti, ‘Ng’empeewo bw’eyaayaanira amazzi, bw’atyo emmeeme yange bw’ekuyaayaanira, Ayi Katonda’ (Zabbuli 42:1). Katonda yeegomba by’ayagala mu bulamu bwange! Kale, ani oba kiki ekiyinza okukiziyiza? Ddala nzikiriza nti Setaani alina obuyinza okuziyiza Katonda okutuukiriza by’ayagala? Mmanyi nti bulijjo anoonya engeri y’okuzikiriza omwana wa Katonda yenna, okubaggya mu by’ayagala Katonda, naye guli mulimu gwa Kitange okunkuuma — si gwange.
Nnina ekifaananyi kyange nga ntambula ku kkubo ery’oku mabbali nga nnywereye ku mukono gwa Kitange. Nze naye twogera era tussaawo obumu. Simanyi gy’ayinza okuntwala leero, oboolyawo eri essanyu ery’oluggya lw’ebiwoomerera by’obulamu, so nga enkya ayinza okuntwala eri omusawo w’amannyo! Ntambulidde ku kkubo lino ekiseera ekiwanvu okumala okumanya nti bwe njagala okumala ebbanga eddene mu ‘maduuka g’ebiwoomerera’ ag’obulamu, Kitange mazima ddala ateekwa okuntwala eri omusawo w’amannyo mu kiseera ekimu! Kyava akkiriza okuzibu n’ennaku okujja mu bulamu bwaffe, kubanga amanyi nti eyo y’engeri yokka gye tuli okukulira.
Nzijukira nti Omulokozi waffe ‘yatuukirizibwa ng’ayita mu kubonaabona’ (Abaebbulaniya 2:10). Ayinza okunserengetya mu kiwonvu ekimu ekkika, naye era njize nti buli kiwonvu kitwala ku nsozi, era ng’ekiwonvu bwe kikka wansi, n’olusozi bwe luli waggulu ennyo. Bw’oba oyagala okulaba obusika obw’oku ntikko y’olusozi ne Mukama, oteekwa okutambula olugendo lw’okukkiriza ng’oyita mu kiwonvu. Oluusi, ng’omwana yenna, nsanyaalatibwa ekintu ekiri emitala w’ekkubo ne nziggya amaaso ku Kitange, ne mpita mu kkubo. Kino kye kiseera Setaani ky’abadde alindirira. Akoleeza yingini y’‘eloole ye ey’ettani kkumi’ n’atandika okunnumba okunsesebbula! Naye nga tannatuuka, Kitange ow’amagezi era ow’okufaayo ampalambya n’anzizaayo ku kkubo ery’oku mabbali wamu naye. Si ky’ayagala nti nzikirire, era si kukkiriza kwange okunene okundokodde, wadde okukkiriza kwonna kwe neefunira nzekka, wabula bwe budeddangamu bwe. Ekyange kyokka kwali okwegomba okw’amaanyi okunywerera ku mukono gwe (okutambula mu by’ayagala) n’okwewaayo mu buwulize eri obulagirizi bwe.
Gye ndi, okwo kwe kukkiriza.
Abaebbulaniya 11:1 annyonnyola okukkiriza nga ‘obwesimbu obw’ebintu bye tusuubira; obukakafu obw’ebintu bye tutalaba.’ Ekigambo eky’olubereberye kyogera gye ndi ku kirabo, ate ekigambo eky’oluvannyuma, ku kibala. Ffenna twamanya kye kitegeeza okusuubira ekirabo ku lunaku olw’amazaalibwa oba ku Ssekukkulu. Tuba n’okusuubira okunene ennyo okukifuna, okutuusa ekirabo lwe kifuuka kyaffe okukikwatako. Twalina essuubi, kaakano tulina obwesimbu.
Ekigambo eky’okubiri, ‘obukakafu obw’ebintu bye tutalaba,’ kyogera ku kibala. Omuntu tasobola kulaba nsibuko yaakyo — omubisi ogukulukuta — naye obukakafu obw’obulamu bulabikira mu kibala. Olunyiriri olw’okubiri lugamba nti ‘olw’okukkiriza, abantu baasobola okuwa obujulizi obulungi.’ Nzikiriza nti olugero lwange lubadde bujulizi bulungi ku bulagirizi bwa Katonda obw’obwesigwa. Singa teyanjjululanga okuva mu bumanyirivu okudda mu bumanyirivu obulala, sandibadde na kya kwogera kitono ku bulamu bwange ekiyinza okumuwa ekitiibwa.
Olunyiriri olw’okusatu lugamba nti olw’okukkiriza, tusobola okutegeera ekitategeerekeka. Si na kumanya kwa ssaayansi, wabula n’obukakafu obw’emmeeme obuva mu kubikkulirwa okuva eri Katonda. Wabaawo olukalala lw’ebyokulabirako okutulaga engeri Katonda gye yateeka olugalo lwe mu bulamu bw’abasajja n’abakazi ab’edda okubasobozesa okutambula ng’ebyo by’ayagala ku bo ne ku ffe bwe biri. Abantu bano mwe mwali abatemu, abalimba, ab’okubuusabuusa, wamu n’abakkiriza n’abaafiira obukakafu. Bonna tebaali bawanguzi oba bazira olw’okuba baalina okukkiriza okunene, wabula ebyafaayo byabwe byawandiikirwa ffe tulyoke tunyweze amasomo Katonda g’ayagala tuyige ku lugendo lwaffe ffe olw’okukkiriza.
Nga bwe ntegeera, essuubi ery’omu Bayibuli, ‘elpis,’ elitegeeza ‘okusuubira n’obwegombe,’ likwatagana n’okukkiriza n’okwesiga. Mu Luyonaani, ‘okukkiriza,’ kwe ‘pistis’ era kusingira ddala okukwatagana n’okuwulira. Ddala, nnandinnyonnyodde okukkiriza ng’engeri ey’omutima, erabikira mu buwulize, ate essuubi nga ngeri ya kutegeera, erabikira mu bwesige.