Okubuuka Waggulu

Nga kifaananyi kya kitalo Katonda ky’atulaga ng’ayita mu nnabbi Isaaya, nga bwe kyawandiikibwa mu ssuula 40:28-31: Tonnamanya? Tonnawulira? Mukama, ye Katonda ataliggwaawo. Omutonzi w’enkomerero y’ensi. Tazirika so takoowa era n’amagezi ge tewali n’omu ayinza kugapima. Awa amaanyi abazirika, n’oyo atalina buyinza amwongerako amaanyi. Abavubuka bazirika, bakoowa, n’abalenzi bagwira ddala. Naye abo abalindirira Mukama baliddamu buggya amaanyi gaabwe, balitumbiira n’ebiwaawaatiro ng’empungu; balidduka mbiro ne batakoowa, balitambula naye ne batazirika.

[Ebigambo ‘abalindirira’ mu lunyiriri olusembayo byandisinze okuvvuunulwa nti ‘ababeera mu’ (‘abeezingiridde mu’), kubanga ekyo kye kitegeezebwa mu nsibuko y’ekigambo ky’Olwebbulaniya qavah. (Laba Strong’s #6960)] Dawudi omuwandiisi wa Zabbuli awandiika mu Zabbuli 103:1-5: Weebaze Mukama, ggwe emmeeme yange; ne byonna ebiri mu nze byebaze erinnya lye ettukuvu. Weebaze Mukama, ggwe emmeeme yange, era teweerabiranga birungi bye byonna. Asonyiwa ebibi byo byonna, n’awonya n’endwadde zo zonna. Anunula obulamu bwo emagombe, n’akusaasira era n’akwagala n’okwagala okutaggwaawo. Awa emmeeme yo ebintu ebirungi byeyagala; obuvubuka bwo ne budda buggya ng’empungu.

Nnali ntunuulidde ekibinja ky’embaata za Canada nga zibuuka waggulu mu nnyiriri zaazo; nnalaba ekibinja ky’ennyonyi eziyitibwa pelicans nga zisituka okuva ku mazzi g’ennyanja eyeeyuguunya; nnali ntunuulidde eggye ly’ensega nga zikka ku mulambo oguvunda, naye sirabangako kintu kyonna ekyewuunyisa ng’empungu enkulu etumbiira waggulu ennyo, ewala okusinga ennyonyi endala zonna, ng’efuga byonna by’etunuulira. Tekyewuunyisa nti Abaruumi ab’edda n’Abamerika ab’olwaleero baagitwala ng’akabonero k’amawanga gaabwe amakulu.

Olumu ku nnaku ezisinga okuba ez’ekitalo mu bulamu bwange nnalumala ku kizinga kya Saturna, okumpi n’olubalama lw’ennyanja olw’ebugwanjuba bwa Canada, nga ndi ne mikwano gyange esatu abaali bankyalidde okuva e Wales, nga tuyimiridde ku ntikko y’olusozi oluwanvu wakati mu mpungu mukaaga oba musanvu ezaali zikka mu kiwonvu wansi waffe, ne ziryoka zitumbiira mu bbanga waggulu, nga ziyita okumpi ddala n’emikono gyaffe egyagololeddwa. Zaalabika nga tezifuba nnyo; tewaali biwaawaatiro byakuba mbiro, wabula zaali zeebagala embuyaga ezaali zirinnya ku bigulumu ebyo eby’obwerere okutuuka ku ttale eryo erya waggulu.

Katonda ayagala nnyo abantu be babeere byonna bye basaanidde okuba - ng’empungu ezitumbiira mu bifo eby’omu ggulu awamu naye. Kyokka, bangi mu ffe tetuyigangako kubuuka, wabula tumatidde okusigala mu bibudabuda by’ebiswa byaffe, nga tugaaya emmere esembyeyo eyava ku katuuti ku Ssande ku makya.

Abamu bagezezzaako okukuba ebiwaawaatiro byabwe, okusituka okuva mu bya bulijjo, nga balabye oba nga bawulidde abakkiriza abalala nga batumbiira waggulu, nga banyumirwa emikisa egy’obugagga egya Mukama waabwe, nga basitukira ku mpewo y’Omwoyo.

‘Basimbye ekigere mu kukkiriza’ oba beeteeka mu kabi, era emirundi mingi ekivuddemu kibadde kya kuggwaamu ssuubi n’okulumizibwa nga bagwa ne bakomawo ku ttaka n’amaanyi.

Amakanisa gaffe gajjudde abantu abeesanga nga bafaanana enkoko ey’omu luggya okusinga empungu etumbiira! Bamatidde okukokoola nga bakoona empeke z’emikisa wakati mu bijjulo bya pulogulaamu z’ekkanisa ebyateekebwateekebwa olw’obulungi bwabwe. Lwaki kirabika nga kizibu ennyo okubuuka ng’empungu, oba nga ekyo Katonda ky’atwagaliza era kye kyegombo ky’emitima gyaffe? Omuntu omu yagamba mu ngeri ey’okusekerera nti ‘kizibu okubuuka ng’empungu ng’oyetooloddwa ssekkoko!” naye nze ndowooza nti waliwo ensonga ezisingako obukulu.

Ensonga Ezimu Ezirobera Bangi Okubuuka

1. Bazaalibwa nga ‘baliko ebiwundu.’

Bwe twazaalibwa omulundi ogwokubiri olw’Omwoyo wa Katonda, emyoyo gyaffe gyafuuka miramu eri Katonda, twaggyibwa mu bwakabaka bw’ekizikiza ne tutwalibwa mu bwakabaka bw’ekitangaala, ne tuggyibwa mu kufa ne tuyingizibwa mu bulamu. Twafuulibwa ebitonde ebiggya, ‘eby’edda nga bigenze, laba ng’afuuse muggya’. Abakugu mu by’eddiini ekyo bakiyita okuweebwa obutuukirivu - obulokozi bw’omwoyo - omulimu Omwoyo Omutukuvu gwe yakola edda, ogwatulokola okuva mu kibonerezo ky’ekibi.

Kyokka, emibiri gyaffe tegyakyuka mu kaseera ako - gikyafa, olunaku ku lunaku, era ebiva mu kibi eby’omubiri bikyagenda mu maaso mu mibiri gyaffe. Enkovu z’ebiwundu eby’edda zikyaliwo, tukyetaaga endabirwamu okusoma, enviiri zaffe zeeyongera okukunkumuka, n’ebituli mu mannyo gaffe tebijjuzibwa mannyo maggya agatemagana. Kya lwatu nti emibiri gyaffe tegyafuuka ‘kitonde kiggya’! Katonda yeebazibwe, olunaku lulituuka ne gifuulibwa migya, omubiri guno oguvunda bwe gulifuuka ogutavunda, ogufa ne gufuuka ogutafa.

Ekyo tukiyita okugulumizibwa - obulokozi bw’omubiri - omulimu Omwoyo Omutukuvu gw’alikola mu biseera eby’omu maaso, ogulitulokola okuva mu kubeerawo kw’ekibi.

Mu ngeri y’emu, emmeeme zaffe tezaawonyezebwa mu kaseera ako okuva mu biwundu bye zaafuna; ebiwundu nga okugaanibwa, okulekebwawo, okuvumibwa n’okukubibwa ebireetera omuntu okwetwala ng’atalina mugaso, obutaba na bukuumi, n’okutya; ebiwundu ebitera okuba wansi ddala mu birowoozo ebitamanyiddwa. Bw’oba nga oli mwana wa bazadde abaagattululwa, olina ebiwundu. Bwe wabaawo okwegatta okw’ekikaba ebweru w’obufumbo, olina ebiwundu. Abazadde bo bwe baba nga tebaasobola kukufukamu kwagala okweyoleka mu bukuumi, mu kwewa ekitiibwa, ne mu bulamu obulungi obw’enneewulira, olina ebiwundu. Setaani amanyi ebiwundu ebingi bye tulina, era yanguwa okubisiikuula buli lwe tugezaako okukolera Katonda ebintu ebikulu.

Amawulire amalungi ge gano nti waliwo okuwonyezebwa n’okuddamu okutuukirira, ne ku biwundu bino, mu mulimu ogw’okutangirira ogw’omusaalaba. Ekyo tukiyita okutukuzibwa - obulokozi bw’emmeeme - omulimu Omwoyo Omutukuvu gw’akola kaakano era ogugenda mu maaso, ogutulokola okuva mu maanyi g’ekibi. Okutuusa ebiwundu bino lwe binaakolebwako - mu ngeri ey’omwoyo - ‘okubuuka’ kwaffe kunaabanga kukomeddwa. (Laba ekitabo kyange ekirala The Key in My Hand.)

“Katonda ow’emirembe abatukulize ddala, era omwoyo gwammwe gwonna, n’emmeeme yammwe n’omubiri gwammwe, bikuumibwenga nga tebiriiko kya kunenyezebwa okutuusa ku lunaku olw’okujja kwa Mukama waffe Yesu Kristo.”

2. Twasalawo ebintu ebikontana n’emisingi gya Katonda egy’obulamu.

Bingi ku ebyo bye twasalawo birina ebivaamu ebimala obulamu bwonna. Okugeza, tuyigirizibwa nti ‘Temwegattanga wamu n’abatali bakkiriza’ naye waliwo abakkiriza bangi abaafumbiriganwa n’abatali bakkiriza. Newaakubadde Mukama yandiba nga yabayita eri ekigendererwa ekikulu mu buweereza bwe, obuvunaanyizibwa bwabwe obusookerwako kaakano kwe kuba abajulirwa eri bannaabwe abatakkiriza. Kya lwatu, Mukama ayinza okuleeta oyo atakkiriza gy’ali, wadde nga ekyo si kya bulijjo, era bombi ne balyoka bayiga okubuuka. Akyayinza okukozesa abantu ng’abo ne bwe munnaabwe asigala nga teyeewaddeyo, naye ‘okubuuka’ kukomeddwa nnyo, era ekyasalibwawo tekiyinza kukyusibwa.

Kyokka ebirala ebyasalibwawo biyinza okukyusibwa, era biteekwa okukyusibwa, omuntu bw’aba ayagala okubuuka ng’empungu. Bangi babeera mu mabanja, ekikontana ddala n’ekigambo kya Katonda, nga tebategeera nti kaakano baweereza Mamona, katonda omugwira! Nneewuunya nnyo bwe ndaba abakulembeze b’Abakristaayo bangi n’amakanisa nga beesiba mu mabanja amazito, era bwe balemererwa okutuukiriza ebyo abababanja bye babasaba, ne gabaleetera obuddu Mukama bwe yali tabagendereddemu. Mukama tasobola kubata mu bukulu mu buweereza bwe nga bakyali mu kabi k’okusabibwa abababanja.

Bangi balina obutasonyiwa mu mitima gyabwe eri abalala, bwe batyo ne bawa Setaani ebbanga, ate abalala bangi n’okusingawo beetisse ebyo ebibanyiiza n’endowooza embi ku balala. Ebyo byonna bo bennyini bye baasalawo, wadde nga baagala kunenya balala. Omuntu bw’akwonoona, Mukama akusuubizza ekisa ekikumala okugumira obubi obwo n’okusonyiwa.

Omuntu bw’akunyiiza olw’ebikolwa bye, enneeyisa ye, oba ebigambo bye, oyinza okusalawo obutakkiriza nkima eyo kutuula ku bibegabega byo!

Bwe kisigalawo, okunyiiga okwo kuba kukyo! Endowooza embi ze ndowooza ezitali nnungi ze tulina ku balala, ezitera okuva mu butamanya. Jjukira, tolimanya munno bw’awulira okutuusa lw’otambulira mu ngatto ze mayiro ezimu!

Mukama akyayinza okukozesa abantu bano bonna mu buweereza naye ‘okubuuka’ kukomeddwa.

“Twambulengamu buli ekizitowa, awamu n’ekibi ekitwesibako amangu, tuddukenga n’okugumiikiriza embiro ez’empaka ezatutegekerwa.”

3. Tetutegeeranga nti tusaanidde okuba nga tubuuka!

Tumatidde nnyo n’obulamu bwaffe obw’Ekikristaayo obwa bulijjo ne tutabuuzangako oba nga waliwo ekisingawo. Tumatidde okuliisibwa buli Ssande obubaka obw’oku katuuti, nga bwongerwako ennyimba ‘ez’okusinza’ ennungi ku leediyo y’emmotoka yaffe n’ekitabo ekisanyusa eky’Omukristaayo ow’ettutumu asembyeyo. Mazima kino si kya bulijjo - kiri wansi w’obulamu obw’obujjuvu Mukama bwe yatugendereramu!

Obukristaayo obunafu, obw’okwagala eby’ensi obw’ensi ey’ebugwanjuba obungi butumazeemu okuwulira, ne tutasobola kukyawulira awasa omugole waffe ng’agamba nti, Golokoka, Owoomukwano, omulungi wange, ojje tugende. Eddoboozi lye lifuuse eddoboozi ly’omugwira era omugole yeerabidde obuwoomi bwalyo. Ayagadde nnyo ensi eno, era ebyayo eby’okweraliikirira n’obucaafu bwayo bimuzitoowerezza.

Omuntu bw’anoonya okuwulira eddoboozi lya Mukama, okumusemberera, ayitibwa ‘omuntu ow’ebyama’ mu ngeri ey’okusekerera (nga nze bwe nnayitibwa omulundi gumu omusumba omukulu!) Tetukyafaayo era tetukyasuubira kuwulira ddoboozi ly’Omusumba.

Amakanisa gaffe mangi gafuuse ebifo gye tugenda tulyoke tuwulire bulungi, mu kifo ky’okuba ebifo eby’okusinziramu Katonda n’okuyigiramu ebyo by’atwetaagisa mu bulamu bwaffe. Tetwagala kuwulira ddoboozi lye si kulwa nga lireeta okulumirizibwa. Buli omuntu lw’ambuulira ekkanisa ‘ennene’ gy’asinziza, ngezaako okumanya, nga sinyiiza, ky’ategeeza nti ‘ennene.’ Emirundi mingi, bategeeza nti omuwendo gw’abantu gulinnye, Yesu agulumizibwa, emikono giri waggulu mu bbanga, ennyimba za mbiro, era okubuulira tekusukka ddakiika amakumi abiri mu ttaano, ku mulamwa ogutasoomooza! Twagala kuba mu kkanisa erinnya waggulu! Nneewuunya nti Evan Roberts, ekikozesebwa kya Katonda mu kuzuukuka kw’eddiini okunene okw’e Wales okwa 1904, yayiga okubuuka ng’empungu ng’asaba nti, “Mukama, nkutamya, nkutamya n’okusingawo!”

Ate era ndaba ng’amakanisa gaffe mangi ‘amanene’ gali bwe gatyo olw’obusikiriza bw’omukulembeze, so si lw’ebirabo by’Omwoyo Omutukuvu. Omukulembeze oyo yandisobodde bw’atyo n’okuzimba obwakabaka bwa bizinensi, nga bw’asobodde okuzimba obwakabaka bwe obw’ekkanisa ye ku lulwe. Ayize obukodyo bwonna obw’ensi ya bizinensi mu kufuga abo abamukolera, era atadde ‘enteekateeka’ ennywevu ey’obuyinza n’obuvunaanyizibwa. Mu ngeri y’emu, ku ludda olulala, amakanisa gaffe mangi amatono gasigala matono olw’obutaba na bukuumi n’okufuga okw’omukulembeze waago.

Tonsindika nnyo! Nsanyufu okuwummulira wano mu kiswa kyange!

4. Ebiwaawaatiro byaffe byasalibwako tuleme kubuuka waggulu nnyo!

Abakulembeze baffe bangi tebategeeranga buvunaanyizibwa bwabwe okuyigiriza abantu baabwe okubuuka. Mu kifo ky’ekyo, amakanisa mangi n’ebibiina ebikolera awamu n’ekkanisa biddukanyizibwa mu ngeri efaanana n’enkola z’ensi, ng’enzimba y’ekitongole eri nga piramidi, obuyinza nga buva waggulu ne bukka wansi, era ekigambo ekikulu nga kwe kufuga. Yesu yagamba nti, “Mu mmwe tekisaanira kuba bwe kityo!” Nga omusumba, nsoomoozebwa nnyo nti omulimu gwange kwe “kutendeka abantu ba Katonda olw’omulimu ogw’obuweereza.” kwe kugamba; okubayigiriza okubuuka! Nayitibwa okufuula abantu abayigirizwa, so si kuzimba biswa binene! - era abayigirizwa basaanidde okubuuka nga Katonda bwe yabagendereramu.

Empungu tewummula okutuusa lw’eraba abaana baayo nga basituka okutumbiira waggulu w’ennyonyi endala zonna mu bbanga eggazi ery’eggulu. Singa abasumba babadde n’okwegomba kuno - okuliisa, okuyigiriza n’okuta abantu baabwe buli omu asobole okutuuka ku kigendererwa kye ekisinga obukulu mu Kristo. Mu kifo ky’ekyo, emirundi mingi tubalaba nga basala ebiwaawaatiro by’abantu baabwe baleme kutaataaganya bibudabuda by’ekkanisa ‘yaabwe’.

Kale ekkanisa eyo y’ani?

Nnali mu maka g’omusumba mu Australia, eyantuuza nga yayise mikwano gye egiwerako okujja akawungeezi okussa ekimu n’omugenyi we ow’e Canada. Yannanjula mu bufunze, n’ansaba ngabane n’abagenyi be kyonna Mukama kye yandibadde atadde ku mutima gwange. Nnatandika nga ngaziya ebyo bye yayogedde ng’annanjula. “Ndi musumba, wadde nga kaakano sirina kkanisa gye nkulembera, naye ndi musumba okusinziira ku Abaefeso 4:11, nga mmanyi okuyitibwa kwange n’obuweereza Mukama bwe yanteekera mu maaso.” Amangwago omukazi ow’emyaka egy’omu makkati eyaliwo n’agamba, mu ddoboozi ery’amaanyi eryawulikika bonna, nti “Ndowooza nate tugenda kusalibwako biwaawaatiro!” Nnasobola kulowooza kwokka nti okumanya kwe okw’abasumba kwali nti bulijjo baamuziyiza mu ekyo kye yali alowooza nti kwe kuyitibwa kwa Katonda ku bulamu bwe.

Nsanyuka okugamba nti, akawungeezi we kaggweera, nze naye twali ‘mikwano egisinga!’ Yayogera n’“Amen” ey’amaanyi bwe nnamaliriza.

Nteekwa okwongerako nti mu lukuŋŋaana olwo lwe lumu nnasisinkana omu ku Bakristaayo abasinga okunyiiza, “omukuumi ku bbugwe” eyeetikka ekifo ekyo ku bubwe, omulimu gwe mu bulamu nga kwe kuvumirira buli kintu omusumba oba omugenyi ky’ayinza okwogera, ekiyinza okutwalibwa nga kitegeeza ekintu eky’akabi (okusinziira ku mukuumi) eri abatukuvu, - nga kitera okuba ekintu ayogera ky’ataagenderera n’akatono. Omusumba omulungi ddala yandyetaaze okusala ebiwaawaatiro ebyo!

Tulina abavubuka bangi mu makanisa gaffe abatannakwatibwa ndwadde ya bugayaavu etera okubeera mu bakadde, era abalina ebirooto n’ebirowoozo eby’okuweereza Mukama.

“Lwaki tetutandika kaduuka ka kaawa? Abavubuka bayinza okukulembera okusinza Ssande emu? Tuyinza okukola olukuŋŋaana olw’ebweru? Njagala kugenda ku lugendo lw’obuminsani ne Youth With A Mission oba Campus Crusade. Tuyinza okutegekera abaana ab’oku luguudo, ab’enviiri eza langi n’empeta mu nnyindo, ekijjulo ky’ennyama eyokeddwa? Tuyinza okukola ekibiina ky’abayimbi ab’abavubuka, bonna nga bambadde ssaati za rugby n’empale za jiini?” Twagala nnyo obunyiikivu bwabwe naye twanguwa okubamalamu amaanyi n’ensonga ekikumi mu emu.

Tetwagala ‘lyato lyaffe kunyeenyezebwa.’ Nga bwe kiri, ekkanisa yaffe ya kitiibwa, era buli kimu ‘tukifuga.’ Ddala tetwetaaga pulogulaamu ndala, naddala ezo ensi z’eyinza okulaba, nga ezo ezoogeddwako waggulu.

Nga bwe kiri, gwe mulimu gw’omusumba okumanya pulogulaamu Katonda z’ayagala mu kkanisa ye, si bwe kiri? Si bwe kiri???

Endowooza zange ze njogeddeko waggulu bwe ziba nga za mazima, kale tekyewuunyisa nti waliwo abakkiriza bangi abatakyali mu kussa kimu okulungi n’ekkanisa ey’omu kitundu kyabwe olw’okuggwaamu essuubi, okwennyamira, n’ebiwundu.

Omugugu oguli ku mutima gwange gwa kkanisa erumwa, naddala abasumba n’abaminsani ‘abali mu maaso mu lutalo’ ababonaabona olw’obubi n’ebiwundu bye baakolwa, era emirundi mingi, eky’ennaku, nga bikolebwa abalala ab’omu Mubiri gwa Kristo. Kyokka, mu ntambula zange, nsanga abakkiriza bangi n’okusingawo abaggwaamu essuubi, abaweereza b’ekkanisa n’abakkiriza aba bulijjo, abafiiriddwa essanyu lyabwe n’ekigendererwa mu kuweereza Mukama. Bangi baggweeredde ddala nga beetisse obuweereza Katonda bwe yali tabagendereddemu kwetikka.