Essuula 5 · eddakiika 45 ez’okusoma · eddakiika 58 ez’okuwuliriza
Ekitundu 25
25. Omwaka ogwaddako, omuwendo gw’abo abaali bakkiriza nti baalokolebwa mu kibi nga gukyeyongera, ne ndaba nga kyetaagisa okufulumya, okusinga ku lwabwe, “Ebirowoozo Ebirala ku Kutuukirira okw’Ekikristaayo:”—
“EKIBUUZO 1. ‘Kristo ye nkomerero y’amateeka olw’obutuukirivu eri buli akkiriza’ atya? (Abaruumi 10:4.)
“OKUDDAMU. Okusobola okutegeera kino, oteekwa okutegeera amateeka ki agoogerwako wano; era kino, nga bwe ntegeera, (1.) Ge mateeka ga Musa, enteekateeka yonna eya Musa; Pawulo Omutukuvu gy’ayogerako obutayosa ng’ekintu kimu, newakubadde nga erimu ebitundu bisatu, eby’obufuzi, eby’empisa, n’eby’emikolo. (2.) Etteeka lya Adamu, eryo eryaweebwa Adamu ng’akyali mu butaliiko musango, eriyitibwa mu butuufu ’etteeka ly’ebikolwa.’ Lino mu bukulu bwalyo lye limu n’etteeka lya bamalayika, kubanga lya wamu eri bamalayika n’abantu. Lyetaaganga omuntu okukozesa, olw’ekitiibwa kya Katonda, amaanyi gonna ge yatondebwa nago. Kale, yatondebwa nga talina bunafu bwonna, oba mu kutegeera kwe oba mu kwagala kwe. Omubiri gwe mu kiseera ekyo tegwali muguwa gusiba birowoozo; tegwamulemesanga kutegeera bintu byonna mu lwatu, okubisalirawo mu butuufu, n’okukubaganya ebirowoozo mu ngeri entuufu, bwe yakubaganyanga ebirowoozo n’akatono. Ŋŋamba nti, bwe yakubaganyanga ebirowoozo; kubanga oboolyawo teyakikolanga. Oboolyawo teyali na bwetaavu bwa kukubaganya birowoozo, okutuusa omubiri gwe oguvunda lwe gwanyigiriza ebirowoozo, ne gwonoona amaanyi gaabyo ag’obutonde. Oboolyawo, okutuusa olwo, ebirowoozo byalabanga buli mazima agaabyolekeranga butereevu ng’eriiso bwe liraba kaakano omusana.
“N’olwekyo, etteeka lino, nga lyenkana amaanyi ge ag’olubereberye, lyetaaganga okulowooza bulijjo, okwogera bulijjo, n’okukola bulijjo ekituufu ddala, mu buli nsonga yonna. Yali asobola bulungi okukikola: Era Katonda teyandiremereddwa kwetaaga buweereza bwe yali asobola okuwaayo.
“Naye Adamu n’agwa; omubiri gwe ogutaavunda ne gufuuka oguvunda; era okuva olwo, guba muguwa gusiba emmeeme, era gulemesa emirimu gyayo. N’olwekyo, mu kiseera kino, tewali mwana wa muntu ayinza buli kiseera kutegeera mu lwatu, oba okusalawo mu butuufu. Era okusalawo oba okutegeera bwe kuba nga kukyamu, tekisoboka kukubaganya birowoozo mu butuufu. N’olwekyo, kiba kya butonde eri omuntu okukola ensobi nga bwe kiri okussa omukka; era tayinza kubeera mulamu awatali kimu okusinga bw’ayinza awatali kirala: N’olwekyo, tewali muntu ayinza kutuukiriza buweereza etteeka lya Adamu bwe lyetaaga.
“Era tewali muntu alagirwa kubutuukiriza; Katonda tabwetaaga ku muntu yenna: Kubanga Kristo ye nkomerero y’etteeka lya Adamu, awamu n’amateeka ga Musa. Olw’okufa kwe, akomezza byombi; aggyeewo byombi, ku bikwata ku muntu; era obuvunaanyizibwa obw’okukwata ekimu oba ekirala buweddewo. So tewali muntu mulamu alagirwa kukwata tteeka lya Adamu okusinga amateeka ga Musa. [Ntegeeza nti, si kakwakkulizo ka bulokozi obwa kaakano oba obw’omu maaso.]
“Mu kifo ky’eryo, Kristo ateekeddewo eddala, kwe kugamba, etteeka ly’okukkiriza. Si buli akola, wabula buli akkiriza, kaakano y’aweebwa obutuukirivu, mu makulu amajjuvu ag’ekigambo; kwe kugamba, aweebwa obutuukirivu, atukuzibwa, era agulumizibwa.
“Ek. 2. Kale twafa eri amateeka?
“Ok. ‘Twafa eri amateeka, olw’omubiri gwa Kristo’ ogwaweebwayo ku lwaffe; (Abaruumi 7:4) eri etteeka lya Adamu awamu n’amateeka ga Musa. Twasumululwa ddala okuva mu go olw’okufa kwe; amateeka ago nga gaafa wamu naye.
“Ek. 3. Kale, tuba tutya ‘abatali awatali tteeka eri Katonda, naye nga tuli wansi w’etteeka eri Kristo?’ (1 Abakkolinso 9:21.)
“Ok. Tetuli wansi w’etteeka eryo; naye tekiddirira nti tetulina tteeka lyonna: Kubanga Katonda ateekeddewo etteeka eddala mu kifo kyalyo, lye tteeka ly’okukkiriza: Era ffenna tuli wansi w’etteeka lino eri Katonda n’eri Kristo; Omutonzi waffe n’Omununuzi waffe bombi beetaaga tulikwate.
“Ek. 4. Okwagala kwe kutuukiriza etteeka lino?
“Ok. Awatali kubuusabuusa kwe kuli. Etteeka lyonna lye tulimu kaakano, lituukirizibwa okwagala. (Abaruumi 13:9, 10.) Okukkiriza okukola oba okusitulwa okwagala kwe kwokka Katonda kw’ayagala ku muntu kaakano. Ateekeddewo (si mazima ga mutima, wabula) okwagala, mu kifo ky’okutuukirira kwa bamalayika.
“Ek. 5. ‘Okwagala kwe kigendererwa ky’ekiragiro’ kutya? (1 Timoseewo 1:5.)
“Ok. Kye kigendererwa kya buli kiragiro kya Katonda. Kye kifo ekigendererwa enteekateeka yonna ey’Ekikristaayo era na buli kitundu kyayo. Omusingi kwe kukkiriza, okulongoosa omutima; ekigendererwa kwe kwagala, okukuuma omwoyo omulungi.
“Ek. 6. Kwagala ki kuno?
“Ok. Okwagala Mukama Katonda waffe n’omutima gwaffe gwonna, n’amagezi, n’emmeeme, n’amaanyi; n’okwagala muliraanwa waffe, buli muntu, nga ffe bwe tweyagala, ng’emmeeme zaffe ffe.
“Ek. 7. Okwagala kuno kulina bibala ki oba ngeri ki?
“Ok. Pawulo Omutukuvu atutegeeza mu bujjuvu, okwagala kugumiikiriza. Kugumira obunafu bwonna obw’abaana ba Katonda, obubi bwonna obw’abaana b’ensi; era si okumala akaseera katono kokka, wabula ebbanga lyonna Katonda ly’asiima. Mu byonna, kulaba omukono gwa Katonda, era kugugondera n’omutima gumu. Mu kiseera kye kimu, kwa kisa. Mu byonna, era oluvannyuma lwa byonna, kugumiikiriza, kugonvu, kukkakkamu, kwa kisa, kwa mutima mulungi. ‘Okwagala tekulina buggya,’ kugoba buli kika na buli ddaala ly’obuggya mu mutima: ‘okwagala tekukola mu kwanguyiriza,’ mu ngeri ey’obukambwe, ey’obukakanyavu, wadde okusala omusango gwonna mu kwanguyiriza oba n’obukambwe: ‘Tekweyisa mu ngeri etasaana,’ tekuba kwa bujeemu, tekukola ekitakwatagana na mpisa yaakwo: ‘Tekunoonya byakwo,’ okuwummula, essanyu, ekitiibwa, oba amagoba: ‘Tekunyiiga,’ kugoba obusungu bwonna mu mutima: ‘Tekusiba kibi ku mwoyo,’ kugoba obuggya bwonna, okuteebereza, n’okwanguwa okukkiriza ekibi: ‘Tekusanyukira bitali bya butuukirivu,’ weewaawo, kukaaba olw’ekibi oba obusirusiru bw’abalabe baakwo abasinga obukaawu: ‘Wabula kusanyukira mazima,’ mu butukuvu ne mu ssanyu lya buli mwana w’omuntu. ‘Okwagala kubikka byonna,’ tekwogera bubi ku muntu yenna, ‘kukkiriza byonna’ ebiyinza okuyamba erinnya ly’omulala. ‘Kusuubira byonna,’ buli ekiyinza okukendeeza ku bisobyo ebitayinza kwegaanibwa; era ‘kugumiikiriza byonna’ Katonda by’ayinza okukkiriza, oba abantu ne baddayimooni bye bayinza okuleeta. Lino lye ‘tteeka lya Kristo, etteeka erituukiridde, etteeka ery’eddembe.’
“Era enjawulo eno wakati w’‘etteeka ly’okukkiriza’ (oba ery’okwagala) n’‘etteeka ly’ebikolwa,’ si njawulo ya kalimbwe wadde ‘etali ya mugaso. Ya lwatu, nnyangu, era etegeerekeka eri omuntu yenna ow’amagezi aga bulijjo. Era yeetaagisa ddala, okuziyiza okubuusabuusa n’okutya lukumi, ne mu abo ‘abatambulira mu kwagala.’
“Ek. 8. Naye ‘ffenna tetusobya mu ngeri nnyingi,’ weewaawo, n’abasinga obulungi mu ffe, ne ku tteeka lino?
“Ok. Mu makulu agamu tetusobya, nga empisa zaffe zonna, n’ebirowoozo, n’ebigambo, n’emirimu, biva mu kwagala. Naye mu makulu amalala tusobya, era tujja kusobya, oba kitono oba kingi, ebbanga lyonna lye tunaamala mu mubiri. Kubanga okwagala wadde ‘okufukibwako amafuta okuva eri Omutukuvu’ tebitufuula batasobya: N’olwekyo, olw’obunafu bw’okutegeera obutayinza kwewalika, tetuyinza butakola nsobi mu bintu bingi. Era ensobi zino emirundi mingi zijja kuleeta ekintu ekikyamu, mu mpisa yaffe, ne mu bigambo, ne mu bikolwa. Olw’okukola ensobi ku mpisa ye, tuyinza okwagala omuntu ekitono okusinga bw’asaanira ddala. Era olw’ensobi y’emu tuleetebwa awatali kwewalika okwogera oba okukola, ku bikwata ku muntu oyo, mu ngeri ekontana n’etteeka lino, mu kimu oba ekirala ku byokulabirako ebyogeddwako.
“Ek. 9. Kale tetwetaaga Kristo, ne ku lw’ensonga eno?
“Ok. Abantu abasinga obutukuvu bakyetaaga Kristo, nga Nnabbi waabwe, nga ‘omusana gw’ensi.’ Kubanga tabawa musana, okuggyako okuva ku kaseera okudda ku kaseera: Akaseera k’aguggyirako, byonna biba kizikiza. Bakyetaaga Kristo nga Kabaka waabwe; kubanga Katonda tabawa butukuvu bwa kutereka. Naye okuggyako nga bafuna obuyambi buli kaseera, tewandisigaddewo kirala wabula obutali butukuvu. Bakyetaaga Kristo nga Kabona waabwe, okutangirira ebintu byabwe ebitukuvu. Ne obutukuvu obutuukiridde busiimibwa Katonda ku bwa Yesu Kristo kyokka.
’ Ek. 10. Kale, abantu abasinga obulungi tebayinza kwetwalira kwatula kw’Omujulizi eyali afa: ‘Mu nze nzekka siri kirala wabula ekibi, ekizikiza, ggeyeena; naye ggwe musana gwange, butukuvu bwange, ggulu lyange?’
“Ok. Si bwe kiri ddala. Naye abantu abasinga obulungi bayinza okugamba nti, ‘Ggwe musana gwange, butukuvu bwange, ggulu lyange. Olw’okwegatta kwange naawe, nzijudde omusana, obutukuvu, n’essanyu. Naye singa nnalekebwa nzekka, sandibadde kirala wabula ekibi, ekizikiza, ggeyeena.’
“Naye ka tweyongereyo: Abantu abasinga obulungi beetaaga Kristo nga Kabona waabwe, Okutangirira kwabwe, Omuwolereza waabwe eri Kitaffe; si kubanga okugenda mu maaso kwa buli mukisa gwabwe kwesigamye ku kufa kwe n’okwegayirira kwe kwokka, wabula olw’obutatuuka ku tteeka ly’okwagala. Kubanga buli muntu omulamu tatuukako. Mmwe abawulira okwagala kwokka, mwegeraageranye n’ennyinyonnyola eyo eyogeddwako. Mwepime ku minzaani eno, mulabe oba temubulako mu nsonga nnyingi.
“Ek. 11. Naye bino byonna bwe biba nga bikwatagana n’okutuukirira okw’Ekikristaayo, okutuukirira okwo si kuwonyezebwa kibi kyonna; kubanga ekibi kwe kumenya amateeka:’ Era abatuukiridde bamenya etteeka lyennyini lye balimu. Ate era, beetaaga okutangirira kwa Kristo; era Ye kutangirira kwa kibi kyokka. Kale, ekigambo okutuukirira okutaliimu kibi, kisaana?
“Ok. Tekisaanira kuwakanirwako. Naye mwetegereze mu makulu ki abantu aboogerwako mwe beetaagira okutangirira kwa Kristo. Tebamwetaaga kubatabaganya nate ne Katonda; kubanga baatabaganyizibwa. Tebamwetaaga kuzzaawo kusiimibwa Katonda, wabula okukuwangaaza. Tabafunira kusonyiyibwa buggya, wabula ‘abeera mulamu ennaku zonna okubawolereza;’ era ‘olw’ekiweebwayo ekimu yatuukiriza emirembe gyonna abo abatukuzibwa.’ (Abaebbulaniya 10:14.)
“Olw’obutalowooza bulungi ku kino, abamu beegaana nti beetaaga okutangirira kwa Kristo. Ddala, batono nnyo; sijjukira nti nnali nsanze bataano ku bo mu England. Ku bibiri, nnandisoose okuleka okutuukirira; naye tetwetaaga kuleka kimu wadde ekirala. Okutuukirira kwe nkwata, ‘Okwagala okusanyuka ennaku zonna, okusaba obutayosa, n’okwebaza mu buli kintu,’ kukwatagana bulungi nakwo; omuntu yenna bw’aba akwata okutuukirira okutakwatagana nakwo, akyetegereze.
“Ek. 12. Kale okutuukirira okw’Ekikristaayo kutegeeza ekisingawo ku mazima ag’omutima?
“Ok. Nedda, bw’oba otegeeza mu kigambo ekyo, okwagala okujjuza omutima, okugoba amalala, obusungu, okwegomba, okwekkiririzaamu; okusanyuka ennaku zonna, okusaba obutayosa, n’okwebaza mu buli kintu. Naye mbuusabuusa, batono abakozesa ‘amazima ag’omutima’ mu makulu gano. N’olwekyo, ndowooza ekigambo eky’edda kye kisinga obulungi.
“Omuntu ayinza okuba ow’amazima mu mutima ng’alina empisa ze zonna ez’obutonde, amalala, obusungu, okwegomba okubi, okwekkiririzaamu. Naye tatuukiridde okutuusa omutima gwe lwe gunaazibwako bino, n’obuvundu bwagwo obulala bwonna.
“Okwongera okutangaaza ensonga eno katono: Mmanyi bangi abaagala Katonda n’omutima gwabwe gwonna. Ye kyegombebwa kyabwe kimu, essanyu lyabwe limu, era basanyuka mu ye obutayosa. Baagala muliraanwa waabwe nga bwe beeyagala. Bawulira okwegomba okwa mazima, okw’amaanyi, okutakyuka olw’essanyu lya buli muntu, omulungi oba omubi, mukwano oba omulabe, nga bwe bakwegomba ku lwabwe. Basanyuka ennaku zonna, basaba obutayosa, era beebaza mu buli kintu. Emmeeme zaabwe obutayosa zikulukuta okudda waggulu eri Katonda, mu ssanyu ettukuvu, mu kusaba, ne mu kutendereza. Kino kintu kya ddala ekiriwo; era kino kye bayitamu eky’olwatu, ekituufu, eky’Ebyawandiikibwa.
“Naye n’emmeeme zino zibeera mu mubiri ogwamenyekamenyeka, era zinyigirizibwa nnyo gwo, n’okuba nti tezisobola bulijjo kwekozesa nga bwe zandyagadde, mu kulowooza, okwogera, n’okukola ekituufu ddala. Olw’obutaba na bitundu bya mubiri ebisingako obulungi, oluusi ziteekwa okulowooza, okwogera, oba okukola ekikyamu; si ddala olw’obulema bw’okwagala, wabula olw’obulema bw’okumanya. Era nga bwe kiri bwe kityo, newakubadde nga waliwo obulema obwo, n’ebibuvaamu, batuukiriza etteeka ly’okwagala.
“Naye nga, ne mu mbeera eno, bwe wataba kukwatagana kujjuvu na tteeka erituukiridde, bwe batyo abasinga okutuukirira, olw’ensonga eno yennyini, beetaaga omusaayi ogw’okutangirira, era bayinza mu butuufu ku lwabwe bennyini, awamu ne ku lwa baganda baabwe, okugamba nti, ‘Tusonyiwe ebyonoono byaffe.’
“Ek. 13. Naye Kristo bw’aba nga yakomya etteeka eryo, kale okutangirira kwetaagisa ki olw’okulimenya?
“Ok. Mwetegereze mu makulu ki mwe yalikomezaawo, era ekizibu kibula. Singa tekwali kulungi kwa kufa kwe okw’olubeerera, n’okutwegayiririra kwe obutayosa, etteeka eryo lyandituvunaanye n’okutuusa kaakano. N’olwekyo, ebyo tukyabyetaaga olwa buli kulimenya.
“Ek. 14. Naye omuntu eyalokolebwa mu kibi ayinza okukemebwa?
“Ok. Weewaawo; kubanga Kristo yakemebwa.
“Ek. 15. Kyokka, ky’oyita okukemebwa, nze nkiyita obuvundu bw’omutima gwange. Era onoobyawula otya?
“Ok. Mu mbeera ezimu tekisoboka kubyawula, awatali bujulirwa butereevu obw’Omwoyo. Naye okutwaliza awamu omuntu ayinza okubyawula bw’ati:—
“Omuntu antendereza. Wano waliwo okukemebwa okw’amalala. Naye amangu ago emmeeme yange etoowazibwa mu maaso ga Katonda. Era siwulira malala; kino nkikakasa, nga bwe nkakasa nti amalala si bwetoowaze.
“Omuntu ankuba. Wano waliwo okukemebwa okw’obusungu. Naye omutima gwange gubooga okwagala. Era siwulira busungu n’akatono; kino nsobola okukikakasa, nga bwe nkakasa nti okwagala n’obusungu si kimu.
“Omukazi ansendasenda. Wano waliwo okukemebwa okw’okwegomba okubi. Naye mu kaseera ako nzirayo emabega. Era siwulira kwegomba wadde obukaba n’akatono; kino nsobola okukikakasa, nga bwe nkakasa nti omukono gwange gunnyogovu oba gwokya.
“Bwe kiri bwe kityo, bwe nkemebwa ekintu ekiriwo; era kiri bwe kityo ddala, bwe; kiba nga tekiriiwo, Setaani n’anzijukiza okutenderezebwa, okusobya kwe bankoze, oba omukazi. Mu kaseera ako emmeeme egoba okukemebwa, era esigala ng’ejjudde okwagala okulongoofu.
“Era enjawulo yeeyongera okweyoleka, bwe ngeraageranya embeera yange eya kaakano n’eyo eyayita, mwe nnawuliranga okukemebwa n’obuvundu nabwo.
“Ek. 16. Naye omanya otya, nti otukuziddwa, nti olokoleddwa mu buvundu bwe wazaalibwa nabwo?
“Ok. Siyinza kukimanya mu ngeri ndala okuggyako nga bwe mmanya nti naweebwa obutuukirivu. ‘Mu kino mwe tumanyira nti tuli ba Katonda,’ mu makulu gombi, ‘olw’Omwoyo gw’atuwadde.’
“Tukimanya olw’obujulirwa n’olw’ebibala by’Omwoyo. Era, Ekisooka, olw’obujulirwa. Nga, bwe twaweebwa obutuukirivu, Omwoyo bwe yategeeza n’omwoyo gwaffe, nti ebibi byaffe byasonyiyibwa; bw’atyo, bwe twatukuzibwa, n’ategeeza, nti byaggibwawo. Ddala, obujulirwa bw’okutukuzibwa tebutera kweyoleka bulijjo mu kusooka; (nga n’obw’okuweebwa obutuukirivu bwe butali;) era oluvannyuma tebuba bumu bulijjo, wabula, ng’obw’okuweebwa obutuukirivu, oluusi bwa maanyi era oluusi bunafu. Weewaawo, era oluusi buggibwawo. Naye, okutwaliza awamu, obujulirwa bw’Omwoyo obw’oluvannyuma bweyolefu era bunywevu nga obwasooka.
“Ek. 17. Naye bwetaavu ki obuliwo obw’obujulirwa obwo, kubanga okutukuzibwa nkyukakyuka ya ddala, so si ya mbeera yokka, ng’okuweebwa obutuukirivu?
“Ok. Naye okuzaalibwa omulundi ogwokubiri nkyukakyuka ya mbeera yokka? Kino si nkyukakyuka ya ddala? N’olwekyo, bwe tuba nga tetwetaaga bujulirwa bwa kutukuzibwa kwaffe, kubanga nkyukakyuka ya ddala, olw’ensonga y’emu tetwandibwetaaze, nti twazaalibwa Katonda oba nti tuli baana ba Katonda.
“Ek. 18. Naye okutukuzibwa tekwaka n’omusana gwakwo kwokka?
“Ok. Era n’okuzaalibwa omulundi ogwokubiri tekwaka bwe kutyo? Oluusi kwaka; era bwe kutyo n’okutukuzibwa; ebiseera ebirala tekwaka. Mu ssaawa ey’okukemebwa Setaani abikka ebire ku mulimu gwa Katonda, era asiga okubuusabuusa n’okukubaganya ebirowoozo okw’engeri nnyingi, naddala mu abo abalina okutegeera okunafu ennyo oba okw’amaanyi ennyo. Mu biseera ng’ebyo obujulirwa obwo bwetaagisa ddala; awatali bwo omulimu gw’okutukuzibwa teguyinza kulabika kyokka, wabula teguyinza kweyongera kubaawo. Singa tekwali kino, emmeeme teyandisobodde mu kiseera ekyo kubeera mu kwagala kwa Katonda; n’okusingawo teyandisobodde kusanyuka ennaku zonna, n’okwebaza mu buli kintu. Mu mbeera zino, n’olwekyo, obujulirwa obutereevu nti tutukuziddwa bwetaagisa okusingira ddala.
“‘Naye sirina bujulirwa nti nnalokolebwa mu kibi. Naye era sikibuusabuusa.’ Kirungi nnyo: Ebbanga lyonna ly’obeera nga tobuusabuusa, kimala; bw’onoobuusabuusa, olyetaaga obujulirwa obwo.
“Ek. 19. Naye kyawandiikibwa ki ekyogera ku kintu ng’ekyo, oba ekiwa ensonga yonna ey’okukisuubira?
“Ok. Ekyawandiikibwa kino, ‘Tetwafuna mwoyo wa ku nsi, wabula Omwoyo eyava eri Katonda, tulyoke tumanye ebintu Katonda bye yatuwa obuwa.’ (1 Abakkolinso 2:12.)
“Kale mazima okutukuzibwa kye kimu ku ‘bintu Katonda bye yatuwa obuwa.’ Era tewali nsonga yonna eyinza okuweebwa lwaki kino kyandiggiddwako, Omutume bw’agamba nti, ‘Twafuna Omwoyo’ olw’ekigendererwa kino kyennyini, ‘tulyoke tumanye ebintu’ bwe bityo ‘Katonda bye yatuwa obuwa.’
“Ekintu kye kimu tekitegeezebwa mu kyawandiikibwa ekyo ekimanyiddwa ennyo, ‘Omwoyo yennyini akakasiza wamu n’omwoyo waffe nga bwe tuli abaana ba Katonda?’ (Abaruumi 8:16.) Kino akijulira abo bokka abali abaana ba Katonda mu makulu agasembayo wansi? Nedda, naye n’abo abali bwe batyo mu makulu agasingayo waggulu. Era tajulira, nti bali bwe batyo mu makulu agasingayo waggulu? Nsonga ki gye tulina ey’okukibuusabuusa?
“Kiki, singa omuntu agamba, (nga ddala bangi bwe bakola,) nti obujulirwa buno bwa kibiina ky’Abakristaayo ekisingayo waggulu kyokka? Tewandizzeemu nti, ’Omutume tassaawo kkomo lyonna; n’olwekyo awatali kubuusabuusa bwa baana ba Katonda bonna?’ Era okuddamu okwo kwe kumu tekwandinywedde, omuntu yenna bw’agamba nti, bwa kibiina ekisembayo wansi kyokka?
“Lowooza era ku 1 Yokaana 5:19: ‘Tumanyi nga tuli ba Katonda.’ Tutya? ’Olw’Omwoyo gw’atuwadde.’ Weewaawo, ‘mu kino tumanya nti Ye abeera mu ffe. Era nsonga ki gye tulina, okuva mu Byawandiikibwa oba mu magezi, okuggyako obujulirwa, okusinga ebibala, eby’Omwoyo, nti si bye bigendereddwa wano? N’olwekyo mu kino era ‘tumanya nti tuli ba Katonda,’ ne mu makulu ki mwe tuli bwe tutyo; oba tuli baana bawere, abavubuka, oba bakitaabwe, tumanya mu ngeri y’emu.
“Si nti ŋŋamba nti abavubuka bonna, oba ne bakitaabwe, balina obujulirwa buno buli kaseera. Wayinza okubaawo ebiseera obujulirwa obutereevu nti baazaalibwa Katonda bwe batyo mwe bukoma; naye ebiseera ebyo bigenda bikendeera era nga bimpi nga bwe bakula mu Kristo; era abamu balina obujulirwa obw’okuweebwa obutuukirivu n’obw’okutukuzibwa kwabwe, awatali kukoma n’akatono; nga ndowooza nti bangi okusingawo bandibadde nabwo, singa batambula n’obwetoowaze era nga bali kumpi ne Katonda.
“Ek. 20. Abamu ku bo tebayinza kuba n’obujulirwa okuva eri Omwoyo, nti tebaliva ku Katonda ku nkomerero?
“Ok. Bayinza. Era okukakasa kuno, nti obulamu wadde okufa tebiribaawukanya naye, okuba nga tekuliimu kabi, kuyinza mu mbeera ezimu okuba okw’omugaso ennyo. N’olwekyo bano tetusaanidde kubanakuwaza n’akatono, wabula tubakubirize n’amaanyi ‘okunyweza obwesige bwe baatandika nabwo okutuusa ku nkomerero.’
“Ek. 21. Naye waliwo abalina obujulirwa okuva eri Omwoyo nti tebalyonoona n’akatono?
“Ok. Tetumanyi Katonda ky’ayinza okuwa abantu abamu ab’enjawulo; naye tetusanga mbeera yonna ey’awamu ennyonnyolwa mu Byawandiikibwa, omuntu gy’atayinza kuddayo kwonoona. Singa waliwo embeera yonna nga mu yo kino tekisoboka, yandibadde eyo ey’abo abatukuziddwa, ‘bakitaabwe mu Kristo, abasanyuka ennaku zonna, abasaba obutayosa, era abeebaza mu buli kintu;’ naye tekiri nti tekisoboka bano kuddayo. Abo abatukuziddwa, kyokka bayinza okugwa ne bazikirira. (Abaebbulaniya 10:29.) Ne bakitaabwe mu Kristo beetaaga okulabula okwo: ‘Temwagalanga nsi.’ (1 Yokaana 2:15.) Abo ‘abasanyuka, abasaba,’ era ‘abeebaza obutayosa,’ kyokka bayinza ‘okuzikiza Omwoyo.’ (1 Basessaloniika 5:16, &c. ) Weewaawo, n’abo ‘abaateekebwako akabonero okutuusa ku lunaku olw’okununulibwa,’ kyokka bayinza ’okunakuwaza Omwoyo Omutukuvu owa Katonda.’ (Abaefeso 4:30.)
“N’olwekyo, newakubadde nga Katonda ayinza okuwa abantu abamu ab’enjawulo obujulirwa ng’obwo, naye tebusaanidde kusuubirwa Bakristaayo okutwaliza awamu; kubanga tewali kyawandiikibwa kya kusinziirako kusuubira ng’okwo.
“Ek. 22. ‘Kibala ki eky’Omwoyo’ kye tuyinza ‘okumanyiramu nti tuli ba Katonda,’ ne mu makulu agasingayo waggulu?
“Ok. Olw’okwagala, essanyu, emirembe, ebibeerawo bulijjo; olw’okugumiikiriza okutakyuka, obugumiikiriza, okwewaayo; olw’obuteefu, obuwangula buli kinyiiza; olw’obulungi, obukkakkamu, obuwoomi, obugonvu bw’omwoyo; olw’obwesigwa, obwangu, amazima ag’okutya Katonda; olw’obuwombeefu, obukkakkamu, obwenkanya bw’omwoyo; olw’okwefuga, si mu mmere ne mu tulo kwokka, wabula mu bintu byonna eby’obutonde n’eby’omwoyo.
“Ek. 23. Naye kino kirimu kikulu ki? Bino byonna tetubirina bwe tuweebwa obutuukirivu?
“Ok. Kiki, okwewaayo ddala eri Katonda by’ayagala, awatali kutabula kwekkiririzaamu kwonna? obuteefu, awatali kukwatibwako busungu n’akatono, ne mu kaseera ddala lwe tunyiizibwa? okwagala Katonda, awatali kwagala kitonde ne katono, okuggyako mu Katonda era ku lwa Katonda, nga kugoba amalala gonna? okwagala abantu, nga kugoba obuggya bwonna, ensaalwa yonna, n’okusala omusango mu kwanguyiriza? obuwombeefu, nga bukuuma emmeeme yonna nga nkkakkamu awatali kukyuka? n’okwefuga mu bintu byonna? Weegaane nti tewali yali atuuse ku kino, bw’oba oyagala; naye togamba nti, bonna abaweebwa obutuukirivu bakituukako.
“Ek. 24. Naye abamu abaakaweebwa obutuukirivu bakituukako. Kale onoobagamba ki bano?
“Ok. Bwe baba nga ddala bakituukako, nja kugamba nti batukuziddwa; balokoleddwa mu kibi mu kaseera ako; era nti tebeetaaga n’akatono kufiirwa Katonda ky’abawadde, oba okuddamu okuwulira ekibi.
“Naye mazima kino kintu kya njawulo. Si bwe kiri ku abo abasinga obungi abaweebwa obutuukirivu: Bawulira mu bo bennyini, oba kitono oba kingi, amalala, obusungu, okwekkiririzaamu, omutima ogwettanira okuddirira. Era, okutuusa lwe babifiiriza mpolampola, tebafuuliddwa baggya mu bujjuvu mu kwagala.
“Ek. 25. Naye kino si bwe kiri ku bonna abaweebwa obutuukirivu? Tebafiira kibi mpolampola ne bakula mu kisa, okutuusa, mu kufa, oba oboolyawo nga wabulayo akaseera katono okufa kutuuke, Katonda lw’abatuukiriza mu kwagala?
“Ok. Nzikiriza nti bwe kiri ku basinga obungi, naye si ku bonna. Katonda emirundi mingi awa abantu ebbanga ddene okufuna omusana, okukula mu kisa, okukola n’okugumira by’ayagala, nga tebannaweebwa butuukirivu oba okutukuzibwa; naye tanywerera ku kino bulijjo; oluusi ‘ayanguyiriza omulimu gwe:’ akola omulimu gw’emyaka emingi mu wiiki ntono; oboolyawo mu wiiki emu, olunaku lumu, essaawa emu. Awa obutuukirivu oba atukuza abo abatakoze oba abatagumidde kintu kyonna, era abatafunye kiseera kya kukula mpolampola mu musana oba mu kisa. Era ‘tayinza kukozesa bibye nga bw’ayagala? Eriiso lyo libi, kubanga ye mulungi?’
“N’olwekyo, tekyetaagisa kugambibwa emirundi n’emirundi, n’okukakasibwa n’ebyawandiikibwa amakumi ana, nti abantu abasinga obungi batuukirizibwa mu kwagala ku nkomerero, nti waliwo omulimu gwa Katonda ogukolebwa mpolampola mu mmeeme, oba nti, okutwaliza awamu, wayitawo ebbanga ddene, n’emyaka emingi, ekibi nga tekinnazikirizibwa. Bino byonna tubimanyi: Naye tumanyi era, nti Katonda ayinza, omuntu bw’akkiriza, ‘okwanguyiriza omulimu gwe,’ mu ddaala lyonna ly’ayagala, n’akola omulimu ogwa bulijjo ogw’emyaka emingi mu kaseera kamu. Akola bw’atyo mu byokulabirako bingi; naye era waliwo omulimu ogukolebwa mpolampola, nga akaseera ako tekannatuuka n’oluvannyuma lwako: Bwe kityo omu ayinza okugamba nti omulimu gukolebwa mpolampola, omulala, nti gukolebwa mangu ago, awatali kukontana kwonna.
“Ek. 26. Pawulo Omutukuvu ategeeza ekisingawo mu ‘kuteekebwako akabonero k’Omwoyo,’ okusinga ‘okufuulibwa abaggya mu kwagala?’
“Ok. Oboolyawo mu kifo kimu, (2 Abakkolinso 1:22,) tategeeza kingi bwe kityo; naye mu kirala, (Abaefeso 1:13,) alabika ng’azingiramu ebibala n’obujulirwa; era mu ddaala erisingako waggulu ku eryo lye tufuna ne bwe tusooka ‘okufuulibwa abaggya mu kwagala;’ Katonda ‘atuteekako akabonero k’Omwoyo ow’ekisuubizo,’ ng’atuwa ‘obukakafu obujjuvu obw’essuubi;’ obwesige obw’okufuna ebisuubizo byonna ebya Katonda nga bwe bugoba buli kusoboka kwa kubuusabuusa; ng’Omwoyo oyo Omutukuvu, olw’obutukuvu obujjuvu, ateeka ekifaananyi kya Katonda kyonna ku mitima gyaffe.
“Ek. 27. Naye abo abateekeddwako akabonero bwe batyo bayinza batya ‘okunakuwaza Omwoyo Omutukuvu owa Katonda?’
“Ok. Pawulo Omutukuvu akutegeeza mu bujjuvu ddala, (1.) Olw’okunyumya okutaliimu mugaso, okutazimba, okutagasa abo abawulira. (2.) Olw’okuddamu obukaawu oba obutaba na kisa. (3.) Olw’ekiruyi, obutasiima obuwangaala, oba obutaba na mutima mugonvu. (4.) Olw’obusungu, ne bwe buggwaawo amangu; obutasonyiwagana mangu ago. (5.) Olw’okuleekaana oba okukaayana, okwogera mu ddoboozi ery’omwanguka, okw’obukambwe, okw’obukakanyavu. (6.) Olw’okwogera obubi, okwogera mu kyama, okusaasaanya eŋŋambo; okwogera ku nsobi y’omuntu atali waali awatali nsonga, ne bwe kiba mu ngeri ey’obugonvu ennyo.
“Ek. 28. Olowooza otya ku abo ab’omu London, abalabika nga baakafuulibwa ‘abaggya mu kwagala?’
“Ok. Waliwo ekintu eky’enjawulo ennyo mu bye bayiseemu abasinga obungi ku bo. Omuntu yandisuubidde nti omukkiriza asooke ajjuzibwe okwagala, era olw’ekyo n’aggibwamu ekibi; so nga bano baasooka kuggibwamu kibi, n’oluvannyuma ne bajjuzibwa okwagala. Oboolyawo Katonda yasiima okukola mu ngeri eno, okufuula omulimu gwe okweyoleka era ogutayinza kwegaanibwa; n’okuguyawula mu lwatu okuva ku kwagala okwo okubooga, okutera okuwulirwa ne mu mbeera y’okuweebwa obutuukirivu.
“Kirabika era nga kye kisinga okukwatagana n’ekisuubizo ekikulu: ‘Ndibaggyako obutali bulongoofu bwammwe bwonna; ndibawa omutima omuggya era ne nteeka n’omwoyo omuggya mu mmwe.’ (Ezeekyeri 36:25, 26.)
“Naye sibalowooza bonna mu ngeri y’emu: Waliwo enjawulo nnene wakati w’abamu ku bo n’abalala. Ndowooza abasinga obungi ku abo be nnyogedde nabo, balina okukkiriza kungi, okwagala, essanyu, n’emirembe. Abamu ku bano nzikiriza nti bafuuliddwa abaggya mu kwagala, era balina obujulirwa obutereevu obw’ekyo; era balaga ebibala ebyogeddwako waggulu, mu bigambo byabwe byonna ne mu bikolwa. Kale, omuntu yenna akiyite ky’ayagala; kye nkiyita okutuukirira.
“Naye abamu abalina okwagala okungi, emirembe, n’essanyu, kyokka tebalina bujulirwa butereevu; n’abalala abalowooza nti babulina, kyokka mu lwatu babulwa ebibala. Bameka sijja kukyogera; oboolyawo omu ku kkumi; oboolyawo abasingawo oba abatono. Naye abamu awatali kwegaanibwa babulwa okugumiikiriza, okwewaayo okw’Ekikristaayo. Tebalaba mukono gwa Katonda mu buli ekibaawo, ne bakyaniriza n’essanyu. Tebeebaza mu buli kintu, era tebasanyuka ennaku zonna. Tebali basanyufu; waakiri, si basanyufu bulijjo; kubanga oluusi beemulugunya. Bagamba nti, kino oba kiri kizibu!
“Abamu babulwa obuteefu. Bawakanya ekibi, mu kifo ky’okukyusiza oluuyi olulala. Tebakkiriza kuvumibwa n’obuteefu; nedda, wadde okunenyezebwa. Weewaawo, tebasobola kugumira kuwakanyizibwa, awatali kulabika, waakiri, nga banyiize. Bwe banenyezebwa oba okuwakanyizibwa, ne bwe kiba mu bukkakkamu, tebakitwala bulungi; beeyisa nga beesuddeko era nga beekuuma okusinga bwe baali emabega. Bwe banenyezebwa oba okuwakanyizibwa n’obukambwe, baddamu n’obukambwe; n’eddoboozi ery’omwanguka, oba n’eddoboozi ery’obusungu, oba mu ngeri ey’obukaawu era ey’ekiruyi. Boogera n’obukaawu oba n’obukambwe, bwe banenya abalala; era beeyisa n’obukambwe eri abo abali wansi waabwe.
“Abamu babulwa obulungi. Tebali ba kisa, bakkakkamu, bawoomu, baagalibwa, bagonvu, era abaagala buli kiseera, mu mwoyo gwabwe, mu bigambo byabwe, mu ndabika yaabwe ne mu nneeyisa yaabwe, mu nneeyisa yaabwe yonna; era eri bonna, ab’ekitiibwa n’abatali ba kitiibwa, abagagga n’abaavu, awatali kusosola; naddala eri abo abali ebweru w’ekkubo, eri abawakanya, n’eri ab’omu nnyumba yaabwe. Tebeegomba, tebalowooza, tebafuba mu buli ngeri, okusanyusa bonna ababeetoolodde. Basobola okubalaba nga tebali bulungi, ne bateeraliikirira; oboolyawo be babaleetera embeera eyo; n’oluvannyuma ne basiimuula emimwa gyabwe ne bagamba nti, ‘Kale, bakisaanira; nsobi yaabwe.’
“Abamu babulwa obwesigwa, okufaayo ennyo ku mazima, obwangu, n’amazima ag’okutya Katonda. Okwagala kwabwe kumpi tekuliimu bunnanfuusi; ekintu ekifaananako obukuusa kisangibwa mu kamwa kaabwe. Okwewala obukambwe, beekyusiza ku ludda olulala olusukkiridde. Bagonvu okusukkiridde, n’okuba nti kumpi tebewala ddaala lya kwegonza, oba okulabika nga bategeeza kye batategeeza.
“Abamu babulwa obuwombeefu, okukkakkana kw’omwoyo, obuteefu, obwenkanya bw’empisa. Bali waggulu ne wansi, oluusi waggulu, oluusi wansi; ebirowoozo byabwe tebyenkanyankana bulungi. Okwagala kwabwe oba tekwenkana mu kigero kituufu; balina ekingi ennyo eky’ekimu, n’ekitono ennyo eky’ekirala; oba tekutabuddwa bulungi era tekuteekeddwateekeddwa wamu, okwenkanyankana kwokka na kwokka. N’olwekyo emirundi mingi wabaawo okukontana. Emmeeme yaabwe teri mu ddoboozi lituufu, era teyinza kuvaamu luyimba luwulikika bulungi.
“Abamu babulwa okwefuga. Tebakozesa bulijjo ekika n’ekigero ky’emmere, kye bamanyi, oba kye bandimanye, nti kye kisinga okuyamba obulamu, amaanyi, n’obuvumu bw’omubiri: Oba tebeefuga mu tulo; tebanywerera ddala ku ekyo ekisinga obulungi eri omubiri n’ebirowoozo; bwe kitandibadde bwe kityo bandigenze okwebaka era ne bagolokoka mu makya bulijjo, mu ssaawa ezaategekebwa: Oba balya ekyeggulo kikeerezi, ekitali kirungi eri omubiri wadde emmeeme: Oba tebasiiba wadde okwefiiriza emmere: Oba basinza okwagala (nga bino byonna bika bya butefuga) okubuulira okwo, okusoma, oba okunyumya, okubawa essanyu n’okubudaabudibwa okw’akaseera obuseera, okusinga ekyo ekireeta ennaku ey’okutya Katonda, oba okuyigirizibwa mu butuukirivu. Essanyu ng’eryo teritukuziddwa; terigenderera, era terikoma, mu kukomererwa kw’omutima. Okukkiriza ng’okwo tekwesigama ku Katonda, wabula okusinga kwesigama ku kwo kwokka.
“Okutuusa wano byonna byeyolefu. Nzikiriza nti mulina okukkiriza, n’okwagala, n’essanyu, n’emirembe. Naye mmwe ab’enjawulo abakwatibwako, buli omu amanyi ku lulwe, nti mubulwa mu ngeri ezoogeddwako waggulu. Mubulwa oba okugumiikiriza, obuteefu, oba obulungi; oba obwesigwa, obuwombeefu, oba okwefuga. Kale, tetuwakaniranga bigambo, ku ludda lwonna. Mu nsonga yennyini tukkiriziganya mu lwatu.
“Temulina kye nnyita okutuukirira; abalala bwe banaakiyita bwe batyo, bayinza. Kyokka, munywerere ku kye mulina, era musabe n’amaanyi olw’ekyo kye mutalina.
“Ek. 29. Abo abatuukiridde bayinza okukula mu kisa?
“Ok. Awatali kubuusabuusa bayinza; era si nga bakyali mu mubiri kyokka, wabula emirembe n’emirembe.
“Ek. 30. Bayinza okukuggwako?
“Ok. Nkakasa bulungi nti bayinza; ebituukawo ddala bikiteeka ebweru w’empaka. Edda twalowooza nti, omuntu eyalokolebwa mu kibi tayinza kugwa; kaakano tumanyi ekikontana n’ekyo. Twetooloddwa ebyokulabirako by’abo abaakafuna byonna bye ntegeeza mu kutuukirira. Baalina ebibala by’Omwoyo, n’obujulirwa; naye kaakano bifiiriddwa byombi. So tewali muntu ayimirira olw’ekintu kyonna ekitegeezebwa mu mbeera eyo yennyini. Tewali bugulumivu oba maanyi g’obutukuvu ng’ago agatasoboka kugwamu. Bwe wabaawo abatayinza kugwa, kino kyesigamye ddala ku kisuubizo kya Katonda.
“Ek. 31. Abo abagwa okuva mu mbeera eno bayinza okugizzaawo?
“Ok. Lwaki nedda? Tulina ebyokulabirako bingi n’ebya kino. Weewaawo, kintu kya bulijjo nnyo abantu okugifiirwa emirundi egisukka mu gumu, nga tebannaginywezebwamu.
“N’olwekyo okukuuma abo abalokoleddwa mu kibi, okuva mu buli kyesittaza, kyenva mpa amagezi gano wammanga. Naye okusooka nja kwogera mu lwatu ku mulimu gwennyini.
“Omulimu guno ogwakaberawo ngutwala okuba ogwa Katonda; oboolyawo gwe gusingayo obunene ku nsi kaakano. Naye, nga emirala gyonna, nagwo gutabuddwamu obunafu bw’obuntu bungi. Naye obunafu buno buli butono nnyo okusinga bwe kyandisuubiddwa; era bwandigumiikiriziddwa n’essanyu abo bonna abaayagala era abaanoonya obutuukirivu. Okuba nti waliwo abantu abatono abanafu, abatabuka mangu emitwe, si kuvumibwa kwa mulimu gwennyini, si nsonga ntuufu ey’okulumiriza ekibiina ky’abantu abangi abeegendereza, ebyokulabirako by’obutukuvu obunywevu. Naye (ekikontana ddala n’ekyandibadde) okuwakanyizibwa kunene; abayambi batono. Olw’ekyo bangi baziyizibwa okunoonya okukkiriza n’obutukuvu olw’obunyiikivu obw’obulimba obw’abalala; era abamu abaasooka okudduka obulungi bakyamizibwa okuva mu kkubo.
“Ek. 32. Kubuulirira ki Okusooka [Okubuulirira okuddirira kwafulumizibwa mu katabo akaakwo akaawufu mu mwaka 1762, nga kalina omutwe “Okulabula n’Ebiragiro Ebiweereddwa Abo Abasinga Okwatula mu Bibiina by’Abametodisiti,” nga kalina ekigambo kino eky’okukubiriza:—
“Abajulirwa ab’obulimba mubateeke ku bbali, Naye amazima mugakwate nnyo emirembe gyonna.” Kyeyoleka nti kyali kigendereddwamu okukuuma abantu okuva mu bisukkiridde eby’akabi ebya George Bell ne mikwano gye, ebinnyonnyolwa mu bujjuvu mu Biwandiiko bya buli lunaku ebya Omwami Wesley (Journal) mu kiseera ekyo.—EDIT.] kw’oyinza okubawa?
“Ok. Mutunule era musabe obutayosa olw’amalala. Katonda bw’aba ng’agagobye, mulabe nti tegaddamu kuyingira: Ga kabi ng’okwegomba bwe kuli. Era muyinza okugaddamu nga temukitegedde; naddala bwe mulowooza nti tewali kabi ka kugaddamu. ‘Nedda, naye byonna bye nnina mbiwa Katonda.’ Kiyinza okuba bwe kityo, ate n’oba w’amalala. Kubanga malala, si kwetwalira kintu kyonna kye tulina kyokka, wabula n’okulowooza nti tulina kye tutalina ddala. Omwami L—-, ng’ekyokulabirako, yawa Katonda omusana gwonna gwe yalina, era okutuuka awo yali muwombeefu; naye ate yalowooza nti yalina omusana okusinga omuntu yenna omulamu; era gano gaali malala ageeyolefu. Bw’otyo omanyi byonna by’omanyi obiwa Katonda; era mu ngeri eno oli muwombeefu. Naye bw’olowooza nti olina okusinga by’olina ddala; oba bw’olowooza nti oyigirizibwa Katonda okutuuka n’obutaddamu kwetaaga kuyigirizibwa muntu; amalala gali ku mulyango. Weewaawo; weetaaga okuyigirizibwa, si Omwami Morgan yekka, si mmwe kwa mmwe, si Omwami Maxfield, oba nze, wabula n’Omubuulizi asingayo obunafu mu London; weewaawo, abantu bonna. Kubanga Katonda atuma oyo gw’ayagala okutuma.
“N’olwekyo togambanga muntu yenna ayagala okukuwabula oba okukunenya nti, ‘Oli muzibe w’amaaso; tosobola kunjigiriza.’ Togambanga nti, ‘Gano ge magezi go, okulowooza kwo okw’omubiri;’ wabula pima ensonga mu bukkakkamu mu maaso ga Katonda.
“Bulijjo jjukira nti, ekisa ekingi tekitegeeza musana mungi. Bino tebitambulira wamu bulijjo. Nga bwe wayinza okubaawo omusana omungi awali okwagala okutono, bwe kityo wayinza okubaawo okwagala okungi awali omusana omutono. Omutima gulina ebbugumu okusinga eriiso; naye tegulaba. Era Katonda yateekateeka n’amagezi ebitundu by’omubiri wamu, waleme kubaawo ekigamba ekirala nti, ‘Sikwetaaga.’
“Okulowooza nti tewali ayinza kukuyigiriza, okuggyako abo bokka abaalokolebwa mu kibi, nsobi nnene nnyo era ey’akabi. Togiwa kifo wadde akaseera; yandikutwala mu nsobi endala lukumi, era awatali kudda. Nedda; obufuzi tebwesigamye ku kisa, ng’abalalu ab’omulembe oguyise bwe baayogera. Mugondere era mussemu ekitiibwa ‘abo abali waggulu wammwe mu Mukama,’ era temulowooza nti mumanyi okubasinga. Mumanye ekifo kyabwe n’ekyammwe; nga mujjukira bulijjo, okwagala okungi tekutegeeza musana mungi.
“Obutetegereza kino kwatwala abamu mu nsobi nnyingi, ne mu kulabika, waakiri, nga ba malala. Ayi mwegendereze okulabika, n’ekintu kyennyini! ‘Mubengamu endowooza eyo ey’obuwombeefu eyali mu Kristo Yesu.’ Era ‘nammwe mwambale obuwombeefu.’ Butakoma ku kubajjuza kyokka, wabula bubabikke mwenna. Obwetoowaze n’obuteekiririzaamu birabikire mu bigambo byammwe byonna ne mu bikolwa. Byonna bye mwogera ne bye mukola biraga nti muli batono, era ba wansi, era tebaliiko kye bagasa, era ba kunyoomebwa mu maaso gammwe.
“Ng’ekyokulabirako kimu eky’ekyo, beera bulijjo mwetegefu okukkiriza ensobi yonna gy’obaddemu. Bw’oba nga wali olowoozezza, oyogedde, oba okoze ekikyamu, tolwawo kukikkiriza. Tolooteranga nti kino kijja kulumya ensonga ya Katonda; nedda, kijja kugiyamba. N’olwekyo beera mwerufu era mwesimbu, bw’ovunaanibwa ekintu kyonna; tonoonya kukyewala wadde okukikweka; wabula kirekere kirabike nga bwe kiri, era bw’otyo tolemesa, wabula oyonja, enjiri.
“Ek. 33. Kubuulirira ki Okwokubiri kw’oyinza okubawa?
“Ok. Mwegendereze omuwala oyo ow’amalala, okwefuula abaluŋŋamizibwa. Ayi mubeere wala nnyo ddala nakwo! Temuwa kifo kulowooza okubuguumirira. Temwanguyiriza kuwa Katonda ebintu. Temulowooza mangu nti ebirooto, amaloboozi, ebiwulirwa mu mutima, okwolesebwa, oba ebibikkulirwa biva eri Katonda. Biyinza okuva gy’ali. Biyinza okuva mu butonde. Biyinza okuva eri Setaani. N’olwekyo, ‘temukkirizanga buli mwoyo, naye mugyetegereze mulabe obanga givudde eri Katonda.’ Mugezese byonna n’ekigambo ekyawandiikibwa, era byonna bikivuunamire. Muli mu kabi ak’okwefuula abaluŋŋamizibwa buli ssaawa, bwe muva ku Byawandiikibwa ne bwe kiba katono nnyo; weewaawo, oba ku makulu ag’olwatu, ag’ebigambo nga bwe biri, ag’ekyawandiikibwa kyonna, nga kitwaliddwa wamu n’ebikyetoolodde. Era bwe mutyo bwe muli, bwe munyooma oba bwe mutassa kitiibwa mu magezi, okumanya, oba okusoma kw’abantu; nga buli kimu ku bino kirabo kirungi nnyo okuva eri Katonda, era kiyinza okuweereza ebigendererwa ebisingayo obulungi.
“Mbawabula, obutakozesanga n’akatono ebigambo, amagezi, okulowooza, oba okumanya, mu ngeri ey’okunyooma. Wabula, musabe nti mmwe bennyini mubibeemu bingi okweyongera n’okweyongera. Bwe muba mutegeeza amagezi ag’ensi, okumanya okutaliimu mugaso, okukubaganya ebirowoozo okw’obulimba, mukyogere bwe mutyo; era musuule ebisusunku, naye si ŋŋaano.
“Ekkubo erimu ery’awamu eriyingiza okwefuula abaluŋŋamizibwa, kwe kusuubira enkomerero awatali kukozesa ngeri; okusuubira okumanya, ng’ekyokulabirako, awatali kunoonyereza mu Byawandiikibwa, n’okwebuuza ku baana ba Katonda; okusuubira amaanyi ag’omwoyo awatali kusaba obutayosa, n’okutunula okunywevu; okusuubira omukisa gwonna awatali kuwulira kigambo kya Katonda buli lwe wabaawo akakisa.
“Abamu baali tebamanyi lukodyo luno olwa Setaani. Baalekera awo okunoonyereza mu Byawandiikibwa. Baagamba nti, ‘Katonda awandiika Ebyawandiikibwa byonna ku mutima gwange. N’olwekyo, sirina bwetaavu bwa kubisoma.’ Abalala baalowooza nti tebaalina bwetaavu bungi bwa kuwulira, bwe batyo ne baddirira mu kugenda mu kubuulira okw’oku makya. Ayi mulabulwe, mmwe abakwatibwako mu kino! Muwulirizza eddoboozi ly’omugenyi. Mudduke mudde eri Kristo, era munywerere mu kkubo eddungi ery’edda, ‘eryaweebwa abatukuvu omulundi gumu;’ ekkubo n’omukaafiiri lye yajulira: ‘Nti Abakristaayo baagolokokanga mu makya buli lunaku okuyimbira Kristo ennyimba nga Katonda.’
“Okwegomba kwennyini ‘okukula mu kisa’ kuyinza oluusi okuba ekkubo eriyingiza okwefuula abaluŋŋamizibwa. Olw’okuba kututwala obutayosa okunoonya ekisa ekiggya, kuyinza okututwala nga tetukitegedde okunoonya ekintu ekirala ekiggya, ng’oggyeeko amadaala amaggya ag’okwagala eri Katonda n’eri abantu. Bwe kityo kwatwala abamu okunoonya era n’okulowooza nti baafuna ebirabo eby’engeri empya, oluvannyuma lw’omutima omuggya, nga, (1.) Okwagala Katonda n’amagezi gaffe gonna; (2.) N’emmeeme yaffe yonna; (3.) N’amaanyi gaffe gonna: (4.) Okufuuka omu ne Katonda: (5.) Okufuuka omu ne Kristo: (6.) Okubeera n’obulamu bwaffe nga bukwekeddwa wamu ne Kristo mu Katonda: (7.) Okufa ne Kristo: (8.) Okuzuukira naye: (9.) Okutuula naye mu bifo eby’omu ggulu: (10.) Okutwalibwa waggulu ku ntebe ye ey’obwakabaka: (11.) Okubeera mu Yerusaalemi Empya: (12.) Okulaba eweema ya Katonda ng’ekka mu bantu: (13.) Okufiira emirimu gyonna: (14.) Obutaba mu kabi ka kufa, bulumi, oba nnaku, oba okukemebwa.
“Ensonga emu ey’ensobi zino nnyingi, kwe kutwala buli kukozesebwa okuggya, okw’amaanyi okw’ekimu ku byawandiikibwa bino ku mutima, okuba ekirabo eky’engeri empya; nga tebamanyi nti ebimu ku byawandiikibwa bino tebinnaba kutuukirira; nti ebisinga obungi ku birala bituukirira bwe tuweebwa obutuukirivu; ebisigadde, mu kaseera ke tutukuzibwa. Kisigala kubiyitamu bubiyitamu mu madaala agasingako waggulu. Kino kyokka kye tulina okusuubira.
“Ensonga endala ey’ensobi zino, n’endala lukumi, kwe kutalowooza n’obuziba, nti okwagala kye kirabo kya Katonda ekisingayo waggulu; okwagala okuwombeefu, okuteefu, okugumiikiriza; nti okwolesebwa kwonna, ebibikkulirwa, okulabisibwa kwonna, bintu bitono bw’obigeraageranya n’okwagala; era nti ebirabo byonna ebyogeddwako waggulu oba bye bimu nakwo, oba biri wansi nnyo ddala wa kwo.
“Kyandibadde kirungi mmwe okutegeera kino mu bujjuvu,—‘eggulu ery’amaggulu kwagala.’ Tewali kintu kisinga waggulu mu ddiini; mu butuufu, tewali kirala; bwe munoonya ekintu kyonna okuggyako okwagala okusingawo, munoonya wala n’ekigendererwa, muva mu kkubo ery’obwakabaka. Era bwe mubuuza abalala nti, ‘Mwafuna omukisa guno oba guli?’ bwe muba mutegeeza ekintu kyonna okuggyako okwagala okusingawo, mutegeeza ekikyamu; mubatwala okuva mu kkubo, era mubateeka ku kkubo ery’obulimba. Kale mukinyweze mu mutima gwammwe, nti okuva mu kaseera Katonda lw’abalokodde mu kibi kyonna, temulina kigendererwa kirala okuggyako okwagala okusingawo okwo okunnyonnyoddwa mu ssuula ey’ekkumi n’essatu ey’Abakkolinso. [1 Abakkolinso 13] Temuyinza kulinnya waggulu wa kino, okutuusa lwe mulitwalibwa mu kifuba kya Ibulayimu.
“Nziramu nate okugamba nti, mwegendereze okwefuula abaluŋŋamizibwa. Kwe kuli, okulowooza nti mulina ekirabo eky’okwogera obunnabbi, oba eky’okwawula emyoyo, kye sikkiriza nti omu ku mmwe akirina; nedda, wadde nti yali akirinako. Mwegendereze okusalira abantu omusango nti batuufu oba bakyamu nga musinziira ku nneewulira yammwe. Lino si kkubo lya Byawandiikibwa ery’okusala omusango. Ayi munywerere ku ‘mateeka ne ku bujulirwa!’
“Ek. 34. Kiki Ekyokusatu?
“Ok. Mwegendereze enjigiriza egaana amateeka (Antinomianism); ‘okuggyawo amateeka,’ oba ekitundu kyonna ku go, ‘olw’okukkiriza.’ Okwefuula abaluŋŋamizibwa kutwala mu kino mu butonde; ddala kumpi tebiyinza kwawukanyizibwa. Kino kiyinza okukuyingirira mu ngeri lukumi, n’okuba nti toyinza kukyegendereza nnyo okusukka. Weegendereze buli kintu, oba mu njigiriza oba mu kukola, ekirina engeri yonna ey’okutwala mu kino. N’amazima ago amakulu, nti ‘Kristo ye nkomerero y’amateeka,’ gayinza okutukyamya ne tugwamu, bwe tutalowooza nti yeetwalira buli nsonga ey’amateeka ag’empisa, n’agisimba mu tteeka ly’okwagala. Mwegendereze okulowooza nti, ’Kubanga nzijudde okwagala, sseetaaga butukuvu bungi bwe butyo. Kubanga nsaba bulijjo, n’olwekyo sseetaaga kiseera kigere kya kusaba mu kyama. Kubanga ntunula bulijjo, n’olwekyo sseetaaga kwekebera kwa njawulo.’ Ka ‘tugulumize amateeka,’ ekigambo kyonna ekyawandiikibwa, ‘era tugawe ekitiibwa.’ Lino libe eddoboozi lyaffe: ‘Ebiragiro byo mbitwala nga bya muwendo okusinga zaabu oba amayinja ag’omuwendo. Ayi, amateeka go nga ngaagala nnyo! olunaku lwonna ngalowoozaako.’ Mwegendereze ebitabo ebigaana amateeka; naddala emirimu gya Dr. Crisp ne Omwami Saltmarsh. Birimu ebintu bingi ebirungi ennyo; era kino kye kibifuula eby’akabi okusingawo. Ayi mulabulwe nga bukyali! Temuzannyisa muliro. Temuteeka mukono gwammwe ku kinnya kya ssalambwa. Mbeegayiridde, mwegendereze okwekkiririzaamu mu ndowooza zammwe ng’abalala mubanyooma. Okwagala kwammwe oba okukola obulungi kwammwe kuleme kukoma ku Bametodisiti, nga bwe bayitibwa, bokka; n’okusingawo ku kitundu ekyo ekitono ennyo ku bo ekirabika nga kyafuulibwa ekiggya mu kwagala; oba ku abo abakkiriza ebigambo byammwe n’ebyabwe. Ayi temukifuula Sibboleesi yammwe! Mwegendereze okusirika okukyamu; okulekera awo mu makulu amakyamu emirimu gyammwe. Okwogera ku kyokulabirako kimu ku bingi: ‘Wafuna,’ bw’agamba omu, ‘omukisa omunene. Naye n’otandika okugwogerako, n’okukola kino ne kiri; bw’otyo n’ogufiirwa. Wandisirise.’
“Mwegendereze okwesanyusa; weewaawo, n’okukufuula empisa ennungi, nga musekerera okwegaana, n’okwetikka omusaalaba buli lunaku, okusiiba oba okwefiiriza. Mwegendereze okunenya buli muntu; okulowooza oba okuyita abo ababawakanya mu ngeri yonna, oba mu ndowooza oba mu kukola, abazibe b’amaaso, abafu, abagudde, oba ‘abalabe b’omulimu.’ Ate nate, mwegendereze enjigiriza ey’okukkiriza kwokka (Solifidianism); nga temuleekaana kirala okuggyako nti, ’Mukkirize, mukkirize!’ nga musalira omusango abo aboogera mu ngeri esinga okukwatagana n’Ebyawandiikibwa nti tebamanyi oba nti b’amateeka. Mu biseera ebimu, ddala, kiyinza okuba ekituufu obutayogera ku kirala okuggyako okwenenya, oba ku kukkiriza kwokka, oba ku butukuvu bwokka; naye, okutwaliza awamu, omulimu gwaffe kwe kulangirira ‘okuteesa kwonna okwa Katonda, n’okwogera obunnabbi nga bwe kukwatagana n’okukkiriza. Ekigambo ekyawandiikibwa kyogera ku butuukirivu bwonna na buli ttabi lyabwo, nga kikka okutuuka ku matabi gaabwo agasingayo obutono; nga okwegendereza, okubeera ow’empisa ennungi, omunyiikivu, omugumiikiriza, okussaamu abantu bonna ekitiibwa. Bw’atyo, era, Omwoyo Omutukuvu akola ekyo kyennyini mu mitima gyaffe, si nga atonda bubeezi okwegomba okw’obutukuvu okutwaliza awamu, wabula nga atusika n’amaanyi eri buli kisa ekya njawulo, ng’atutwala eri buli kitundu kinnakimu ‘ekya buli kyagalibwa.’ Era kino kituufu ddala: Kubanga nga ‘olw’ebikolwa okukkiriza bwe kutuukirizibwa; bwe kityo okutuukiriza oba okuzikiriza omulimu gw’okukkiriza, n’okunyumirwa okusiimibwa, oba okugumira obutasiima, bwa Katonda, byesigamye nnyo ku buli kikolwa kinnakimu eky’obuwulize oba eky’obujeemu.
“Ek. 35. Kiki Ekyokuna?
“Ok. Mwegendereze ebibi eby’okuleka okukola; temufiirwanga kakisa konna ak’okukola obulungi mu ngeri yonna. Munyiikirire ebikolwa ebirungi; temulekanga mu bugenderevu mulimu gwonna, oba ogw’okutya Katonda oba ogw’okusaasira. Mukole obulungi bwonna bwe musobola eri emibiri n’emmeeme z’abantu. Naddala, ‘munno ng’asobezza, omunenyanga, era toganya kibi kubeera ku ye.’ Mubeere banyiikivu. Temuwa kifo bugayaavu wadde obunafu; temuwa nsonga ya kugamba nti, ‘Muli bagayaavu, muli bagayaavu.’ Bangi bajja kukyogera n’okutuusa kaakano; naye omwoyo gwammwe gwonna n’enneeyisa yammwe biwakanye okuwaayiriza okwo. Mubeere bulijjo nga mulina kye mukola; temufiirwa kaseera na katono; mukuŋŋaanye obukunkumuka, waleme kubaawo kibula. Era buli omukono gwo kye gugenda okukola, kikole n’amaanyi go gonna. Mubeere ‘balwa okwogera,’ era mwegendereze mu kwogera. ’Mu bigambo ebingi temubula kwonoona.’ Temwogera nnyo; wadde okumala ebbanga ddene omulundi gumu. Batono abayinza okunyumya mu ngeri ey’omugaso okusukka essaawa emu. Mubeere wala nnyo ddala n’okunyumya okw’eddiini okutaliimu nsa, n’olugambo olw’eddiini.
“Ek. 36. Kiki Ekyokutaano?
“Ok. Mwegendereze okwegomba ekintu kyonna okuggyako Katonda. Kaakano temwegomba kirala; buli kwegomba okulala kugobeddwa; mulabe nti tewali kuddamu kuyingira. ‘Weekuumenga ng’oli mulongoofu;’ ‘eriiso’ lyo lisigale ‘ddamu, n’omubiri gwo gwonna gujja kujjula omusana.’ Temukkiriza kwegomba kwa mmere ewooma, oba essanyu eddala lyonna ery’omubiri; tewabaawo kwegomba kwa kusanyusa liiso oba okulowooza, olw’ekintu kyonna ekikulu, oba ekiggya, oba ekirungi; tewabaawo kwegomba kwa ssente, kwa kutenderezebwa, oba okussibwamu ekitiibwa; kwa ssanyu mu kitonde kyonna. Muyinza okuzzaawo okwegomba kuno; naye temwetaaga; temwetaaga kuddamu kukuwulira. Ayi munywerere mu ddembe eryo Kristo lye yabafuula ab’eddembe.
“Mubeere ebyokulabirako eri bonna, eby’okwegaana, n’okwetikka omusaalaba gwammwe buli lunaku. Balabe nti temutwala nga kintu ssanyu lyonna eritabasembeza kumpi ne Katonda, era nti temufaayo ku bulumi bwonna obubasembeza; nti mugenderera kumusanyusa kwokka, oba mu kukola oba mu kubonaabona; nti olulimi olutakyuka olw’omutima gwammwe, ku bikwata ku ssanyu oba obulumi, ekitiibwa oba obuswavu, obugagga oba obwavu, lwe luno,
‘Byonna bye bimu gye ndi, kasita Mu Mukama wange nnyinza okubeera omulamu n’okufa!’
Ek. 37. Kiki Ekyomukaaga?
“Ok. Mwegendereze okwawukana, okuyuza Ekkanisa ya Kristo. Obutabeera bumu obwo obw’omunda, ebitundu okulekera awo okubeera n’okwagala okw’omu ku munne ‘buli kimu eri ekirala,’ (1 Abakkolinso 12:25,) kye kikolo kyennyini eky’empaka zonna, na buli kwawukana okw’okungulu. Mwegendereze buli kintu ekitwala mu kyo. Mwegendereze omwoyo ogwawukanya; mwewale buli ekirina akabonero akasingayo obutono ak’ekkubo eryo. N’olwekyo, temugamba nti, ‘Nze ndi wa Pawulo oba wa Apolo;’ ekintu kyennyini ekyaleeta okwawukana mu Kkolinso. Temugamba nti, ‘Ono ye Mubuulizi wange; Omubuulizi asingayo obulungi mu England. Mumpe ono, mutwale abalala bonna.’ Bino byonna bigenderera okuzaala oba okusaasaanya okwawukana, okwawukanya abo Katonda be yagatta. Temunyoomanga oba okuvvoola Omubuulizi yenna; temugulumiza omu okusinga abalala, muleme kumulumya ye n’ensonga ya Katonda. Ku ludda olulala, temunyigiriza muntu yenna olw’obutakwatagana oba obutatuukirira mu kwogera; nedda, wadde olw’ensobi ezimu, singa ddala ziba nsobi.
“Mu ngeri y’emu, bwe muba mwagala okwewala okwawukana, mukwate buli tteeka ery’Ekibiina, n’ery’Obubinja, olw’omwoyo. Temulekanga kukuŋŋaana n’Ekibinja kyammwe (Class) oba Akabinja (Band); temubula mu lukuŋŋaana lwonna olw’olwatu. Zino ze nsiba zennyini ez’Ekibiina kyaffe; era buli ekinafuya, oba ekigenderera okunafuya, okufaayo kwaffe ku bino, oba obwegendereza bwaffe mu kubigendamu, kikuba ku kikolo kyennyini eky’okussa kimu kwaffe. Nga omu bw’agamba, ‘Ekitundu ekyo eky’enteekateeka yaffe, enkuŋŋaana ez’ekyama eza buli wiiki ez’okusaba, okwekebera, n’okukubiriza okw’enjawulo, kibadde engeri esingayo obukulu ey’okuzzaamu obuziba n’okunyweza buli mukisa ogwafunibwa olw’ekigambo ekibuulirwa, n’okugusaasaanya eri abalala, abaali tebasobola kugenda mu kubuulira okw’olwatu; so nga, awatali kukwatagana kuno okw’eddiini n’okunyumya, okufuba okusingayo obunyiikivu, olw’okubuulira kwokka, kulabise nga tekuliimu mugaso gwa lubeerera.’
“Temukkiriza kirowoozo na kimu eky’okwawukana ku baganda bammwe, oba endowooza zaabwe zikwatagana n’ezammwe oba nedda. Temulooteranga nti omuntu yenna ayonoona olw’obutabakkiriza, olw’obutakkiriza kigambo kyammwe; oba nti endowooza eno oba eri yeetaagisa ddala eri omulimu, era nti byombi biteekwa kuyimirira oba kugwa wamu. Mwegendereze obutagumira kuwakanyizibwa. Temusalira musango oba okulowooza obubi ku abo abatayinza kulaba nga mmwe bwe mulaba, oba abalowooza nti obuvunaanyizibwa bwabwe kubawakanya, oba mu kintu ekinene oba ekitono. Ntya nti abamu ku ffe tulowoozezza obubi ku balala, olw’okuba bawakanyizza kye twagamba kyokka. Bino byonna bitwala mu kwawukana; era, olwa buli kintu eky’engeri eno, tubayigiriza essomo ebbi ku ffe ffennyini.
“Ayi mwegendereze okunyiiga amangu, okuba ab’ekiruyi, obutagumira kwogerwako; okwekanga olw’ekigambo ekisingayo obutono; n’okudduka abo abatakkiriza bulungi bigambo byange oba eby’omulala awatali kwebuuza!
“Musuubire okuwakanyizibwa n’okulwanyisibwa, awamu n’emisaalaba egy’engeri ez’enjawulo. Mulowooze ku bigambo bya Pawulo Omutukuvu: ‘Kubanga mwaweebwa, ku lwa Kristo,’—ku lulwe, ng’ekibala ky’okufa kwe n’okubegayiririra kwe,—‘si mu kumukkiriza kyokka, naye n’okubonaabona ku lulwe.’ (Abafiripi 1:29.) Mwaweebwa! Katonda abawa okulwanyisibwa kuno oba okuvumibwa; kabonero kaggya ak’okwagala kwe. Era munaagaana Omugabi; oba munaanyooma ekirabo kye, ne mukitwala ng’ekibonoobono? Temwandisinze kugamba nti, ‘Kitange, ekiseera kituuse, ogulumizibwe: Kaakano owa omwana wo okubonaabona ekintu ku lulwo: Nkola nga bw’oyagala?’ Mumanye nti ebintu bino, nga tebiri biziyiza eri omulimu gwa Katonda, oba eri emmeeme yammwe, okuggyako olw’ensobi yammwe, si bitayinza kwewalika kyokka mu nteekateeka ya Katonda, wabula bya mugaso, weewaawo, byetaagisa, gye muli. N’olwekyo, mubifune okuva eri Katonda (so si mu mukisa obukisa) n’omutima gumu, n’okwebaza. Mubifune okuva eri abantu n’obuwombeefu, obuteefu, okukkiriza, obugonvu, obuwoomi. Lwaki n’endabika yammwe ey’okungulu n’enneeyisa yammwe tebiyinza kuba bigonvu? Mujjukire empisa ya Lady Cutts: ‘Kyayogerwa ku Kabaka w’Abaruumi Tito nti, Tewali muntu n’omu eyava gy’ali ng’anyiize. Naye kyandyogeddwa ku ye nti, Tewali muntu n’omu eyagenda gy’ali ng’anyiize: Bwe batyo bonna bwe baali bakakafu ku kwaniriza okw’ekisa era okw’okusiima kwe bandisanze gy’ali.’
“Mwegendereze okukema abalala okwawukana nammwe. Temuwa kyesittaza kyonna ekiyinza okwewalika; mulabe nti enneeyisa yammwe mu byonna ekwatagana n’ekyo kye mwatula, nga muyonja okuyigiriza kwa Katonda Omulokozi waffe. Mwegendereze naddala nga mwogera ku mmwe bennyini: Ddala temuyinza kwegaana mulimu gwa Katonda; naye mugwogereko, bwe muyitibwa okukikola, mu ngeri esingayo obutanyiiza. Mwewale ebigambo byonna eby’ekitiibwa ekingi, eby’okwekuza; ddala temwetaaga kugutuuma linnya lya wamu; si kutuukirira, okutukuzibwa, omukisa ogwokubiri, wadde okuba nga mukutuuseeko. Wabula mwogere ku bintu kinnakimu Katonda by’abakoledde. Muyinza okugamba nti, ‘Mu kiseera ekyo nnawulira enkyukakyuka gye siyinza kunnyonnyola; era okuva mu kiseera ekyo, siwuliranga malala, oba okwekkiririzaamu, oba obusungu, oba obutakkiriza; wadde ekintu kyonna okuggyako okujjula kw’okwagala eri Katonda n’eri abantu bonna.’ Era muddemu buli kibuuzo ekirala eky’olwatu ekibuuzibwa n’obwetoowaze n’obwangu.
“Era omu ku mmwe bw’aba nga mu kiseera kyonna agudde okuva ku ekyo ky’ali kaakano, bw’ayinza okuddamu okuwulira amalala oba obutakkiriza, oba empisa yonna gy’amaze okununulibwamu kaakano; tekyegaana, tokikweka, tokibikkako n’akatono, si kulwa ng’oteeka emmeeme yo mu kabi. Mu mbeera yonna genda eri omuntu gw’oyinza okwesiga, omutegeeze ekyo kyennyini ky’owulira. Katonda alimusobozesa okwogera ekigambo mu kiseera kyakyo, ekiriba obulamu eri emmeeme yo. Era mazima Aliddamu okuyimusa omutwe gwo, era aliretera amagumba agaamenyebwa okusanyuka.
“Ek. 38. Kubuulirira ki okw’enkomerero kw’oyinza okubawa?
“Ok. Mubeere ebyokulabirako mu byonna; naddala mu bintu eby’okungulu, (nga mu kwambala,) mu bintu ebitono, mu kukozesa ssente zammwe, (nga mwewala buli nsimbi esaasaanyizibwa awatali nsonga,) mu kussa omwoyo ku by’eddiini okw’obuziba era okunywevu, ne mu bunywevu n’omugaso gw’okunyumya kwammwe kwonna. Bwe mutyo bwe mulibeera ‘ettabaaza eyaka mu kifo eky’ekizikiza.’ Bwe mutyo bwe muli ‘kukula mu kisa’ buli lunaku, okutuusa ’lwe muliyanirizibwa n’essanyu lingi nnyo mu bwakabaka obutaggwaawo obwa Mukama waffe Yesu Kristo.’
“Okubuulirira okusinga obungi okwogeddwako emabega kunywezebwa n’amaanyi mu birowoozo bino wammanga; bye mbawa amagezi okufumiitirizaako n’obuziba era emirundi mingi, nga mumaze Ebyawandiikibwa ebitukuvu:—
“(1.) Ennyanja ky’ekifaananyi ekirungi ennyo eky’okujjula kwa Katonda, n’okw’Omwoyo ow’omukisa. Kubanga ng’emigga gyonna bwe giddayo mu nnyanja; bwe kityo emibiri, emmeeme, n’ebikolwa ebirungi eby’abatuukirivu, biddayo mu Katonda, okubeera omwo mu kiwummulo kye ekitaggwaawo.
“Newakubadde ng’ebirabo byonna eby’ekisa kya Katonda byesigamye ku bugabi bwe bwokka, naye emirundi mingi asiima okubigatta ku kusaba, ku kuyigiriza, ne ku butukuvu bw’abo be tubeera nabo. Olw’okusika okw’amaanyi naye okutalabika Asika emmeeme ezimu okuyita mu kukolagana kwazo n’ezirala.
“Okukwatagana okw’emitima okukolebwa ekisa kusinga nnyo okwo okukolebwa obutonde.
“Abeewaddeyo ddala eri Katonda balaga nti enneewulira zikulukuta mu butonde okuva mu kwagala okwa mazima nga bwe zikulukuta okuva mu kwagala okw’obulimba; bwe batyo bwe bawulira ennyo ebirungi n’ebibi eby’abo be baagala ku lwa Katonda. Naye kino kiyinza kutegeerwa abo bokka abategeera olulimi lw’okwagala.
“Entobo y’emmeeme eyinza okubeera mu kiwummulo, ne bwe tuba mu bizibu bingi eby’okungulu; nga entobo y’ennyanja bw’eba nkkakkamu, ng’ate kungulu waayo kuyuuguumizibwa nnyo.
“Ebiyamba ebisinga obulungi okukula mu kisa kwe kuyisibwa obubi, okuswazibwa, n’okufiirwa ebitutuukako. Tusaanidde okubifuna n’okwebaza kwonna, ng’ebisinga ebirala byonna, ne bwe kiba olw’ensonga eno yokka,—nti okwagala kwaffe tekuliiko kye kukolamu.
“Ekkubo erisinga obwangu ery’okuwona okubonaabona kwaffe, kwe kukkiriza kumale ebbanga lyonna Katonda ly’asiima.
“Bwe tugumira okuyigganyizibwa n’okubonyaabonyezebwa mu ngeri entuufu, tutuuka ku kigero ekisinga obunene eky’okufaanana Kristo, olw’okukozesa obulungi ekimu ku biseera bino, okusinga bwe twandikoze nga tukoppa bukoppa okusaasira kwe, mu bikolwa ebirungi ebingi.
“Obumu ku bukakafu obusingayo obukulu obw’okwagala kwa Katonda eri abo abamwagala, kwe kubaweereza okubonaabona, n’ekisa eky’okukugumira.
“Ne mu kubonaabona okusingayo obunene, tusaanidde okutegeeza Katonda, nti, nga tukufuna okuva mu mukono gwe, tuwulira essanyu wakati mu bulumi, olw’okubonyaabonyezebwa Oyo atwagala, era gwe twagala.
“Ekkubo erisinga obwangu Katonda ly’akozesa okusembeza omuntu gy’ali, kwe kumubonyaabonya mu kyo ky’ayagala ennyo, era olw’ensonga ennungi; n’okuleetera okubonaabona kuno okuva mu kikolwa ekirungi ekikoleddwa n’eriiso eddamu; kubanga tewali kiyinza kumulaga mu lwatu okusingawo obwereere bw’ebyo ebisinga okwagalibwa n’okwegombebwa mu nsi.
“(2.) Okwewaayo okwa mazima kuli mu kukwatagana ddala ne byonna Katonda by’ayagala; ayagala era akola byonna (okuggyako ekibi) ebibaawo mu nsi. Okusobola okutuuka ku kino tulina kwaniriza bwaniriza buli ekibaawo, ekirungi n’ekibi, nga Ye by’ayagala.
“Mu kubonaabona okusingayo obunene okuyinza okutuuka ku batuukirivu, oba okuva mu ggulu oba ku nsi, basigala nga tebanyeenya mu mirembe, era nga bagondedde ddala Katonda, olw’okumutunuulira okw’omunda okw’okwagala, okugatta mu kimu amaanyi gonna ag’emmeeme zaabwe.
“Tusaanidde okugumira mu kasirise buli ekitutuukako, okugumira obunafu bw’abalala n’obwaffe, okubwatula eri Katonda mu kusaba okw’ekyama, oba mu kusinda okutayogerekeka; naye obutayogera kigambo kya bukaawu oba kya kwemulugunya, wadde okwemulugunya oba okwekaanya; wabula nga twagala ddala Katonda akuyise mu ngeri gy’asiima. Tuli baana b’endiga be, era n’olwekyo tusaanidde okuba abeetegefu okubonaabona, okutuusa ne ku kufa, awatali kwemulugunya.
“Tulina okugumiikiriza abo be tutayinza kutereeza, n’okumatira okubawaayo eri Katonda. Kuno kwe kwewaayo okwa mazima. Era olw’okuba Ye yagumira obunafu bwaffe, kituufu naffe okugumira obunafu bw’omu ku munne ku lulwe.
“Okuleka byonna, okweyambulamu byonna, olw’okunoonya n’okugoberera Yesu Kristo nga tuli bwereere okutuuka e Besirekemu, gye yazaalibwa; bwereere okutuuka mu kisenge gye yakubirwa embooko; era bwereere okutuuka e Kalvaliyo, gye yafiira ku musaalaba, kusaasira kunene nnyo, n’okuba nti ekintu ekyo, wadde okukimanya, tebiweebwa muntu yenna, okuggyako olw’okukkiriza Omwana wa Katonda.
“(3.) Tewali kwagala Katonda awatali kugumiikiriza, era tewali kugumiikiriza awatali buwombeefu n’obuwoomi bw’omwoyo.
“Obwetoowaze n’okugumiikiriza bwe bukakafu obusingayo okwesigika obw’okweyongera kw’okwagala.
“Obwetoowaze bwokka bwe bugatta okugumiikiriza n’okwagala; awatali bwo tekisoboka kuggya mugaso mu kubonaabona; oba ddala, okwewala okwemulugunya, naddala bwe tulowooza nti tetuwaddeyo nsonga yonna olw’ebyo abantu bye batubonyaabonyamu.
“Obwetoowaze obwa mazima kika kya kwegaana ddala nti tetuli kintu; era kino kye kifo ekya wakati eky’empisa ennungi zonna.
“Emmeeme ekomyewo eri Katonda esaanidde okufaayo ku buli ekyogerwa gy’ali, ku nsonga y’obulokozi, n’okwegomba okukiggyamu omugaso.
“Ku bibi Katonda by’asonyiye, waleme kusigalawo kirala okuggyako obwetoowaze obusingako obuziba mu mutima, n’obwegendereza obusingako mu bigambo byaffe, mu bikolwa byaffe, ne mu kubonaabona kwaffe.
“(4.) Okugumiikiriza abantu, n’okugumira ebibi mu buteefu ne mu kasirise, gwe mugatte gw’obulamu bw’Omukristaayo.
“Katonda ye wa kusooka okwagalibwa: Omulimu gwakwo oguddako, kwe kugumiikiriza obunafu bw’abalala. Era tusaanidde okutandika okukikola wakati mu ba mu nnyumba yaffe.
“Tusaanidde okusinga okulaga okwagala kwaffe eri abo abasinga okunyiiza oba engeri yaffe ey’okulowooza, oba empisa yaffe, oba okumanya kwaffe, oba okwegomba kwe tulina, nti abalala babeere n’empisa ennungi nga ffe bwe twagala okubeera.
“(5.) Katonda kumpi tawa Mwoyo we ne eri abo b’anywezezza mu kisa, bwe batamusaba mu buli mbeera, si omulundi gumu gwokka, wabula emirundi mingi.
“Katonda takola kintu kyonna okuggyako ng’addamu okusaba; era n’abo abaakyusibwa ne bakomawo eri Katonda nga bo bennyini tebasabye, (ekitatera n’akatono kubaawo,) tebaali awatali kusaba kw’abalala. Buli buwanguzi obuggya emmeeme bw’efuna kiva mu kusaba okuggya.
“Buli lwe tuwulira nga tetuli bulungi, tusaanidde okugenda mu kusaba, tulyoke tuwe ekifo ekisa n’omusana gwa Katonda, n’oluvannyuma ne tusalawo, awatali kweraliikirira ku ngeri gye binaatambulamu.
Mu kukemebwa okusingayo obunene, okutunuulira Kristo omulundi gumu, n’okwatula obwatuzi erinnya lye, kimala okuwangula omubi, kasita kikolebwa n’obwesige n’obukkakkamu bw’omwoyo.
Ekiragiro kya Katonda ‘okusabanga obutayosa’ kyesigamye ku bwetaavu bwe tulina obw’ekisa kye okukuuma obulamu bwa Katonda mu mmeeme, obutayinza kubaawo akaseera n’akamu awatali kyo, okusinga omubiri bwe guyinza okubaawo awatali mpewo.
Oba tulowooza ku; oba twogera ne, Katonda, oba tukola oba tubonaabona ku lulwe, byonna kusaba, bwe tuba nga tetulina kigendererwa kirala okuggyako okwagala kwe, n’okwegomba okumusanyusa.
“Byonna Omukristaayo by’akola, ne mu kulya ne mu kwebaka, kusaba, bwe bikolebwa mu bwesimbu, nga Katonda bw’alagira, awatali kubigattako oba okubikendeezaako ku bubwe.
“Okusaba kugenda mu maaso mu kwegomba kw’omutima, newakubadde ng’okutegeera kuli ku bintu eby’okungulu.
“Mu mmeeme ezijjudde okwagala, okwegomba okusanyusa Katonda kwe kusaba obutayosa.
“Nga obukyayi obw’ekiruyi Setaani bw’atukyawa bwe buyitibwa okuwuluguma kw’empologoma, bwe kityo okwagala kwaffe okw’amaanyi kuyinza okuyitibwa okukaabirira Katonda.
“Katonda kye yetaaga kyokka ku baana be abakuze, kwe kuba nti emitima gyabwe girongooseddwa ddala, era nti bamuwa obutayosa okwegomba n’obweyamo ebiva mu butonde mu kwagala okutuukiridde. Kubanga okwegomba kuno, nga bye bibala ebya ddala eby’okwagala, kwe kusaba okusingayo okutuukirira okuyinza okuva mu kwo.
(6.) Kumpi tekitegeerekeka ekkubo Katonda mw’atwalira abo abamugoberera bwe liri ffunda; n’engeri gye tuteekwa okumwesigamako, okuggyako nga tubulwa obwesigwa gy’ali.
“Kumpi tekikkirizika ebintu ebisingayo obutono bwe biba n’obukulu bungi mu maaso ga Katonda; n’ebizibu ebinene ebiddirira oluusi ebyo ebirabika ng’ebisobyo ebitono.
Nga enfuufu ntono ennyo bw’eyonoona essaawa, n’omusenyu ogusingayo obutono ne gubikka okulaba kwaffe, bwe kityo akakunkumuka akasingayo obutono ak’ekibi akali ku mutima kalemesa okutambula kwagwo okutuufu okudda eri Katonda.
“Tusaanidde okubeera mu kkanisa ng’abatukuvu bwe bali mu ggulu, era mu nnyumba ng’abantu abasingayo obutukuvu bwe bali mu kkanisa; nga tukola emirimu gyaffe mu nnyumba nga bwe tusaba mu kkanisa; nga tusinza Katonda okuva mu ntobo y’omutima.
“Tusaanidde okufuba obutayosa okusalako ebintu byonna ebitaliimu mugaso ebitwetoolodde; era Katonda emirundi mingi asalako ebisukkiridde eby’emmeeme zaffe mu kigero kye kimu nga ffe bwe tusalako eby’emibiri gyaffe.
“Engeri esingayo obulungi ey’okuziyiza Setaani, kwe kuzikiriza buli eky’ensi ekisigadde mu ffe, tulyoke tuzimbire Katonda, ku bifunfugu byakyo, ennyumba ey’okwagala kwokka. Olwo tulitandika, mu bulamu buno obuyitawo, okwagala Katonda nga bwe tulimwagala mu biseera ebitaggwaawo.
“Kumpi tetutegeera nga kyangu okunyaga Katonda ekimusaanira, mu mukwano gwaffe n’abantu abasingayo empisa ennungi, okutuusa okufa lwe kubatuggyako. Naye okufiirwa kuno bwe kuleeta ennaku ey’olubeerera, obwo bukakafu obweyolefu nti twalina emabega eby’obugagga bibiri, mwe twagabanyiza omutima gwaffe.
“(7.) Bwe tumala okuleka byonna, ne tutatunula butayosa, ne tutasaba Katonda okugatta obwegendereza bwaffe n’obubwe, tujja kuddamu okusibibwa n’okuwangulwa.
“Nga empewo esingayo akabi bw’eyinza okuyingira mu bituli ebitono, bwe kityo Setaani tayingirira mu ngeri esinga akabi okusinga mu bintu ebitono ebitetegerezebwa, ebirabika nga si kintu, naye nga bigguka mpola omutima eri okukemebwa okunene.
“Kirungi okwefuula abaggya, buli luvannyuma lwa kiseera, nga twekebejja n’obwegendereza embeera y’emmeeme zaffe, nga gy’obeera tetukikolangako emabega; kubanga tewali kisinga kuyamba eri obukakafu obujjuvu obw’okukkiriza, okusinga okwekuuma mu ngeri eno mu bwetoowaze, ne mu kukola ebikolwa ebirungi byonna.
“Ku kutunula n’okusaba obutayosa kusaanidde okugattibwako okubeera n’eky’okukola obutayosa. Kubanga ekisa kidduka ekifo ekyereere nga obutonde bwe bukidduka; era Setaani ajjuza buli Katonda ky’atajjuza.
“Tewali bwesigwa ng’obwo obusaanidde okubeera wakati w’omukulembeze w’emmeeme n’omuntu gw’akulembera. Basaanidde okutunuuliragana obutayosa mu Katonda, n’okwekebejja n’obwegendereza, oba ebirowoozo byabwe byonna birongoofu, n’ebigambo byabwe byonna biluŋŋamizibwa n’amagezi ag’Ekikristaayo. Ensonga endala bintu bya bantu byokka; naye bino bintu bya Katonda mu ngeri ey’enjawulo.
“(8.) Ebigambo bya Pawulo Omutukuvu, ‘Tewali ayinza kuyita Yesu Mukama, okuggyako olw’Omwoyo Omutukuvu,’ bitulaga obwetaavu bw’okutunuulira Katonda mu bikolwa byaffe ebirungi, ne mu birowoozo byaffe ebisingayo obutono; nga tumanyi nti tewali kimusanyusa, okuggyako ebyo by’atonda mu ffe era wamu naffe. Okuva mu kino tuyiga nti tetuyinza kumuweereza, okuggyako ng’akozesa olulimi lwaffe, emikono, n’omutima, okukola ku bubwe ne ku bw’Omwoyo we kyonna ky’ayagala tukole.
“Singa tetwali banafu ddala, ebikolwa byaffe ebirungi byandibadde bintu byaffe; so nga kaakano bya Katonda ddala, kubanga biva gy’ali ne mu kisa kye: Bw’asitula emirimu gyaffe, n’agifuula gyonna egy’obwakatonda, yeegulumiza mu ffe okuyita mu gyo.
“Erimu ku mateeka amakulu ag’eddiini, kwe obutafiirwa kakisa konna ak’okuweereza Katonda. Era, olw’okuba tatulabika na maaso, tulina okumuweereza mu muliraanwa waffe; ky’akkiriza nga gy’obeera kikoleddwa ye yennyini, ng’ayimiridde mu maaso gaffe ng’alabika.
“Katonda tayagala bantu abatali banywevu, wadde ebikolwa ebirungi ebikolebwa ne biyimirira. Tewali kimusanyusa, okuggyako ekyo ekifaanana obutakyuka bwe.
“Okufaayo obutayosa ku mulimu Katonda gw’atukwasa kabonero ka kutya Katonda okunywevu.
“Okwagala kusiiba bwe kusobola, era nga bwe kusobola. Kutwala mu biragiro byonna ebya Katonda, era kwemalira ku mirimu gyonna egy’okungulu gye kusobola. Kubuuka, nga bwe kiri, nga Eriya ku lusenyi, okusanga Katonda ku lusozi lwe olutukuvu.
“Katonda mukulu nnyo, n’okuba nti awa obukulu ekintu ekisingayo obutono ekikolebwa olw’okumuweereza.
“Balina omukisa abo abalwala, weewaawo, oba abafiirwa obulamu bwabwe, olw’okukola omulimu omulungi.
“Katonda emirundi mingi akweka ekitundu abaana be kye bakola mu kukyusa emmeeme endala. Naye omuntu ayinza okugamba n’obuvumu nti, omuntu oyo amala ebbanga eddene ng’asinda mu maaso ge olw’okukyuka kw’omulala, emmeeme eyo buli lw’ekyusibwa n’edda eri Katonda, y’emu ku nsonga ezisingayo obukulu ez’ekyo.
“Okwagala okugaba tekuyinza kukolebwa bulungi, okuggyako nga, Ekisooka, tukukola mu kaseera ddala Katonda lw’atuwa akakisa; era, Eky’okubiri, ne tugenda mu kaseera akaddako okukuwaayo eri Katonda olw’okwebaza okw’obwetoowaze. Era kino olw’ensonga ssatu: Ekisooka, okumuddiza kye twafuna okuva gy’ali. Eky’Okubiri, okwewala okukemebwa okw’akabi okuva mu bulungi bwennyini obw’ebikolwa bino. N’Eky’Okusatu, okwegatta ne Katonda, emmeeme mw’egaziyizibwa mu kusaba, n’ebirabo byonna eby’ekisa bye twafuna, n’ebikolwa ebirungi bye twakola, okuggya gy’ali amaanyi amaggya okulwanyisa ebibi ebiyinza okuva mu bikolwa bino byennyini mu ffe, bwe tutakozesa ddagala Katonda lye yateekawo eri obutwa buno. Engeri entuufu ey’okujjuzibwa nate obugagga bw’ekisa kwe kukyeyambulamu bwe tutyo; era awatali kino kizibu nnyo obutakoowa mu kukola ebikolwa ebirungi.
“Ebikolwa ebirungi tebifuna kutuukirira kwabyo okw’enkomerero, okutuusa lwe, nga bwe kiri, bibulira mu Katonda. Kuno kika kya kufa gye biri, ekifaanana okw’emibiri gyaffe, egitalituuka ku bulamu bwagyo obusingayo waggulu, obutafa bwagyo, okutuusa lwe giribulira mu kitiibwa ky’emmeeme zaffe, oba okusingawo ekya Katonda, kye girijjuzibwa. Era kye kyokka ebikolwa ebirungi kye biba n’eky’ensi era ekifa, kye bifiirwa olw’okufa kuno okw’omwoyo.
“Omuliro kabonero ka kwagala; era okwagala kwa Katonda ye nsibuko era ye nkomerero y’ebikolwa byaffe byonna ebirungi. Naye amazima gasinga ekifaananyi; era omuliro gw’okwagala okw’obwakatonda gulina omugaso guno okusinga omuliro ogw’omu nsi, nti guyinza okuddayo waggulu eri ensibuko yaagwo, ne gusitula wamu nagwo okugenda eyo ebikolwa byonna ebirungi bye guleeta. Era mu ngeri eno guziyiza okwonoonebwa kwabyo olw’amalala, okwemanya obwereere, oba okutabulwamu okubi kwonna. Naye kino tekiyinza kukolebwa mu ngeri ndala okuggyako okufuula ebikolwa bino ebirungi okufa mu ngeri ey’omwoyo mu Katonda, olw’okwebaza okw’obuziba, okunnyika emmeeme mu ye nga mu buziba obutakoma, ne byonna by’eri, ne kisa kyonna n’ebikolwa by’emubanjibwa; okwebaza, emmeeme mwe yeefaanana ng’eyeerumbulamu byo, biryoke biddeyo eri ensibuko yaabyo, ng’emigga bwe gyefaananya ng’egyagala okweyiwa, bwe gyeyiwa n’amazzi gaagyo gonna mu nnyanja.
“Bwe tufuna ekirabo kyonna okuva eri Katonda, tusaanidde okugenda, oba si mu bisenge byaffe, mu mitima gyaffe, ne tugamba nti, ‘Nzize, Mukama, okukuddiza kye wampa; era nkirekera ddala n’omutima gumu, okuyingira nate mu butaba kintu bwange. Kubanga ekitonde ekisingayo okutuukirira mu ggulu oba ku nsi kiki mu maaso go, okuggyako ekifo ekyereere ekiyinza okujjuzibwa ggwe era okuyita mu ggwe; ng’empewo, eyereere era ey’ekizikiza, bw’eyinza okujjuzibwa omusana gw’enjuba, eguggyawo buli lunaku n’egukomyawo enkeera, nga tewali kintu kyonna mu mpewo ekyetwalira omusana guno oba ekiguziyiza? Ayi mpa obwangu obwo bwe bumu obw’okufuna n’okukuddiza ekisa kyo n’ebikolwa ebirungi! Ŋŋamba nti, ebibyo; kubanga nzikiriza nti ekikolo mwe biva kiri mu ggwe, so si mu nze.’”