Essuula 3 · eddakiika 12 ez’okusoma · eddakiika 15 ez’okuwuliriza
Okusaba n’Okukkiriza (Kweyongerayo)
“Abagenyi mu wooteeri emu baali batawaanyizibwa olw’omuwala omuto eyali akuba piyano buli kiseera, nga talina ky’amanyi ku nnyimba. Ne beemulugunyiza nnannyini wooteeri nga baagala okutawaanya okwo kukomezebwe. ‘Nnumwa nnyo olw’okutawaanyizibwa kwammwe,’ bwe yagamba. ‘Naye omuwala ono mwana wa omu ku bagenyi bange abasinga obulungi. Siyinza kumugaana kukoma ku piyano. Naye kitaawe, agenze okumala olunaku lumu oba ebbiri, ajja kudda enkya. Olwo muyinza okumutuukirira, ensonga n’ekolebwako.’ Kitaawe bwe yakomawo, n’asanga muwala we mu kisenge ky’abagenyi, nga bulijjo, ng’akuba piyano n’amaanyi. N’atambula n’ajja emabega w’omwana, n’ateeka emikono gye ku bibegabega bye, n’akwata engalo ze mu ze, n’akubamu ennyimba ez’ekitalo ennyo. Bwe kityo bwe kiyinza okuba gye tuli, era bwe kityo bwe kiriba, olunaku lumu olujja. Kaakano, tetuyinza kuleeta kirala okuggyako oluyoogaano n’obutakwatagana; naye, olunaku lumu, Mukama Yesu alikwata emikono gyaffe egy’okukkiriza n’okusaba, n’agikozesa okuleeta ennyimba ez’omu ggulu.” — ANON
OKUKKIRIZA okw’amazima, okwa ddala, kuteekwa okuba okulambulukufu era okutaliimu kubuusabuusa. Si kwa bulijjo bulijjo kwokka; si kukkiriza bukkiriza nti Katonda gy’ali, nti mulungi era wa maanyi, wabula okukkiriza okukkiriza nti ebintu “ky’ayogedde kirituukirira.” Ng’okukkiriza bwe kuli okw’ekintu ekigere, n’okuddibwamu bwe kutyo kuliba kulambulukufu: “Alifuna buli ky’ayogedde.” Okukkiriza n’okusaba bye bironda ebintu, era Katonda yeeyama okukola ebintu ebyo byennyini okukkiriza n’okusaba okunyiikivu bye biyita, ne bimwegayirira okutuukiriza.
American Revised Version evvuunula olunyiriri olw’amakumi abiri mu ennya olw’essuula ey’ekkumi n’emu eya Makko bwe luti: “Noolwekyo mbagamba nti buli kye munaasabanga, mukkirize nti mukiweereddwa, era kinaabanga bwe kityo gye muli.” Okukkiriza okutuukiridde bulijjo kuba kukutte ekyo okusaba okutuukiridde kye kusaba. Ekifo eky’okukoleramu nga kinene era nga tekiriiko kkomo — “buli kye munaasabanga, mukkirize nti mukiweereddwa, era kinaabanga bwe kityo gye muli.!” Ekisuubizo nga kirambulukufu era nga kya kintu ekigere — “kinaabanga bwe kityo gye muli!”
Ekitweraliikiriza ennyo kwe kukkiriza kwaffe, — ebizibu by’okukula kwakwo, n’emirimu gy’okukula kwakwo okw’amaanyi. Okukkiriza okukwata era okukuuma ebintu byennyini bye kusaba, awatali kusagaasagana, kubuusabuusa wadde kutya — okwo kwe kukkiriza kwe twetaaga — okukkiriza okuli ng’ejjinja ery’omuwendo omungi, mu nkola ne mu kwegezaamu okusaba.
Ekigambo kya Mukama waffe ku kukkiriza n’okusaba ekijuliziddwa waggulu kikulu nnyo okusinga byonna. Okukkiriza kuteekwa okuba okulambulukufu, okw’ekintu ekigere; okusaba okutaliiko kakwakkulizo, okutategeerekeka bubi, kw’ebintu ebisabibwa. Si kwa kuba kintu kya kibuuzibuuzi, ekitali kigere, ekiri ng’ekisiikirize; kuteekwa okuba ekintu ekisinga okukkiriza obukkiriza nti Katonda ayagala era asobola okutukolera. Kuteekwa okuba okusaba okulambulukufu, okw’ekintu ekigere, n’okusuubira ebintu bye tusaba. Weetegereze ebigambo bya Makko 11:23:
“n’atabuusabuusa mu mutima gwe, naye n’aba n’okukkiriza, ky’ayogedde kirituukirira”; alifuna buli ky’ayogedde.
Ng’okukkiriza n’okusaba bwe biba ebirambulukufu, n’okuddibwamu bwe kutyo bwe kuliba. Ekiweebwa si kya kuba kintu kirala okuggyako ebyo ebisabiddwa, wabula ebintu byennyini ebinoonyezeddwa era ebiyitiddwa amannya. “Alifuna buli ky’ayogedde.” Byonna kiragiro, “Alifuna.” Okuweebwa tekulina kkomo, mu mutindo ne mu bungi.
Okukkiriza n’okusaba bye bironda ensonga ez’okusabira, bwe bityo ne bisalawo Katonda ky’agenda okukola. “Alifuna buli ky’ayogedde.” Kristo yeetegese okuwa ddala, era mu bujjuvu, byonna okukkiriza n’okusaba bye biragira. Ekiragiro ekiweebwa Katonda bwe kiba nga kya lwatu, kya kintu ekigere era kirambulukufu, Katonda ajja kukituukiriza, ddala nga bwe kyaweebwa.
Okukkiriza si kukkiriza bukkiriza mu Kigambo kya Katonda, wadde okukkiriza okw’omu birowoozo obubeezi, wadde okukkiriziganya obukkiriziganya okw’amagezi n’okwagala; era si kukkiriza ebituufu nga tolina ky’okola, ne bwe biba nga bitukuvu oba nga bijjuvu bitya. Okukkiriza mulimu gwa Katonda, kitangaala kya Katonda, maanyi matukuvu agasimbibwa Ekigambo kya Katonda n’Omwoyo mu mmeeme y’omuntu — omusingi ogw’omwoyo ogwa Katonda ogutwala ku by’Ensi Etalabika ne gubifuula ebintu ebisobola okutegeerwa obusobozi bw’omuntu obw’ekiseera n’obw’okuwulira.
Okukkiriza kukolagana ne Katonda, era kumanyi nti Katonda gy’ali. Kukolagana ne Mukama Yesu Kristo era kulaba mu ye Omulokozi; kukolagana n’Ekigambo kya Katonda, era kukwata amazima; kukolagana n’Omwoyo wa Katonda, era kufuna amaanyi n’okukubirizibwa omuliro gwe omutukuvu. Katonda kye kigendererwa ekikulu eky’okukkiriza; kubanga okukkiriza kwesigama n’obuzito bwakwo bwonna ku Kigambo kye. Okukkiriza si kikolwa kya mmeeme ekitaliiko kigendererwa, wabula kutunuulira Katonda n’okwesigama ku bisuubizo bye. Ng’okwagala n’essuubi bwe biba n’ekigendererwa bulijjo, n’okukkiriza bwe kutyo. Okukkiriza si kukkiriza buli kimu; kwe kukkiriza Katonda, okuwummulira mu ye, okwesiga Ekigambo kye.
Okukkiriza kuzaala okusaba, era kweyongera amaanyi, kukka wansi nnyo, kulinnya waggulu nnyo, mu kulwana n’okumeggana kw’okwegayirira okw’amaanyi. Okukkiriza kwe kukakasa ebyo bye tusuubira, obukakafu n’okutuuka ku busika bw’abatukuvu. Okukkiriza, era, kwa bwetoowaze era kugumiikiriza. Kuyinza okulindirira n’okusaba; kuyinza okusigala ku maviivi, oba okugalamira mu nfuufu. Kye kintu kimu ekikulu okusaba kwe kwetaaga; obutabaawo bwakwo bwe buli ku kikolo ky’okusaba kwonna okw’ekisaale, okusaba okunafu, okusaba okutono, okusaba okutaddibwamu.
Obutonde n’amakulu g’okukkiriza birabika bulungi mu ebyo bye kukola, okusinga mu nnyinyonnyola yonna gye kuweebwa. Bwe kityo, bwe tukyukira ebyafaayo by’okukkiriza bye tuweebwa mu lukalala olwo olukulu olw’ekitiibwa, olukola essuula ey’ekkumi n’emu ey’Abaebbulaniya, tulaba ku bivaamu eby’ekitalo eby’okukkiriza. Olukalala olwo nga lwa kitiibwa — olw’abasajja n’abakazi bano ab’okukkiriza! Nga bikolwa bya kitalo ebyawandiikibwamu, ne bibalirwa okukkiriza! Omuwandiisi eyaluŋŋamizibwa, ng’amaze amaanyi ge gonna mu kubala abatukuvu b’Endagaano Enkadde, abaali eby’okulabirako ebyeyoleka eby’okukkiriza okw’ekitalo, ku nkomerero n’aleekaana nti:
“Njogere ki nate? N’ekiseera kinaanzigwako bwe nnaayogera ku Gidyoni, ne ku Baraki, ne Samusooni, ne Yefusa, ne Dawudi, ne Samwiri ne bannabbi abalala.”
Awo omuwandiisi w’Abaebbulaniya n’agenda mu maaso nate, mu ddoboozi ery’ekitalo, ng’ayogera ku bikolwa ebitawandiikibwa ebyakolebwa olw’okukkiriza kw’abantu ab’edda, “ensi nga tebasaanira.” “Bano bonna,” bw’agamba, “baasiimibwa olw’okukkiriza.”
Nga wandizzeewo omulembe gw’ebikolwa eby’ekitiibwa eri Ekkanisa n’ensi, singa kyandisobose okuzaalibwa nate olulyo lw’abatukuvu ab’okukkiriza okw’amaanyi bwe kutyo, ab’okusaba okw’ekitalo bwe kutyo! Si bantu ab’amagezi amangi Ekkanisa b’etaaga; era si bantu ab’obugagga ebiseera bino bye byetaaga. Si bantu ab’obuyinza obunene mu bantu olunaku luno bwe lwetaaga. Okusinga buli muntu na buli kintu ekirala, abasajja ab’okukkiriza, abasajja ab’okusaba okw’amaanyi, abasajja n’abakazi abali ng’abatukuvu n’abazira abaabalibwa mu Abaebbulaniya, “abaasiimibwa olw’okukkiriza,” be Ekkanisa n’ensi yonna ey’abantu ennene bye zeetaaga.
Abantu bangi, mu biro bino, basiimibwa olw’okugaba ensimbi zaabwe, olw’ebirabo byabwe ebinene eby’amagezi n’ebitone byabwe, naye batono abasiimibwa olw’okukkiriza kwabwe okunene mu Katonda, oba olw’ebintu eby’ekitalo ebikolebwa olw’okusaba kwabwe okunene. Leero, nga bwe kyali mu biseera byonna, twetaaga abantu ab’okukkiriza okunene n’abantu abakulu mu kusaba. Zino ze mpisa ebbiri enkulu ezifuula abantu abakulu mu maaso ga Katonda, ebintu ebibiri ebireeta embeera ez’obuwanguzi obw’omwoyo obwa ddala mu bulamu ne mu mulimu gw’Ekkanisa. Kye tusinga okufaako kwe kulaba nga tukuuma okukkiriza okw’omutindo n’engeri ebalibwa mu maaso ga Katonda; okukwata, era okukuuma, ebintu bye kusaba, awatali kubuusabuusa era awatali kutya.
Okubuusabuusa n’okutya balabe babiri ab’okukkiriza abalongo. Oluusi, bitwala ddala ekifo ky’okukkiriza, era newaakubadde nga tusaba, okusaba kwe tuwaayo kuba kwa kwetawaanya, okutaliimu mirembe, okutali kuteefu era emirundi mingi okw’okwemulugunya. Peetero yalemwa okutambulira ku Genesaleeti kubanga yaleka amayengo okumuyitako ne gabutyamu amaanyi g’okukkiriza kwe. Bwe yaggya amaaso ge ku Mukama n’atunuulira amazzi agaali gamwetoolodde, n’atandika okusaanawo era n’alina okukaaba ng’ayagala okuyambibwa — “Mukama wange, ndokola!”
Okubuusabuusa tekusaanidde kulabirirwa, wadde okutya okusuzibwa. Tewabaawo yenna alowooza nti abonyaabonyezebwa okutya n’okubuusabuusa. Si kitiibwa eri magezi g’omuntu yenna okulabirira okubuusabuusa Katonda, era tewali kubudaabudibwa kuyinza kuva mu kirowoozo ng’ekyo. Amaaso gaffe gasaanidde okuggibwa ku ffe ffennyini, ne gaggibwa ku bunafu bwaffe ne galekebwa okwesigama ddala ku maanyi ga Katonda. “Kale munywererenga ku buvumu bwammwe bwe mulina, obuliko empeera ennene.” Okukkiriza okwangu, okwesiga, okubeera mulamu lunaku ku lunaku, era okusuula omugugu gwakwo ku Mukama, buli ssaawa ey’olunaku, kujja kugoba okutya, kugobe okwekengera, era kununule mu kubuusabuusa:
“Temweraliikiriranga kintu na kimu, wabula mu buli kintu mu kusabanga ne mu kwegayiriranga awamu n’okwebazanga, mutegeezenga Katonda bye mwetaaga.”
Kino kye kiwonya kya Katonda eri okutya kwonna, okweraliikirira, n’okufaayo okusukkiridde okw’emmeeme, nga byonna biri kumpi n’okubuusabuusa n’obutakkiriza. Kino kye kiragiro kya Katonda eky’okufuna emirembe egisukkiridde okutegeera kwonna, era egikuuma omutima n’amagezi mu kasirise ne mu mirembe.
Ffenna twetaaga okwetegereza obulungi n’okuwuliriza okulabula okuweebwa mu Abaebbulaniya: “Mwekuume abooluganda, omutima omubi ogw’obutakkiriza gulemenga kuba mu muntu yenna ku mmwe, ne gubaggya ku Katonda omulamu.”
Twetaaga, era, okwekuuma obutakkiriza nga bwe twandyekuumye omulabe. Okukkiriza kwetaaga okulimibwa. Twetaaga okweyongera okusaba nti, “Mukama, twongereko okukkiriza,” kubanga okukkiriza kuyinza okweyongera. Ekigambo Pawulo kye yasiima Abasessaloniika kyali nti okukkiriza kwabwe kweyongera nnyo okukula. Okukkiriza kweyongera nga kukozesebwa, nga kuteekebwa mu nkola. Kuliisibwa okugezesebwa okuzibu.
“Kubanga okugezesebwa kw’okukkiriza kwammwe, kwa muwendo mungi nnyo okusinga zaabu egezebwa mu muliro n’ekakasibwa, kulyoke kusaanire ettendo n’ekitiibwa n’okugulumizibwa ku lunaku luli Mukama waffe Yesu Kristo lw’alirabikirako.”
Okukkiriza kukula nga tusoma era nga tufumiitiriza ku Kigambo kya Katonda. Okusinga byonna, era ekisinga obulungi, okukkiriza kukulaakulana mu mbeera ey’okusaba.
Kyandibadde kirungi, singa ffenna twayimirira, ne twebuuza buli omu ku lulwe: “Nnina okukkiriza mu Katonda? Nnina okukkiriza okwa ddala, — okukkiriza okunkuuma mu mirembe egituukiridde, ku bintu eby’ensi n’ebintu eby’omu ggulu?” Kino kye kibuuzo ekisinga obukulu omuntu ky’ayinza okubuuza n’asuubira okuddibwamu. Era waliwo ekibuuzo ekirala, ekiri kumpi nakyo mu makulu ne mu bukulu — “Ddala nsaba Katonda n’ampulira era n’addamu okusaba kwange? Era ddala nsaba Katonda ne nfuna butereevu okuva eri Katonda ebintu bye mmusaba?”
Kayisaali Agusito yagambibwanga nti yasanga Rooma nga kibuga kya miti, n’akireka nga kibuga kya mayinja ag’ekitiibwa (marble). Omusumba asobola okukyusa abantu be okuva mu kubeera abantu abatasaba okufuuka abantu abasaba, aba akoze omulimu omunene okusinga ogwa Agusito mu kukyusa ekibuga okuva ku miti okudda ku mayinja ag’ekitiibwa. Era ku nkomerero, guno gwe mulimu omukulu ogw’omubuulizi. Okusookera ddala, akolagana n’abantu abatasaba — abantu aboogerwako nti, “Katonda taliiwo mu birowoozo byabwe byonna.” Abantu ng’abo abasanga buli wamu, era buli kiseera. Omulimu gwe omukulu kwe kubakyusa bave mu kwerabira Katonda, mu kubulwa okukkiriza, mu kubeera abatasaba, balyoke bafuuke abantu abasaba bulijjo, abakkiriza Katonda, abamujjukira era abakola by’ayagala. Omubuulizi tatumibwa kusikiriza bantu kwegatta ku Kkanisa kwokka, wadde okubafuula abalungi okusingawo kwokka. Atumibwa kubaleetera kusaba, kwesiga Katonda, n’okukuuma Katonda bulijjo mu maaso gaabwe, baleme kumwonoonako.
Omulimu gw’obuweereza kwe kukyusa aboonoonyi abatakkiriza okufuuka abatukuvu abasaba era abakkiriza. Omulanga gugenda mu maaso n’obuyinza bwa Katonda, “Kkiriza Mukama waffe Yesu onoolokolebwa.” Tulengera ku bukulu obw’ekitalo obw’okukkiriza n’omuwendo omunene Katonda gw’akuteekako, bwe tujjukira nti yakufuula ekintu kimu kyokka ekyetaagisa ddala okulokolebwa. “Mwalokolebwa lwa kisa olw’okukkiriza.” Bwe kityo, bwe tufumiitiriza ku bukulu obunene obw’okusaba, tusanga okukkiriza nga kuyimiridde ddala ku mabbali gaakwo. Olw’okukkiriza tulokolebwa, era olw’okukkiriza tusigala nga tulokolebwa. Okusaba kututandisa obulamu obw’okukkiriza. Pawulo yalangirira nti obulamu bwe yali alina yabulina lwa kukkiriza Omwana wa Katonda, eyamwagala ne yeewaayo ku lulwe — nti yatambula lwa kukkiriza so si lwa kulaba.
Okusaba kwesigamye ddala ku kukkiriza. Mu butuufu, tekubaawo awatali kwo, era tekuliiko kye kutuukiriza okuggyako nga kwe kuli munno ow’olubeerera. Okukkiriza kufuula okusaba okw’amaanyi, era mu ngeri emu enkulu, kuteekwa okukusooka.
“Buli ajja eri Katonda kimugwanira okukkiriza nti Katonda waali era n’abo abamunoonya n’obwesigwa abawa empeera.”
Okusaba nga tekunnatandika kugenda eri Katonda; okwegayirira kwakwo nga tekunnaweebwayo, ebisabibwa byakwo nga tebinnategeezebwa — okukkiriza kuteekwa okuba nga kwakulembedde dda; kuteekwa okuba nga kwakakasa nti kukkiriza nti Katonda gy’ali; kuteekwa okuba nga kwakkiriziganya n’amazima ag’ekisa nti “Katonda abo abanoonya amaaso ge n’obwesigwa abawa empeera.” Lino lye ddaala erisooka mu kusaba. Ku nsonga eno, newaakubadde ng’okukkiriza si kwe kuleeta omukisa, kuteeka okusaba mu kifo eky’okugusaba, era kutwala eddaala eddala erigenda mu kugutuukako, nga kuyamba omusabi okukkiriza nti Katonda asobola era ayagala okuwa omukisa.
Okukkiriza kutandisa okusaba okukola — kulongoosa ekkubo eridda ku ntebe ey’okusaasira. Kusooka kuwa obukakafu nti waliwo entebe ey’okusaasira, era nti eyo Kabona Asinga Obukulu alindirira abasabi n’okusaba kwabwe. Okukkiriza kuggulawo ekkubo okusaba okusemberera Katonda. Naye kukola n’okusingawo. Kugenda n’okusaba mu buli ddaala lye kutambula. Kye kitabaganyizibwa nakyo era okusaba bwe kutegeeza Katonda bye kwetaaga, okukkiriza kwe kufuula okusaba okufuna. Era okukkiriza kugoberera okusaba, kubanga obulamu obw’omwoyo omukkiriza bw’atuusibwamu olw’okusaba bulamu bwa kukkiriza. Engeri emu enkulu ey’obumanyirivu abakkiriza bwe batuusibwamu olw’okusaba, si bulamu bwa bikolwa, wabula bwa kukkiriza.
Okukkiriza kufuula okusaba okw’amaanyi, era kukuwa obugumiikiriza okulindirira Katonda. Okukkiriza kukkiriza nti Katonda awa empeera. Tewali mazima galagiddwa bulungi mu Byawandiikibwa okusinga gano, era tewali gasinga kuzzaamu maanyi. Ne ekisenge eky’ekyama kirina empeera yaakyo esuubizibwa, “Kale Kitaawo amanyi ebyama byonna alikuwa empeera.” so nga n’obuweereza obusingayo obutono obukolebwa omuyigirizwa mu linnya lya Mukama, ddala bufuna empeera yaabwo. Era amazima gano ag’omuwendo okukkiriza kugakkiriza n’omutima gwonna.
Naye okukkiriza kufunzibwa ku kintu kimu kyokka — tekukkiriza nti Katonda aliwa buli muntu empeera, wadde nti awa empeera bonna abasaba, wabula nti awa empeera abo abamunoonya n’obwesigwa. Okukkiriza kwesigamya obweraliikirivu bwakwo ku bunyiikivu mu kusaba, era kuwa obukakafu n’amaanyi abanoonya Katonda n’obunyiikivu, kubanga be bokka abaweebwa empeera ennyingi bwe basaba.
Twetaaga okujjukizibwa bulijjo nti okukkiriza kye kintu kimu ekitayinza kwawulwa ku kusaba okutuuka ku buwanguzi. Waliwo ensonga endala ezikwata ku kusaba kuno, naye okukkiriza kye kintu ekisembayo, ekintu kimu ekyetaagisa ddala mu kusaba okwa ddala. Nga bwe kyawandiikibwa mu kigambo ekimanyiddwa, eky’omusingi: “Awatali kukkiriza toyinza kusanyusa Katonda.”
Yakobo amazima gano agategeeza mu ngeri ennyangu ddala.
“Naye obanga omuntu yenna ku mmwe aweebuka mu magezi,” bw’agamba, “asabenga Katonda agabira bonna atakayuka, galimuweebwa. Kyokka amusabenga mu kukkiriza, nga tabuusabuusa (oba atanywera) ali ng’ejjengo ery’oku nnyanja erisundibwa empewo. Omuntu ng’oyo bw’atasaba na kukkiriza tasuubira Mukama kumuwaayo kintu kyonna.”
Okubuusabuusa bulijjo kuziyizibwa, kubanga kuyimirira ng’omulabe w’okukkiriza era kuziyiza okusaba okukola. Mu Bbaluwa Esooka eri Timoseewo Pawulo atuwa amazima ag’omuwendo omungi agakwata ku mbeera z’okusaba okutuuka ku buwanguzi, ge yalambika bw’ati: “Noolwekyo njagala abantu buli wantu, basabenga Katonda nga bayimusa emikono gyabwe emirongoofu, nga tebalina busungu wadde empaka.”
Okubuuzabuuza kwonna kusaanidde okwekuumibwa n’okwewalibwa. Okutya n’okulowooza nti “oboolyawo” tebirina kifo mu kusaba okwa ddala. Okukkiriza kuteekwa okwenyweza ne kulagira abalabe bano ab’okusaba okugenda.
Tewali buyinza bungi busukkiridde obuyinza okuweebwa okukkiriza; naye okusaba gwe muggo ogw’obwakabaka gwe kulagiramu amaanyi gaakwo. Nga waliwo amagezi ag’omwoyo mangi mu kubuulirira kuno okwawandiikibwa omusomesa w’eddiini ow’edda omumanyifu.
“Oyagala okusumululwa mu buddu bw’okuvunda?” bw’abuuza. “Oyagala okukula mu kisa okutwalira awamu n’okukula mu kisa mu nsonga ez’enjawulo? Bw’oba oyagala, ekkubo lyo lya lwatu. Saba Katonda okukkiriza okusingawo. Mwegayirire ku makya, n’omu ttuntu n’ekiro, ng’otambula mu kkubo, ng’otudde mu nnyumba, bw’ogalamira ne bw’ogolokoka; mwegayirire kyokka okukuteeka ebintu bya Katonda mu mutima gwo nga bikka wansi nnyo, okukuwa okweyongera n’okweyongera ku kukakasa ebyo ebisuubirwa n’obujulirwa bw’ebintu ebitalabika.”
Ebikubiriza ebinene eby’okusaba biweebwa mu Byawandiikibwa Ebitukuvu, era Mukama waffe amaliriza okuyigiriza kwe ku kusaba n’obukakafu n’ekisuubizo ky’eggulu. Okubeera kwa Yesu Kristo mu ggulu, okuteekateeka kw’abatukuvu be kw’akolera eyo, n’obukakafu nti alikomawo okubatwala — nga byonna bino biyamba obukoowu bw’okusaba, ne binyweza okulwana kwakwo, ne biwoomya okutegana kwakwo okuzibu! Ebintu bino ye mmunyeenye y’essuubi eri okusaba, okusangulwa kw’amaziga gaakwo, okuteeka akawoowo k’eggulu mu bukaawu bw’okukaaba kwakwo. Omwoyo gw’omutambuze guyamba nnyo okusaba. Omwoyo ogusibiddwa ku nsi, ogumatidde ensi, teguyinza kusaba. Mu mutima ng’ogwo, ennimi z’omuliro ez’okwegomba okw’omwoyo oba zizikidde oba zinyooka bunyoosi mu kitangaala ekisembayo okuba ekinafu. Ebiwaawaatiro by’okukkiriza kwagwo bisaliddwako, amaaso gaagwo gabikkiddwako olufu, olulimi lwagwo lusirisiddwa. Naye abo, mu kukkiriza okutasagaasagana n’okusaba okutayosa, abalindirira Mukama baliddamu buggya amaanyi gaabwe, balitumbiira n’ebiwaawaatiro ng’empungu; balidduka mbiro ne batakoowa, balitambula naye ne batazirika. bulijjo, ddala baliddamu buggya amaanyi gaabwe, ddala balitumbiira n’ebiwaawaatiro ng’empungu; ddala balidduka mbiro ne batakoowa, ddala balitambula naye ne batazirika.