Obuweereza bw’Okwegayiririra Abalala
Pawulo, Ekyokulabirako mu Kusaba

Essuula 15 · eddakiika 11 ez’okusoma · eddakiika 14 ez’okuwuliriza

Pawulo, Ekyokulabirako mu Kusaba

“Genda … omubuuze Sawulo ow’e Taluso. Ali eyo kaakano ng’asaba.”—Ebikolwa by’Abatume 9:11.

“Katonda kyeyava ansaasira, Kristo Yesu alyoke ayoleseze mu nze, omwonoonyi asingira ddala okugumiikiriza kwe okutakoma, era mbeere ekyokulabirako eri abo abalimukkiriza ne bafuna obulamu obutaggwaawo.”—1 Timoseewo 1:16.

Katonda yatwala Omwana we yennyini n’amufuula ekyokulabirako kyaffe era ekifaananyi kye tulina okugoberera. Oluusi kiba ng’amaanyi g’ekyokulabirako kya Kristo gabula, kubanga tulowooza nti ye, atalina kibi, si muntu nga ffe. Mukama waffe yatwala Pawulo, omuntu ddala nga ffe, n’amufuula ekyokulabirako ky’ekyo ky’asobola okukolera omuntu eyali omwonoonyi asookera ddala. Era Pawulo, omuntu eyalekawo akabonero ku Kkanisa okusinga omulala yenna, bulijjo abadde ajjulizibwa ng’omuntu ow’okulabirako. Mu kutegeera kwe okw’amazima ga Katonda n’engeri gye yagayigirizangamu; mu kwewaayo kwe eri Mukama we, n’obunyiikivu bwe obwamwokya ng’amuweereza; mu kumanya kwe okw’omunda amaanyi ga Kristo abeera mu ye, n’okussa ekimu mu musaalaba gwe; mu bwetoowaze bwe obutaliimu bukuusa, n’okukkiriza kwe okwangu era okw’obuvumu; mu bunyiikivu bwe n’okugumiikiriza kwe ng’omuminsani—mu bino byonna, n’ebirala bingi, “ekisa kya Mukama waffe Yesu kyamujjulamu nnyo okusukkirira.” Kristo yamuwaayo, n’Ekkanisa n’emukkiriza, ng’ekyokulabirako ky’ekyo Kristo ky’ayagala, n’ekyo Kristo ky’ayinza okukola. Emirundi musanvu Pawulo ayogera ku bakkiriza okumugoberera: (1 Abakkolinso 4:16), “Noolwekyo mbongeramu amaanyi mulabire ku nze”; (11:1), “Mundabireko nga nange bwe ndabira ku Kristo”; Abafiripi 3:17, 4:9; 1 Basessaloniika 1:6; 2 Basessaloniika 3:7–9.

Pawulo bw’aba nga, ng’ekyokulabirako mu kusaba, tasomebwa nnyo era tajjulizibwa nnyo nga bw’ali mu bintu ebirala, si lwa kuba nti ne mu kino si bukakafu bwa kitalo obw’ekyo ekisa kye kiyinza okukola, wadde nti ne mu nsonga eno tetwetaaga nnyo buyambi bwa kyokulabirako kye. Okwekenneenya Pawulo ng’ekyokulabirako mu kusaba kujja kuleeta empeera ennene ey’okuyigirizibwa n’okuzzibwamu amaanyi. Ebigambo Mukama waffe bye yamwogerako ku kukyuka kwe, “Ali eyo kaakano ng’asaba,” biyinza okutwalibwa ng’omusingi gw’obulamu bwe bwonna. Okwolesebwa okw’omu ggulu okwamufukaamiza, okuva olwo kwafuga obulamu bwe. Kristo ali ku mukono ogwa ddyo ogwa Katonda, mu ye mwe twaweerwa buli mukisa gwonna ogw’omwoyo, ye yali buli kimu gy’ali; okusaba n’okusuubira amaanyi ag’omu ggulu mu mulimu gwe era ku mulimu gwe, nga gava butereevu mu ggulu olw’okusaba, kyali kibala kyangu eky’okukkiriza kwe mu Oyo Agulumiziddwa. Ne mu kino Kristo yayagala abeere ekyokulabirako, tulyoke tuyige nti obw’omu ggulu bwa Kristo n’ebirabo bye, n’amaanyi agakolera obulokozi agatali ga nsi muno, gye bikoma okumanyibwa n’okukkirizibwa, n’okusaba gye kukoma okufuuka okusituka kw’omutima okw’obwakyo eri ensibuko yokka ey’obulamu bwagwo. Ka tulabe kye tumanyi ku Pawulo.

Empisa za Pawulo mu Kusaba.

Zino zeeraga mu bigambo bye kumpi nga tagenderedde. Awandiika (Abaruumi 1:9), “Katonda … ye mujulirwa wange, nga bwe mbasabira bulijjo, nga mbegayiririra bulijjo mu kusaba kwange … Kubanga neesunga nnyo okubalaba, ndyoke mbawe ku kirabo eky’omwoyo, mulyoke munywezebwe.” Abaruumi 10:1, 9:2, 3: “Kye njagala mu mutima gwange era kye nsabira Abayisirayiri eri Katonda, kwe kulokolebwa”; “nga ndimunakuwavu nnyo era nga nnumwa mu mutima. Nnali njagala nze mwene nkolimirwe Katonda era njawukanyizibwe ku Kristo olwa baganda bange.” 1 Abakkolinso 1:4: “Nneebaza Katonda wange bulijjo ku lwammwe, olw’ekisa kya Katonda ekyabaweebwa mu Kristo Yesu.” 2 Abakkolinso 6:4, 6: “Tweyoleka nga tuli baweereza ba Katonda, … ne mu kutunula, ne mu kusiiba.” Abaggalatiya 4:19: “Baana bange be nnumirwa nate ng’alumwa okuzaala, okutuusa Kristo lw’alibumbibwa mu mmwe.” Abaefeso 1:16: “Sirekangayo kwebaza Katonda ku lwammwe. Mbajjukira ne mbasabira.” Abaefeso 3:14: “Nfukaamirira Kitaffe, … agumyenga era anywezenga omuntu wammwe ow’omunda, olw’Omwoyo we.” Abafiripi 1:3, 4, 8, 9: “Nneebaza Katonda wange buli lwe mbajjukira, era buli lwe mbasabira mwenna nsaba nga nzijudde essanyu. … Katonda ye mujulirwa wange nga mwenna bwe mbaagala n’okwagala okuva eri Kristo Yesu. Mbasabira”—Abakkolosaayi 1:3, 9: “Buli bwe tubasabira, twebaza Katonda. … Noolwekyo, okuviira ddala ku lunaku lwe twawulira ebibafaako, tetulekangayo kubasabira na kubeegayiririra”—Abakkolosaayi 2:1: “Njagala mumanye nga bwe nfuba ennyo okubasabira mmwe … era n’abo abatandabangako mu mubiri.” 1 Basessaloniika 1:2: “Bulijjo twebaza Katonda ku lwammwe mwenna era tubasabira obutayosa.” 3:9: “… essanyu lye tulina ku lwammwe mu maaso ga Katonda waffe … Katonda tumwegayirira nnyo nnyini emisana n’ekiro, atukkirize okubalabako tujjuulirize ebyo ebikyabulako mu kukkiriza kwammwe.” 2 Basessaloniika 1:3: “Kitugwanidde okwebazanga Katonda bulijjo ku lwammwe. … Kyetuva tubasabira bulijjo.” 2 Timoseewo 1:3: “Neebaza Katonda … nga nkujjukira obutayosa mu kusaba kwange emisana n’ekiro.” Firemooni 4: “Bulijjo bwe mba nga nkusabira neebaza Katonda.”

Ebyawandiikibwa bino bwe bitwalibwa awamu bituwa ekifaananyi ky’omuntu ebigambo bye, “Musabenga obutayosa,” bye byali bulambulukufu obw’obulamu bwe obwa buli lunaku. Yali ategeera nnyo nti okukyuka kwokka tekumala; nti ekisa n’amaanyi ag’omu ggulu byetaaga okuleetebwa wansi olw’okusaba ku lw’abo abaakakyuka; nti kyetaagisa okusaba okungi era okutakoma, emisana n’ekiro, okubireeta wansi; era yali mukakafu nti okusaba kujja kubireeta—n’olwekyo obulamu bwe bwali kusaba okutakoma era okw’ensonga entegeerekeka ennyo. Yali ategeera nnyo nti buli kintu kiteekwa okuva waggulu, era yalina okukkiriza okw’amaanyi nti kijja kujja ng’okuddibwamu kw’okusaba, ne kiba nti okusaba tekwali mulimu gwa buvunaanyizibwa wadde omugugu, wabula okukyuka okw’obwakyo okw’omutima eri ekifo kyokka mwe guyinza okufunira bye gunoonyeza abalala.

Ebyo Pawulo bye Yasabanga.

Kikulu nnyo okumanya kiki Pawulo kye yasabanga, nga bwe kiri okumanya emirundi gye yasabanga n’obunyiikivu bwe yasabiranga. Okwegayiririra abalala mulimu gwa mwoyo. Obwesige bwaffe mu gwo bujja kwesigama nnyo ku kumanya nti tusaba nga Katonda bw’ayagala. Gye tukoma okusaba mu bulambulukufu ebintu eby’omu ggulu, bye tutegeerera amangu ago nti Katonda yekka y’ayinza okubiwa, era bye tukakasa nti alibiwa, gye tujja okukoma okwolekera Katonda yekka butereevu era n’obwagazi obungi. Ebintu bye tunoonya gye bikoma okuba ebitayinzika, gye tujja okukoma okuva ku mirimu gyonna egy’abantu ne tudda eri okusaba n’eri Katonda yekka.

Mu bbaluwa ze, ng’oggyeeko ebigambo mw’ayogerera ku kusaba kwe, tulinamu essaala nnyingi ez’enjawulo Pawulo mw’ayogerera kye yeegomba mu mutima gwe ku lw’abo b’awandiikira. Mu zo tulaba nti kye yasooka okwegomba bulijjo kwe kuba nti “banywezebwe” mu bulamu obw’Ekikristaayo. Newaakubadde nga yatenderezanga nnyo Katonda bwe yawuliranga nti abantu bakyuse, yali amanyi obunafu bw’abo abaakakyuka, era nti okunywezebwa kwabwe tekuyinza kutuukirira awatali kisa kya Mwoyo ekireetebwa wansi olw’okusaba. Bwe tunaatunuulira ezimu ku ssaala ze enkulu, tujja kulaba bye yasaba n’ebyo bye yafuna.

Twala essaala ebbiri eziri mu bbaluwa eri Abaefeso—emu esabira ekitangaala, endala esabira amaanyi. Mu esooka (1:15), asaba Omwoyo ow’amagezi abamulise bamanye okuyitibwa kwabwe kye kuli, obusika bwabwe kye buli, n’amaanyi amangi ga Katonda agakolera mu bo kye gali. Okumulisibwa mu mwoyo n’okumanya bye byali ebyetaago byabwe ebikulu, era nga bifunibwa ku lwabwe olw’okusaba. Mu ey’okubiri (3:15) asaba amaanyi ge baali balagiddwa mu Kristo gakolere mu bo, era banywezebwe n’amaanyi ga Katonda, Kristo alyoke abeere mu bo, n’okwagala okusukkiridde okutegeera kwonna, n’okujjula kwa Katonda, bijje ku bo ddala. Bino byali bintu ebiyinza okuva mu ggulu butereevu byokka; bino bye yasaba era bye yasuubira. Bwe tuba twagala okuyiga obukugu bwa Pawulo mu kwegayiririra abalala, tetulina kusabira bakkiriza ab’omu biseera byaffe kintu kitono ku kino.

Tunuulira essaala eri mu bbaluwa eri Abafiripi (1:9–11). Era nayo esooka kusabira kumanya okw’omwoyo; oluvannyuma ne kuddako obulamu obutaliiko kya kunenyezebwa, n’oluvannyuma obulamu obubala ebibala olw’ekitiibwa kya Katonda. Bwe kityo ne mu ssaala ennungi eri mu bbaluwa eri Abakkolosaayi (1:9–11). Okusooka, okumanya okw’omwoyo n’okutegeera Katonda by’ayagala, oluvannyuma okunywezebwa n’amaanyi gonna olw’okugumiikiriza kwonna n’essanyu.

Oba twala essaala ebbiri eziri mu 1 Basessaloniika (3:12, 13, ne 5:23). Emu: “Mukama waffe aboongereko okwagala kwammwe, mwagalanenga mwekka na mwekka … alyoke anyweze emitima gyammwe nga temuliiko kya kunenyezebwa mu butukuvu.” Endala: “Katonda ow’emirembe abatukulize ddala, … bikuumibwenga nga tebiriiko kya kunenyezebwa.” Ebigambo byennyini bya waggulu nnyo ne kiba nti tetubitegeera bulungi, n’okusingawo tetubikkiriza, n’okusingawo tetulaba mu bulamu bwaffe bye bitegeeza. Pawulo yabeeranga nnyo mu nsi ey’omu ggulu, yali ng’ali ewuwe mu butukuvu ne mu buyinza bwa Katonda obutakoma ne mu kwagala kwe, ne kiba nti essaala ng’ezo zaali bulambulukufu obw’obwakyo obw’ekyo kye yali amanyi nti Katonda ayinza era ajja kukikola. Katonda “anyweze emitima gyammwe nga temuliiko kya kunenyezebwa mu butukuvu,” Katonda “abatukulize ddala”—omuntu akkiriza ebintu bino era abyegomba ajja kubisabira abalala. Essaala zino zonna bukakafu nti abanoonyeza obulamu bwennyini obw’omu ggulu nga bali ku nsi. Tekyewuunyisa nti tagezesebwa kwesiga makubo gonna ag’abantu, wabula akinoonya mu ggulu mwokka. Nziramu nti, gye tukoma okutwala essaala za Pawulo ng’ekyokulabirako kyaffe, ne tufuula bye yeegomba okuba ebyaffe ku lw’abakkiriza be tusabira, gye kujja okukoma okusaba eri Katonda ow’omu ggulu okufuuka ng’omukka gwe tussa buli lunaku.

Pawulo bwe Yasabanga Abalala Okumusabira.

Ebyo tebiyigiriza kitono okusinga essaala ze yennyini ze yasabiranga abatukuvu. Bikakasa nti okusaba takutwala ng’enkizo ey’enjawulo ey’omutume yekka; ayita omukkiriza asinga obuwombeefu n’obwangu okukozesa eddembe lye. Bikakasa nti talowooza nti abaakakyuka bokka oba Abakristaayo abanafu be beetaaga okusabirwa; ye yennyini, ng’ekitundu ky’omubiri, yeesigama ku booluganda ne ku ssaala zaabwe. Bwe yamala okubuulira Enjiri okumala emyaka abiri, yali akyasaba abalala okumusabira alyoke ayogere nga bw’asaanidde okwogera. Si mulundi gumu gwokka, si kiseera kitono, wabula buli lunaku, era obutayosa, ekisa kiteekwa okunoonyezebwa n’okuleetebwa wansi okuva mu ggulu ku lw’omulimu gwe. Okulindirira Katonda awamu era obutakoma, eri Pawulo, lye ssuubi lyokka ery’Ekkanisa. Omwoyo Omutukuvu bwe yajja, obulamu obw’omu ggulu, obulamu bwa Mukama ali mu ggulu, bwayingira mu nsi; tewali kirala kiyinza kubukuuma okuggyako okussa ekimu n’eggulu obutasalako.

Wuliriza engeri gy’asabamu abalala okumusabira, n’obunyiikivu bw’akikozesa—Abaruumi 15:30: “Kaakano mbakuutira abooluganda, mu Mukama waffe Yesu Kristo ne mu kwagala kw’Omwoyo, okufubiranga awamu nange, nga munsabira eri Katonda, mpone abo abajeemu mu Buyudaaya, … ndyoke nsobole okujja gye muli olw’okwagala kwa Katonda, … nga ndi musanyufu.” Essaala zombi nga zaddibwamu mu ngeri ey’ekitalo: Abaruumi 15:5, 6, 13. Ekyewuunyo nti obuyinza bw’ensi obw’Abaruumi, obwali bulaze obulabe bwabwo eri obwakabaka bwa Katonda mu Piraato ku Kristo, mu Kerode ku Peetero, n’e Firipi, amangu ago ne bufuuka omukuumi wa Pawulo, ne bumuwa abamuwerekera okumutuusa e Ruumi nga talina kabi, kiyinza kunnyonnyolwa na ssaala zino zokka.

2 Abakkolinso 1:10, 11: “Gwe tulinamu essuubi ery’okutuwonyanga. Tukolere wamu nga mutusabira.” Abaefeso 6:18, 19: “Nga musabiririranga mu ssaala zonna nga mwegayiririranga mu mwoyo buli kiseera … nga mwegayiririranga abatukuvu, be bantu bonna aba Katonda. Era nange munsabirenga bwe nnaabanga njogera mpeebwe eby’okwogera, era mbyogerenga n’obuvumu nga ntegeeza abantu ekyama ky’Enjiri.” Abafiripi 1:19: “Kubanga mmanyi nti olw’okunsabira n’olw’amaanyi g’Omwoyo wa Yesu Kristo, ndifuna okulokolebwa kwange.” Abakkolosaayi 4:2, 3, 4: “Munyiikirirenga mu kusaba, … nga mwenna awamu mutusabira Katonda atuggulirewo oluggi okubuulira Enjiri, n’okutegeeza ekyama kya Kristo, … Ndyoke njolesenga ekyama ekyo nga bwe kiŋŋwanidde okukyogerako.” 1 Basessaloniika 5:25: “Abooluganda, naffe, mutusabirenga.” Firemooni 22: “Nnina essuubi, nga Katonda okusaba kwammwe ajja kukuddamu anzikirize nkomewo gye muli.”

Twalaba engeri Kristo gye yasabangamu, n’engeri gye yayigiriza abayigirizwa be okusaba. Tulaba engeri Pawulo gye yasabangamu, n’engeri gye yayigiriza ekkanisa okusaba. Ng’Omusomesa bwe yakola, n’omuweereza we bw’atyo atuyita okukkiriza n’okukakasa nti okusaba ge maanyi ag’obuweereza n’ag’Ekkanisa mu ngeri y’emu. Okukkiriza kwe tukulabira mu bufunze mu bigambo bino eby’ekitalo bye yayogera ku kintu ekyali kimunakuwaza: “… olw’okunsabira n’olw’amaanyi g’Omwoyo wa Yesu Kristo, ndifuna okulokolebwa kwange.” Nga bwe yatunuuliranga Mukama we ali mu ggulu, bw’atyo bwe yatunuuliranga ne baganda be ku nsi, okumufunira amaanyi g’Omwoyo oyo. Omwoyo ava mu ggulu n’okusaba ku nsi, gy’ali, nga bwe kyali eri ekkumi n’ababiri oluvannyuma lwa Pentekooti, byali bigattiddwa wamu nga tebiyinza kwawulwa. Tutera okwogera ku bunyiikivu, n’okwewaayo, n’amaanyi eby’abatume—Katonda atuwe okuzuukuka kw’okusaba okw’abatume.

Ka nzireemu okubuuza ekibuuzo kino: Omulimu gw’okwegayiririra abalala gulina mu Kkanisa ekifo kye gusaanidde okubeera nakyo? Kye kintu ekitegeerwa abangi mu mulimu gwa Mukama, nti buli kimu kyesigama ku kufuna okuva eri Katonda “amaanyi g’Omwoyo wa Kristo” ku lwaffe ne mu ffe, agayinza okuwa omulimu gwaffe amaanyi gaagwo amatuufu ag’okuleeta omukisa? Eno ye nteekateeka ya Kristo ey’obwakatonda ku mirimu gyonna, egigye n’egy’abaweereza be; eno ye nteekateeka Pawulo gye yagoberera: sooka ojje buli lunaku, ng’atalina kintu, ofune okuva eri Katonda “amaanyi g’Omwoyo” mu kwegayiririra abalala—olwo ogende ogabire abalala ekyo ekikujjiddeko okuva mu ggulu.

Mu kuyigiriza kwe kwonna, Mukama waffe Yesu yayogeranga n’abayigirizwa be ku kusaba kwabwe emirundi mingi nnyo okusinga ku kubuulira kwabwe. Mu bigambo bye eby’okusiibula, yayogera kitono ku kubuulira, naye n’ayogera nnyo ku Mwoyo Omutukuvu, ne ku kusaba kwabwe kyonna kye baagala mu linnya lye. Bwe tuba ab’okudda mu bulamu buno obw’abatume abaasooka n’obwa Pawulo, ne tukkiriza ddala amazima buli lunaku—omulimu gwange ogusooka, n’amaanyi gange gokka, kwe kwegayiririra abalala, okufuna amaanyi ga Katonda ku myoyo egyankwasibwa—tuteekwa okuba n’obuvumu okwatula ekibi ekyayita, n’okukkiriza nti waliwo okununulibwa. Okumenya empisa enkadde, okulwanyisa okuleekaana kw’emirimu egy’amangu egibadde gifuna bulijjo bye gyagala, okufuula buli kirala kye tuyitibwa okukola okuba wansi w’eno, abalala ka basiime oba bagaane, tekijja kuba kyangu ku ntandikwa. Naye abasajja oba abakazi abeesigwa tebajja kufuna mpeera bokka kyokka, naye era bajja kufuuka ab’omugaso ennyo eri baganda baabwe. “Olyoke oyitibwe omuddaabiriza wa bbugwe eyamenyeka, omuddaabiriza wa mayumba ag’okusulamu.”

Naye ddala kiyinzika? Ddala kiyinzika abo abatasobolangako n’okutunuulira obuzibu buno, n’okusingawo okubuwangula, okufuuka ab’amaanyi mu kusaba? Mbuulira, ddala kyali kiyinzika Yakobo okufuuka Isirayiri—omulangira eyawangula ng’ameggana ne Katonda? Kyali kiyinzika. Ebitayinzika eri abantu, biyinzika eri Katonda. Mazima ddala tewaweebwa okuva eri Kitaffe, ng’ekibala ekikulu eky’okununula kwa Kristo, Omwoyo ow’okwegayirira, Omwoyo ow’okwegayiririra abalala? Yimirira katono olowooze kino kye kitegeeza. Era okyabuusabuusa oba Katonda ayinza okukufuula “ab’okumeggana ne Katonda,” abalangira abamuwangula? Ayi, ka tugobe okutya kwonna, era mu kukkiriza tusabe ekisa kye tulinira Omwoyo Omutukuvu abeera mu ffe, ekisa ky’okwegayirira, ekisa ky’okwegayiririra abalala. Ka tukkirize mu kasirise era nga tetuddirira nti abeera mu ffe, era ajja kutusobozesa okukola omulimu gwaffe. Mu kukkiriza ka tuleme kutya okwaniriza n’okwewaayo eri amazima gano amakulu nti okwegayiririra abalala, nga bwe kuli omulimu omukulu ogwa Kabaka ali ku ntebe, kwe mulimu omukulu ogw’abaweereza be ku nsi. Tulina Omwoyo Omutukuvu, aleeta obulamu bwa Kristo mu mitima gyaffe, okututeekateeka olw’omulimu guno. Ka tutandikirewo era tuseese ekirabo ekiri mu ffe. Bwe tunaawangayo buli lunaku ekiseera kyaffe eky’okwegayiririra abalala, ne twesiga amaanyi g’Omwoyo agatusobozesa, obwesige bujja kukula nti tusobola, mu kigero kyaffe, okugoberera Pawulo nga naye bwe yagoberera Kristo.

Olupapula 1 / 1 · 11 eddakiika zisigadde mu ssuula
Ekyayita Ekiddako