Abasajja Abaalunda Ekisibo
Robert Murray M’Cheyne — Omusumba Omuto Omutukuvu ow’e Dundee

Essuula 8 · eddakiika 5 ez’okusoma · eddakiika 6 ez’okuwuliriza

Robert Murray M’Cheyne — Omusumba Omuto Omutukuvu ow’e Dundee

Yali Ani

Robert Murray M’Cheyne yazaalibwa nga May 21, 1813, mu Edinburgh, Scotland, ng’ye asembayo obuto ku baana bataano mu maka ag’omu makkati agaatyanga Katonda. Yakyuka ng’atandika emyaka amakumi abiri, n’asomera ku Edinburgh University ne New College, era mu 1836, ku myaka amakumi abiri mu esatu, n’ayawulibwa okuba omuweereza ow’olubereberye owa St. Peter’s Church e Dundee — ekkanisa empya mu kitundu ky’abakozi ekyalimu abantu nga enkumi nnya. Yaweereza eyo emyaka musanvu gyokka, n’afa omusujja gwa typhus mu 1843 ku myaka amakumi abiri mu mwenda, nga teyaddamu kuba mulamu bulungi oluvannyuma lw’obulwadde obw’amaanyi mu 1838–1839. Mu myaka egyo omusanvu yakyusa St. Peter’s, n’awandiika ennyimba ezikyayimbibwa leero, n’agenda ku mulimu gw’obuminsani eri Abayudaaya ab’e Palestine, era n’azimba omukago gw’okusaba ogwamuwangaala. Ekitabo kya Andrew Bonar “Memoir and Remains of Robert Murray M’Cheyne,” ekyafulumizibwa ng’amaze okufa, kyafuuka kimu ku bitabo by’obulamu bw’Abakristaayo ebyasinga okusomebwa mu kyasa ekya kkumi n’omwenda, era kyabumba emirembe n’emirembe gy’abaweereza.

Okwolesebwa Kwe ku Kuyitibwa okw’Obusumba

Endowooza ya M’Cheyne ku buweereza bw’obusumba yafunzibwa mu sentensi esinga okumanyika gye yawandiika, ng’awandiikira omuyizi omuto eyali yeetegekera obuweereza: “Ekisinga okwetaagibwa abantu bange bwe butukuvu bwange bwennyini.” Kino tekyali kiragiro kya ddiini ey’okwekweka n’okwewala ensi; kyali by’obwakatonda bya busumba eby’omugaso ennyo. Oba ng’ekibiina kiriisibwa mu mwoyo omuweereza, olwo ebbugumu ly’omwoyo ery’ekibiina teryayinza kulema kubumbibwa ery’omusajja oyo. Omuweereza ow’omutima omunnyogovu yazaala ekibiina eky’omutima omunnyogovu. Omusajja abeera mu kukolagana okw’amazima ne Katonda yatwalanga okukolagana okwo naye ku kituuti, era ekibiina ne kikiwulira.

Okukkiriza kuno M’Cheyne yakusimba ku kubuulirira kwa Pawulo eri Timoseewo, kwe yatwala ng’okubuulirira kw’obusumba okusinga obukulu mu Ndagaano Empya: “Waleme kubaawo muntu n’omu akunyooma olw’obuvubuka bwo, naye mu kwogera ne mu bikolwa, ne mu kwagala, ne mu kukkiriza, ne mu bulongoofu beeranga kyakulabirako eri abakkiriza. Nyiikiranga okusomera abantu Ebyawandiikibwa mu lwatu n’okubuuliriranga, n’okuyigiriza okutuusa lwe ndijja. Togayaaliriranga ekirabo ekiri mu ggwe… Weekuumenga mu mpisa zo, ne mu by’oyigiriza.

era obinywerereko. Bw’onookola bw’otyo olyerokola ggwe wennyini, era n’abo abakuwulira” (1 Timoseewo 4:12–16). Empisa n’ebyo by’oyigiriza wamu, nga tebyawukana: okwekuuma mu mpisa kwe kusooka, oluvannyuma ne kukulukutira mu by’oyigiriza. M’Cheyne yakeeranga buli nkya okumala essaawa ezisooka ez’olunaku ne Katonda nga tannasisinkana bantu be, ng’akakasa nti okumala ekiseera ne Mukama ku makya awatali kwanguyiriza kwe kwali okwetegeka okw’obusumba okusinga obukulu kwe yali ayinza okukola.

Okubuulira kwe okw’obusumba kwali kwa njawulo olw’okussa Kristo mu makkati. Yakkiriza nti buli kitundu ky’Ebyawandiikibwa ku nkomerero kisonga ku Kristo, era nti buli kubuulira, ka kube ku kyawandiikibwa ki, kulina okutuusa ekibiina ku Mulokozi. Teyafaayo ku kuyigiriza mpisa wadde okwekulaakulanya okwawukanye ku Kristo yennyini; yayagala abantu be bamanye Mukama Yesu, bamwagale era bamwesige mu kukolagana okw’oku lusegere okw’obuziba okukyusa obulamu bwabwe okuva munda okutuuka ebweru. Yakwata ku mutima okulangirira kwa Pawulo ku ngeri ye ey’obusumba: “Kubanga nasalawo obutamanya kintu kyonna mu mmwe wabula Yesu Kristo oyo eyakomererwa” (1 Abakkolinso 2:2). Kino tekyali kufunda kwa magezi, wabula magezi ga busumba: mu Kristo eyakomererwa mwe mwali obugazi bwonna obw’ebyetaago by’omuntu — okusonyiyibwa, okuwonyezebwa, essuubi, okumanya ky’ali, ekigendererwa, n’obulamu obutaggwaawo. Buli kye kibiina kye kyali kyetaaga kyali omwo.

Okulabirira kwa M’Cheyne kwatuuka n’okwagala okw’enjawulo ku bavubuka b’ekibiina kye.

Yateeka nnyo amaanyi mu baana n’abavubuka ba St. Peter’s, ng’azimba amasomero ga Ssande, ebibiina bya katekisimu, n’enkuŋŋaana z’abavubuka, ng’akakasa nti okubumba omwoyo gw’omulembe oguddako kye kimu ku bisinga okwanguyirizibwa mu busumba. Naye yennyini yakyuka akyali muto, era yategeera nti ekisa ekyamukwata nga bukyali kyandikutte n’abalala nga bukyali. Ekyokulabirako kye yakisanga mu Pawulo bwe yeewaayo eri Timoseewo: “Nzijukira okukkiriza kwo okw’amazima olubereberye okwali mu jjajjaawo Looyi ne mukadde wo Ewuniike; era nga nkakasiza ddala nga naawe okulina” (2 Timoseewo 1:5). Okukkiriza okuyisibwa mu nkolagana y’omuntu ku muntu okuva ku mulembe ku mulala kye kyali ekyokulabirako — era M’Cheyne yafuba okuba omutuusi w’okukkiriza ow’engeri eyo eri abavubuka b’e Dundee.

Obulwadde bwe mu 1838 — obwamuggya ku kibiina kye kumpi omwaka mulamba, era bwe yannyonnyola n’obulumi mu bye yawandiikanga buli lunaku — bwali kimu ku byasinga okumubumba mu busumba bwe. Mu bunafu bw’omwaka ogwo yategeera mu mubiri gwe kye yali ategedde edda mu by’obwakatonda byokka: nti amaanyi g’obuweereza tegasibuka mu maanyi ga muntu, era nti omuweereza omunafu eyeesiga Katonda ow’amaanyi asobola okukola ebisinga ku muweereza ow’amaanyi eyeesiga yekka.

Mu ebyo Pawulo bye yayitamu yasangamu ebigambo ebinnyonnyola ebibye: “Buli mulundi ng’aŋŋamba nti, ‘Ekisa kyange kikumala, kubanga amaanyi gange gatuukirira mu bunafu.’ Noolwekyo kyennaavanga nneegulumiza n’essanyu lingi olw’obunafu bwange, amaanyi ga Kristo galyoke galabisibwe” (2 Abakkolinso 12:9).

Okuzuukuka okusinga obunene mu byafaayo bya St. Peter’s kwabaawo M’Cheyne nga taliiwo — nga kukulemberwa William C. Burns ng’ali mu kuddamu amaanyi. Amawulire gano yagafuna n’essanyu ery’obwetoowaze, ng’agatwala ng’obukakafu nti omulimu tegwali gugwe okuva ku lubereberye.

M’Cheyne yafa ku myaka amakumi abiri mu mwenda. Yaleka emabega ekibiina ekikyuse, ennyimba nnyingi, enkola y’okwewaayo eri Katonda ku lulwe eyabumba abaweereza mu nsi yonna, n’enteekateeka ey’ettutumu ey’okusoma Bayibuli mukwano gwe Andrew Bonar gye yafulumya, era gye bakyakozesa leero — etwala abasomi mu Bayibuli yonna mu mwaka gumu, Endagaano Enkadde omulundi gumu n’Endagaano Empya emirundi ebiri.

Mu myaka musanvu yali asimbye ebyo obuweereza bungi bye butasimba mu myaka amakumi ataano. Yalaga mu bulamu bwe ekifaananyi Peetero kye yalaba eky’ebyo obulamu bw’obusumba bye buzaala: “Naye mwe muli kika kironde, bakabona bw’obwakabaka, eggwanga ettukuvu, abantu ba Katonda bennyini. Mwalondebwa mulyoke mutende ebirungi bya Katonda eyabaggya mu kizikiza n’abayingiza mu butangaavu bwe obutenkanika” (1 Peetero 2:9). Yali atenze ebirungi ebyo. Ekibiina kye kyabitenda oluvannyuma lwe. Era okubitenda tekunnakoma.

Essaala

Mukama Omutukuvu, tujjukize nti ekisinga obukulu kye tuyinza okukolera ebibiina byaffe kwe kuba abatukuvu ffe ffennyini. Bwe tuba nga twateeka emirimu mu kifo ky’okukolagana naawe, okweteeka mu bingi mu kifo ky’okwewaayo, oba amagezi g’enkola mu kifo ky’obutukuvu, tuzzeemu obuggya. Tufuule nga M’Cheyne — abasajja essaawa zaabwe ezisooka nga za ggwe, okubuulira kwabwe nga kujjudde Kristo, era ekyo kye basinga okwegomba nga si buweereza bunene wabula obutukuvu. Era tuwe okwesiga nti omulimu bwe guba nga gugwo ddala, gulituwangaalira. Amiina.

Olupapula 1 / 1 · 5 eddakiika zisigadde mu ssuula
Ekyayita Ekiddako