Abasajja n’Abakazi Abaawaayo Byonna
Catherine Booth — Omubuulizi Eyatwala Enjiri mu Nguudo

Essuula 4 · eddakiika 5 ez’okusoma · eddakiika 6 ez’okuwuliriza

Catherine Booth — Omubuulizi Eyatwala Enjiri mu Nguudo

Yali Ani

Catherine Mumford Booth yazaalibwa nga January 17, 1829, mu Ashbourne, Derbyshire, mu Bungereza. Yali muwala w’omubuulizi wa Methodist atali musumba mukulu, era okukkiriza kwe kwabumba okukwe okuva mu buto bwe. Yafumbirwa William Booth mu 1855, era bombi wamu ne bazimba ekyagenda okufuuka Salvation Army — ekimu ku bibiina by’obuminsani ebisinga okwewuunyisa mu byafaayo by’ekkanisa, ekyewaayo okutuuka ku bantu abasinga obwavu n’abasuuliddwa ku bbali mu bantu b’omu mulembe gwa Victoria, nga kibaleetera Enjiri era nga kibalabirira mu bikolwa. Catherine yennyini yali mubuulizi w’enjiri ow’amaanyi mu lujjudde, mu kiseera abakazi okubuulira lwe kyali kitwalibwa ng’ekivve mu Bungereza; yawandiika “Female Ministry” (1859) — okulwanirira okw’obwegendereza, okwesigamiziddwa ku Bayibuli, eddembe ly’abakazi okubuulira — oluvannyuma naye yennyini n’alinnya ku bituuti, ng’asikiriza ebibiina ebinene ennyo era ng’alaba abantu bangi nga bakyuka. Yali maama w’abaana 8, era bonna baaweereza mu Salvation Army. Yafa kookolo mu 1890 ng’alina emyaka 61, era abantu 36,000 baayita ku ssanduuko ye nga bamusiibula.

Okulaba kwe ku Buweereza obw’Obuminsani n’Okwefiiriza

Okulaba kwa Catherine Booth okw’obuminsani kwatandika n’ekibuuzo kye yali tayinza kwekkiriza kuddamu mu ngeri emuwummuza: abantu ekkanisa b’etaali kutuukako baali ludda wa? Bungereza ey’omu mulembe gwa Victoria yalimu amakanisa mangi nnyo — naye abaavu abangi ennyo abaali bakubaganira mu kitundu kya London eky’ebuvanjuba, East End, tebaali mu go. Baali mu mbaala z’omwenge, mu nnyumba z’abaavu ez’okukoleramu, mu makomera, ne mu nguudo. Enjiri bwe yali ddala ya buli muntu, olwo ekkanisa yalina okugenda eri abantu b’etaali kutuukako, mu kifo ky’okulinda bo bajje. Okukakasa kuno tekwali pulojekiti ya bya mbeera za bantu; kwali kukozesa butereevu amazima ga Katonda okufuuka omuntu — Katonda eyakka n’ajja abantu gye baali, kaakano ng’ayita ekkanisa ye ekke egende abazaaye gye bali.

Catherine yategeera okuyitibwa kwe okubuulira ng’okukakasa kwe ku bubwe era ng’ekyetaagisa ekiva mu njigiriza ya Katonda. Ku Ssande emu ku makya mu 1860, bba bwe yalabika ng’atandise okuwugulaza ku kituuti, yakwatibwako n’ayimirira n’asaba okwogera — era okuva olwo teyaddayo nnyuma n’akatono. Obuweereza bwe yabusimba ku bunnabbi olunaku lwa Pentekoote bwe lwatandikawo: “Olulituuka mu nnaku ez’oluvannyuma, bw’ayogera Katonda, ndifuka Omwoyo wange ku balina omubiri bonna. Batabani bammwe ne bawala bammwe baliwa obunnabbi; n’abavubuka bammwe balyolesebwa, n’abakadde baliroota ebirooto. Mu biro ebyo ndifuka Omwoyo wange, ku baweereza bange abasajja n’abakazi; baliwa obunnabbi.” (Ebikolwa by’Abatume 2:17–18). Katonda bwe yali afuse Omwoyo we ku bakazi n’abatuma okuwa obunnabbi, tewali mpisa za bantu ez’omulembe gwa Victoria ezaali ziyinza kusazaamu ekyo Katonda kye yali awadde. Yabuulira n’obuyinza bw’omuntu amanyi nti okutumibwa kwe kwava eri Katonda.

Engeri gye yatuukiriramu abaavu b’omu bibuga yabumbibwa okutegeera nti Enjiri erangirirwa okusookera ku abo abasuuliddwa ku bbali. Yatwala nnyo ekirangiriro Yesu kye yaggulawo nakyo obuweereza bwe obw’olwatu: “Omwoyo wa Mukama ali ku nze. Anfuseeko amafuta okubuulira abaavu Enjiri. Antumye okubuulira abasibe okuteebwa, n’abazibe b’amaaso okuzibulwa amaaso balabe, n’abanyigirizibwa okufuna eddembe, n’okulangirira ekiseera kya Mukama eky’okulagiramu ekisa kye.” (Lukka 4:18–19). Yesu bwe yali afukiddwako amafuta okutuuka ddala ku baavu, ku basibe, ne ku banyigirizibwa, olwo abo abeeyita abagoberezi be baalina obuvunaanyizibwa bwe bumu.

Enkola ya Salvation Army emanyiddwa ennyo ey’okugenda abantu gye bali — okubuulira wabweru mu lujjudde, okukumba mu nguudo z’ebifo by’abaavu nga bakuba ebivuga eby’ebikomo, n’okuteekawo ebifo eby’okugabiramu ssupu okumpi n’enkuŋŋaana z’okubuulira enjiri — kwali kukozesa butereevu kwa Catherine okutumibwa kwa Lukka 4 mu kiseera kye ekyenjawulo mu byafaayo.

Era mu kubuulira kwe enjiri yaleetamu okutegeera okw’obusumba ku ngeri obwetaavu bw’omubiri n’obw’omwoyo gye bikwataganamu. Omuntu afa enjala yali yeetaaga omugaati nga tannaba kuwulira ku Mmere ey’Obulamu. Omukazi ali mu bwamalaaya yali yeetaaga okununulibwa nga tannaba kusobola kuwuliriza kibuulirwa. Kino tekyali kukkiriza bya nsi kusooka, wabula kwali kukakasa okw’eby’eddiini nti ekitiibwa ky’omuntu tekyawulwamu. Mu bbaluwa ey’olubereberye ey’omutume Yokaana yasangamu okusoomoozebwa okutasobola kwewalibwa: “Buli alina ebintu eby’omu nsi n’alaba muganda we nga yeetaaga, naye n’abulwako ky’amuwa, okwagala kwa Katonda, kuyinza kutya okuba mu ye? Abaana abaagalwa, tetusaana kwagala mu bigambo kyokka, wabula twagalanenga ne mu bikolwa ne mu bulamu obulabika eri abantu.” (1 Yokaana 3:17–18). Salvation Army, wansi w’obukulembeze bwa Catherine ne William, yayagala mu bikolwa ne mu bulamu obulabika eri abantu. Abakyuka abaddirira baali bibala by’okwagala okwalagibwa nga tekunnalangirirwa.

Okwefiiriza kwe yennyini kwali kwefiiriza buteefu, linnya lye eddungi, n’obulamu bw’omubiri bwe olw’okuweereza omulimu gw’obuminsani. Yalonda obulamu obw’okukaayanirwa mu lujjudde — omukazi abuulira mu Bungereza ey’omulembe gwa Victoria yasekererwanga, yawakanyizibwanga, era oluusi yakubwanga — so nga yandibadde abeera mu kasirise era mu kitiibwa ng’omukyala w’omusumba. Yalonda ebifo by’abaavu ebijjudde obunaku so nga yandisigadde mu ddiiro lye eddungi.

Era yalonda okufuka emyaka gye egy’enkomerero ne bwe kookolo yali amulya omubiri, ng’ayogerera ku ntebe empanvu bwe yali takyasobola kuyimirira. Yawulira, nga Pawulo bwe yakyogerako, okwagala kwa Kristo nga kumuwaliriza: “Kubanga okwagala kwa Katonda kutuwaliriza, ng’omu bwe yafiirira bonna, bonna kyebaava bafa. Yafiirira abantu bonna; abalamu balemenga okubeera abalamu ku bwabwe bokka, wabula ku bw’oyo eyabafiirira era n’azuukira” (2 Abakkolinso 5:14–15). Okwagala okwo kwali kumukutte, era tekwamuta n’akatono.

Ekyo kye yalekawo ye Salvation Army ey’ensi yonna — ekola leero mu nsi 132, ng’eweereza abaavu, ng’ebuulira Enjiri, era ng’erwanirira abasuuliddwa ku bbali mu mwoyo gwe gumu ddala abaagitandikawo gwe baagiwa. Ebigambo by’omutume Pawulo eby’okusinda yabitwala ng’ebimukwatako ye yennyini: “Kubanga bwe mbuulira Enjiri sisobola kwenyumiriza, kubanga mpalirizibwa okugibuulira. Era ziba zinsanze bwe sigibuulira.” (1 Abakkolinso 9:16). Yawulira obuzito bw’okusinda okwo. Yabuulira. Era ensi yakyuka olw’ekyo.

Okusaba

Mukama w’abaavu n’abamenyese, tusonyiwe olw’ebbanga lye tukuuma wakati waffe n’abantu Ggwe be wajjira okutuukako ddala. Tuwe okwetegeka kwa Catherine Booth okugenda ekkanisa gy’etali — okusala ebisenge eby’enjawukana mu bantu bye twazimba, n’okubuulira abo be twasuula. Bwe twagala mu bigambo byokka, tuyigirize okwagala mu bikolwa ne mu mazima. Era bw’Otuyita okuwa eddoboozi lyaffe abo abatalina ddoboozi, tuwe obuvumu okuyimirira n’okwogera. Amiina.

Olupapula 1 / 1 · 5 eddakiika zisigadde mu ssuula
Ekyayita Ekiddako