Essuula 8 · essaawa 1 eddakiika 16 ez’okusoma · essaawa 1 eddakiika 38 ez’okuwuliriza
Ekitundu ekisooka eky’ekitabo kye eky’olukale eky’Okutandika n’Okukulaakulana kw’omulimu gw’ekisa ogw’ekyewuunyo mu Bazaaliranwa mu New-Jersey ne Pennsylvania—okutandika emirimu gye e Crossweeksung
Jjuuni 19.—Nov. 5, 1745.
[Kaakano tutuuse ku kitundu ekyo eky’Obulamu bwa Brainerd, bwe yafuna obuwanguzi obusinga mu mirimu gye olw’obulungi bw’emmeeme, ne mu mulimu gwe ogw’enjawulo ng’omuminsani eri Abazaaliranwa. Oluvannyuma lw’okulwana kwe kwonna mu kusaba, n’okulumwa ng’omukazi azaala olw’okukyuka kwabwe—essuubi lye eryasitulibwa n’okulindirira, okuggwaamu essuubi n’okuzzibwamu amaanyi; oluvannyuma lw’okuwejjawejja mu kkubo ery’okusaba okugumiikiriza, okukola, n’okubonaabona, ng’olinga ayita mu kiro ekiwanvu; ku nkomerero obudde bukya: “Amaziga gayinza okubaawo ekiro kyokka essanyu ne lijja nga bukedde.” Yagenda ng’akaaba, “ng’atwala ensigo ez’omuwendo,” naye kaakano akomawo “ng’ajaguza, ng’aleeta ebinywa bye.” Ekyegombebwa kituukiridde ku nkomerero; naye mu kiseera, mu kifo, ne ku bantu, kumpi abataayingiranga mu mutima gwe.]
“Crossweeksung, mu New-Jersey, Jjuuni 17, 1745.
Jjuuni 19.—“Nnali mmaze ebiseera byange ebisinga okumala omwaka ogusukka mu gumu ogwayita mu Bazaaliranwa ku Masaŋŋanzira ga Delaware, mu Pennsylvania. Mu kiseera ekyo nnatambula engendo bbiri okugenda ku Susquehanna, okwogera n’Abazaaliranwa ku mugga ogwo ku bikwata ku Bukristaayo; era bwe ssaalaba ndabika yonna ennene ey’obuwanguzi obw’enjawulo mu kimu ku bifo ebyo, omwoyo gwange gwennyamira, era ne nzigwaamu nnyo amaanyi. Bwe nnawulira nti waliwo omuwendo gw’Abazaaliranwa mu kifo ekiyitibwa Crossweeksung, mu New-Jersey, kumpi mayiro kinaana mu bukiikaddyo-buvanjuba okuva ku Masaŋŋanzira ga Delaware, ne nsalawo okubakyalira, ndabe kiki ekiyinza okukolebwa okubafuula Abakristaayo; era bwe ntyo ne ntuuka mu bo leero.
“Nnasanga abantu batono nnyo mu kifo kye nnakyalira, ne ntegeera nti Abazaaliranwa mu bitundu bino baali basaasaanidde nnyo. Waaliwo amaka abiri oba asatu gokka mu kifo kimu; era obubuga buno obutono bwali mayiro mukaaga, kkumi, kkumi na ttaano, amakumi abiri, oba amakumi asatu, n’obumu okusingawo okuva mu kifo ekyo. Naye nnabuulira abo abatono be nnasanga; abaalabika nga ba mwoyo mulungi, batebenkevu era nga bawuliriza, era nga tebaagala kukaayana na kuwakanya, nga Abazaaliranwa bwe baakola mu bifo ebirala. Bwe nnamala okwogera kwange, ne mbategeeza (nga tewaali balala okuggyako abakazi batono n’abaana) nti nnandyagadde okuddamu okubakyalira ku lunaku oluddako. Awo ne basimbula mangu ne batambula mayiro kkumi oba kkumi na ttaano, okutegeeza abamu ku mikwano gyabwe abaali ewala bwe batyo. Abakazi bano, ng’omukazi Omusamaliya, baalabika nga beegomba abalala bawulire omusajja eyali abategeezezza bye baakola mu bulamu bwabwe obwayita, n’obunaku obwagenderanga ku makubo gaabwe ag’okusinza ebifaananyi.
Jjuuni 20.—“Nnaddamu okukyalira Abazaaliranwa ne mbabuulira nga bwe nnali ntegese. Bangi baali bakuŋŋaanye olw’okuyitibwa mikwano gyabwe, abaali bampulidde ku lunaku olwasooka. Nabo baalabika nga bawuliriza, nga beeyisa bulungi era nga ba mwoyo mulungi, nga bali abalala: era tewali n’omu yawakanya, nga Abazaaliranwa mu bifo ebirala bwe batera okukola.
Jjuuni 22.—“Nnaddamu okubuulira Abazaaliranwa. Omuwendo gwabwe, ogwali mu kusooka ogw’abantu musanvu oba munaana, kaakano gwali gweyongedde okutuuka kumpi ku amakumi asatu. Waaliwo si bwegendereza bwa kitiibwa bwokka mu bo, wabula kyali kyeyoleka nti amazima ga Katonda gaali gakoze okukwatibwako okunene ku birowoozo byabwe. Abamu baatandika okuwulira obunaku bwabwe, n’embeera yaabwe ey’okuzikirira, era ne balabika nga beeraliikirira okununulibwa okuva mu yo.
Olunaku lwa Mukama, Jjuuni 23.—“Nnabuulira Abazaaliranwa, ne mmala nabo olunaku. Omuwendo gwabwe gwali gukyeyongera; era bonna awamu, baalabika nga basanyukira okujja kwange mu bo. Tewaali kigambo na kimu eky’okuwakanya Obukristaayo ekyawulirwa okuva mu muntu yenna ku bo, wadde nga mu biseera ebyayita baali bawakanya nnyo ekintu kyonna eky’engeri eyo okwenkana Abazaaliranwa abalala bonna. Abamu ku bo, emyezi mitono emabega, baali basunguwalidde Omuvvuunuzi wange kubanga yagezaako okubayigiriza ku Bukristaayo.
Jjuuni 24.—“Nnabuulira Abazaaliranwa nga bwe baasaba era ku bwabwe. Okulaba Abakaafiiri abaavu nga beegomba okuwulira enjiri ya Kristo, kyanzizaamu amaanyi okwogera nabo; wadde nga kaakano nnali munafu nnyo, era omwoyo gwange nga guweddemu nnyo amaanyi. Baawuliriza n’obutebenkevu obusinga n’obunyiikivu; era okweraliikirira okumu olw’obulokozi bw’emmeeme zaabwe kwalabika mu bo.
Jjuuni 27.—“Nnaddamu okukyalira Abazaaliranwa ne mbabuulira. Omuwendo gwabwe kaakano gwali gutuuse nga ku bantu amakumi ana. Obutebenkevu bwabwe n’obwegendereza byali bikyagenda mu maaso, era okweraliikirira okunene olw’emmeeme zaabwe kwalabika nnyo mu bangi ku bo.
Jjuuni 28.—“Abazaaliranwa kaakano bwe baali bakuŋŋaanye, omuwendo omunene ku bo, okuva mu bifo byabwe eby’enjawulo era eby’ewala, ne bansaba okubabuulira emirundi ebiri buli lunaku; nga beegomba okuwulira nga bwe basobola obungi nga nkyali nabo. Nnatuukiriza n’essanyu kye baasaba, era saasobola butewuunya bulungi bwa Katonda, gwe nnakakasa nti ye yali abasikirizza bwe batyo okubuuza ekkubo ly’obulokozi.
Jjuuni 29.—“Nnabuulira Abazaaliranwa emirundi ebiri. Nnalaba, nga bwe nnalowooza, omukono gwa Katonda mu lwatu nnyo, era mu ngeri ey’ekitalo, ng’abategekera eky’okulya nga bali wamu, balyoke bayigirizibwe mu bintu bya Katonda; kubanga leero, n’olunaku olwasooka, nga batambulako katono bukutambula okuva mu kifo we twakuŋŋaananga buli lunaku, batta empeewo ssatu, ezaali ekyokulya ekyajja mu kiseera ekituufu olw’ebyetaago byabwe, era awatali zo, tebandisobodde kubeera wamu olw’okwetaba mu makubo g’ekisa.
Olunaku lwa Mukama, Jjuuni 30.—“Nnabuulira emirundi ebiri ne leero. Nnalaba okweraliikirira n’okwagala okusingawo mu bakaafiiri abaavu okusinga bwe kyali kibadde; ne kiba nti bampaliriza n’okusigala nabo okumala ebbanga eddala, wadde ng’omubiri gwange gwali guweddemu nnyo amaanyi, n’obulamu bwange nga bwonoonese nnyo olw’okukoowa n’emirimu egya gye buvuddeko; naddala olw’olugendo lwange olwa gye buvuddeko olw’e Susquehanna mu Maayi eyayita, mwe nnasulanga ku ttaka okumala wiiki eziwerako.
Jjulaayi 1.—“Nnaddamu okubuulira emirundi ebiri ekibiina ky’Abazaaliranwa ekyali ekitebenkevu ennyo era ekiwuliriza; kubanga kaakano baali bamaze okuyiga okwetaba mu kusinza Katonda n’empisa ez’Ekikristaayo mu buli ngeri. Kaakano waaliwo abantu ku bo wakati w’amakumi ana n’amakumi ataano, abakadde n’abato. Nnamala ekiseera kinene nga nnyumya nabo mu ngeri ey’ekyama okusingawo; nga mbabuuza kye bajjukira ku mazima amakulu agaali gabayigirizibwa buli lunaku; era nnyinza okugamba mu bwenkanya, nti kyali kyewuunyisa okulaba nga bwe baali bakkirizza era nga bakuumye okuyigirizibwa okwabaweebwa, n’okumanya okwenkana wa abamu ku bo kwe baali bafunye mu nnaku ntono.
Jjulaayi 2.—“Nnawalirizibwa okuleka Abazaaliranwa bano e Crossweeksung, nga ndowooza nti buvunaanyizibwa bwange, amangu ddala nga obulamu bwange bunaakkiriza, okuddamu okukyalira abo ab’oku Masaŋŋanzira ga Delaware. Bwe nnajja okubasiibula, n’okwogera na buli omu ku bo kinnoomu, bonna ne bambuuza n’obunyiikivu ddi lwe nnandizze nate, era ne balaga okwegomba okungi okweyongera okuyigirizibwa. Ku bwabwe ne bakkiriziganya, nti, bwe nnandizze nate, bonna bandikuŋŋaanye ne babeera wamu ekiseera kyonna kye nnandimaze nabo; era nti bandifubye nga bwe basobola okukuŋŋaanya Abazaaliranwa abalala bonna mu bitundu bino abaali ewala okusingawo. Bwe nnayawukana nabo, omu yaŋŋamba, n’amaziga mangi, nti ‘Yandyagadde Katonda akyuse omutima gwe;’ omulala, nti ‘yali ayagala okusanga Kristo;’ era omusajja omukadde eyali omu ku bakulu baabwe, n’akaaba nnyo olw’okweraliikirira olw’emmeeme ye. Olwo ne mbasuubiza okukomawo amangu ddala nga obulamu bwange n’emirimu gyange awalala bwe binaakkiriza, era ne mpulira okweraliikirira okunene nga twawukana, nti okukwatibwako okulungi, okwali kweyoleka mu bangi ku bo mu kiseera ekyo, kuyinza okukendeera ne kuggwaawo, amakubo bwe ganaakoma. Naye saasobola butasuubira, nti Oyo, gwe nneesiga nti yali atandise omulimu omulungi mu bo, era gwe nnali mmanyi nti teyeetaaga makubo kuguyongera mu maaso, yandiguwanirizza n’agukulaakulanya. Mu kiseera kye kimu, nteekwa okwatula, nti emirundi mingi nnali ndabye endabika ezizzaamu amaanyi mu Bazaaliranwa awalala nga ziggwaawo ddala awatali kibala, era kyalabika nti ekisa kyandibadde kinene nnyo, singa Katonda kaakano, oluvannyuma lw’okuyita mu mirimu mingi bwe gityo n’okukoowa okumpi okutaliiko kibala, era oluvannyuma lw’essuubi lyange eryasitukanga okumalibwamu amaanyi emirundi mingi bwe gityo mu bakaafiiri bano abaavu, yandimpadde obuwanguzi obw’enjawulo mu mirimu gyange nabo, saasobola kukikkiriza, era kumpi ne sigumira kusuubira, nti ekyo kyandivuddemu essanyu bwe lityo; era kumpi seesangangako nga nnyimiridde wakati w’essuubi n’okutya mu nsonga yonna, oba mu kiseera kyonna, okusinga mu kino.
“Omwoyo guno ogw’okuzzaamu amaanyi, n’obwetegefu bw’okukkiriza okuyigirizibwa, ebyalabika kaakano mu Bazaaliranwa, birabika nga byali bibala ebirungi eby’okulumirizibwa omu oba babiri ku bo kwe baafuna, ekiseera ekiyise, ku Masaŋŋanzira ga Delaware; abaafuba oluvannyuma okulaga mikwano gyabwe obubi bw’okusinza ebifaananyi. Wadde nga Abazaaliranwa abalala baalabika nga tebabafaako nnyo, era nga babasekerera; naye kino, oboolyawo, kyabateeka mu mbeera ey’okulowooza, oba waakiri kyabawa ebirowoozo ebimu ku Bukristaayo, ne kizuukusa mu bamu ku bo okwagala okuwulira; era bwe kityo ne kiteekateeka ekkubo olw’obwegendereza obuzzaamu amaanyi obwa kaakano. Okulowooza nti kino kiyinza okuba nga bwe kyali wano, kimpadde okuzzibwamu amaanyi nti Katonda ayinza, mu ngeri eyo, okuwa omukisa amakubo ge nkozesezza n’Abazaaliranwa mu bifo ebirala; gye wataba ndabika yaakyo n’okutuusa kaakano. Bwe kiba bwe kityo, erinnya lye lifune ekitiibwa kyakyo; kubanga njize, mu bumanyirivu, nti ye yekka ayinza okuggula okutu, okusikiriza obwegendereza, n’okukyusa emitima gy’abakaafiiri abaavu, abali mu kizikiza, abalina endowooza embi, okukkiriza okuyigirizibwa.”
Amasaŋŋanzira ga Delaware, mu Pennsylvania, Jjulaayi, 1745.
Olunaku lwa Mukama, Jjulaayi 14.—“Nnayogera n’Abazaaliranwa emirundi ebiri. Abawerako ku bo baalabika nga beeraliikirira, era baali, nnina ensonga okulowooza, mu kigero ekimu nga balumiriziddwa, Omwoyo wa Katonda, ekibi kyabwe n’obunaku bwabwe; ne kiba nti baakaaba nnyo ekiseera kyonna eky’okusinza. Oluvannyuma nnayogera eri abazungu abawerako abaaliwo mu kiseera ekyo.
Jjulaayi 18.—“Nnabuulira abantu bange, abaawuliriza n’obunyiikivu okusukka ekyo ekyali kya bulijjo mu Bazaaliranwa bano; era abamu ku bo baalabika nga beeraliikirira olw’emmeeme zaabwe.
Olunaku lwa Mukama, Jjulaayi 21.—“Nnasooka kubuulira Abazaaliranwa, olwo ne mbuulira abazungu abawerako abaaliwo; era olweggulo ne nziramu okubuulira Abazaaliranwa. Amazima ga Katonda gaalabika nga gakoze okukwatibwako okunene ennyo ku bawerako ku bo, ne gaaleeta amaziga okukulukuta mu ddembe.
“Ku lunaku luno omuvvuunuzi wange ne mukyala we baayatula mu lujjudde okukkiriza kwabwe mu Kristo, nga be baasooka okukyuka abalina essuubi mu Bazaaliranwa. Bombi bazuukusiddwa okweraliikirira okw’amaanyi olw’emmeeme zaabwe; balabika, ng’endabika bw’eri, nga baleeteddwa okutegeera obunaku bwabwe n’okuzikirira kwabwe mu bo bennyini; bombi balabise nga babudaabudiddwa n’okubudaabuda kwa Katonda; era kyeyoleka nti bombi bayiseemu mu nkyukakyuka ennene, era siyinza butasuubira, ey’obulokozi.
“Kiyinza oboolyawo okumatiza n’okusanyusa, nti mpa EBYAFAAYO EBIMPI EBY’OKUGEZESEBWA KW’OMUSAJJA ONO N’OBUMANYIRIVU BWE okuva lwe yatandika okubeera nange; naddala okuva bw’akozesebwa ng’omuvvuunuzi wange eri abalala. Bwe nnasooka okumukozesa mu mulimu guno, ku ntandikwa y’ebiseera by’ekyeya ebya 1744, yali asaanira bulungi omulimu gwe, mu kumanya kwe ennimi z’Abazaaliranwa n’Olungereza, awamu n’empisa z’amawanga gombi; ne mu kwegomba kwe nti Abazaaliranwa bagoberere empisa n’ennono z’Abangereza, naddala engeri yaabwe ey’okubeera. Naye yalabika nga talina, oba nga mutono nnyo, okukwatibwako kw’eddiini mu mwoyo gwe, era mu ngeri eyo yali tasaanira nnyo mulimu gwe; nga tasobola kutegeera n’okutegeeza abalala ebintu bingi ebikulu, ne kiba nti nnali nkola mu buzibu bungi nga njogera eri Abazaaliranwa, olw’obutaba na kumanya kwa bumanyirivu, awamu n’okw’enjigiriza, ku mazima ga Katonda; era, oluusi, omwoyo gwange gwennyamira, ne nzigwaamu nnyo amaanyi olw’obuzibu buno; naddala bwe nnalaba nti amazima ga Katonda gaakwatako katono nnyo oba tegaakwatako n’akatono ku mwoyo gwe okumala wiiki nnyingi. Mazima yeeyisa bulungi n’obutebenkevu oluvannyuma lw’okumukozesa; wadde nga edda yali munywi w’omwenge ow’amaanyi, era yalabika nga yeenyigidde n’obwesimbu, nga bwe yali asobola, mu kukola omulimu gwe. Naddala yalabika nga yeegomba nnyo Abazaaliranwa okuleka endowooza zaabwe n’empisa ez’obukaafiiri, n’okugoberera empisa z’ensi ey’Ekikristaayo. Naye era yalabika nga teyeeraliikirira mmeeme ye, okutuusa lwe yamala nange ekiseera kinene.
“Nga kumpi ku nkomerero ya Jjulaayi, 1744, nnabuulira ekibiina ky’abazungu, n’eddembe n’obubuguma okusinga bwe nnandisobodde okwogera eri Abazaaliranwa, nga tebannaba kufuna kumanya kw’enjigiriza kusingawo. Mu kiseera kino yaliwo, era n’azuukusibwa katono okweraliikirira olw’emmeeme ye; ne kiba nti ku lunaku oluddako yanyumya nange mu ddembe ku nsonga ze ez’omwoyo, n’ampa omukisa okweyongera okufuba okunyweza okukwatibwako kw’embeera ye ey’okuzikirira mu mwoyo gwe. Nnasobola okulaba mu lwatu, okumala ekiseera oluvannyuma lw’ekyo, nti yayogeranga eri Abazaaliranwa n’okweraliikirira n’obubuguma okusinga bwe yakolanga edda.
“Naye okukwatibwako kuno kwalabika nga kukendeera mangu; era n’asigala mu kigero ekinene nga mulagajjavu era nga yeekakasa obulimba, okutuusa ekiseera ekimu ku nkomerero y’ekiseera ky’amakungula eky’omwaka ogwaddako; bwe yagwa mu mbeera ey’obunafu n’okuyongobera mu mubiri, n’amala wiiki eziwerako nga mulwadde nnyo. Mu kiseera kino amazima ga Katonda gaamukwata, ne gakola okukwatibwako okw’amaanyi ku mwoyo gwe. Yaleetebwa mu kweraliikirira okunene olw’emmeeme ye; era okugezesebwa kwe kwali kaakano si kwa kaseera katono era okutali kunywevu, wabula okutasalako era okubeerera, ne kiba nti omwoyo gwe gwazitoowererwa buli lunaku; era kaakano okubuuza kwe okunene kwali, ‘Kiki ky’ateekwa okukola alokolebwe?’ Obuzibu buno obw’omwoyo bwasinga, okutuusa otulo lwe twamuvaako mu kigero ekinene, n’aba n’okuwummula kutono emisana n’ekiro; wabula n’atambulatambula ng’anyigirizibwa nnyo mu mwoyo, kubanga yali akyasobola okutambula, era n’alabika ng’omuntu omulala eri baliraanwa be, abaatasobola butalaba mpisa ze nga beewuunya. Bwe yamala ekiseera ng’ali mu kugezesebwa kuno, bwe yali afuba okufuna okusaasirwa, agamba nti kyalabika nga waaliwo olusozi olutayitika mu maaso ge. Yali anyiikira okwolekera eggulu, nga bwe yalowooza; naye ‘ekkubo lye lyali lizibiddwa n’amaggwa, ne kiba nti teyasobola kweyongerayo n’olubatu lumu.’ Yatunuulira eruuyi luno, n’eruuyi luli, naye n’atazuula kkubo n’akatono. Yalowooza nti singa yali asobola okuyita mu maggwa gano n’emiti egy’amaggwa, n’alinnya ekitundu ekisooka eky’olusozi ekiwanvu, olwo wandibaddewo essuubi gy’ali; naye teyazuula kkubo wadde engeri ey’okukituukiriza. Wano yafuba okumala ekiseera, naye byonna nga bya bwereere. Yalaba nti tekyali kisoboka, bw’agamba, ye okwesobozesa okuyita mu buzibu buno obutagumiikirizika—‘Tekyalina makulu n’akatono ye okweyongera okulwana n’okufuba.’ Wano, bw’agamba, yalekera awo okufuba, n’awulira nti ensonga yali ewedde gy’ali ku bikwata ku maanyi ge, era nti okugezaako kwe kwonna kwali, era kwandibadde emirembe gyonna, kwa bwereere era okutaliiko kibala. Naye yali mukkakkamu era mutebenkevu okusingawo bwe yalaba ebintu bwe bityo, okusinga bwe yali ng’afuba okwesobozesa.
“Bwe yali ampa ebyafaayo bino eby’okugezesebwa kwe, saali nga sitya nti ebyo bye yannyonnyola byali bikolwa bya birowoozo bye byokka, so si kibala ky’okumulisibwa kwonna okwa Katonda mu mwoyo. Naye nga sinnafuna kiseera kulaga kutya kwange, n’ayongerako, nti mu kiseera kino yeewulira ng’ali mu mbeera ey’obunaku n’okuzikirira; nti yalaba mu lwatu kye yali akola ennaku ze zonna; era nti yali ‘takolangako kirungi na kimu,’ nga bwe yakyogera. Yali amanyi nti teyali na musango gwa bikolwa ebibi ebimu bye yali amanyi nti abalala abamu babirina. Yali tamanyidde kubba, kuyomba, n’okutta; ebibi bino eby’oluvannyuma bya bulijjo mu Bazaaliranwa. Era yali amanyi nti yali akoze ebintu bingi ebituufu; yali wa kisa eri baliraanwa be, n’ebirala. Naye okukaaba kwe kwali kukyali, nti ‘yali takolangako kirungi na kimu;’ ng’ategeeza nti yali takolangako kintu kyonna okuva ku musingi omutuufu, era n’ekigendererwa ekituufu. ‘Era kaakano nnalowooza,’ bwe yagamba, ‘nti nnali nteekwa okubbira wansi mu ggeyeena; nti tewaali ssuubi gye ndi, kubanga siyinza kukola kintu kyonna ekirungi: era singa Katonda andeka ebbanga eddene ennyo, era ne ngezaako nnyo, naye siyinza kukola kirala okuggyako ekibi.’
“Ebyafaayo bino ebirala eby’okugezesebwa kwe byammatiza nti tekyali kikolwa kya birowoozo bye kyokka, okuva bwe yalabika mu lwatu nnyo ng’afa eri ye yennyini, era ng’ayawukanyizibbwa ku kwesigama ku butuukirivu bwe ye n’ebikolwa bye ebirungi, abantu mu mbeera ey’okugwa bye beesigamako ennyo, era mwe bali abeetegefu ennyo okusuubira obulokozi.
“Waaliwo ekintu ekirala kimu mu ndaba ye ey’ebintu mu kiseera kino, ekyali eky’ekitalo ennyo. Teyalaba, bw’agamba, mbeera ya bunaku ye yennyini gye yalimu yokka; wabula era yalaba nti ensi emwetoolodde, okutwaliza awamu, yali mu mbeera y’emu ey’okuzikirira, wadde nga bangi ku bo baali beeyita Abakristaayo, n’essuubi lye baalina ery’okufuna essanyu ery’emirembe gyonna. Kino yakiraba mu lwatu, ‘ng’alinga kaakano azuukusiddwa okuva mu tulo, oba ng’aggiddwako ekire ku maaso ge.’ Yalaba nti obulamu bwe yali abaddemu kwe kwali ekkubo eridda mu kufa okutaggwaawo, nti kaakano yali ku lubalama lw’obunaku obutaggwaawo; era bwe yatunula okwetooloola n’alaba abantu abalala bangi nnyo, abaali babadde mu bulamu bwe bumu naye, abantu abataalina bulungi businga bubwe, naye nga baloota nti bali mirembe ddala, nga ye bwe yakolanga edda. Yakakasibwa ddala, olw’emboozi zaabwe n’empisa zaabwe, nti tebawuliranga kibi kyabwe n’obunaku bwabwe, nga ye bwe yawuliranga ebibye kaakano.
“Bwe yamala ekiseera ng’ali mu mbeera eno, ng’ategeera nti tekisoboka kwesobozesa olw’ekintu kyonna kye yandikoze, oba okununulibwa omukono gwonna ogwatondebwa; ne kiba nti ‘yali awaddeyo byonna ng’ebibuze,’ ku bikwata ku kugezaako kwe, era nga afuuse omukkakkamu era omutebenkevu okusingawo; olwo, bw’agamba, kyateekebwa mu mwoyo gwe, ng’alinga kyali kimwogeddwako n’eddoboozi eriwulirwa, nti ‘Waliwo essuubi, waliwo essuubi.’ Awo emmeeme ye n’erabika ng’ewummudde, era ng’ematidde mu kigero ekimu, wadde nga yali talina ssanyu lingi.
“Wano tasobola kujjukira bulungi ndaba yonna gye yalina ku Kristo, oba okuwa ebyafaayo ebitangaavu eby’emmeeme ye okumusembeza, ekyo ekifuula obumanyirivu bwe okulabika nga bwa kubuusabuusibwa okusingawo, era nga tebumatiza nnyo ye yennyini n’abalala nga bwe kyandibadde singa yali asobola okujjukira bulungi okutegeera n’ebikolwa by’omwoyo gwe mu kiseera kino. Naye okugezesebwa kuno okw’emmeeme kwawerekerwa era ne kuddirirwa enkyukakyuka ennene ennyo mu musajja oyo; ne kiba nti kiyinza okugambibwa mu bwenkanya nti yali afuuse omuntu omulala, oba si omuntu omuggya. Emboozi ze n’empisa ze byakyuka nnyo; era n’ensi etafaayo yennyini teyasobola butewuunya ekyali kimutuuseeko, okuleeta enkyukakyuka ennene bw’etyo mu mbeera ye, mu kwogera kwe, ne mu mpisa ze. Naddala waaliwo enkyukakyuka eyeewuunyisa mu mirimu gye egy’olujjudde. Kaakano yayogeranga eri Abazaaliranwa n’obubuguma obw’ekitalo, era kumpi nga tamanyi ddi lw’alina kulekera awo. Oluusi, bwe nnamalanga okwogera kwange ne nzirayo eka, yasigalangayo okuddiŋŋana n’okusimba ebyali byogeddwa.
“Enkyukakyuka ye ya lubeerera, n’obulamu bwe, nga bwe mmanyi, tebuliiko bbala okutuusa leero; wadde nga kaakano wayise emyezi egisukka mu mukaaga okuva lwe yafuna enkyukakyuka eno; mu bbanga eryo abadde mu kabi ka mwenge omukambwe nga bwe kiyinza okuba, mu bifo eby’enjawulo gye gubadde gutambula mu ddembe ng’amazzi; naye tannalaga, nga bwe mmanyi, kwegomba kwonna gye guli. Alabika ng’alina obumanyirivu bungi nnyo obw’okugezesebwa okw’omwoyo, era ayogera n’okuwulira ku ntalo n’okubudaabudibwa kw’Omukristaayo owa ddala. Omutima gwe gwanukula enjigiriza z’ekisa ezitoowaza emmeeme, era talabikangako ng’asanyuse okusinga bw’awulira ku buyinza bwa Katonda obujjuvu obw’okufuga byonna, n’obulokozi bw’aboonoonyi mu kkubo ery’ekisa eky’obwereere kyokka. Gye buvuddeko era afunye okumatira okusingawo ku mbeera ye, era amulisiddwa nnyo era ayambiddwa mu mulimu gwe; ne kiba nti abadde kubudaabudibwa kunene gye ndi.
“Oluvannyuma lw’okwetegereza n’obwegendereza emboozi ze ez’obutebenkevu era eziwooma, omwoyo gwe ogw’Ekikristaayo, n’empisa ze ezitaliiko bbala okumala ebbanga eddene bwe lityo, awamu n’obumanyirivu bwe, bwe mmaze okunnyonnyola; ndowooza nnina ensonga okusuubira nti ‘yatondebwa buggya mu Kristo Yesu olw’ebikolwa ebirungi.’ Erinnya lye ye Moses Finda Fautaury. Aweza emyaka nga amakumi ataano, era amanyi bulungi endowooza n’empisa z’obukaafiiri eza bannansi banne; era bw’atyo kaakano asobola bulungi okuziyanika. Nkakasa nti abadde dda, era nneesiga nti alyongera okuba, omukisa eri Abazaaliranwa abalala.
Jjulaayi 23.—“Nnabuulira Abazaaliranwa, naye nga nnina abawuliriza batono: Abo abatera okubeera eka, balabika, ennaku zino, nga bakwatiddwako mu ngeri ey’eddiini.
Jjulaayi 30.—“Nnayogera n’abantu bange abawerako, ne mbawa okubuulirira n’obulagirizi obw’enjawulo; kubanga kaakano nnali nnaatera okubaleka okumala akaseera, okuddamu okukyalira Abazaaliranwa mu New-Jersey. Baawuliriza nnyo okwogera kwange, era ne beegomba nnyo okumanya ddi lwe nnali ntegeka okukomawo gye bali.”
Crossweeksung, (New-Jersey,) Agusito, 1745.
Agu. 3.—“Nnakyalira Abazaaliranwa mu bitundu bino mu Jjuuni eyayita, ne mmala nabo ekiseera kinene, nga mbuulira kumpi buli lunaku; mu kiseera ekyo kyasanyusa Katonda okufuka ku bo omwoyo ogw’okuzuukuka n’okweraliikirira olw’emmeeme zaabwe, n’okusikiriza obwegendereza bwabwe eri amazima ga Katonda mu ngeri eyeewuunyisa. Kaakano nnabasanga nga batebenkevu, era bangi ku bo nga beeraliikirira nnyo okufuna omugabo mu Kristo. Okulumirizibwa kwabwe olw’embeera yaabwe ey’ekibi n’okuzikirira kwali, nga siri nabo, kukulaakulanyizibbwa nnyo emirimu n’okufuba kw’Omwawule William Tennent; gwe nnali mbabuuliridde okugendako okufuna obulagirizi; era ennyumba ye gye baakyaliranga ennyo nga sirina. Nnababuulira leero nga ntunuulidde Okubikkulirwa 22:17. ‘Buli ayagala ajje anywe ku mazzi ag’obulamu ag’obuwa;’ wadde nga saasobola kwefuula kukwata nsonga eyo mu ngeri entegeke mu bo. Mukama, nkakasa, yansobozesa, mu ngeri etali ya bulijjo, okuteeka mu maaso gaabwe Mukama Yesu Kristo ng’Omulokozi ow’ekisa era asaasira, ayita aboonoonyi abali mu nnaku era abazikirira okukkiriza okusaasirwa okutaggwaawo. Okweraliikirira okwewuunyisa kwalabika mangu mu bo. Waaliwo abantu abakulu nga amakumi abiri nga bali wamu; Abazaaliranwa bangi ab’ebifo eby’ewala nga tebannaba kufuna kiseera kujja okuva lwe nnakomawo wano; era tewaali basukka babiri be nnasobola okulaba nga amaaso gaabwe makalu.
“Abamu beeraliikirira nnyo, ne balaga okwegomba kw’emmeeme okw’amaanyi eri Kristo, abalokole okuva mu bunaku bwe baawulira era bwe baatya.
Olunaku lwa Mukama, Agu. 4.—“Bwe nnayitibwa omuweereza ow’omu kitundu okuyamba mu kugaba Ekijjulo kya Mukama, nnatuukiriza kye yasaba, ne ntwala Abazaaliranwa wamu nange; si abo bokka abaali wamu ku lunaku olwasooka, wabula n’abalala bangi abaali bajja okumpulira; ne kiba nti baali kumpi amakumi ataano bonna awamu, abakadde n’abato. Baawuliriza obubaka obw’enjawulo obw’olunaku; era abamu ku bo, abaali bategeera Olungereza, baakwatibwako nnyo; era bonna baalabika ng’okweraliikirira kwabwe kusituddwa mu kigero ekimu.
“Kaakano enkyukakyuka mu mpisa zaabwe yatandika okulabika ennyo. Akawungeezi, bwe bajja okulya ekyeggulo awamu baagaana okulega ku kafumbe konna okutuusa nga bantumidde okujja okusaba omukisa ku mmere yaabwe; mu kiseera ekyo abawerako ku bo ne bakaaba; naddala bwe nnabajjukiza nga bwe baalyanga embaga zaabwe mu biseera ebyayita okussaamu basitaani ekitiibwa, ne balagajjalira okwebaza Katonda olw’emmere eyo.
Agusito 5.—“Oluvannyuma lw’obubaka okubuulirwa omuweereza omulala, nnabuulira, ne nkomekkereza omulimu ogw’olujjudde ogw’omukolo ogwo okuva mu Yokaana, 7:37; era mu kwogera kwange ne njogera naddala eri Abazaaliranwa, abaali batudde bokka mu kitundu ky’ennyumba; mu kiseera ekyo omu oba babiri ku bo ne bakwatibwa okweraliikirira okw’amaanyi, nga bwe bambuulira oluvannyuma, abaali tebakwatiddwako nnyo edda; n’abalala okweraliikirira kwabwe ne kweyongera ennyo. Akawungeezi, abasinga ku bo bwe baali mu nnyumba mwe nnasula, nnayogera nabo, ne mbasanga bonna nga beemalidde mu nsonga z’emmeeme zaabwe; nga babuuza ‘kiki kye bateekwa okukola balokolebwe.’ Emboozi zaabwe zonna mu bo bennyini zaali ku nsonga z’eddiini, mwe baayambibwanga Omuvvuunuzi wange, eyali nabo emisana n’ekiro.
“Leero waaliwo omukazi omu, eyali yeeraliikirira nnyo olw’emmeeme ye okuva lwe yasooka okumpulira nga mbuulira mu Jjuuni eyayita, eyafuna okubudaabudibwa, nneesiga, okunywevu era okwesigamye obulungi. Yalabika ng’ajjudde okwagala eri Kristo. Mu kiseera kye kimu yeeyisa n’obwetoowaze n’obugonvu, era n’alabika nga tatya kintu kyonna nga bw’atya okunyiiza n’okunakuwaza oyo emmeeme ye gw’eyagala.
Agu. 6.—“Ku makya nnayogera eri Abazaaliranwa mu nnyumba mwe twasula. Bangi ku bo baakwatibwako nnyo, era ne balabika nga bagonvu mu ngeri eyeewuunyisa; ne kiba nti ebigambo bitono ku nsonga z’emmeeme zaabwe byaleetanga amaziga okukulukuta mu ddembe, ne bireeta okusinda n’okukaaba kungi. Olweggulo bwe baamala okuddayo mu kifo gye nnali ntera okubabuulira, nnaddamu okwogera nabo eyo. Waaliwo abantu nga amakumi ataano mu bataano bonna awamu; nga amakumi ana ku bo abaali basobola okugoberera okusinza kwa Katonda nga bategeera. Nnakwata nnyo ku 1 Yokaana, 4:10. ‘Kuno kwe kwagala.’ n’ebirala. Baalabika nga beegomba okuwulira; naye tewaalabika kintu kyewuunyisa nnyo, okuggyako obwegendereza bwabwe, okutuusa kumpi ku nkomerero y’okwogera kwange; olwo amazima ga Katonda ne gawerekerwa amaanyi ageewuunyisa, ne galeeta okweraliikirira okunene mu bo. Kumpi tewaali basatu ku amakumi ana abaasobola okwewala amaziga n’okukaaba okw’ennaku. Bonna ng’omuntu omu baalabika nga bali mu kulumwa okw’emmeeme okufuna omugabo mu Kristo; era gye nnakoma okwogera ku kwagala n’okusaasira kwa Katonda mu kutuma Omwana we okubonaabona olw’ebibi by’abantu; era gye nnakoma okubayita okujja okugabana ku kwagala kwe; gye kwakoma okweyongera okunakuwala kwabwe, kubanga beewulira nga tebasobola kujja. Kyali kyewuunyisa okulaba emitima gyabwe bwe gyalabika nga gifumitiddwa n’okuyita okw’Enjiri okugonvu era okusaanuusa, nga tewali kigambo kya kutiisa kyonna ekyabagambiddwa.
“Leero waaliwo abantu babiri abaafuna okuweerera n’okubudaabudibwa; okwo, bwe nnajja okwogera nabo mu ngeri ey’enjawulo, ne kulabika nga kunywevu, kwa magezi, era kwa Byawandiikibwa. Bwe nnamala okubuuza ku misingi gy’okubudaabudibwa kwabwe, n’okwogera ebintu bingi bye nnalowooza nti bibasaanidde; ne mbabuuza kiki kye baali baagala Katonda okweyongera okubakolera? Ne baddamu nti, ‘baali baagala Kristo asiimuule emitima gyabwe ne giyonjo ddala,’ n’ebirala. Ebikolwa bya Mukama kaakano byali byewuunyisa nnyo, ne kiba nti siyinza kwogera kitono ku lunaku luno, era sseetaaga kwongerako kirala, okuggyako nti omukono gwa Mukama gwabikkulirwa mu lwo n’amaanyi era mu ngeri ey’ekitalo.
Agu. 7.—“Nnabuulira Abazaaliranwa okuva mu Isaaya, 53:3-10. Waaliwo amaanyi ageewuunyisa agaawerekera ekigambo, n’okweraliikirira okunene mu kibiina; naye nga kumpi tekwenkana ekyo ekyalabika olunaku olwasooka, kwe kugamba, nga tekwabunye bwe kutyo wonna. Naye, abasinga baakwatibwako nnyo, era bangi nga bali mu nnaku ennene olw’emmeeme zaabwe; era abatono tebaasobola kutambula wadde okuyimirira, wabula ne bagalamira wansi ku ttaka, ng’abafumitiddwa mu mutima, nga bakaabirira okusaasirwa obutasalako. Abawerako baali bazuukusiddwa buggya; era kyali kyewuunyisa nti nga bwe baajjanga okuva mu bifo eby’ewala ebyetoolodde, Omwoyo wa Katonda yalabika ng’abakwata n’okweraliikirira olw’emmeeme zaabwe. Okusinza okw’olujjudde bwe kwaggwa nnasanga abantu abalala babiri abaali bafunye okubudaabudibwa okuggya, be nnalinamu essuubi eddungi; n’owokusatu gwe nnali sisobola butamuteekamu ssuubi limu, embeera ye nga terabika nnyonnyofu nga ey’abalala; ne kiba nti kaakano baali mukaaga bonna awamu, abaali bafunye okuweerera okumu okuva mu nnaku zaabwe ez’omwoyo; era bataano abaalina obumanyirivu obwalabika nga bunnyonnyofu nnyo era nga bumatiza. Kisaanira okwetegerezebwa, nti abo abaasooka okufuna okubudaabudibwa okutwaliza awamu baakwatibwako nnyo n’okweraliikirira olw’emmeeme zaabwe bwe nnababuulira mu Jjuuni eyayita.
Agu. 8.—“Olweggulo nnabuulira Abazaaliranwa, omuwendo gwabwe kaakano gwali nga abantu nkaaga mu bataano; abasajja, abakazi, n’abaana. Nnayogera ku Lukka 14:16-23, ne mpeebwa eddembe eritali lya bulijjo. Waaliwo okweraliikirira kungi okulabika mu bo nga njogera mu lujjudde; naye oluvannyuma, bwe nnayogera n’omu n’omulala mu ngeri ey’enjawulo, be nnalaba nga bali mu kweraliikirira kungi, amaanyi ga Katonda ne galabika nga gakka ku kibiina ‘ng’embuyaga ey’amaanyi ewuuma,’ era n’amaanyi ageewuunyisa ne gasuula wansi byonna ebyali mu maaso gaago. Nnayimirira nga neewuunya olw’amaanyi agaakwata abawuliriza kumpi bonna; era nnali sisobola kugageraageranya na kintu kirala kisinga mpozi amaanyi agatayinza kuziyizibwa ag’omugga ogw’amaanyi, oba amataba agaanjaala, agaayo n’obuzito bwago n’okunyigiriza okutagumiikirizika ne gasuula wansi era ne gasenda mu maaso gaago buli ekiri mu kkubo lyago. Kumpi abantu bonna ab’emyaka gyonna baakutama wansi n’okweraliikirira awamu, era kumpi tewaali n’omu eyasobola okuziyiza ekikangabwa ky’omulimu guno ogwewuunyisa. Abasajja n’abakazi abakadde abaali babadde batamiivu abaavu okumala emyaka mingi, n’abaana abato abamu abatasukka myaka mukaaga oba musanvu, baalabika nga bali mu nnaku olw’emmeeme zaabwe, wamu n’abantu ab’emyaka egy’omu makkati. Kyeyoleka nti abaana bano, waakiri abamu ku bo, tebaatiisibwa butiisibwa olw’okulaba okweraliikirira okwali kubunye wonna, wabula baategeezebwa akabi kaabwe, obubi bw’emitima gyabwe, n’obunaku bwabwe nga tebalina Kristo, nga abamu ku bo bwe baakyogera. Emitima egisinga obukakanyavu kaakano gyawalirizibwa okukutama. Omusajja omukulu mu Bazaaliranwa, eyali edda asinga okwekakasa n’okwefuula omutuukirivu, era nga alowooza nti embeera ye nnungi, kubanga yali amanyi bingi okusinga Abazaaliranwa abasinga obungi bwe baali bamanyi edda; era eyali, n’obwekakasa bungi, ang’ambye olunaku olwasooka nti ‘yali Mukristaayo okumala emyaka egisukka kkumi;’ kaakano yaleetebwa mu kweraliikirira okw’amaanyi olw’emmeeme ye, n’akaaba nnyo. Omusajja omulala ow’emyaka emingi, eyali omutemu, omusawo ow’ekinnansi (powaw) oba omulogo, era omutamiivu omumanyiddwa, naye kaakano yaleetebwa okukaabirira okusaasirwa n’amaziga mangi, n’okwemulugunya nnyo nti yali tasobola kweraliikirira kusingawo, ng’alaba akabi ke nga kanene nnyo bwe kati.
“Kumpi bonna baali basaba nga bakaabirira okusaasirwa mu buli kitundu ky’ennyumba, era bangi ebweru; era bangi tebaasobola kutambula wadde okuyimirira. Okweraliikirira kwabwe kwali kunene nnyo, buli omu ku lulwe, ne kiba nti tewaali n’omu eyalabika ng’afaayo ku abo abaali bamwetoolodde, wabula buli omu yasaba mu ddembe ku lulwe. Ndowooza nti baali, mu ndowooza zaabwe, nga beekusizza nga bwe bandibadde singa buli omu yali yekka, mu ddungu erisinga okuba ekisiko; oba nzikiriza okusingawo nti tebaalowooza ku kintu kirala kyonna okuggyako bo bennyini, n’embeera yaabwe, era bwe batyo buli omu yali asaba yekka, wadde nga bonna baali wamu. Kyandabikira nti kaakano waaliwo okutuukirizibwa okutuufu okw’obunnabbi obwo, Zekkaliya 12:10, 11, 12; kubanga kaakano waaliwo ‘okukungubaga okunene, ng’okukungubaga kwa Kadadulimmoni;’—era buli omu yalabika ‘ng’akungubaga yekka.’ Nnalowooza nti kino kyali kifaananako nnyo n’olunaku lw’amaanyi ga Katonda, olwogerwako mu Yoswa 10:14; kubanga nteekwa okugamba nti sirabangako lunaku lulufaanana, mu byonna: lwali lunaku lwe nkakasa nti Mukama yakola bingi okuzikiriza obwakabaka obw’ekizikiza mu bantu bano.
“Okweraliikirira kuno, okutwaliza awamu, kwali kwa magezi nnyo era kwa nsonga. Abo abaali bazuukusiddwa okumala ekiseera ekiwanvuko, beemulugunyanga naddala ku bubi bw’emitima gyabwe; n’abo abaali bazuukusiddwa obuggya, ku bubi bw’obulamu bwabwe n’ebikolwa byabwe; era bonna baatya obusungu bwa Katonda, n’obunaku obutaggwaawo ng’empeera y’ebibi byabwe. Abamu ku bazungu abajja olw’okwagala okumanya okuwulira ‘omulaalaasi ono kye yandyogedde’ eri Abazaaliranwa abaavu abatamanyi, baazuukusibwa nnyo; era abamu baalabika nga bafumitiddwa olw’okulaba embeera yaabwe ey’okuzikirira. Abo abaali baakafuna okuweerera, baajjuzibwa okubudaabudibwa mu kiseera kino. Baalabika nga bakkakkamu era nga batebenkevu, era nga basanyukira Kristo Yesu. Abamu ku bo baakwata mikwano gyabwe abaali mu nnaku ku mukono, nga babagamba ku bulungi bwa Kristo, n’okubudaabudibwa okufunibwa mu ye; era bwe batyo ne babayita okujja okumuwa emitima gyabwe. Nnasobola okulaba abamu ku bo, mu ngeri esinga obwesimbu n’obutefuula, nga tebalina kigendererwa kya kulabibwa, nga bayimusa amaaso gaabwe eri eggulu, ng’abakaabirira okusaasirwa, nga balaba ennaku y’emmeeme ennaku ezaabeetoolodde. Waaliwo ekyokulabirako kimu ekyewuunyisa eky’okuzuukusibwa leero kye siyinza kulema kwogerako wano. Omukazi omuto Omuzaaliranwa, gwe nzikiriza nti yali tamanyangako nti alina emmeeme, wadde okulowoozangako ku kintu ng’ekyo, bwe yawulira nti waaliwo ekintu ekyewuunyisa mu Bazaaliranwa, yajja, bwe kirabika, okulaba ekyali kibaddewo. Mu kkubo lye ng’agenda eri Abazaaliranwa yakyalako mu kifo we nnali nsula; era bwe nnamugamba nti nnali ntegeka mangu okubuulira Abazaaliranwa, n’aseka, era n’alabika ng’ajerega; naye n’agenda gye bali. Nnali sinnagenda wala mu kwogera kwange okw’olujjudde nga yeewulidde ddala nti alina emmeeme; era nga sinnamaliriza kwogera kwange yali amaze okulumirizibwa ennyo ekibi kye n’obunaku bwe, era ng’anakuwadde nnyo n’okweraliikirira olw’obulokozi bw’emmeeme ye, ne kiba nti yalabika ng’omuntu afumitiddwa akasaale, n’akaaba obutasalako. Teyasobola kutambula wadde okuyimirira, wadde okutuula ku ntebe ye nga tawaniriddwa. Okusinza okw’olujjudde bwe kwaggwa n’agalamira wansi ku ttaka, ng’asaba n’obunyiikivu, era teyafaayo, wadde okuddamu, eri buli eyayogera naye. Nnawuliriza bye yayogera, ne ntegeera nti omugugu gw’okusaba kwe gwali, ‘Guttummauhalummeh wechaumeh kmeleh Nolah,’ kwe kugamba, ‘Nsaasira, era onnyambe okukuwa omutima gwange.’ Bw’atyo n’agenda mu maaso ng’asaba obutasalako okumala essaawa nnyingi. Mazima ddala gwali lunaku lwewuunyisa olw’amaanyi ga Katonda, era olwalabika nga lumala okumatiza omuntu atakkiriza Katonda ku mazima, obukulu, n’amaanyi g’ekigambo kya Katonda.
Agu. 9.—“Nnamala kumpi olunaku lwonna n’Abazaaliranwa; ekitundu kyalwo ekisooka nga njogera ne bangi ku bo mu kyama, naddala n’abamu abaali baakafuna okubudaabudibwa, nga ngezaako okubuuza ku misingi gyakwo, era n’okubawa okuyigiriza okusaanidde, okulabula n’obulagirizi.
“Olweggulo nnayogera nabo mu lujjudde. Kaakano waaliwo abantu nga nsanvu, abakadde n’abato. Nnannyonnyola era ne nkozesa olugero lw’omusizi, Matayo 13. Nnasobozesebwa okwogera mu ngeri ennyangu ennyo, era oluvannyuma ne nzuula nti okwogera kuno kwali kwa kuyigiriza nnyo gye bali. Waaliwo amaziga mangi mu bo nga njogera mu lujjudde, naye nga tewali kukaaba kunene; naye abamu baakwatibwako nnyo n’ebigambo bitono ebyayogerwa okuva mu Matayo 11:28, ‘Mujje gye ndi mmwe mwenna abakooye,’ n’ebirala. bye nnakomekkerezaako okwogera kwange. Naye, bwe nnali njogera kumpi n’ekiro eri abantu babiri oba basatu ku abo abaali bazuukusiddwa, amaanyi ga Katonda ne galabika nga gawerekera ebyo ebyabagambibwa mu ngeri ey’amaanyi, ne kireetera abantu abo okukaaba olw’okulumwa okw’emmeeme, wadde nga saayogera kigambo kya kutiisa n’ekimu, wabula mu ngeri endala, nnateeka mu maaso gaabwe obujjuvu n’obumalirivu bwonna obw’ebirungi bya Kristo, n’okwagala kwe okulokola bonna abajja gy’ali, olwo ne mbakubiriza okujja awatali kulwa. Okukaaba kwabwe ne kuwulirwa mangu abalala, abaali basaasaanye edda, ne bakuŋŋaanira amangu ago okubeetooloola. Olwo ne nneeyongera mu ngeri y’emu ey’okuyita okw’Enjiri, okutuusa bonna lwe baasaanuuka ne bajjula amaziga n’okukaaba okuggyako babiri oba basatu; era ne balabika nga bali mu nnaku esinga obunene okuzuula n’okunyweza omugabo mu Mununuzi omukulu. Abamu abaali bafunye akatono nnyo okusinga okusiikuuka mu nneewulira zaabwe olunaku olwasooka, kaakano baalabika nga bakwatiddwako nnyo era nga bafumitiddwa mu mutima; era okweraliikirira okutwaliza awamu kwalabika nga kubunye kumpi nga olunaku olwasooka. Mazima ddala waaliwo okukungubaga okunene ennyo mu bo, naye nga buli omu yalabika ng’akungubaga yekka. Kubanga okweraliikirira kwabwe kwali kunene nnyo, ne kiba nti kumpi buli omu yali asaba era ng’akaaba ku lulwe, ng’alinga tewali n’omu eyali okumpi. ‘Guttummauhalummeh; Guttummauhalummeh,’ kwe kugamba, ‘Nsaasira; nsaasira,’ kwe kwali okukaaba okwa bonna. Kyali kikwata nnyo ku mutima okulaba Abazaaliranwa abaavu, abaali gye buvuddeko nga balekaana era nga baleekaana mu mbaga zaabwe ez’okusinza ebifaananyi ne mu binyumu byabwe eby’obutamiivu, kaakano nga bakaabirira Katonda n’okwegayirira okw’engeri eyo okufuna omugabo mu Mwana we omwagalwa! Nnasanga abantu babiri oba basatu, be nnalina ensonga okusuubira nti baali bafunye okubudaabudibwa ku misingi emirungi okuva akawungeezi akaasooka; era bano, wamu n’abalala abaali bafunye okubudaabudibwa, baali wamu, era ne balabika nga basanyuka nnyo nti Katonda yali agenda mu maaso n’omulimu gwe n’amaanyi ag’engeri eyo ku balala.
Agusito 10.—“Nnavuga embalaasi okugenda eri Abazaaliranwa, ne ntandika okwogera mu kyama okusingawo n’abo abaali bafunye okubudaabudibwa n’okumatira; nga ngezaako okubayigiriza, okubalagirira, okubalabula, n’okubabudaabuda. Naye abalala, nga beegomba okuwulira buli kigambo ekyali kikwata ku nsonga ez’omwoyo, mangu ne bakuŋŋaana omu ku omu; era, bwe nnamala okwogera n’abakyufu abato okusukka ekitundu ky’essaawa, ne balabika nga basaanuuse nnyo olw’ebintu bya Katonda, era nga beegomba nnyo okubeera ne Kristo. Nnabagamba ku butukuvu obutuukiridde obw’emmeeme etya Katonda n’essanyu lyayo ejjuvu mu Kristo, amangu ddala nga yaakaawukana n’omubiri; era nti yandibadde emirembe gyonna mu ssanyu eritalowoozeka okusinga bo bwe baali babaddeko mu kabanga konna akatono, Kristo bwe yalabikanga ng’ali kumpi nabo mu kusaba oba mu mirimu emirala. Nsobole okwetegekera ekkubo ery’okwogera ku kuzuukira kw’omubiri, era bwe ntyo ku mukisa ogujjuvu ogw’omuntu; ne ŋŋamba, ‘Naye oboolyawo abamu ku mmwe bajja kugamba nti, Njagala omubiri gwange nga bwe njagala emmeeme yange, era siyinza kugumiikiriza kulowooza nti omubiri gwange gulifa ne gugalamira, singa emmeeme yange esanyuka.’ Ne bonna ne baddamu n’essanyu, ‘Muttoh, Muttoh;’ nga sinnafuna kiseera kweyongera ku kye nnali ntegeka ku bikwata ku kuzuukira; kwe kugamba, ‘Nedda, Nedda,’ Tebaafaayo ku mibiri gyabwe, singa emmeeme zaabwe zandibadde ne Kristo. Olwo ne balabika nga beetegefu okuva mu mubiri, balyoke babeere ne Mukama.
“Bwe nnamala ekiseera nabo ne nkyukira Abazaaliranwa abalala, ne njogera nabo okuva mu Lukka, 19:10. ‘Kubanga Omwana w’Omuntu yajja okunoonya n’okulokola ekyo ekyabula. Nnali sinnayogera bbanga ddene nga okweraliikirira kwabwe kulinnye nnyo, ennyumba n’ejjula okukaaba n’okusinda. Bwe nnakwata nnyo ku kusaasira n’okufaayo kwa Mukama Yesu Kristo eri abo abaabula, abaalowooza nti bazikiridde, era nga tebasobola kuzuula kkubo lya kuwonamu; kino kyabasaanuusa okusingawo, ne kyongera ku nnaku yaabwe, nti baali tebasobola kuzuula n’okujja eri Omulokozi ow’ekisa bw’atyo.
“Abantu ab’enjawulo, abaali bazuukusiddwa katono edda, kaakano baafumitibwa nnyo n’okutegeera ekibi kyabwe n’obunaku bwabwe. Omusajja omu naddala, eyali tazuukusibwangako edda, kaakano yaleetebwa okuwulira nti ‘ekigambo kya Mukama kiramu era kya maanyi, kisala okusinga ekitala kyonna eky’obwogi obubiri.’ Yalabika ng’afumitiddwa mu mutima n’ennaku, era okweraliikirira kwe kwalabika nga kwa magezi era kwa Byawandiikibwa, kubanga yagamba nti ‘obubi bwonna obw’obulamu bwe obwayita bwaleetebwa buggya mu kujjukira kwe, era nti yalaba ebikolwa byonna ebibi bye yakola edda, ng’ebikoleddwa eggulo butereevu.’
“Nnasanga omu eyali yaakafuna okubudaabudibwa, oluvannyuma lw’ennaku ezinyigiriza buli lunaku. Nnali sisobola butasanyuka n’okwewuunya obulungi bwa Katonda mu ebyo ebyalabika leero. Kirabika nga waliwo ekirungi ekikolebwa buli kwogera; abamu nga bazuukusibwa buggya buli lunaku, n’abamu nga babudaabudibwa. Kyali kizzaamu amaanyi okwetegereza empisa z’abo abaafuna okubudaabudibwa: abalala bwe baali banakuwadde n’okutya n’okweraliikirira, bo baali bayimusa emitima gyabwe eri Katonda ku lwabwe.
Olunaku lwa Mukama, Agu. 11.—“Ku makya nnayogera okuva mu lugero lw’Omwana Omujaajaamya. Lukka, 15. Saalaba maanyi ga kigambo ageewuunyisa ng’ago ku kibiina nga mu nnaku ezaayita. Waaliwo abalabi bangi abatafaayo okuva mu bazungu, ab’empisa ez’enjawulo. Olweggulo nnayogera ku kitundu ky’obubaka bwa Peetero. Ebikolwa, 2. Era ku nkomerero y’okwogera kwange eri Abazaaliranwa, ne njogera eri abazungu; era amazima ga Katonda ne galabika nga gawerekerwa amaanyi, eri Abangereza n’Abazaaliranwa bombi. Abakaafiiri abazungu abawerako baazuukusibwa, era tebaasobola kwongera kuba balabi batafaayo; wabula baazuula nti nabo baalina emmeeme ez’okulokolebwa oba okubula nga Abazaaliranwa; era okweraliikirira okunene ne kubuna mu kibiina kyonna; ne kiba nti nalwo lwalabika ng’olunaku lw’amaanyi ga Katonda, naddala nga lunaatera okuggwa, wadde nga amaanyi agaawerekera ekigambo kaakano gaalabika nga si ga maanyi nnyo nga mu nnaku ezimu ezaayita.
“Omuwendo gw’Abazaaliranwa, abakadde n’abato, kaakano gwali gusukka nsanvu; era omu oba babiri baazuukusibwa obuggya leero abaali tebalabikangako nga bakwatiddwako okweraliikirira olw’emmeeme zaabwe edda. Abo abaali bafunye okuweerera n’okubudaabudibwa, era nga balaze obubonero obw’essuubi obw’okuyita mu nkyukakyuka ey’obulokozi, baalabika nga bawombeefu era nga beewaayo eri Katonda, era ne beeyisa mu ngeri ennungi ey’Ekikristaayo. Nnazzibwamu amaanyi okulaba obugonvu bw’omuntu ow’omunda obweyoleka mu bamu ku bo; ekyokulabirako kimu kye siyinza butakyogerako. Bwe nnalaba omu ku bo ng’anakuwadde nnyo ku makya, nnabuuza ensonga y’ennaku ye, ne nzuula nti obuzibu bwali nti yali asunguwalidde omwana we akawungeezi akaasooka, era kaakano yali atawaanyizibwa okutya nti obusungu bwe bwali busukkiridde era nga bwa kibi; ekyamunakuwaza ennyo ne kiba nti yazuukuka n’atandika okusinda nga obudde tebunnakya, n’agenda mu maaso ng’akaaba okumala essaawa eziwerako.
Agusito 14.—“Nnamala olunaku n’Abazaaliranwa. Waaliwo omu ku bo eyali, ekiseera ekiyise, agobye mukazi we, nga bwe kiri ekya bulijjo mu bo, n’awasa omukazi omulala; era kaakano bwe yaleetebwa mu kukwatibwako okumu okw’amaanyi, n’ayeraliikirira nnyo ku nsonga eyo naddala, era n’alabika ng’amatidde ddala obubi bw’empisa eyo, era nga yeegomba nnyo okumanya Katonda ky’ayagala akole mu mbeera ye eya kaakano. Etteeka lya Katonda erikwata ku bufumbo bwe lyamala okubannyonnyolwa, n’ensonga y’okuleka mukazi we ne ebuuzibwa, era bwe kyalabika nti mukazi we teyamuwa nsonga ya bwenkanya, olw’obwenzi, okumuleka, era nti yali mwetegefu okumusonyiwa empisa ze embi ezaayita n’okubeera naye mu mirembe mu biseera ebijja, era nti, okwongereza ku ekyo, yakinywerera nti kyali kye kimugwanira okubeera naye; olwo n’agambibwa nti kyali kye kimugwanira ddala okuleka omukazi gwe yasembayo okuwasa, n’akkiriza omulala, eyali mukazi we omutuufu, n’abeera naye mu mirembe obulamu bwe bwonna. Kino n’akikkiriza mangu era n’essanyu; olwo n’aleka mu lujjudde omukazi gwe yasembayo okuwasa, n’asuubiza okubeera ne mukazi we n’okumuyisa obulungi obulamu bwe bwonna; naye mukazi n’amusuubiza bw’atyo. Wano walabika obukakafu obutangaavu obw’amaanyi g’ekigambo kya Katonda ku mitima gyabwe. Ndowooza nti wiiki ntono emabega ensi yonna teyandisobodde kumatiza musajja ono kugondera mateeka ga Kikristaayo mu nsonga eno.
“Nnali sibulamu kutya nti enkola eno yandibadde ng’okuteeka ‘wayini omusu mu nsawo z’amaliba enkadde;’ era nti abamu bandifunye endowooza embi ku Bukristaayo, bwe bandirabye ebyo bye bwetaagisa. Naye omusajja bwe yali yeeraliikirira nnyo ku nsonga eyo, okugisalawo tekyasobola kwongera kulwisibwa; era kyalabika nga kyalina ekibala ekirungi, okusinga ekibi mu Bazaaliranwa, abaakkiriza okutwaliza awamu nti amateeka ga Kristo gaali malungi era matuufu ku nsonga z’obufumbo. Olweggulo nnababuulira okuva mu kwogera kw’omutume eri Koluneeliyo. Ebikolwa, 10:34. Walabikawo okweraliikirira okumu okw’omutima mu bo, wadde nga tekwenkana ekyo ekyalabika mu nnaku eziwerako ezaasooka. Baali bakyagoberera era nga bawuliriza ng’abawuliriza olw’obulamu bwabwe, era omulimu gwa Mukama gwalabika nga gukyeyongera mu maaso era nga gubuna mu bo.
Agusito 15.—“Nnabuulira okuva mu Lukka, 4:16-21. Ekigambo kyawerekerwa amaanyi ku mitima gy’abawuliriza. Waaliwo okweraliikirira kungi, amaziga mangi, n’okukaaba okukwata ku mutima mu bo; era abamu baafumitibwa nnyo era ne banakuwala olw’emmeeme zaabwe. Waaliwo abamu abaazuukusibwa obuggya abajja wiiki eno yokka, era okulumirizibwa kwalabika nga kweyongera mu balala. Abo abaali bafunye okubudaabudibwa, nabo baazzibwamu amaanyi era ne banywezebwa; era omulimu gw’ekisa ne gulabika nga gweyongera mu maaso mu byonna. Enneewulira z’ekibiina okutwaliza awamu tezaasiikuuka nnyo nga mu nnaku ezimu ezaayita; naye emitima gyabwe gyalabika nga gikwatiddwako amazima ga Katonda n’obukulu era mu bwerufu nga bulijjo, waakiri mu bantu bangi, wadde nga okweraliikirira tekwalabika nga kubunye wonna bwe kutyo, n’okutuuka ku buli muntu mu ngeri gye kwalabikamu mu nnaku ezimu emabega.
Agusito 16.—“Nnamala ekiseera kinene nga nnyumya n’Abazaaliranwa. Nnasanga omu eyali afunye okuweerera n’okubudaabudibwa oluvannyuma lw’okweraliikirira okunyigiriza; era nnali sisobola butasuubira, bwe nnajja okwogera naye mu ngeri ey’enjawulo, nti okubudaabudibwa kwe kwali kwa ngeri ntuufu. Olweggulo nnababuulira okuva mu Yokaana, 6:26-34. Nga kumpi ku nkomerero y’okwogera kwange amazima ga Katonda gaawerekerwa amaanyi mangi ku bawuliriza, era naddala okusinza okw’olujjudde bwe kwaggwa, bwe nnayogera mu ngeri ey’enjawulo eri abantu abawerako abaali mu nnaku.
“Waaliwo okweraliikirira okunene olw’emmeeme zaabwe okwabuna kumpi wonna mu bo; naye naddala waaliwo abantu babiri abaazuukusibwa obuggya okutegeera ekibi kyabwe n’obunaku bwabwe; omu ku bo yali yaakajja, n’omulala yali bulijjo abadde mwegendereza nnyo era nga yeegomba okuzuukusibwa, naye nga tasobolangako kulaba bulungi mbeera ye ey’okuzikirira. Kaakano okweraliikirira kwe n’ennaku ye ey’omwoyo byali bya ngeri nti nnalowooza nti sirabangako kwonna kusinga kunyigiriza. Abasajja abakadde bangi nabo baali mu nnaku olw’emmeeme zaabwe; ne kiba nti tebaasobola kwewala kukaaba na kulekaana waggulu; era okusinda kwabwe okw’ennaku kwe kwali obukakafu obusinga okumatiza era okukwata ku mutima obw’obwa ddala n’obuziba bw’okulumwa kwabwe okw’omunda. Katonda akola n’amaanyi mu bo. Okulumirizibwa okw’amazima era okutuufu olw’ekibi kweyongera buli lunaku mu bantu bangi; era abamu bazuukusibwa obuggya buli kiseera; wadde nga abatono, abaawulira okusiikuuka mu nneewulira zaabwe mu nnaku ezaayita, kaakano balabika nga bazuula nti emitima gyabwe tegyakwatibwangako nga bwe kisaanidde. Sirabangako mulimu gwa Katonda okulabika nga teguli mu bwetaavu bwa makubo nga mu kiseera kino. Nnayogera eri abantu, ne njogera ebyo bye ndowooza nti byalina ekigendererwa ekituufu eky’okwongera okulumirizibwa; naye engeri ya Katonda ey’okukola ku bo yalabika nga ya kitalo ddala, era nga esukkulumye ku makubo, ne kiba nti kumpi sisobola kukkiriza nti yankozesa ng’ekikozesebwa, oba bye nnayogera ng’amakubo ag’okutwala mu maaso omulimu gwe. Kubanga gwalabika, nga bwe nnalowooza, nga tegulina kakwate oba okwesigama ku makubo mu ngeri yonna. Wadde nga nnali sisobola butagenda mu maaso n’okukozesa amakubo, ge nnalowooza nti gasaanira okutwala omulimu mu maaso, naye Katonda yalabika, nga bwe nnategeera, ng’akola ddala awatali go. Nnalabika nga sikola kintu, era mazima nga sirina kya kukola, okuggyako ‘okuyimirira obuyimirizi, ne ndaba obulokozi bwa Katonda;’ era ne neesanga nga ntegeerekeddwa era nga nsanyuka okugamba nti, ‘Si ffe,’ si bikozesebwa n’amakubo, ‘wabula erinnya lyo liweebwe ekitiibwa.’ Katonda yalabika ng’akola yekka ddala, era saalaba we kisoboka okuwa ekitundu kyonna eky’omulimu guno omukono gwonna ogwatondebwa.
Agu. 17.—“Nnamala ekiseera kinene mu kwogera mu kyama n’Abazaaliranwa. Nnasanga omu eyali yaakafuna okuweerera n’okubudaabudibwa, oluvannyuma lw’ekiseera ekiwanvu eky’obuzibu n’ennaku ey’omwoyo; ng’abadde omu ku bawuliriza bange ku Masaŋŋanzira ga Delaware okumala ebbanga erisukka omwaka, era kaakano ng’angoberedde wano ng’ali mu kweraliikirira okunene olw’emmeeme ye; era nnalina ensonga nnyingi okusuubira nti okubudaabudibwa kwe kwali kwesigamye bulungi, era kwa Katonda ddala.
Olunaku lwa Mukama, Agu. 18.—“Ku makya nnabuulira ekibiina ekitabuddwatabuddwa eky’abazungu, ab’enzikiriza ez’enjawulo. Oluvannyuma ne mbuulira Abazaaliranwa, okuva mu Yokaana 6:35-40. Waaliwo okweraliikirira kungi okwalabika mu bo, wadde nga tekwenkana ekyo ekirabikidde emirundi mingi gye buvuddeko.
Agu. 19.—“Nnabuulira okuva mu Isaaya, 55:1. ‘Kale mujje, mmwe mwenna abalumwa ennyonta.’ Amazima ga Katonda gaawerekerwa amaanyi ku abo abaali bafunye okubudaabudibwa, n’abalala nabo. Abasooka baasaanuuka mu ngeri ewooma era ne bazzibwamu amaanyi olw’okuyita kwa Katonda; ab’oluvannyuma ne beeraliikirira nnyo olw’emmeeme zaabwe, balyoke bafune omugabo mu birungi bino eby’ekitiibwa eby’Enjiri ebyateekebwa mu maaso gaabwe. Waaliwo emmeeme nnyingi enaku ezitaliiko maanyi ezaali zirindirira ku kidiba okuwonyezebwa; era malayika yalabika, nga mu biseera ebirala gye buvuddeko, ng’asiikuula amazzi, ne kiba nti waaliwo n’okutuusa kaakano essuubi erisinga okwegombebwa era erizzaamu amaanyi ery’okuwona okw’omwoyo okw’aboonoonyi abalwadde abazikirira.
Agu 23.—“Nnamala ekiseera n’Abazaaliranwa mu kwogera mu kyama; oluvannyuma ne mbabuulira okuva mu Yokaana, 6:44-50. Waaliwo, nga bwe kibadde bulijjo, obwegendereza bungi, n’okukwatibwako okumu mu bo. Abawerako baalabika nga beeraliikirira nnyo olw’emmeeme zaabwe, era tebaasobola butalaga kulumwa kwabwe okw’omunda n’amaziga n’okukaaba. Naye amaanyi ga Katonda ageewuunyisa, agabadde ag’amaanyi ennyo mu bo okutwaliza awamu, kaakano galabika nga gakendeddeko mu kigero ekimu: waakiri ku bikwata ku kubuna wonna; wadde nga bangi abatannafuna kubudaabudibwa kwa njawulo bakyalina okukwatibwako okw’amaanyi olw’ebintu bya Katonda.
Agu. 24.—“Nnamala ku makya nga njogera n’abamu ku Bazaaliranwa ku bikwata ku kwatula Kristo mu lujjudde. Bangi ku bo baalabika nga bajjudde okwagala eri Katonda, nga basanyukira ebirowoozo eby’okwewaayo gy’ali, era nga basaanuuse era nga bazziddwamu amaanyi olw’essuubi ly’okusanyukira Omununuzi ow’omukisa. Oluvannyuma nnayogera mu lujjudde okuva mu 1 Abasessaloniika 4:13-17. Waaliwo obwegendereza obw’ekitiibwa, n’okweraliikirira okumu okulabika n’okukwatibwako mu kiseera ky’okusinza okw’olujjudde; okwongerwako oluvannyuma olw’okubuulirira okulala kwe baaweebwa okujja eri Kristo, n’okumuwa emitima gyabwe, balyoke basaanire ‘okulinnya okumusisinkana mu bbanga,’ bw’alikka ‘n’eddoboozi ery’omwanguka, n’eddoboozi lya malayika omukulu.’
“Waaliwo Abazaaliranwa abawerako abaali baakajja, abaalowooza nti embeera yaabwe nnungi, era nti bali bulungi, kubanga oluusi baabeeranga n’abazungu wansi w’omusana gw’Enjiri, baali bayize okusoma, baali ba mpisa nnungi, n’ebirala, wadde nga baalabika nga tebamanyi n’akatono mitima gyabwe, era nga tebamanyi n’akatono maanyi ga ddiini, wamu n’enjigiriza z’ekisa. Nnayogera nabo mu ngeri ey’enjawulo, oluvannyuma lw’okusinza okw’olujjudde; era ne nneewuunya okulaba omwoyo gwabwe ogw’okwefuula abatuukirivu, okwenywereza kwabwe okw’amaanyi ku ndagaano y’ebikolwa olw’obulokozi, n’omuwendo omunene gwe baateeka ku bye baalowooza nti baali bafunye. Naye oluvannyuma lw’okwogera kungi, omu yalabika ng’amatiziddwa mu kigero ekimu nti ‘olw’ebikolwa by’amateeka tewali mubiri mulamu guyinza kuweebwa butuukirivu;’ n’akaaba nnyo, ng’abuuza ‘kiki ky’ateekwa okukola alokolebwe.’
“Kino kyabudaabuda nnyo abalala, abaali bafunye okumanya okw’obumanyirivu ku mitima gyabwe; kubanga edda baanakuwazibwanga emboozi n’empisa z’abapya bano, abeenyumirizanga mu kumanya kwabwe, era nga beerowooza bulungi, naye nga mu lwatu balaga abo abaalina obumanyirivu bwonna obw’amazima ga Katonda, nti tebaamanya kintu kyonna ku mitima gyabwe.
Olunaku lwa Mukama, Agu. 25.—“Ku makya nnabuulira okuva mu Lukka, 15:3-7. Abazungu bangi bwe baali waali, nnayogera nabo ku nkomerero y’okwogera kwange eri Abazaaliranwa; naye saasobola wadde okubakuuma mu nteekateeka; kubanga amakumi n’amakumi ku bo baali batambulatambula era nga beetoolooza amaaso, ne beeyisa obubi okusinga Abazaaliranwa bonna be nnali njogeddeko nabo. Okulaba empisa zaabwe ez’obujoozi kwennyamiza nnyo omwoyo gwange, ne kiba nti kumpi saasobola kugenda mu maaso n’omulimu gwange.
“Olweggulo nnayogera okuva mu Okubikkulirwa 3:20; mu kiseera ekyo Abazaaliranwa kkumi na bataano baayatula mu lujjudde okukkiriza kwabwe. Ekibinja ky’abalabi bwe kyagenda ne mbayita wamu, ne njogera nabo mu ngeri ey’enjawulo; mu kiseera kye kimu nga nnyita n’abalala okujja. Nnabajjukiza obuvunaanyizibwa obw’ekitiibwa bwe baali nabwo kaakano obw’okubeera abalamu eri Katonda; ne mbalabula ku bibala ebibi era ebitiisa eby’obulamu obw’obulagajjavu, naddala oluvannyuma lw’okwatula kwabwe Obukristaayo mu lujjudde; ne mbawa obulagirizi ku mpisa mu biseera ebijja; ne mbazzaamu amaanyi okutunula n’okwewaayo, nga nteeka mu maaso gaabwe okubudaabudibwa n’enkomerero ey’essanyu ey’obulamu obw’eddiini.
“Mazima ddala kino kyali kiseera kya kwegombebwa era kiwooma! Emitima gyabwe gyali gyenyigidde era nga gisanyufu mu mirimu; era baasanyuka nti baali beewaddeyo eri Katonda, mu ngeri ey’olujjudde era ey’ekitiibwa. Okwagala kwalabika nga kufuga mu bo! Baakwatagana ku mikono n’obugonvu n’okwagala, ng’emitima gyabwe giringa egigattiddwa wamu, nga bwe nnali njogera nabo; era empisa zaabwe zonna eri bannaabwe zaali za ngeri nti omulabi omutebenkevu yandisikiriziddwa mu bwenkanya okukaaba n’okwewuunya nti, ‘Laba bwe baagalana.’ Bangi ku Bazaaliranwa abalala, bwe baalaba ne bawulira ebintu bino, baakwatibwako nnyo, ne bakaaba nnyo; nga beegomba okugabana ku ssanyu n’okubudaabudibwa kwe kumu bano kwe baalaga mu maaso gaabwe gennyini era ne mu mpisa zaabwe.
Agu. 26.—“Nnabuulira abantu bange okuva mu Yokaana, 6:51-55. Bwe nnamala okwogera ekiseera, ne njogera naddala eri abo abaalina essuubi nti baali bavudde mu kufa ne bayingira mu bulamu. Nnabannyonnyola obutonde obw’okugumiikiriza obw’okubudaabudibwa okwo Kristo kw’awa abantu be, era kwe nneesiga nti yali awadde abamu mu kibiina ekyo; ne mbalaga nti abo ng’abo balina dda entandikwa y’obulamu obutaggwaawo, era nti eggulu lyabwe lijja kumalirizibwa mangu.
“Nnali nga kyaakatandika okwogera mu ngeri eyo, Abakristaayo abaagalwa mu kibiina ne batandika okusaanuuka n’okwagala eri Kristo, n’okwegomba okumusanyukira, n’okwegomba embeera ey’obutukuvu obutuukiridde. Baakaaba n’okwagala, naye n’essanyu; era amaziga gaabwe n’okusinda kwabwe byalaga okumenyeka kw’omutima, naye nga biwerekerwa okubudaabudibwa okwa ddala n’obuwoomi. Lwali lukuŋŋaana olugonvu, olw’okwagala, olw’obwetoowaze era olusanyusa, era lwalabika nga kibala kituufu eky’omwoyo ogw’okufuulibwa abaana, era nga lwesudde nnyo omwoyo ogw’obuddu gwe baali bakoleramu wansi waagwo gye buvuddeko. Amaanyi gaalabika nga gabuna okuva ku bano okuyita mu kibiina kyonna; era mangu ne walabikawo okweraliikirira okwewuunyisa mu bo. Bangi, abaali tebannazuula Kristo ng’Omulokozi amala byonna, baali beenyigidde mu ngeri eyeewuunyisa mu kumunoonya. Mazima ddala lwali lukuŋŋaana olulungi era olunyuma ennyo. Omuwendo gwabwe kaakano gwali nga abantu kyenda mu bataano, abakadde n’abato, era kumpi bonna nga bakwatiddwako essanyu mu Kristo Yesu, oba okweraliikirira okusingirayo ddala okufuna omugabo mu ye.
“Kaakano bwe nnamatizibwa nti kyali kye kinsaanira okutambula olugendo oluwanvu okudda emabega eri Abazaaliranwa ku Susquehanna, nga kaakano kye kiseera ky’omwaka ekisaanidde okubasanga eka okutwaliza awamu; bwe nnamala essaawa eziwerako mu kwogera okw’olujjudde n’okw’ekyama n’abantu bange, ne mbagamba nti kaakano nteekwa okubaleka okumala akaseera, ne ŋŋenda eri baganda baabwe ab’ewala ennyo, ne mbabuulira; nti nnali njagala Omwoyo wa Katonda agende nange, awatali ye tewali kiyinza kukolebwa kirungi kyonna mu Bazaaliranwa—nga bo bennyini bwe baali bafunye omukisa okulaba n’okwetegereza olw’obutabala bw’enkuŋŋaana zaffe ebiseera ebimu, nga wabaddewo okufuba kungi okukwata n’okuzuukusa aboonoonyi, naye nga tekuliiko kibala oba nga kitono nnyo; ne mbabuuza oba tebayinza kwagala kumala lunaku olusigaddeyo mu kunsabira, Katonda agende nange, era aweemu omukisa okufuba kwange olw’okukyusa emmeeme zino ennaku. Baakkiriza ekirowoozo ekyo n’essanyu, era bwe nnamala okubaleka, enjuba nga esigaddeyo nga essaawa emu n’ekitundu okugwa, ne batandika okusaba ne bagenda mu maaso okutuusa obudde okukya, oba kumpi nnyo; nga tebeeteebereza, nga bwe bambuulira, okutuusa lwe baafuluma ne batunula ku mmunyeenye, ne balaba emmunyeenye ey’enkya ng’eri waggulu nnyo, nti obudde bwali buyise ekiseera ky’okwebaka. Bwe batyo baali beegomba era nga tebakoowa mu kusinza kwabwe! Kyali kiro kyewuunyisa; nga kiwerekerwa, nga omuvvuunuzi wange bw’ambuulira, amaanyi ag’amaanyi ku abo abaali bakyali mu kweraliikirira, wamu n’abo abaali bafunye okubudaabudibwa. Leero, nneesiga, emmeeme bbiri ezaali mu nnaku zaaleetebwa mu kusanyukira okubudaabudibwa okunywevu mu Oyo abakoowu mwe bafunira ekiwummulo. Era kyali kyewuunyisa nti leero Omuzaaliranwa omukadde, eyali abadde omusinza w’ebifaananyi ennaku ze zonna, yaleetebwa okuwaayo ensaasi ze, ze bakozesa ng’ebivuga mu mbaga zaabwe ez’okusinza ebifaananyi ne mu mazina, eri Abazaaliranwa abalala, abaazizikiriza mangu. Kino kyakolebwa nga sigiyingiddemu n’akatono, kubanga saali mwogeddeko naye ku nsonga eyo, ne kiba nti kyalabika nti tewali kirala okuggyako amaanyi g’ekigambo kya Katonda, awatali kukikozesa mu ngeri ey’enjawulo ku kibi kino, ekyaleeta ekibala kino. Bw’atyo Katonda bw’atandise; bw’atyo bw’agenze mu maaso okutuusa kaakano mu ngeri eyeewuunyisa n’omulimu gw’ekisa mu Bazaaliranwa bano. Ekitiibwa kiweebwe Oyo yekka atandisizza omulimu guno.”
Amasaŋŋanzira ga Delaware, mu Pennsylvania, Seb. 1745.
Olunaku lwa Mukama, Seb. 1.—“Nnabuulira Abazaaliranwa okuva mu Lukka, 11:16-23. Ekigambo kyalabika nga kiwerekerwa amaanyi agamu, ne kireeta amaziga agamu mu kibiina. Oluvannyuma ne mbuulira abazungu bangi abaaliwo, ne ndaba bangi ku bo nga bakaaba; n’abamu abaali edda abalagajjavu era abatafaayo ku ddiini, oboolyawo, nga Abazaaliranwa. Ng’obudde bunaatera okuziba nnaddamu okwogera n’Abazaaliranwa, ne ntegeera obwegendereza obusingawo, n’okweraliikirira okulabika okusinga ku kwali kwa bulijjo mu bitundu bino.
Seb. 3.—“Nnabuulira Abazaaliranwa okuva mu Isaaya, 52:3-6. Okubeerawo kwa Katonda kwalabika nga kuli wakati mu kibiina, era okweraliikirira kungi ne kubuna mu bo. Abantu ab’enjawulo baalabika nga bazuukusiddwa; mu bo mwe mwali ebitonde bibiri ebisiru, be nnali kumpi sisobolangako kukuuma nga batunula nga njogera nabo. Nnali sisobola butasanyukira ndabika eno ey’ebintu; wadde nga mu kiseera kye kimu nnali sisobola butatya, nti okweraliikirira kwe baalaga kaakano kwandibadde ng’ekire eky’enkya, nga ekintu eky’engeri eyo bwe kyali kibaddewo edda mu bitundu bino.
Seb. 5.—“Nnayogera eri Abazaaliranwa okuva mu lugero lw’omusizi. Oluvannyuma ne nnyumya mu ngeri ey’enjawulo n’abantu bangi; ekyabaleetera okukaaba, n’okulekaana mu ngeri ekwata ku mutima, ne kikwata abalala n’okwewuunya n’okweraliikirira. Sibuusabuusa nti amaanyi ga Katonda gaawerekera ebyo ebyayogerwa mu kiseera ekyo. Abawerako ku bantu bano baali babadde nange e Crossweeksung, era eyo baali balabye, era abamu ku bo, nneesiga, ne bawulira, amaanyi g’ekigambo kya Katonda mu ngeri ekwata ku mutima era ey’obulokozi. Nnabuuza omu ku bo, eyali afunye okubudaabudibwa, era ng’alaze obukakafu obw’essuubi obw’okuba omukkiriza owa ddala, nti ‘Lwaki kaakano akaaba?’ N’addamu nti, ‘Bwe yalowooza Kristo bwe yattibwa ng’omwana gw’endiga, n’ayiwa omusaayi gwe olw’aboonoonyi, yali tasobola butakaaba ng’ali yekka;’ olwo n’ayiika amaziga n’addamu okukaaba. Olwo ne mbuuza mukazi we, eyali naye abudaabudiddwa ennyo, lwaki akaaba? N’addamu nti, ‘yali anakuwadde nti Abazaaliranwa ab’wano tebaagala kujja eri Kristo, nga abo ab’e Crossweeksung.’ Ne mmubuuza oba yasanga omutima ogw’okubasabira, era oba Kristo yali alabise ng’ali kumpi naye gye buvuddeko mu kusaba, nga mu biseera ebyayita, eyo nga y’engeri yange eya bulijjo ey’okwogera ku kuwulira okubeerawo kwa Katonda. N’addamu nti, ‘Yee, yali abadde kumpi naye, era ebiseera ebimu bwe yali asaba yekka, omutima gwe gwayagalanga okusaba ne kiba nti yali tasobola kugumiikiriza kuva mu kifo ekyo, wabula yayagalanga okusigalawo n’okusaba okumala ekiseera ekiwanvu.’
Olunaku lwa Mukama, Seb. 8.—“Olweggulo nnayogera eri Abazaaliranwa okuva mu Bikolwa, 2:36-39. Ekigambo kya Katonda mu kiseera kino kyalabika nga kibagwako n’obuzito n’amaanyi. Waaliwo batono bokka; naye abasinga ku abo abaaliwo baali bakaaba, era abawerako ne balekaana olw’okweraliikirira okunyigiriza olw’emmeeme zaabwe. Waaliwo omusajja omu eyazuukusibwa ennyo, eyali talagangako kweraliikirira kwonna olw’emmeeme ye. Walabikawo omulimu ogwewuunyisa ogw’Omwoyo wa Katonda mu bo okutwaliza awamu, ogutali gwa njawulo nnyo ku ogwo ogubaddewo gye buvuddeko e Crossweeksung. Kyalabika ng’amaanyi ga Katonda gaali gabunye okuva eyo okutuuka mu kifo kino, wadde nga ekitundu kyago kyalabika wano edda mu kuzuukusibwa kw’omuvvuunuzi wange, mukazi we, n’abalala abatono. Abazungu abalagajjavu abawerako abaaliwo kaakano baazuukusibwa, oba waakiri ne batiisibwa, bwe baalaba amaanyi ga Katonda nga gabunye nnyo mu Bazaaliranwa. Olwo ne njogera nabo mu ngeri ey’enjawulo, ekyalabika nga kibakwatako mu ngeri emu, era nga kizuukusa okwagala okumu mu bo.
“Waliwo Abazaaliranwa abamu mu bitundu bino abagaanye bulijjo okumpulira nga mbuulira, era abasunguwalidde abo abaagoberera okubuulira kwange. Naye gye buvuddeko bakaayiridde okusinga bwe kibadde bulijjo; nga basekerera Obukristaayo, era oluusi nga babuuza abawuliriza bange nti ‘Bakaaba emirundi emeka,’ ne ‘oba kaakano tebakaabye kimala okutuukiriza omulimu gwabwe,’ n’ebirala. Ne kiba nti kaakano bagezeseddwa n’okusekererwa okw’obukambwe.
Seb. 9.—“Nnaleka Abazaaliranwa ku Masaŋŋanzira ga Delaware, ne nsimbula olugendo okwolekera omugga Susquehanna, nga nnolekera ekibuga ky’Abazaaliranwa ekisukka mayiro kikumi mu abiri ku luuyi olw’ebugwanjuba okuva ku Masaŋŋanzira. Nnatambula nga mayiro kkumi na ttaano, ne nsula eyo.
Shaumoking, Seb. 1745.
Seb. 13.—“Bwe nnamala okusula ebweru ebiro bisatu, ne ntuuka ku kibuga ky’Abazaaliranwa kye nnali nnolekedde, ku Susquehanna, ekiyitibwa Shaumoking; kimu ku bifo, era ekisinga obunene ku byo, bye nnakyalira mu Maayi eyayita. Abazaaliranwa bannyaniriza bulungi, ne bansembeza; naye saafuna kumatira kungi olw’amazina n’ebinyumu eby’obukaafiiri bye baali bakola mu kiseera ekyo mu nnyumba gye nnawalirizibwa okusula; bye saasobola kuziyiza, wadde nga emirundi mingi nnabeegayirira okubiyimiriza, ku lwa mukwano gwabwe omu, eyali mulwadde mu nnyumba mu kiseera ekyo, era nga obulwadde bwe bwali bweyongera nnyo olw’oluyoogaano. Woowe! nga abakaafiiri bano abaavu abatagunjuddwa tebalina kwagala kwa butonde! wadde nga balabika nga ba kisa mu ngeri yaabwe. Mazima ebifo eby’ekizikiza eby’ensi bijjudde ebisulo by’obukambwe. Ekibuga kino, nga bwe nnalaga mu Kitabo kyange eky’Ennaku ekya Maayi eyayita, kiri ekitundu ku luuyi lw’ebuvanjuba olw’omugga, ekitundu ku luuyi lw’ebugwanjuba, n’ekitundu ku kizinga ekinene ekiri mu gwo, era kirimu amayumba agasukka amakumi ataano, n’abantu kumpi ebikumi bisatu, wadde nga sirabangamu bangi nnyo okusinga ekitundu ky’omuwendo ogwo. Bava mu bika bisatu eby’enjawulo eby’Abazaaliranwa, nga boogera ennimi ssatu ezitategeerekeka n’akatono eri buli omu ku banne. Nga ekitundu ky’abatuuze baakyo Badelaware, abalala nga bayitibwa Basenekas ne Batutelas. Abazaaliranwa ab’ekifo kino batwalibwa okuba abasinga obutamiivu, obujoozi, n’obutemu mu bonna ab’omu bitundu bino; era Setaani alabika ng’alina entebe ye mu kibuga kino mu ngeri eyeeyoleka ennyo.
Seb. 14.—“Nnakyalira Kabaka w’Abadelaware, eyalowoozebwa nti yali anaatera okufa bwe nnali wano mu Maayi eyayita, naye nga kaakano awonye; ne njogera naye n’abalala ku bikwata ku Bukristaayo; ne mmala nabo olweggulo, era ne nfuna okuzzibwamu amaanyi okusinga bwe nnali nsuubira. Kabaka yalabika ng’alina omutima omulungi, era nga mwetegefu okuyigirizibwa. Kino kyampa okuzzibwamu amaanyi okumu nti Katonda yandiggudde oluggi olukola olw’okubuulira kwange Enjiri wano, n’okussaawo obwakabaka bwe mu kifo kino. Kino kyali kiwanirizo era kizzaamu amaanyi gye ndi mu ddungu, era ne kifuula embeera yange ey’obwannamunigina okubudaabudibwa era okusanyusa.
Olunaku lwa Mukama, Seb. 15.—“Nnaddamu okukyalira omukulu w’Abadelaware; yannyaniriza bulungi, ne njogera eri Abazaaliranwa olweggulo. Nnali nkyalina essuubi nti Katonda yandiggudde emitima gyabwe okukkiriza Enjiri, wadde nga bangi ku bo mu kifo ekyo baali batamiira nnyo buli lunaku ne kiba nti saasobola kufuna kiseera kwogera nabo. Ng’obudde bunaatera okuziba nnanyumya n’omu eyali ategeera ennimi z’Amawanga Omukaaga, nga bwe gatera okuyitibwa, eyalaga okwagala okuwuliriza Obukristaayo, ekyampa essuubi erimu nti Enjiri eyinza oluvannyuma okutumibwa eri amawanga ago ag’ewala ennyo.
Seb. 16.—“Nnamala ku makya n’Abazaaliranwa, nga ngezaako okubayigiriza okuva mu nnyumba okudda mu nnyumba, n’okubasikiriza, nga bwe nnali nsobola, okuba ab’omukwano eri Obukristaayo. Ng’obudde bunaatera okuziba ne ŋŋenda mu kitundu ky’ekibuga kimu gye baali tebatamidde, ne nkuŋŋaanya kumpi amakumi ataano ku bo, ne njogera nabo, nga nsoose kufuna olukusa lwa kabaka olw’essanyu. Waaliwo obwegendereza obwewuunyisa mu bo, era ne balaga okwegomba kungi okweyongera okuyigirizibwa. Waaliwo n’omu oba babiri abaalabika nga bakwatiddwako okweraliikirira okumu olw’emmeeme zaabwe, abaalabika nga basanyufu nnyo olw’emboozi ezimu mu kyama nga mmaze okwogera kwange okw’olujjudde gye bali.
“Omwoyo gwange gwazzibwamu nnyo amaanyi olw’endabika eno ey’ebintu, era nnali sisobola butaddayo n’omuvvuunuzi wange, nga sirina munnange mulala mu lugendo luno, mu kisulo kyange ekinaku era ekizibu, nga nsanyuka mu ssuubi nti Katonda yali ateekateeka okussaawo obwakabaka bwe wano, setaani gy’afugira kaakano mu ngeri esinga okweyoleka; era ne nfuna eddembe eritali lya bulijjo mu kwogera eri entebe ey’ekisa olw’okutuukirizibwa kw’omulimu omunene era ogw’ekitiibwa bwe gutyo.
Seb. 17.—“Nnamala ku makya nga nkyalira era nga njogera eri Abazaaliranwa. Ku ssaawa nga mukaaga ez’omu ttuntu ne ndeka Shaumoking (Abazaaliranwa abasinga nga bafuluma leero olw’ekigendererwa kyabwe eky’okuyigga) ne ntambula okukka ku mugga nga nnolekera obukiikaddyo-bugwanjuba.
Juncauta, Seb. 1745.
Seb. 19.—“Nnakyalira ekibuga ky’Abazaaliranwa, ekiyitibwa Juncauta, ekiri ku kizinga mu Susquehanna. Nnaggwamu nnyo amaanyi olw’embeera n’empisa z’Abazaaliranwa ab’eno; wadde nga baalabika nga ba mukwano bwe nnali nabo mu biseera by’omusana ebyayita, era mu kiseera ekyo ne banzizaamu amaanyi okujja okubalaba nate. Naye kaakano baalabika nga bamaliridde okukuuma endowooza zaabwe ez’obukaafiiri, n’okunywerera ku mpisa zaabwe ez’okusinza ebifaananyi.
Sebuttemba 20.—“Nnaddamu okukyalira Abazaaliranwa ku kizinga Juncauta, ne mbasanga kumpi bonna nga balina emirimu mingi nnyo mu kwetegekera ssaddaaka ennene n’amazina. Saafuna kiseera kubakuŋŋaanya wamu, okwogera nabo ku Bukristaayo, olw’okuba nga baali beemalidde nnyo ku ssaddaaka yaabwe. Omwoyo gwange gwennyamira nnyo olw’embeera eggwaamu amaanyi bw’etyo; era naddala bwe nnalaba nti leero nnali sirina muvvuunuzi okuggyako omukaafiiri, eyali yeewaddeyo eri okusinza ebifaananyi nga buli omu ku bo, era eyali tasobola kwogera wadde okutegeera olulimi lw’Abazaaliranwa bano; ne kiba nti nnali mu bizibu ebisinga ebiyinza okulowoozebwa. Naye, nnagezaako okwogera mu kyama n’abamu ku bo, naye awatali ndabika yonna ya buwanguzi: wadde nga nnali nkyasigadde nabo.
“Akawungeezi baakuŋŋaana wamu, kumpi kikumi ku bo, ne bazina okwetooloola omuliro omunene, nga bategese empeewo kkumi ensava olwa ssaddaaka. Amasavu g’ebyenda baagookya mu muliro nga bwe bazina, ekyayimusanga oluusi ennimi z’omuliro okutuuka waggulu nnyo; mu kiseera kye kimu nga balekaana era nga baleekaana mu ngeri nti bandiwuliddwa mangu ku mayiro bbiri oba okusingawo. Baagenda mu maaso n’amazina gaabwe amatukuvu kumpi ekiro kyonna, oluvannyuma ne balya ennyama ya ssaddaaka, bwe batyo buli omu n’addayo mu kisulo kye.
“Saafuna kumatira kungi; nga ndi bwomu ddala ku kizinga, ku bikwata ku kibiina kyonna eky’Ekikristaayo, era nga ndi wakati mu binyumu bino eby’okusinza ebifaananyi; era bwe nnamala okutambulatambula okutuusa omubiri n’ebirowoozo lwe byalumwa ne binyigirizibwa nnyo, ku nkomerero ne nneewalula ne nnyingira mu kadduuka akatono akaakolebwa olwa kasooli, ne nneebaka eyo ku miti.
Olunaku lwa Mukama, Seb. 21.—“Nnamala olunaku n’Abazaaliranwa ku kizinga. Amangu ddala nga bamaze okuzuukuka ku makya nnagezaako okubayigiriza, ne mfuba olw’ekigendererwa ekyo okubakuŋŋaanya wamu; naye mangu ne nzuula nti baalina ekirala eky’okukola, kubanga kumpi mu ttuntu baakuŋŋaanya abasawo baabwe bonna ab’ekinnansi (powaws), oba abalogo, ne bateeka nga mukaaga ku bo okukola obukodyo bwabwe obw’obufuusa, n’okukola entuula zaabwe ez’obulalu era ez’okutabuka, okuzuula lwaki mu kiseera ekyo baali balwala nnyo bwe batyo ku kizinga, bangi ku bo nga mu kiseera ekyo balwadde omusujja n’ekiddukano ky’omusaayi. Mu mulimu guno baamalamu essaawa eziwerako, nga bakola entambula zonna ez’ekiwagi, ez’ekisesa era ez’obulalu eziyinza okulowoozebwa; oluusi nga bayimba, oluusi nga bawowoggana, oluusi nga bagolola emikono gyabwe okutuuka we gikoma, era nga basaasaanya engalo zaabwe zonna; baalabika nga basindika nazo ng’abaagala okusindika ekintu ekimu okukiggyawo, oba waakiri okukikuuma ewala ng’omukono bwe gukoma; oluusi nga basiimuula amaaso gaabwe n’emikono gyabwe, olwo ne bafuuyira amazzi amatono ennyo ng’olufu; oluusi nga batuula wansi ku ttaka, olwo ne bakutamya amaaso gaabwe ku ttaka; olwo ne beenyoola mu mbiriizi ng’abali mu bulumi n’okulumwa, nga banyoola amaaso gaabwe, nga bakyusa amaaso gaabwe okutunula waggulu, nga bavuumira, nga beekuba omukka, n’ebirala.
“Ebikolwa byabwe eby’entiisa byali bireeta ebirowoozo eby’okutya, era byalabika nga birina ekintu ekimu mu byo, nga bwe nnalowooza, ekisaanira ddala okuzuukusa sitaani, singa yali ayinza okuzuukusibwa ekintu kyonna eky’ekyewuunyo, eky’ekisesa, era eky’entiisa. Abamu ku bo, nga bwe nnasobola okwetegereza, baali banyiikivu era beewaddeyo nnyo mu mulimu ogwo okusinga abalala, era baalabika nga bayimba, nga bakaaba mpola, era nga beemulugunya n’ebbugumu lingi n’amaanyi, ng’abamaliridde okuzuukusa n’okusikiriza amaanyi ag’emagombe. Nnatuula akabanga katono, nga tekasukka fuuti amakumi asatu okuva we baali, wadde nga tebandabye, nga nkutte Bayibuli yange mu mukono, nga mmaliridde, bwe kiba kisoboka, okwonoona omuzannyo gwabwe, n’okubaziyiza okufuna okuddibwamu kwonna okuva mu nsi ey’emagombe, era eyo ne ndaba ekyalo kyonna. Baagenda mu maaso n’obulogo bwabwe obw’entiisa n’okukoowoola kwabwe okusukka essaawa ssatu, okutuusa bonna lwe baakoowa ddala; wadde nga mu bbanga eryo baali bawummuddeko emirundi egiwerako; era ku nkomerero ne basaasaana, nga bwe nnategeera, nga tebafunye kuddibwamu n’akatono.
“Bwe baamala okukola obulogo bwabwe, nnagezaako okwogera nabo ku Bukristaayo; naye mangu ne basaasaana, ne batampa kiseera kya kintu kyonna eky’engeri eyo. Okulaba ebintu bino, nga ndi bwomu ddala mu ddungu, nga sirina kibiina kya muntu yenna eyali ‘ayatula erinnya lya Kristo,’ kwennyamiza nnyo omwoyo gwange, ne kumpa endowooza esinga okuba ey’ekizikiza eyinza okulowoozebwa, ne kumpi kunzigyako okumalirira kwonna n’essuubi ku bikwata ku kugezaako okulala okubunyisa Enjiri n’okukyusa abakaafiiri, ne kufuula eno Ssabbiiti esinga okuzitoowerera n’obutasanyusa gye nnali ndabye. Naye tewali kintu, nsobola okugamba mu mazima, ekyannyamiza n’okunnakuwaza ng’okufiirwa essuubi lyange ku bikwata ku kukyuka kwabwe. Okweraliikirira kuno kwalabika nga kunene nnyo, era nga kwange nnyo ddala, ne kiba nti nnalabika nga sirina kya kukola ku nsi singa kino kyalemererwa. Essuubi ery’obuwanguzi obusingirayo ddala mu kukyusa emmeeme okw’obulokozi wansi w’omusana gw’Enjiri, lyandikoze kitono oba tekirina kye lyandikoze okuliyirira okufiirwa essuubi lyange mu nsonga eno; era omwoyo gwange kaakano gwali gunyiikaavu era nga gwennyamidde, ne kiba nti nnali sirina mutima wadde amaanyi okwongera okugezaako mu bo olw’ekigendererwa ekyo, era nnali sisobola n’akatono kuddamu ssuubi lyange, okumalirira, n’obuvumu, wadde nga nfuba nnyo nga bwe nsobola.
“Abazaaliranwa ab’oku kizinga kino, bangi ku bo, basobola okutegeera Olungereza bulungi ddala; kubanga edda baabeeranga mu kitundu ekimu ekya Maryland, mu bazungu oba okumpi nabo; naye batamiivu nnyo, babi, era bavvoozi, wadde nga si ba ntiisa nga abo abatamanyi nnyo Bangereza. Empisa zaabwe, mu ngeri nnyingi, zaawukana ku z’Abazaaliranwa abalala ab’oku mugga guno. Tebaziika bafu baabwe mu ngeri ya bulijjo, wabula baleka ennyama yaabwe okuggwaawo waggulu w’ettaka, mu ttundubaali eziggaddwa ezaakolebwa olw’ekigendererwa ekyo. Ku nkomerero y’omwaka, oba oluusi ekiseera ekiwanvuko, batwala amagumba, ennyama bw’ebeera eweddewo yonna, ne bagaaoza era ne bagakolokota, oluvannyuma ne bagaziika n’omukolo ogumu. Engeri yaabwe ey’okuloga oba okukoowoola emizimu ku balwadde, erabika nga yaawukanako ku y’Abazaaliranwa abalala, wadde nga mu nsonga enkulu y’emu. Yonna mu bano n’abalala, oboolyawo, kwe kukoppa ekyo ekirabika, okusinziira ku bigambo bya Naamani, 2 Bassekabaka, 5:11, nga yali mpisa y’abakaafiiri ab’edda. Erabika nga naddala erimu ‘okuwuuba emikono gyabwe ku balwadde,’ nga babasiimuula emirundi mingi, ‘era nga bakoowoola katonda waabwe;’ okuggyako okufuuyira amazzi ng’olufu, n’emikolo emirala egy’obulalu egya bulijjo mu bulogo obulala bwe nnamaze okwogerako.
“Bwe nnali mu kitundu kino mu Maayi eyayita nnafuna omukisa okuyiga endowooza nnyingi n’empisa z’Abazaaliranwa, wamu n’okwetegereza ebikolwa byabwe bingi. Mu kiseera ekyo nnatambula mayiro ezisukka kikumi mu asatu ku mugga, waggulu w’ebifo Abangereza gye basenze; era mu lugendo olwo ne nsisinkana abantu ab’ebika musanvu oba munaana eby’enjawulo, nga boogera ennimi ez’enjawulo ezenkana awo. Naye ku bintu byonna bye nnali ndabye mu bo, oba mazima wonna awalala, tewali kyalabika nga kya ntiisa nnyo, oba nga kifaananako nnyo ekyo ekitera okulowoozebwa ku maanyi ag’emagombe, tewali kyali kizuukusizza bifaananyi bya kutya bwe bityo mu birowoozo byange, ng’endabika y’omu eyali omuzzaawo eyeewaddeyo era omunyiikivu, oba okusingawo omuzzaawo w’ekyo kye yalowooza nti ye ddiini ey’edda ey’Abazaaliranwa. Yalabika ng’ayambadde ebyambalo bye eby’obwakabona, ebyali ekkooti ey’amaliba g’eddubu, egyakolebwa n’ebyoya nga bikyaliko, era nga ewanvuye okutuuka ku binyweza by’ebigere bye; n’emigoye gy’ebigere egy’amaliba g’eddubu; n’amaaso amanene ag’omuti agaasiigibwa langi, ekitundu ekimu kiddugavu, ekitundu ekirala kya kitaka, nga kumpi kye kifaananyi ky’olususu lw’Omuzaaliranwa, n’akamwa akanene ennyo, akasalibwa nga kakyamye nnyo; amaaso ago nga gasibiddwa ku nkoofiira ey’amaliba g’eddubu, eyasikibwa n’ebikka omutwe gwe. Yajja gye ndi ng’akutte mu mukono gwe ekivuga kye yakozesanga mu kusinza kwe okw’ebifaananyi; ekyali ekisusunku ky’enfudu ekikalu nga mulimu kasooli omutono, n’ensingo yaakyo ng’esikiddwa ku kati, ekyakola ekikwatiro ekyangu ennyo. Bwe yajja mu maaso yakuba ennyimba ze n’ensaasi, n’azina n’amaanyi ge gonna, naye teyaleka kitundu kyonna eky’omubiri gwe, wadde engalo ze, okulabika. Tewali n’omu yandirowoozezza, okuva ku ndabika ye oba ku bikolwa bye, nti yali ayinza okuba omuntu, singa tebaalina kubikkulirwa kulala ku nsonga eyo. Bwe yansemberera nnali sisobola butamwesamba, wadde nga mu kiseera ekyo gwali ttuntu, era nga mmanyi gwe yali; endabika ye n’entambula ze byali bya ntiisa nnyo bwe bityo. Yalina ennyumba eyawongebwa olw’emirimu gy’eddiini, ng’erimu ebifaananyi eby’enjawulo ebyayolebwa ku bitundu byayo eby’enjawulo. Nnayingira, ne nsanga ettaka nga likubiddwa kumpi nga ligumu ng’olwazi, olw’okuzinira ku lyo emirundi mingi. Nnayogera naye ku Bukristaayo. Ebimu ku bye nnayogera yalabika ng’abyagala, naye ebimu yabikyawa nnyo. Yaŋŋamba nti Katonda ye yamuyigiriza eddiini ye, era nti teyandigivuddeko n’akatono; naye nga yali ayagala okuzuula abamu abandimwegasseeko n’omutima gwonna mu yo; kubanga Abazaaliranwa, bwe yagamba, baali bayonoonese nnyo era nga bavundu. Yalina ebirowoozo, bwe yagamba, eby’okuleka mikwano gye gyonna, n’okutambula ebweru, okuzuula abamu abandimwegasseeko; kubanga yakkiriza nti Katonda yalina abantu abalungi abamu awantu awamu, abaawulira nga ye bwe yawulira. Teyawuliranga bulijjo, bwe yagamba, nga bw’awulira kaakano; wabula edda yali ng’Abazaaliranwa abalala, okutuusa nga emyaka nga ena oba etaano emabega w’ekiseera ekyo. Olwo, bwe yagamba, omutima gwe gwanakuwala nnyo, ne kiba nti teyasobola kubeera mu Bazaaliranwa, wabula n’adduka n’agenda mu bibira, n’abeera yekka okumala emyezi egiwerako. Ku nkomerero, bwe yagamba, Katonda yabudaabuda omutima gwe, n’amulaga ky’alina okukola; era okuva mu kiseera ekyo yali amanyi Katonda, era ng’agezaako okumuweereza; era ng’ayagala abantu bonna, ka babe baani, nga bwe yali tayagalangako edda. Yanjisa n’ekisa ekitali kya bulijjo, era yalabika ng’akikola n’omutima gwonna. Abazaaliranwa bang’amba, nti yawakanya okunywa kwabwe omwenge omukambwe n’amaanyi ge gonna; era nti, singa ekiseera kyonna yali tasobola kubaziyiza kugunywa olw’ebyo byonna bye yali asobola okwogera, yabalekanga, n’agenda ng’akaaba mu bibira. Kyali kyeyoleka nti yalina endowooza ez’eddiini ze yali yeekenneenyezza yekka, so si ze yakkiriza obukkiriza olw’ennono yokka; era yasiimanga oba n’atasiima buli kyayogerwanga eky’eddiini, nga bwe kyakkaananga oba nga bwe kitakkaananga na kipimo kye. Bwe nnali njogera, oluusi yagambanga nti, ‘Ekyo nkyagala; Katonda bw’atyo bwe yannyigiriza;’ n’ebirala. era endowooza ze ezimu zaalabika nga ntuufu nnyo. Naye yeegaana ddala nti sitaani gyali, n’alangirira nti tewaali kitonde ng’ekyo ekimanyiddwa mu Bazaaliranwa ab’edda, abaalina eddiini gye yalowooza nti yali agezaako okuzzaawo. Era yaŋŋamba, nti emmeeme ez’abafu zigenda mu bukiikaddyo, era nti enjawulo wakati w’abalungi n’ababi yali eno: nti abasooka bayingizibwa mu kibuga ekirungi ekirina bbugwe ow’omwoyo; era nti ab’oluvannyuma bandibulubuuse emirembe gyonna okwetooloola bbugwe ono, nga bagezaako bwereere okuyingira. Yalabika nga mwesimbu, mwesigwa, era ng’alina omuntu ow’omunda mu ngeri ye, era nga bwe yali endowooza ze ez’eddiini; ekyo ekyali kisukka kye nnali ndabye mu mukaafiiri omulala yenna. Nnategeera nti yatwalibwanga era n’asekererwa mu Bazaaliranwa abasinga, ng’omunyiikivu omukakanyavu, eyakuba oluyoogaano olutali lwetaagisa ku nsonga z’eddiini; naye nteekwa okugamba nti waaliwo ekintu mu mbeera ye n’omutima gwe ekyalabika ng’eddiini ey’amazima okusinga ekintu kyonna kye nnali ndabye mu bakaafiiri abalala.
“Naye woowe! embeera y’Abazaaliranwa ku mugga guno nga ya kukungubagira! Ebyafaayo ebimpi bye mmaze okuwa wano ku ndowooza zaabwe n’empisa zaabwe, bimala okulaga nti ‘batwalibwa mu buwambe Setaani nga bw’ayagala,’ mu ngeri esinga okweyoleka; era ndowooza nti era biyinza okumala okuzuukusa okusaasira, n’okusikiriza okusaba, kw’abaana ba Katonda ku lw’abantu bano bannaabwe, abatudde ‘mu nsi ey’ekisiikirize eky’okufa.’
Seb. 22.—“Nnagezaako nate okuyigiriza n’okufuula Abakristaayo Abazaaliranwa ab’oku Kizinga kino, naye byonna nga bya bwereere. Babeera kumpi nnyo n’abazungu ne kiba nti bulijjo bali mu kkubo ly’omwenge omukambwe, wamu n’eky’okulabirako ekibi eky’Abakristaayo ab’erinnya obunnya; ekifuula ekizibu ennyo ekitayogerekeka okwogera nabo ku Bukristaayo.”
Amasaŋŋanzira ga Delaware, Okit. 1745.
Okit. 1.—“Nnayogera eri Abazaaliranwa ab’eno, ne mmala ekiseera mu kwogera nabo mu kyama ku nsonga z’emmeeme zaabwe, oluvannyuma ne mbayita okugenda nange, oba bwe kitaba bwe kityo, okungoberera e Crossweeksung amangu ddala nga bwe kinaabasobokera; okuyita okwo bangi ku bo kwe baakkiriza n’essanyu.”
Crossweeksung, Okit. 1745.
Okit. 5.—“Nnabuulira abantu bange okuva mu Yokaana, 14:1-6. Okubeerawo kwa Katonda kwalabika nga kuli mu kibiina. Bangi baakwatibwako amazima ga Katonda, era kwali kubudaabudibwa eri abamu naddala. Ayi nga waliwo enjawulo nnene wakati wa bano, n’Abazaaliranwa be nnali njogedde nabo gye buvuddeko ku Susquehanna! Okubeera n’abo kwalabika ng’okugobebwa okuva eri Katonda n’abantu be bonna; okubeera n’abano, ng’okuyingizibwa mu maka ge, n’okusanyukira okubeerawo kwe okwa Katonda! Enkyukakyuka eyakolebwa gye buvuddeko ku bangi ku Bazaaliranwa abo nga nnene nnyo; abaali, emyezi mitono emabega, nga tebafaayo era nga bakyaawa Obukristaayo nga abo ab’oku Susquehanna; era ekisa ekyo ekireese enkyukakyuka eno nga kyewuunyisa nnyo!
Olunaku lwa Mukama, Okit. 6.—“Ku makya nnabuulira okuva mu Yokaana, 10:7-11. Waaliwo okusaanuuka kungi mu bantu bange; Abakristaayo abato abaagalwa baazzibwamu amaanyi, ne babudaabudibwa era ne banywezebwa; era omuntu omu oba babiri ne bazuukusibwa obuggya. Olweggulo nnayogera ku byafaayo by’omukuumi w’ekkomera, Ebikolwa, 16; era akawungeezi ne nnyinnyonnyola Ebikolwa, 20:1-12. Mu kiseera kino waaliwo okusaanuuka okusanyusa ennyo okwabuna mu kibiina kyonna. Ndowooza kumpi sirabangako kukwatibwako kusinga kwegombebwa mu bantu bonna. Kumpi tewaali liiso likalu eryali lirabika mu bo; naye nga tewali kya luyoogaano oba ekitasaanidde, tewali kyali kigenderera kutaataaganya kusinza okw’olujjudde; wabula okusinga okuzzaamu amaanyi n’okuzuukusa ebbugumu ery’Ekikristaayo n’omwoyo ogw’okwewaayo. Abo be nnina ensonga okusuubira nti baali bazziddwa obuggya olw’obulokozi be baasooka okukwatibwako, era ne balabika nga basanyuka nnyo, naye n’okumenyeka kw’omwoyo n’okutya Katonda. Emirimu gyabwe gyali kumpi gye gimu n’egyo egyogeddwako mu kitabo kyange eky’ennaku ekya Agusito 26, nga gyeyoleka bulungi okuba ebibala ebituufu eby’omwoyo ogw’okufuulibwa abaana.
“Okusinza okw’olujjudde bwe kwaggwa ne nvaawo, nga nkooye nnyo olw’emirimu gy’olunaku; era Abazaaliranwa ne bagenda mu maaso nga basaba bokka kumpi essaawa bbiri; emirimu egyo egyagenda mu maaso gyalabika nga giwerekerwa amaanyi ag’omukisa agazzaamu obulamu okuva waggulu. Nnali sisobola butayagala nnyo nti bangi ku bantu ba Katonda bandibadde waali mu kiseera kino okulaba n’okuwulira ebintu bino bye nkakasa nti biteekwa okuzzaamu amaanyi omutima gwa buli ayagala Sayuuni owa ddala. Okulaba abo abaali gye buvuddeko abakaafiiri ab’ensiko era abasinza b’ebifaananyi, abaali tebalina ssuubi, era nga tebalina Katonda mu nsi, kaakano nga bajjudde okutegeera okwagala kwa Katonda n’ekisa kye, era nga basinza Kitaffe mu mwoyo ne mu mazima, nga bangi wano bwe baalabika okukola, tekyali kitono kukwata ku mutima; era naddala okubalaba nga balabika nga bagonvu era nga bawombeefu bwe batyo, wamu n’okuba abalamu, ab’ebbugumu, era abeewaayo mu kusinza kwa Katonda.
Okit. 24.—“Nnayogera okuva mu Yokaana, 4:13, 14. Waaliwo obwegendereza bungi, okukwatibwako okw’okwegombebwa, n’okusaanuuka okutali kwa kwefuula mu kibiina. Kyewuunyisa okulaba nga beegomba nnyo okuwulira ekigambo kya Katonda. Emirundi mingi nnalowooza nti bandigoberedde okusinza kwa Katonda n’essanyu era n’obunyiikivu essaawa amakumi abiri mu nnya nga tebayimiriddeko, singa baali n’omukisa okukola bwe batyo.
Okit. 25.—“Nnayogera eri abantu bange ku Kuzuukira, okuva mu Lukka, 20:27-36. Bwe nnatuuka okwogera ku mukisa abatya Katonda gwe balisanyukira mu kiseera ekyo; okusumululwa kwabwe okw’enkomerero okuva mu kufa, ekibi n’ennaku; okwenkana kwabwe ne bamalayika mu kubeera okumpi ne Kristo n’okumusanyukira, ekigero kyakyo ekitatuukiridde kye baweebwa mu bulamu buno, mwe muva okubudaabudibwa kwabwe okusinga okuwooma; n’okuba kwabwe abaana ba Katonda, abakkirizibwa mu lwatu ye nga bwe bali; bangi ku bo baakwatibwako nnyo era ne basaanuuka olw’okulaba embeera eno ey’omukisa.
Okit. 26.—“Bwe nnayitibwa okuyamba mu kugaba Ekijjulo kya Mukama mu kibiina eky’omuliraano, nnayita abantu bange okugenda nange. Okutwaliza awamu baakwata omukisa ogwo n’essanyu; era ne bagoberera obubaka obw’enjawulo obw’omukolo guno omutukuvu n’obunyiikivu n’okwagala, abasinga ku bo nga kaakano bategeerako ku Lungereza.
Olunaku lwa Mukama, Okit. 27.—“Bwe nnali mbuulira ekibiina ekinene ennyo eky’abantu ebweru, abaalabika okutwaliza awamu nga bateredde era nga beekakasa, waaliwo omukazi omu Omuzaaliranwa, omugenyi, eyali tampulirangako nga mbuulira, wadde okufaayo ku kintu kyonna ku ddiini, eyali kaakano amatiziddwa mikwano gye egimu okujja mu lukuŋŋaana, wadde nga kyali nnyo kikontana n’okwagala kwe, n’akwatibwa okweraliikirira okunyigiriza olw’emmeeme ye; era amangu oluvannyuma n’alaga okwegomba kunene okuddayo eka, ewala okusukka mayiro amakumi ana, okuyita bba, naye azuukusibwe okweraliikirira olw’emmeeme ye. Abamu ku Bazaaliranwa abalala baalabika nga bakwatiddwako amazima ga Katonda leero. Abantu ab’Abangereza abatya Katonda, bangi ku bo be nnafuna omukisa okunyumya nabo, baalabika nga bazziddwamu amaanyi olw’okulaba Abazaaliranwa nga basinza Katonda mu ngeri eyo ey’okwewaayo era ey’ekitiibwa wamu n’ekibiina ky’abantu be; era wamu n’abo aboogerwako mu Bikolwa, 11:18, tebaasobola butagulumiza Katonda, nga bagamba nti, ‘Kale n’Abamawanga Katonda abawadde okwenenya okutuusa mu bulamu.’
“Nnaddamu okubuulira olweggulo, ekibiina ekinene; mu kiseera ekyo abamu ku bantu bange baalabika nga bakwatiddwako; era okusinza okw’olujjudde bwe kwaggwa, ne babuuza oba nga tewandibaddewo bubaka bulala akawungeezi, oba ng’omukolo omutukuvu ogw’Ekijjulo kya Mukama tegunnaggwa; nga bakyegomba okuwulira ekigambo kya Katonda.
Okit. 28.—“Nnayogera okuva mu Matayo 22:1-13. Nnasobozesebwa okunnyonnyola Ebyawandiikibwa, n’okutuukanya okwogera kwange n’ebigambo byange n’obusobozi bw’abantu bange, simanyi bwe kyali, mu ngeri ennyangu, etali nzibu, era emanyiddwa, okusukka byonna bye nnandisobodde okukola olw’okusoma okusingirayo ddala; era kino nga tewali buzibu bwa njawulo; weewaawo, n’eddembe lingi ng’alinga nnali njogera eri abawuliriza aba bulijjo, abaali bayigiriziddwa enjigiriza z’Obukristaayo ennaku zaabwe zonna. Ekigambo kya Katonda mu kiseera kino kyalabika nga kigwa ku kibiina n’amaanyi ga Katonda n’okukwatako, naddala nga kumpi ku nkomerero y’okwogera kwange; waaliwo okusaanuuka okuwooma era n’okukungubaga okw’ennaku mu bawuliriza. Abakristaayo abaagalwa baazzibwamu amaanyi ne babudaabudibwa, okulumirizibwa kwazzibwamu obulamu mu balala, era abantu abawerako ne bazuukusibwa obuggya abaali tebabeerangako naffe. Okubeerawo kwa Katonda kwalabika nnyo mu kibiina, ne kiba nti kyalabika nti ‘kino tekyali kirala wabula ennyumba ya Katonda era omulyango gw’eggulu.’ Bonna, abaalina okuwooma n’okusiima kwonna eri ebintu bya Katonda, baawalirizibwa n’obuwoomi bw’ekiseera ekyo okugamba nti, ‘Mukama, kirungi ffe okubeera wano.’ Singa ddala waaliwo mu bantu bange endabika ya Yerusaalemi Ekiggya ‘ng’omugole ayonjereddwa bba,’ waaliwo ekitundu kyayo kinene mu kiseera kino; era okusembezebwa kwali kusanyusa nnyo, awaali obubonero ng’obwo obw’okubeerawo kwa Katonda, ne kiba nti kumpi saali mwetegefu akawungeezi kuva mu kifo ekyo n’okuddayo mu kisulo kyange. Nnazzibwamu amaanyi olw’okulaba okugenda mu maaso kw’omulimu guno ogw’omukisa ogw’ekisa mu bo, n’olw’amaanyi gaagwo ku bagenyi mu Bazaaliranwa, abaali gye buvuddeko bajja mu kitundu kino eky’ensi olw’enteekateeka ya Katonda buli kiseera.
Olunaku lwa Mukama, Nov. 3.—“Nnabuulira abantu bange okuva mu Lukka 16:17. ‘Kyangu eggulu n’ensi,’ n’ebirala. naddala ku lw’abawerako abaali baakaleetebwa mu kweraliikirira okw’amaanyi olw’emmeeme zaabwe. Waaliwo okweraliikirira okumu okulabika n’okukwatibwako mu kibiina; wadde nga kwali kutono nnyo okusinga bwe kubadde bulijjo gye buvuddeko.
“Ku lunaku luno Abazaaliranwa mukaaga baayatula okukkiriza kwabwe. Omu ku bano yali mukazi aweza kumpi emyaka kinaana. Babiri ku balala baali basajja ab’emyaka amakumi ataano, abaali ab’enjawulo era abamanyiddwa ennyo mu Bazaaliranwa olw’obubi bwabwe; omu ku bo yali mutemu, era bombi nga batamiivu abamanyiddwa era nga bayombi nnyo; naye kaakano siyinza butasuubira nti bombi bafuuse abaweebwa ekisa kya Katonda eky’enjawulo. Nnabalwisaawo okumala wiiki nnyingi oluvannyuma lw’okulaga obukakafu obw’okuyita mu nkyukakyuka ennene, nsobole okufuna emikisa emirala okwetegereza ebibala by’okukwatibwako kwe baali bayiseemu, era ne ntegeera nti ekkubo kaakano lyali ligguddwawo okubakkiriza mu mikolo emitukuvu.
Nov. 4.—Nnayogera okuva mu Yokaana 11, nga nnyinnyonnyola mu bufunze ekitundu ekisinga eky’essuula. Amazima ga Katonda gaakwata nnyo ku bangi mu kibiina. Bangi baakwatibwako olw’okulaba amaanyi ga Kristo agaayolesebwa mu kuzuukiza kwe abafu; era naddala ekyokulabirako kino eky’amaanyi ge bwe kyakozesebwa okulaga obusobozi bwe okuzuukiza emmeeme enfu, nga bangi ku bo bwe beewulira, okutuuka mu bulamu obw’omwoyo; era n’okuzuukiza abafu ku lunaku olw’enkomerero, n’okubagabira empeera n’ebibonerezo.
“Waaliwo bangi ku abo abaali bajja wano gye buvuddeko okuva mu bifo eby’ewala, abaali kaakano baleeteddwa mu kweraliikirira okw’amaanyi era okunyigiriza olw’emmeeme zaabwe. Omu naddala, eyajja gye buvuddeko ng’atamidde ekitundu, n’atuvuma, era n’agezaako mu buli ngeri okututaataaganya nga twenyigidde mu kusinza kwa Katonda, kaakano yali yeeraliikirira nnyo era ng’anakuwadde olw’emmeeme ye, ne kiba nti yalabika nga tasobola kufuna kuweerera kwonna awatali mugabo mu Kristo. Waaliwo amaziga mangi n’okusinda okw’okwagala n’okukaaba mu kibiina okutwaliza awamu; abamu nga bakaabira bo bennyini; abalala nga bakaabira mikwano gyabwe. Wadde nga awatali kubuusabuusa abantu kaakano bakwatibwako mangu nnyo okusinga bwe baali ku ntandikwa y’okweraliikirira kuno okw’eddiini, amaziga n’okukaaba olw’emmeeme zaabwe bwe byali ebintu ebitawulirwangako mu bo; naye nteekwa okugamba nti okukwatibwako kwabwe okutwaliza awamu kwalabika nga kwa mazima era nga si kwa kwefuula; era naddala kino kyalabika nnyo mu abo abaali baakazuukusibwa. Ne kiba nti okulumirizibwa okw’amazima era okutuufu olw’ekibi kulabika nga kukyatandikibwa era nga kweyongera mu bantu bangi.
Abazaaliranwa amakumi abiri mu basatu bonna awamu kaakano baayatudde okukkiriza kwabwe mu Kristo. Abasinga ku bo baali ba mu kitundu kino, abatono nga ba ku Masaŋŋanzira ga Delaware.—Olw’ekisa ekingi, tewali n’omu ku bo n’okutuusa kaakano eyalekeddwa okuswaza okwatula kwe olw’empisa yonna ey’ekivve oba etasaanidde.
“Kaakano nnandisobodde mu ngeri esaanidde okukola EBYETEGEREZO bingi ku mulimu gw’ekisa ogwewuunyisa ennyo bwe gutyo nga guno bwe gubadde mu ngeri nnyingi; naye nja kwekoma ku bigambo bitono byokka eby’awamu.
1. “Kyewuunyisa nti Katonda yatandika omulimu guno mu Bazaaliranwa mu kiseera bwe nnali n’essuubi erisinga obutono, era, mu ndowooza yange, n’endabika ey’amagezi esinga obutono ey’okulaba omulimu gw’ekisa nga gubunyisibwa mu bo: amaanyi g’omubiri gwange nga mu kiseera ekyo gaali gakendedde nnyo olw’olugendo oluwanvu era olukooya lwe nnali nnaakamala okugenda ku Susquehanna, gye nnali ntegeerekeddwa ku bizibu n’obukoowu mu Bazaaliranwa; n’ebirowoozo byange nga nabyo byennyamidde nnyo olw’okulaba obutaba na buwanguzi mu mirimu gyange. Nnali sirina nsonga ya maanyi wadde okusuubira nti Katonda yali ankozesezza mu kukyuka okw’obulokozi okw’omuntu yenna mu Bazaaliranwa, okuggyako omuvvuunuzi wange ne mukazi we. N’olwekyo nnali mwetegefu okwetwala ng’omugugu eri Ekibiina ekyampa omulimu era ekyampanirira mu mulimu guno, ne ntandika okulowooza ennyo ku kulekulira obuminsani bwange; era kumpi nnamalirira nti nandikikoze ku nkomerero y’omwaka guno, singa mu kiseera ekyo nnali sirina ssuubi lisingawo ery’obuwanguzi mu mulimu gwange okusinga lye nnali nalyo okutuusa kaakano. Siyinza kugamba nti nnalina ebirowoozo bino kubanga nnali nkooye emirimu n’obukoowu ebyawerekeranga omulimu gwange ogwa kaakano, oba kubanga nnalina omusana n’eddembe mu birowoozo byange okukyukira mu kkubo eddala lyonna; wabula olw’okwennyamira kw’omwoyo kwokka, okuggwaamu amaanyi okunyigiriza, n’okutegeera nti kyali kitali kya bwenkanya okukozesa ssente ezaawongebwa olw’emirimu gy’eddiini, okusobola obusobozi okugunjula Abazaaliranwa, n’okubaleeta mu kwatula Obukristaayo okw’okungulu. Kino kye kyokka kye nnali nsobola okulaba ng’essuubi ly’okutuukiriza mu kiseera ekyo, nga Katonda yalabika, nga bwe nnalowooza, mu lwatu ng’anyiigira ekigendererwa eky’okukyuka kwabwe okw’obulokozi, ng’aziyiza amaanyi ag’okulumiriza n’okuzza obuggya ag’Omwoyo we ow’omukisa okuwerekera amakubo ge nnali nkozesezza nabo okutuusa kaakano olw’ekigendererwa ekyo.
“Nga ndi mu mbeera eno ey’ebirowoozo mwe nnasookera okukyalira Abazaaliranwa bano e Crossweeksung; nga ntegeera nti kyali kye kinsaanira ddala, okuva bwe nnali mpulidde nti waaliwo bangi mu bitundu bino, okugezaako okubakyusa okudda eri Katonda, wadde nga siyinza kugamba nti nnalina ssuubi lyonna lya buwanguzi, omwoyo gwange nga kaakano gwennyamidde nnyo ddala. Simanyi oba essuubi lyange ku bikwata ku kukyuka kw’Abazaaliranwa lyali likendedde nnyo bwe lityo, okuva lwe nnafuna okweraliikirira okw’enjawulo ku lwabwe, nga mu kiseera kino. Naye kino kye kyali ekiseera kyennyini Katonda mwe yalabira nga kisaanidde okutandika omulimu guno ogw’ekitiibwa! Bw’atyo ‘yalagira amaanyi okuva mu bunafu,’ ng’abikkula omukono gwe ogw’obuyinza bwonna mu kiseera essuubi lyonna n’ebiyinza okubaawo mu ndowooza y’abantu bwe byalabika mu lwatu ennyo nga biggwaawo.—Mwe njigira, nti kirungi okugoberera ekkubo ly’obuvunaanyizibwa, wadde nga wakati mu kizikiza n’okuggwaamu amaanyi.
2. “Kyewuunyisa Katonda bwe yayita, olw’enteekateeka ye, era mu ngeri kumpi etannyonnyolekeka, Abazaaliranwa bano okukuŋŋaana awamu okuyigirizibwa ebintu ebikulu ebikwata ku mmeeme zaabwe: era bwe yakwata ebirowoozo byabwe n’okweraliikirira okusingirayo ddala okw’ekitiibwa era okw’obuzito olw’obulokozi bwabwe obutaggwaawo, nga bwe baatuukanga mu kifo ekigambo kye we kyabuulirwanga. Bwe nnasooka okujja mu bitundu bino mu Jjuuni, saasanga musajja n’omu mu kifo kye nnakyalira, wabula abakazi bana bokka n’abaana abatono; naye nga sinnamala nnaku nnyingi wano, ne bakuŋŋaana okuva mu njuyi zonna, abamu okuva ewala okusukka mayiro amakumi abiri; era bwe nnabakyalira omulundi ogwokubiri ku ntandikwa ya Agusito, abamu bajja okuva ewala okusukka mayiro amakumi ana okumpulira. Bangi bajja nga tebalina mawulire gonna ku ebyo ebyali bigenda mu maaso wano, era bwe kityo nga tebalina kigendererwa kyabwe kyonna, wadde okumatiza okwagala kwabwe okumanya. Bwe kityo kyalabika nga Katonda yali abayise okukuŋŋaana okuva mu njuyi zonna olw’ekigendererwa kyokka eky’okubatuusaako obubaka bwe; era nti kino yakikola, ku bikwata ku bamu ku bo, nga takozesezza makubo gonna ga bantu, wadde nga waaliwo okufuba okw’abamu ku bo okutegeeza abalala abaali mu bifo eby’ewala.
“Era tekyewuunyisa kitono nti baakwatibwanga omu ku omu okweraliikirira okw’ekitiibwa olw’emmeeme zaabwe, kumpi amangu ddala nga batuuse mu kifo amazima ga Katonda we gaabayigirizibwanga. Nnali sisobola butalowooza emirundi mingi, nti okujja kwabwe mu kifo ky’okusinza kwaffe okw’olujjudde, kwali ng’okujja kwa Sawulo n’ababaka be mu bannabbi; baali nga baakatuuka ne balagula; era bano baakwatibwanga okutegeera ekibi kyabwe n’obunaku bwabwe, n’okweraliikirira okw’amaanyi olw’okununulibwa, kumpi amangu ddala nga balabise mu kibiina kyaffe. Omulimu guno ogw’ekisa bwe gwatandika n’amaanyi mu bo, kyali kya bulijjo abagenyi mu Bazaaliranwa, nga tebannamala naffe lunaku lumu, okuzuukusibwa ennyo, okulumirizibwa ennyo ekibi kyabwe n’obunaku bwabwe, n’okubuuza n’okweraliikirira kungi nti, ‘Kiki kye bateekwa okukola balokolebwe?’
3. “Era kyewuunyisa Katonda bwe yakuuma Abazaaliranwa bano abaavu abatamanyi obutafuna ndowooza mbi ku nze, n’amazima ge nnabayigiriza, olw’amakubo agaakozesebwa ku bo olw’ekigendererwa ekyo abantu abatatya Katonda. Waaliwo okugezaako kungi okw’abantu abamu ab’emitima emibi mu bazungu okubawa endowooza embi ku Bukristaayo, oba okubatiisa babuveeko. Oluusi baabagambanga, nti Abazaaliranwa baali bulungi ddala dda;—nti tewaali bwetaavu bwa luyoogaano luno lwonna ku Bukristaayo;—nti singa bafuuka Abakristaayo tebandibadde mu mbeera nnungi okusingawo, etali ya kabi okusingawo, oba ey’essanyu okusingawo, okusinga gye baali dda. Oluusi baabagambanga, nti nnali mukumpanya, mulimba, n’ebirala; nti buli lunaku nnabayigirizanga eby’obulimba, era nga sirina kigendererwa kirala okuggyako okubalimbalimba. Bwe wataali na kimu ku bino, n’ebirowoozo ebirala ebiringa bino, ekyayamba ekigendererwa kyabwe, olwo ne bagezaako engeri endala, ne bagamba Abazaaliranwa nti, ‘Ekigendererwa kyange kyali kya kukuŋŋaanya omuwendo gwabwe omunene nga bwe kisoboka, n’okubatunda e Bungereza ng’abaddu;’ okusinga ekyo tewaali kintu kyandisinze kutiisa Abazaaliranwa, kubanga mu butonde baali ba mwoyo gwa buggya, era nga bakyawa embeera y’obuddu, oboolyawo okusinga abantu bonna abalamu.
“Naye ebigambo bino byonna ebibi ebyagerekeranga, olw’obulungi bwa Katonda obufuga byonna, bulijjo byakyukira abo abaabitandika, era byayamba bwokka okunyweza okwagala kw’Abazaaliranwa gye ndi; kubanga bo, nga bazuukusiddwa okweraliikirira okw’ekitiibwa olw’emmeeme zaabwe, baali tebasobola butalaba, nti abantu abaafubanga okukaayiza ebirowoozo byabwe ku nze, baali tebafaayo n’akatono ku mmeeme zaabwe, era si ekyo kyokka, wabula nga babi era bavvoozi; era bwe batyo baali tebasobola butalowooza, nti singa tebaafaayo ku zaabwe bennyini, tekyali kya kusuubirwa nti bandifuddeyo ku mmeeme z’abalala.
“Kirabika nga kyewuunyisa nnyo okusingawo nti Abazaaliranwa baakuumibwa obutawuliriza wadde omulundi gumu ebirowoozo bino, okuva bwe nnali omugenyi ddala mu bo, era nga sisobola kubawa bukakafu bwonna obw’okwagala kwange okw’amazima n’okufaayo kwange ku bo, olw’ekintu kyonna ekyali kiyise,—songa abantu abaagerekeranga ebintu bino baali baabwe ab’edda be bamanyi, abaafunanga emikisa mingi okumatiza okwegomba kwabwe okw’ennyonta n’omwenge omukambwe, era bwe kityo, awatali kubuusabuusa, nga be baalina ekifo ekisinga obunene mu kwagala kwabwe. Naye okuva ku kyokulabirako kino eky’okukuumibwa kwabwe okuva mu ndowooza embi ez’akabi, mfunye ensonga, n’okwewuunya, okugamba nti, ‘Katonda bw’aba ayagala okukola, ani ayinza okuziyiza?’
4. “Era tekyewuunyisa kitono Katonda bwe yasiima okuteekateeka eddagala olw’obutaba na bukugu n’eddembe mu lulimi lw’Abazaaliranwa, ng’asaanyiza mu ngeri eyeewuunyisa omuvvuunuzi wange, n’amuyamba mu kukola omulimu gwe. Kyanditeeberezeddwa mu magezi nti nnali nteekwa okukola mu buzibu bunene nga njogera eri Abazaaliranwa ng’ayita mu muvvuunuzi; era nti amazima ga Katonda awatali kubuusabuusa gandifiiriddwa bingi ku maanyi n’okukwata ku mutima bye gaayinza okusooka okwogerwamu, olw’okutuuka kwago eri abawuliriza okuva mu mukono ogwokubiri. Naye wadde nga kino emirundi mingi, olw’ennaku yange n’okuggwaamu amaanyi, kibaddewo mu biseera ebyayita, omuvvuunuzi wange bwe yali n’okutegeera okutono oba nga talina n’akatono ku bintu bya Katonda; naye kaakano kyali kya njawulo ddala. Siyinza kulowooza nti okwogera kwange eri Abazaaliranwa okwa bulijjo, okuva ku ntandikwa y’ekiseera kino eky’ekisa kufiiriddwa ekintu kyonna ku maanyi oba obwogi bwe kwakolebwamu, okuggyako oluusi olw’obutaba na bigambo n’ebyogerwa ebisaanidde era ebikwata ku mutima mu lulimi lw’Abazaaliranwa; obuzibu obwo obutandisobodde kugonjoolwa nnyo olw’okumanya kwange nze kennyini olulimi lwabwe. Omuvvuunuzi wange yali afunye edda ekigero ekirungi eky’okumanya enjigiriza, mwe yafuukira asobola okutegeera, n’okutuusa, awatali nsobi, ekigendererwa n’amakulu g’okwogera kwange, era nga tasibiddwa nnyo, era nga tawalirizibwa kuvvuunula kigambo ku kigambo. Era yalina, ng’endabika bw’eri, okumanya okw’obumanyirivu ku bintu bya Katonda; era kyasanyusa Katonda mu kiseera kino okuteeka mu birowoozo bye okwegomba okw’amaanyi olw’okukyuka kw’Abazaaliranwa, n’okumuwa obunyiikivu obwewuunyisa n’ebbugumu mu kwogera nabo olw’ekigendererwa ekyo. Kyewuunyisa, nti, bwe nnaweebwanga obuyambi obw’enjawulo mu mulimu gwonna, ne nsobozesebwa okwogera n’eddembe, ebbugumu, n’amaanyi okusukka ebya bulijjo, nga ntegeera bulungi era nga nkwatiddwako ebintu bya Katonda, ye yakwatibwangako mu ngeri y’emu kumpi amangu ago, era n’alabika ng’amangu ago azziddwamu obulamu era ng’asobozeseddwa okwogera mu lulimi lwe lumu olukwata ku mutima, era wansi w’amaanyi ge gamu nga nze. Amaanyi ageewuunyisa emirundi mingi gaawerekeranga ekigambo mu biseera ebyo; ne kiba nti amaaso g’ekibiina kyonna gaakyukanga mu lwatu kumpi mu kaseera katono, n’amaziga n’okusinda ne bifuuka bya bulijjo mu bo.
“Era yalabika ng’alina okutegeera okutangaavu okw’enjigiriza ku ngeri za Katonda eza bulijjo ez’okukolagana n’emmeeme eziri wansi w’omulimu ogw’okwetegeka ogw’okulumirizibwa n’okwetoowaza, nga bw’atabanga nakwo edda; ne kiba nti nnali nsobola, n’obuyambi bwe, okwogera mu ddembe n’abantu abaali mu nnaku ku mirimu gyabwe egy’omunda, okutya kwabwe, okuggwaamu amaanyi kwabwe, okukemebwa kwabwe, n’ebirala. Era yafubanga, emisana n’ekiro, okuddiŋŋana n’okusimba mu birowoozo by’Abazaaliranwa amazima ge nnabayigirizanga buli lunaku; era kino yalabika ng’akikola, si olw’amalala ag’omwoyo, n’okwefuula okwetwala ng’omuyigiriza ow’olujjudde, wabula olw’omwoyo ogw’obwesigwa, n’okufaayo okw’amazima ku mmeeme zaabwe.
“Emboozi ze mu Bazaaliranwa nazo, nga bwe mmanyi, zibadde nnungi, nga bwe kisaanira Omukristaayo, n’omuntu akozesebwa mu mulimu gwe; era nsobola okugamba mu bwenkanya, nti abadde kubudaabudibwa kunene gye ndi, era ekikozesebwa ekinene eky’okutwala mu maaso omulimu guno omulungi mu Bazaaliranwa; ne kiba nti embeera y’emmeeme ye ka ebe etya, kyeyoleka nti Katonda amusaanyiza mu ngeri eyeewuunyisa olw’omulimu guno. Bw’atyo Katonda alaze nti, awatali kumpa kirabo kya nnimi, yali asobola okuzuula ekkubo mwe nnandisobozeseddwa mu ngeri ekola obulungi okutuusa amazima g’Enjiri ye ey’ekitiibwa mu birowoozo by’abakaafiiri bano abaavu abali mu kizikiza.
5. “Era kyewuunyisa okusingawo, nti Katonda atwalidde mu maaso omulimu gwe wano mu makubo ng’ago, era mu ngeri ng’eyo, egyagenderera okuziyiza, n’obutaleka kifo eri endowooza embi n’okuwakanya okwo okutera okuleetebwa ku mulimu ng’ogwo. Abantu bwe babadde bazuukusiddwa okweraliikirira okw’ekitiibwa olw’emmeeme zaabwe, nga bawulira amazima ag’entiisa okusingawo ag’ekigambo kya Katonda, n’entiisa z’etteeka lya Katonda nga zikubiddwako nnyo, emirundi mingi mu mbeera ng’ezo abamu bawakanyizza, nti abantu abo baali batiisiddwa butiisibwa n’oluyoogaano olw’entiisa olwa ggeyeena n’okusalirwa omusango; era nti tewaali bukakafu nti okweraliikirira kwabwe kwali kibala kya maanyi ga Katonda. Naye Katonda talese kifo eri okuwakanya kuno mu mbeera eno; omulimu guno ogw’ekisa nga gutandikiddwa era nga gutwaliddwa mu maaso kumpi n’eddoboozi limu eritasalako ery’okuyita kw’Enjiri eri aboonoonyi abazikirira. Kino kiyinza okuteeberezebwa mu magezi, okuva ku kulaba ebitundu by’Ebyawandiikibwa bye nnasinga okukubako mu kwogera kwange buli kiseera; bye nnayingizza olw’ekigendererwa ekyo mu kitabo kyange eky’ennaku.
“Era sirabangako kuzuukuka kubunye bwe kutyo mu kibiina kyonna mu bulamu bwange nga bwe kwalabika wano bwe nnali nnyinnyonnyola era nga nkubiriza ku lugero lw’ekijjulo ekinene. Lukka, 14. Mu kwogera okwo nnasobozesebwa okuteeka mu maaso g’abawuliriza bange obugagga obutanoonyezeka obw’ekisa ky’Enjiri. Si nti njagala kutegeerebwa wano nti saayigiriza Bazaaliranwa ku mbeera yaabwe ey’okugwa, n’obwonoonyi n’obunaku bwayo; kubanga kino kye nnasookera ddala okukubiriza ennyo gye bali, era ne ngezaako okukiddiŋŋana n’okukisimba kumpi mu buli kwogera, nga mmanyi nti awatali musingi guno nnandizimbye ku musenyu bwereere, era nti kyandibadde kya bwereere okubayita eri Kristo okuggyako nga nsobola okubamatiza obwetaavu bwabwe gy’ali. Makko, 2:17.
“Naye okuzuukuka kuno okunene, okweraliikirira kuno okwewuunyisa, tekwazuukusibwangako kwogera kwonna okw’entiisa, wabula bulijjo kwalabikanga nnyo bwe nnakubirizanga ku kusaasira kw’Omulokozi afa, ebirungi ebingi eby’Enjiri, n’okuweebwa okw’obwereere okw’ekisa kya Katonda eri aboonoonyi abali mu bwetaavu era mu nnaku. Era sandyagadde kutegeerebwa nti nnenya, nti okweraliikirira okw’eddiini ng’okwo kuyinza mu bwenkanya okuteeberezebwa nti si kwa mazima era nti tekuva mu maanyi ga Katonda, singa kuva mu kubuulira okw’entiisa; kubanga eno, oboolyawo, y’engeri ya Katonda esinga okuba eya bulijjo ey’okuzuukusa aboonoonyi, era erabika nga ekkaanya ddala n’Ebyawandiikibwa n’amagezi amalamu. Naye kye nnali ntegeeza okwetegereza wano, kwe kuba nti Katonda yalaba nga kisaanidde okukozesa n’okuwa omukisa amakubo amagonvu olw’okuzuukusa okukola okw’Abazaaliranwa bano, era bw’atyo n’aziyiza okuwakanya kwe nnamaze okwogerako, ensi kwe yandibadde n’ensonga esinga okulabika ng’entuufu okukuleeta.
“Nga bwe wataabaddewo kifo kya kuwakanya kwonna okulabika ng’okutuufu ku mulimu guno, ku bikwata ku makubo, bwe kityo era ku bikwata ku ngeri gye gutwaliddwamu mu maaso. Kituufu, okweraliikirira kw’abantu olw’emmeeme zaabwe kubadde kunene nnyo; okulumirizibwa kw’ekibi kyabwe n’obunaku bwabwe kulinnye nnyo, ne kuleeta amaziga mangi, okukaaba, n’okusinda; naye tekuwerekeddwa butabanguko obwo, obw’omubiri oba obw’ebirowoozo, obutera oluusi okubuna mu bantu abali mu kukwatibwako okw’eddiini. Wano tewabaddewo ndabika ya kukankana okwo, kulumwa kwa mubiri, kuwowoggana okw’entiisa, kuzirika, n’ebirala, ebyemulugunyiziddwako ennyo mu bifo ebimu; wadde nga wabaddewo abamu, abaaleetebwa, nga omukuumi w’ekkomera, okukankana olw’okutegeera ekibi kyabwe n’obunaku bwabwe, era ne baleetebwa okukaaba olw’okulaba okunyigiriza embeera yaabwe ey’okuzikirira.
“Era wano tewabaddewo ndabika yonna ya butabanguko bwa birowoozo, nga okwolesebwa, okuzirika mu mwoyo, ebirowoozo eby’okuba nga baluŋŋamizibwa ng’abannabbi, n’ebirala; oba kumpi omwoyo gwonna ogutasaanidde ogw’okwagala okulabika nga bakwatiddwako nnyo olw’okweraliikirira oba essanyu; wadde nga nteekwa okwatula nti nnalaba omuntu omu oba babiri, okweraliikirira kwabwe kwe nnalowooza nti kwali kwa kwefuula mu kigero ekinene; n’omu essanyu lye lyalabika nga lya ngeri y’emu. Naye emirimu gino egy’amalala ag’omwoyo nnagezaako okugibetenta nga gyakalabika, era okuva olwo sirabanga kukwatibwako kwonna, okw’essanyu oba okw’ennaku, okuggyako ekyo ekyalabika nga kya mazima era nga si kya kwefuula. Naye,
Ekisembayo. Ebibala by’omulimu guno nabyo bibadde byewuunyisa nnyo. Sibuusabuusa nti bangi ku bantu bano bafunye okumanya okw’enjigiriza okw’amazima ga Katonda okuva lwe nnasooka okubakyalira mu Jjuuni eyayita, okusinga ekyo ekyandisobodde okusimbibwa mu birowoozo byabwe olw’okukozesa n’obunyiikivu obusingirayo ddala amakubo agasaanidde era ag’okuyigiriza okumala emyaka emirambirira, awatali maanyi ga Katonda ng’ago. Endowooza zaabwe ez’obukaafiiri n’empisa zaabwe ez’okusinza ebifaananyi zirabika nga zirekeddwa ddala mu bitundu bino. Bateekeddwa mu nteekateeka; era balabika nga bategekeddwa bulungi mu nsonga z’obufumbo; ekyokulabirako kyakyo kye nnawa mu kitabo kyange eky’ennaku ekya Agusito 14. Okutwaliza awamu balabika nga bayawukanye n’obutamiivu, ekibi kyabwe kye baagala ennyo, ‘ekibi ekibeesibako amangu;’ ne kiba nti simanyi basukka babiri oba basatu, ku abo ababadde abawuliriza bange abanywevu, abanywedde okusukkiridde okuva lwe nnasooka okubakyalira; wadde nga edda kyali kya bulijjo omu oba omulala ku bo okutamiira kumpi buli lunaku: era abamu ku bo kaakano balabika nga batya ekibi kino naddala, okusinga okufa kwennyini. Omusingi gw’obwesimbu n’obwenkanya gulabika mu bangi ku bo; era balabika nga beeraliikirira okusasula amabanja gaabwe ag’edda, ge babadde balagajjalidde, era oboolyawo ge babadde kumpi tebalowoozangako okumala emyaka egyayita. Engeri yaabwe ey’okubeera nnungi nnyo era ya kweyagala okusinga edda, nga kaakano balina omugaso gwa ssente ezo ze baakozesanga ku mwenge omukambwe. Okwagala kulabika nga kufuga mu bo, naddala abo abalaze obukakafu obw’okuyita mu nkyukakyuka ey’obulokozi: era sirabangako ndabika yonna ya bukaawu oba okusalira abalala emisango mu bano, wadde omwoyo gwonna ogw’okwetwala ‘nga basinga abalala,’ abaali tebafunye kusaasirwa ng’okwo.
“Nga ennaku zaabwe mu kulumirizibwa bwe zibadde nnene era nga zinyigiriza, bwe kityo bangi ku bo okuva olwo balabise ‘nga basanyuka n’essanyu eritayogerekeka, era erijjudde ekitiibwa;’ naye sirabangako kintu kyonna kya kusanyuka okusukkiridde oba okw’obusirusiru mu ssanyu lyabwe. Okubudaabudibwa kwabwe tekubasikiriza kuba ba bugwagwa; wabula mu ngeri endala, kuwerekerwa obutebenkevu, era emirundi mingi n’amaziga, n’okumenyeka kw’omutima okulabika, nga bwe kiyinza okulabibwa mu bitundu ebiwerako eby’ekitabo kyange eky’ennaku. Mu nsonga eno abamu ku bo beewuunyizza bo bennyini, era n’okweraliikirira bang’ambye, nti ‘emitima gyabwe bwe gibadde gisanyuse,’ ekigambo kye batera okukozesa okulaga essanyu ery’omwoyo, ‘baali tebasobola butakaaba naye.’
“Era kaakano, okutwaliza awamu, ndowooza nti nsobola okugamba mu bwenkanya, nti wano waliwo obubonero bwonna n’obukakafu bw’omulimu ogwewuunyisa ogw’ekisa mu Bazaaliranwa bano, obuyinza mu magezi okwegombebwa oba okusuubirwa. Omutandisi omukulu ow’omulimu guno agukuume era agutwale mu maaso wano, era agubunyise wonna wonna, okutuusa ‘ensi yonna lw’erijjula ekitiibwa kye!’ Amiina.
“Kaakano nvuze embalaasi mayiro ezisukka enkumi ssatu, ze mbaliridde obulungi ddala, okuva ku ntandikwa ya Maaki eyayita, era kumpi zonna zibadde mu mulimu gwange gwennyini ng’omuminsani, olw’ekigendererwa, oba eky’amangu oba eky’ewala, eky’okubunyisa okumanya okw’Ekikristaayo mu Bazaaliranwa. Mfubye okunoonya munnange mu mulimu oba mukwano gwange, okutambula nange; era nfubye okufunira obuyambi bw’okumuwanirira, mu bantu abatya Katonda mu New-England, ekyankozesa olugendo lwa mayiro ebikumi ebiwerako; naye n’okutuusa kaakano sinnazuula muntu yenna asaanira era omwetegefu olw’omulimu guno omulungi, wadde nga nnafuna okuzzibwamu amaanyi okuva mu baweereza n’abalala, nti kyali kisuubirwa nti obuyambi bw’okumuwanirira buyinza okufunibwa, omusajja oyo bw’alizuulibwa.
“Era gye buvuddeko ntegeezezza abaami abakwatibwako obuminsani buno, obwetaavu bw’okussaawo mangu essomero ery’Olungereza mu Bazaaliranwa bano, abaali kaakano beetegefu okufuba okukuŋŋaana awamu mu kibinja, olw’ekigendererwa kino. Olw’ekyo, mbaleetedde n’obwetoowaze ekirowoozo eky’okukuŋŋaanya ssente olw’okuwanirira omusomesa, n’okusasula ebisale ebirala ebyetaagisa, mu kutwala mu maaso omulimu guno omulungi; kye bagezaako kaakano mu bibiina eby’enjawulo eby’Abakristaayo buli omu mw’asinziza.
“Ebibinja eby’enjawulo eby’Abazaaliranwa be mbadde mbuulira mu biseera by’omusana ebyayita, babeera wala nnyo buli omu ku munne. Okuva e Crossweeksung, mu New-Jersey, okutuuka ku Masaŋŋanzira ga Delaware mu Pennsylvania waliwo mayiro nsanvu n’okusingawo; era okuva eyo okutuuka ku bifo eby’enjawulo Abazaaliranwa gye basenze bye nnakyalira ku Susquehanna, waliwo mayiro ezisukka kikumi mu abiri. Ekiseera kyange kinene kiteekwa okumalibwa mu kutambula, ne kiba nti nsigaza kitono nnyo olw’okusoma kwange kwonna okwetaagisa, era bwe kityo olw’okusoma ennimi z’Abazaaliranwa naddala; era naddala okuva bwe mpalirizibwa okwogera emirundi mingi bwe ntyo eri Abazaaliranwa mu buli kimu ku bifo bino nga ndi nabo, nsobole okufunayo obudde okukyalira abalala. Oluusi kumpi nziggwaamu amaanyi okugezaako okumanya ennimi z’Abazaaliranwa, kubanga nnyingi nnyo; ebyafaayo ebimu ku zo bye nnawa mu kitabo kyange eky’ennaku ekya Maayi eyayita; era naddala okuva emirimu gyange emirala n’obukoowu bwe bimalawo kumpi ekiseera kyange kyonna, era ne binyigiriza nnyo omubiri gwange, ne kiba nti obulamu bwange bwonoonese nnyo. Naye, nfubye nnyo okuyiga olulimi lw’Abadelaware, era nkyateekateeka okukikola, nga emirimu gyange emirala n’obulamu bw’omubiri bwe binaakkiriza. Nnaatera okukulaakulana mu lwo, wadde nga nkoledde mu bizibu bingi era ebinene mu kugezaako kwange okw’engeri eyo. Kya bwenkanya okwetegereza wano, nti okufuba kwonna kwe nnakola okumanya olulimi lw’Abazaaliranwa be nnamala nabo omwaka gwange ogwasooka, kwali kwa mugaso mutono oba nga tekulina mugaso gye ndi wano mu Badelaware; ne kiba nti omulimu gwange, bwe nnajja mu Bazaaliranwa bano, gwonna gwali gwa kutandikibwa buggya.
“Nga abakaafiiri bano abaavu abatamanyi bwe baali beetaaga ‘olunyiriri ku lunyiriri, n’ekiragiro ku kiragiro,’ balyoke bayigirizibwe era banywezebwe mu misingi gy’Obukristaayo; bwe ntyo nnabuuliranga ‘mu lujjudde, era ne njigiriza okuva mu nnyumba okudda mu nnyumba,’ kumpi buli lunaku okumala wiiki enzijuvu, bwe nnali nabo. Okwogera kwange okw’olujjudde mu kiseera ekyo tekwatuuka ku kitundu ky’omulimu gwange, nga waaliwo bangi nnyo abajjanga gye ndi buli kiseera n’okubuuza okwo okukulu, ‘Kiki kye tuteekwa okukola tulokolebwe?’ era nga bannyonnyola emirimu egy’enjawulo egy’ebirowoozo byabwe. Naye nsobola okugamba, olw’ettendo ly’ekisa kya Katonda, nti obuwanguzi obwalabika, emirimu gyange gye gyatikkirwa, bwaliyirira okusukka ennyo mu ngeri etayogerekeka emirimu gyennyini, era nabwo bwali kkubo ddene ery’okumpanirira n’okunjisa mu mirimu n’obukoowu, omubiri gwange mwe gwandiggweddemu amaanyi, bwe kirabika, awatali ssuubi lizzaamu amaanyi ng’eryo. Naye wadde nga obuwanguzi buno buleese ensonga ey’okuwanirirwa, okubudaabudibwa, n’okwebaza; naye mu kiseera kino nsanze obwetaavu bunene obw’obuyambi mu mulimu gwange, era nnyigiriziddwa nnyo olw’obutaba na muntu wa kwetikka ekitundu ky’emirimu gyange n’ebizibu byange. ‘Mukama w’amakungula aweereze abakozi abalala mu kitundu kino eky’amakungula ge, abo abatudde mu kizikiza balabe ekitangaala eky’amaanyi; era ensi yonna ejjule okumumanya! Amiina.’”