Essuula 12 · eddakiika 19 ez’okusoma · eddakiika 25 ez’okuwuliriza
Okufumiitiriza I
Okufumiitiriza ku Byafaayo Ebisoose.
Mu bulamu bwa Brainerd tuyinza okulaba, nga bwe ntegeera, embeera y’eddiini entuufu, n’engeri gy’ekolamu, bw’eba eragiddwa mu ddaala erya waggulu era mu kukola okw’amaanyi. Okusingira ddala kiyinza okusaanira okwetegereza:
1. Eddiini ya Brainerd nga bwe yali yaawukana nnyo ku y’abamu abeefuula okuba nga baayita mu mulimu omulambulukufu ogw’okukyuka okulokola okwakolebwa ku mitima gyabwe; abo, nga beesigama era nga bawangaalira ku ekyo, ne batereera mu mbeera ey’omutima ennyogovu, etafaayo, era ey’omubiri, ne mu kulagajjalira eddiini enzijuvu era ey’amaanyi, mu kugikola bulijjo. Wadde ng’okukakasibwa kwe n’okukyuka kwe byali bitangaavu nnyo nnyini mu bintu byonna, era nga byewuunyisa nnyo; naye nga yali wala nnyo okukola ng’alinga eyalowooza nti amaze omulimu gwe, bwe yamala okufuna okubudaabudibwa, n’okukakasa nti alina omugabo mu Kristo n’obuyinza ku ggulu! Wabula, omulimu ogwo ku mutima gwe, ogwamutuusa ku kino, gyali gyali lwatu ntandikwa ya mulimu gwe bwokka; okusooka kwe okuyingira mu nsonga ennene ey’eddiini, n’obuweereza bwa Katonda; okusooka kwe okutandika okuddukira mu mpaka ze. Omulimu gwe tegwaggwa, n’empaka ze tezaakoma, okutuusa obulamu lwe bwakoma.
Nga okukyuka kwe bwe kutaali nkomerero ya mulimu gwe, oba ey’obunyiikivu bwe n’okufuba kwe mu ddiini, bwe kityo era tekwali nkomerero ya mulimu gw’Omwoyo wa Katonda ku mutima gwe. Wabula, kwali kukya kw’omusana okusooka, okwaddako okweyongera bweyongezi; entandikwa y’okwegomba kwe okutukuvu, ennaku ye olw’ekibi, okwagala kwe eri Katonda, okusanyuka kwe mu Yesu Kristo, okwegomba kwe okuba omutukuvu. Waliwo bangi, abo, oluvannyuma lw’obuggya okuggwaako, mangu bazuula embeera yaabwe n’okuwulira kwabwe nga kumpi bye bimu nga bwe byali nga tebannaba kukyuka nga bwe balowooza, ku bikwata ku nnyonta yonna eya kaakano eri Katonda, oba okwegomba okw’amaanyi okw’emmeeme zaabwe eri ebintu bya Katonda. Oluusi, mazima, bafuna okujjukira okubudaabuda ku byayita, era bakwatibwako katono olw’okujjukira, bwe batyo ne bawummula, nga balowooza nti tebali mu kabi; era tebabuusabuusa nti baligenda mu ggulu bwe balifa. Ku Brainerd kyali kirala ddala. Bye yayitamu, mu kifo ky’okuggwaawo, byali lwatu bya kweyongera. Okwagala kwe okwasooka, n’okwegomba okulala okutukuvu, ne ku ntandikwa, byali binene nnyo; naye, oluvannyuma lw’emyezi n’emyaka, ne bifuuka binene nnyo okusingawo era ebyewuunyisa ennyo.
2. Eddiini ye yali lwatu era nnyo yaawukana ku y’abangi abeefuula okuba ab’eddiini ennyo, abatwalibwa emirundi mingi enneewulira ez’amaanyi ez’omutima, era abatwalibwa mu ntambula ey’okukwatibwako okw’amangu era okw’amaanyi, n’ebiyitibwa okumulisibwa okwa waggulu n’okubikkulirwa okuva butereevu; era mu kiseera kye kimu nga bantu abalina “obunyiikivu, naye si mu kutegeera” obw’obukambwe. Bwe tunaatunuulira omuddiriŋŋanwa gwonna ogw’ebyo bye yayitamu, okuva ku kukyuka kwe okutuuka ku kufa kwe, tetujja kusangamu kya ngeri eno n’ekimu—tewali kulaba kwa kirowoozo okwa Kristo ng’awanikiddwa ku musaalaba omusaayi gwe nga gukulukuta okuva mu biwundu bye; oba ng’amumwenyerera; oba emikono nga gigaziddwa okumuwambaatira: tewali kulaba kitabo kya bulamu nga kibikkuddwa, n’erinnya lye nga liwandiikiddwamu; tewali kuwulira Katonda oba Kristo ng’ayogera naye; wadde ebigambo oba sentensi ebimuteebereza amangu, eby’Ebyawandiikibwa oba ebirala, ng’ebyamwogerwako oba ebyamuweerezebwa butereevu mu kiseera ekyo; tewali kubikkulirwa kuggya; tewali kumuteebereza okw’amangu okw’amaanyi okw’ebintu ebikwekeddwa. Era sisanga mulundi n’ogumu mu biwandiiko byonna bye yaleka eby’obulamu bwe, okuva ku ntandikwa okutuuka ku nkomerero, ogw’essanyu eryazuukusibwa olw’obujulizi obulowoozebwa okuva butereevu eri Omwoyo; oba okuteebereza okw’omunda okuva butereevu, nti embeera ye yali nnungi ddala. Naye engeri gye yamatiramu nti embeera ye nnungi, okutuuka ne ku kuggyawo ddala okutya, kwe kwali okuwulira munda mu ye okukola okulamu okw’embeera entukuvu n’omwoyo ogw’eggulu, okukola okw’amaanyi okw’“okwagala” okwo okw’obwakatonda “okumalawo okutya.”
3. Eddiini ya Brainerd teyali ya kwerowoozaako wadde ey’empeera; okwagala kwe eri Katonda kwali okusooka era okusinga olw’obulungi obusingayo obw’obutonde bwe yennyini, so tekwazimbibwa ku ndowooza gye yasookera ddala okulowooza nti Katonda yali ayagala ye, nti yali amukkirizza mu kisa kye, era nti yali amukoledde ebikulu, oba amusuubizza ebikulu. Essanyu lye lyali ssanyu mu Katonda, so si mu ye yennyini. Tulaba mu kitabo kye eky’ennaku nga, buli lwe kyabanga, mu bulamu bwe bwonna, emmeeme ye bwe yajjuzibwanga obuwoomi n’okubudaabudibwa okutayogerekeka. Okulowooza okukwata ku mutima n’ebirowoozo ebiramu eby’ekitiibwa kya Katonda ekitaliiko kkomo, omukisa gwe ogutakyuka, obufuzi bwe n’obuyinza bwe ku byonna; wamu n’okukola okuwoomu okw’okwagala Katonda, okumwewaayo, okwetoowaza mu maaso ge, okwefiiriza ku lulwe, okumwesigamako, okukola olw’ekitiibwa kye, okumuweereza n’obunyiikivu; n’ebyo ebisanyusa bye yalaba oba essuubi lye yalina ku kukulaakulana kw’obwakabaka bwa Kristo okw’omu maaso, bye byali emisingi gy’okubudaabudibwa kwe okw’amaanyi era okw’olubeerera.
Kirabika lwatu era mu bungi ebbanga lyonna, okuva ku kukyuka kwe okutuuka ku kufa kwe, nti engeri y’obulungi eyali ekigendererwa ekikulu eky’okuwooma okuggya n’okwegomba okwamuweebwa mu kukyuka, era okuva olwo ne kukuumibwa era ne kweyongera mu mutima gwe, bwali BUTUKUVU, okufaanagana ne Katonda, okuwangaalira Katonda, n’okumugulumiza. Kino kye kyasikiriza omutima gwe; kino kye kyali amakkati g’emmeeme ye; eno ye yali ennyanja emigga gyonna egy’okwegomba kwe okw’eddiini mwe gyakulukutiranga; kino kye kyali ekigendererwa ekyakwata okwegomba kwe okw’ennyonta n’okufuba kwe okw’amaanyi. Teyamanya bulungi bwa mazima oba ssanyu okuggyako kino; kino kye yeegomba ennyo era bulijjo ku nsi; era kino gy’ali bwe bwali obulungi n’omukisa gw’eggulu. Kino kye kyamuleetera okwegomba ennyo era emirundi mingi ensi eyo ey’ekitiibwa. Kwali kuba mutukuvu mu bujjuvu, n’okwemalira mu bujjuvu mu mirimu emitukuvu egy’omu ggulu; era bwe kityo “okugulumiza Katonda n’okumusanyukira emirembe gyonna.”
Okumulisibwa kwe okw’eddiini, okwegomba kwe, n’okubudaabudibwa kwe, byalabika, mu ddaala eddene, nga bigobererwa okwetoowaza okw’Enjiri; okubeera mu kuwulira obutasaana bwe obwa ddala, obunyoomebwa bwe, n’obwonoonefu bwe; wamu n’embeera y’omutima ekwatagana nakwo. Nga yakwatibwanga nnyo kumpi bulijjo olw’obuzibu bwe obunene mu ddiini; olw’obuwanvu bwe obunene okuva ku mbeera eyo ey’omwoyo n’obutukuvu bw’omutima ebyamusaanira; olw’obutamanya bwe, amalala ge, obufu bwe, obutanywera bwe, obutabala bwe! Teyakwatibwangako kyokka olw’okujjukira ebibi bye eby’edda nga tannakyuka, wabula olw’okuwulira obubi bwe n’obucaafu bwe obwa kaakano. Teyali mwetegefu kyokka okwerowoozaako nga si wa kitiibwa mu maaso ga Katonda, era bw’ageraageranyizibwa naye; wabula mu bantu, era bw’ageraageranyizibwa nabo. Yatera okulowooza nti abatukuvu abalala baali basinga ye; weewaawo, okwetwala ng’asinga obutaba wa kitiibwa era asinga obutono mu batukuvu; weewaawo, emirundi mingi nnyo, ng’asinga obubi n’obucaafu mu bantu bonna. Era newakubadde obuwanguzi bwe obunene mu kumanya okw’omwoyo, naye tusanga nti kumpi tewali kintu, ky’akwatibwako era ky’atoowazibwa nakyo emirundi mingi okusinga, okusinga obutamanya bwe.
Nga yalabika lwatu nnyo okuba ow’omwoyo omuwombeefu era omukkakkamu, ofaanana omwoyo gwa Yesu Kristo ogw’omwana gw’endiga n’ogw’ejjiba! Nga yali ajjudde okwagala, obuwombeefu, obukkakkamu, okusonyiwa, n’okusaasira! Okwagala kwe tekwali kwagala na bunyiikivu bwokka eri ekiwayi, wabula ekisa eri bonna; emirundi mingi nnyo nga kulagibwa mu kwagala okusinga okulabika era okw’amaanyi eri abamuwakanya abasinga n’abalabe be.
Nga yali wa mwoyo mugonvu era mukwatibwako! Bye yayitamu, essuubi lye, n’essanyu lye, nga byali wala nnyo okumuleetera ku nkomerero okusiruwala n’okukakanyala, okukendeeza okukakasibwa n’okukwatibwako kw’omwoyo gwe, okumuleetera obutakwatibwako nnyo olw’ebibi ebya kaakano n’eby’edda, n’obutafaayo nnyo ku bibi eby’omu maaso! Nga byali wala nnyo okumuleetera okuwulira obulungi mu kulagajjalira emirimu egitawoomerera era egitali myangu, okulwisa n’okukola ekitundu kyokka mu kukola ebiragiro ebizibu, obutatya mangu bwe yalabanga obuzibu bwe n’okusobya kwe, okusendebwasendebwa mangu okugoberera okwegomba kw’omubiri! Wabula, omwoyo gwe nga gwali mukwatibwako! omutima gwe nga gwali mwangu okumunenya! nga yatyanga mangu era nnyo bwe yalabanga ekibi! obuggya bwe ku mutima gwe nga bwali bunene era nga bwa bulijjo! okwegendereza kwe n’okutunula kwe ku kibi nga byali bikakali! ebiwundu ekibi bye kyaleeta mu mwoyo gwe nga byali bya buziba era nga biwulirwa! Ebibi ebyo ebitwalibwa ennyo ng’ebitono, byali kumpi mugugu ogutagumiikirizika gy’ali; nga obuzibu bwe obw’omunda, obutaba na kwagala kusingawo eri Katonda, okusanga mu ye obugayaavu bwonna oba obunafu mu ddiini, obutanywera bwonna oba omutima ogubungeeta. Okulowooza ku bintu nga bino nga kwamunyigiriza era nga kwamutoowaza, era nga kwamujjuza ensonyi n’okutabulwa okw’omunda! Okwagala kwe n’essuubi lye, wadde nga byali bya ngeri emalawo okutya okw’obuddu okw’omuliro ogutazikira, naye byagobererwanga, era mu bungi ne bikuza era ne binyweza, okutya Katonda okw’ekitiibwa okw’omwana, okutya ekibi n’obusungu bwa Katonda obutukuvu. Essanyu lye lyalabika mazima nga kusanyuka mu kukankana. Obukakafu bwe n’okubudaabudibwa kwe byayawukana nnyo ku kwekakasa okw’obulimba okw’okwekulumbaza n’essanyu ery’engeri eyo, mu ngeri nti byakuza era ne binyweza okukungubagira ekibi. Bwe yamala okufuna okubudaabudibwa n’okumatira okujjuvu nti embeera ye teri mu kabi, teyeerabira bibi bye eby’edda, obanga byakolebwa nga tannakyuka oba ng’amaze okukyuka; wabula okubijjukira, buli lwe kyabanga, kwazuukukanga mu mutima gwe n’ennaku empya. Ekyawandiikibwa kino kyatuukirira lwatu mu ye, “Olyoke ojjukire, oswale, era oleme okwasamya nate akamwa ko, olw’ensonyi zo; bwe ndimala okukutangiririra olw’ebyo byonna by’okoze.” Ezeekyeri 16:63.
Okwegomba kwe okw’eddiini n’essanyu lye tebyali nga by’abamu, abafuna okusanyuka okungi n’enneewulira ez’amaanyi buli lwe kibaawo nga bali wamu n’abalala; naye nga balina okwegomba kutono nnyo bwe baba bokka era mu bifo eby’ekyama. Wadde nga yali wa mbeera eyagala nnyo okubeera n’abantu, era nga yayagala okubeera n’abatukuvu, era nga yasanyukira nnyo emboozi ez’eddiini, n’okusinza okw’awamu; naye okwegomba kwe okusinga obubuguumirivu, n’ebikwatako ebisinga obunene ku mubiri gwe, n’essanyu lye erisinga obuwoomi, byali mu kusaba kwe okw’omu kisenge eky’ekyama, ne mu nkolagana ey’obwannamunigina wakati wa Katonda n’emmeeme ye: nga bwe kirabika ennyo mu ntambula ye yonna, okuva ku kukyuka kwe okutuuka ku kufa kwe. Yasanyukiranga nnyo okwawukana n’abantu okusinza; era yayagalanga okwewala ddala ensi yonna, okwogera ne Katonda yekka, mu mirimu egy’omu kyama.
Bye yayitamu Brainerd n’okubudaabudibwa kwe byali wala nnyo okufaanana ng’eby’abantu abamu, ebigobererwa okukkuta okw’omwoyo, era ebikomya okwegomba kwabwe okw’eddiini, waakiri obwogi bwakwo n’amaanyi gaakwo; nga bawummudde nga bamatidde n’obuwanguzi bwabwe n’okubudaabudibwa kwabwe, ng’abo abatuuse ku kigendererwa kyabwe ekikulu, nga kwe kuzikiza okutya kwabwe okw’omuliro ogutazikira, n’okubawa obukakafu bw’ekisa kya Katonda. Wabula, byabanga bigobererwa bulijjo okwegomba n’ennyonta ey’okufaanagana ne Katonda mu madaala agasingawo! Okubudaabudibwa kwe gye kwakoma okuba okunene era okuwoomu, n’okwegomba kwe okuba omutukuvu gye kwakoma okuba okw’amaanyi. Okwegomba kwe tekwali nnyo ku kubikkulirwa okw’essanyu okw’okwagala kwa Katonda, n’okulaba okutangaavu okw’obuyinza bwe ku kukuzibwa okw’omu maaso n’ekitiibwa eky’olubeerera mu ggulu; wabula ku butukuvu obusingawo obwa kaakano, obw’omwoyo obusingawo, omutima ogwemalidde ennyo ku Katonda, okumwagala, n’okumugulumiza, n’okumwesigamako. Yeegomba n’amaanyi okuweereza Katonda obulungi okusingawo, okukola ebisingawo olw’ekitiibwa kye, okukola byonna bye yakola ng’afaayo nnyo ku Kristo ng’obutuukirivu bwe n’amaanyi ge, n’okulaba okugaziwa n’okukulaakulana kw’obwakabaka bwe ku nsi. Okwegomba kwe tekwali kwa bwereere, wabula kwali kwa maanyi era kukola, okumukubiriza okunoonya ebintu bino n’amaanyi n’obunyiikivu, n’okufuba okusingayo n’okukola obutakoowa n’okwefiiriza. Okubudaabudibwa kwe tekwakomyangako kunoonya kwe Katonda, n’okufuba okufuna ekisa kye; wabula, kwamwemaliza nnyo mu ekyo.
4. Eddiini ye teyali mu bye yayitamu nga tewali kukola. Okumulisibwa kwe kwonna okw’omunda, okwegomba kwe, n’okubudaabudibwa kwe, byalabika nga bikulembera butereevu mu kukola, era nga bivaamu okukola: era kino, si kukola okulungi mu ngeri ey’obutakola bubi kwokka, okutaliimu bikolwa bya maanyi eby’obutatya Katonda n’obugwenyufu; wabula okukola okutukuvu mu ngeri ey’okukola obulungi era okw’Ekikristaayo, mu mpisa ez’obwegendereza, ez’okutya Katonda, ez’obwetoowaze, ez’obuwombeefu, ez’okusaasira, ez’ekisa, era ez’okukola obulungi; ng’afuula obuweereza bwa Katonda ne Mukama waffe Yesu Kristo omulimu omukulu ogw’obulamu, gwe yeewaayo, era gwe yagoberera n’amaanyi n’obunyiikivu ebisingayo okutuusa ku nkomerero y’ennaku ze, mu kugezesebwa kwonna. Mu ye mwalabikamu engeri entuufu ey’okuba omulamu mu ddiini. Obulamu bwe mu ddiini tebwali kyokka, oba okusinga, mu kuba omulamu mu lulimi, wabula mu bikolwa; si mu kweyanjula mu kwatula n’okwolesa okw’ebweru, n’okwogera ennyo ku bye yayitamu; wabula okusinga mu kuba omunyiikivu era omungi mu mirimu n’obuvunaanyizibwa bw’eddiini; “nga tagayaala mu mirimu, naye ng’abuguumirira mu mwoyo, ng’aweereza Mukama, era ng’aweereza omulembe gwe, nga Katonda bw’ayagala.”
OKUFUMIITIRIZA II.
Ebyogeddwako waggulu ku bulamu bwa Brainerd biyinza okutukakasa, nti mazima waliwo ekintu ng’eddiini ey’okuyitamu entuufu, eva mu maanyi ga Katonda ag’obutereevu, agamulisa era agakakasa omutima mu ngeri esukka obutonde, era agakwata n’amaanyi, agazuukiza, agatukuza, era agafuga omutima.
Singa wabaawo abakakaatira nti eddiini ya Brainerd yali kwekulumbaza kwokka, ekiva mu birowoozo ebyokya, nandibuuzizza nti, BIBALA ki eby’okwekulumbaza kwe? Mu ye tulaba obwesimbu n’obwangu bungi; okwegomba n’okufuba okw’amazima era okw’amaanyi okumanya n’okukola buli kituufu, n’okwewala buli kikyamu; okwagala Katonda okw’eddaala erya waggulu; okusanyukira obutuukirivu bw’obutonde bwe, okuteeka essanyu ly’obulamu mu ye, si mu kumufumiitirizaako kwokka, wabula mu kuba omunyiikivu mu kumusanyusa n’okumuweereza; okukkiriza okunywevu era okutaliimu kubuusabuusa mu Masiya, ng’Omulokozi w’ensi, Nnabbi wa Katonda omukulu, era Kabaka w’ekkanisa, wamu n’okumwagala ennyo, okusanyukira n’okusiima ekkubo ery’obulokozi mu ye, n’okwegomba okugaziwa kw’obwakabaka bwe; okwegomba okw’amaanyi Katonda agulumizibwe n’obwakabaka bwa Masiya bukulaakulane, ebikozesebwa byonna bye bikozesebwa; okwewaayo okutali kwa bulijjo eri Katonda by’ayagala, era ekyo mu kugezesebwa okunene ennyo; n’ekisa ekinene era eri bonna eri abantu, ekituuka ku bantu ab’engeri zonna awatali kwawula, ekyeyoleka mu buwoomi bw’ebigambo n’enneeyisa, okuyisa obulungi, okusaasira, obugabi, n’okunoonya n’amaanyi obulungi bw’emyoyo n’emibiri gy’abantu. Bino byonna tubiraba nga bigobererwa obwetoowaze obw’enjawulo, obuwombeefu, okusonyiwa ebisobyo, n’okwagala abalabe. Mu ye tulaba enneeyisa ey’obwetoowaze, ey’amagezi, era esaanidde, mu bakulu, mu bato, ne mu benkanankana nabo; okukozesa ekiseera n’obunyiikivu obusingayo; okufaayo okw’amaanyi obutafiirwa kitundu kyakyo kyonna; n’okutunula ennyo ku bibi eby’engeri zonna, eby’omutima, eby’ebigambo, n’eby’ebikolwa. Ekyokulabirako kino n’okufuba kuno tubiraba nga bigobererwa ebibala ebisinga essanyu, n’ebivaamu eby’omukisa ku balala, mu kufuula abantu, mu kukulaakulanya, n’okukyusa n’okufuula mu ngeri eyeewuunyisa abamu ku bantu b’omu nsiko abasinga obukambwe; abagayaavu, abagwenyufu, abatamiivu, abatemu, abasinza ebifaananyi ennyo, n’abalogo; nga babatuusa ku kwefuga okw’olubeerera, obunyiikivu, okwewaayo eri Katonda, obwesimbu, okufaayo ku mwoyo, n’ekisa. Empisa ennungi ezo ezoogeddwako waggulu n’emirimu egy’obuwanguzi byonna bikoma ku nkomerero mu mirembe egy’ekyewuunyo, obunywevu obutanyeenyezebwa, obukkakkamu, n’okwewaayo, mu kusembera okulabika okw’okufa; n’okwegomba embeera ey’omu ggulu; si lwa kitiibwa kyayo n’emigaso gyayo egy’ebweru kyokka, wabula okusinga byonna, olw’obutuukirivu obw’empisa n’emirimu gyayo emitukuvu era egy’omukisa. Ebintu bino birabibwa mu muntu awatali kubuusabuusa alina okutegeera n’okusalawo okulungi. N’olwekyo ŋŋamba nti, singa ebintu bino byonna bye bibala by’okwekulumbaza, lwaki okwekulumbaza tekwanditwaliddwa ng’ekintu ekyegombebwa era ekirungi ennyo? Kubanga eddiini entuufu, n’amagezi agasinga obulungi, biyinza kukola ki okusingawo?
OKUFUMIITIRIZA III.
Ebyafaayo ebisoose biyamba okukakasa enjigiriza ez’ekisa. Kubanga bwe kikkirizibwa nti waliwo amazima, ekintu ekya ddala, oba omuwendo mu kitundu ekikulu eky’eddiini ya Brainerd, kijja kuddirira awatali kubuusabuusa, nti enjigiriza ezo za Katonda; kubanga kirabika lwatu nti eddiini ye yonna, okuva ku ntandikwa okutuuka ku nkomerero, ekkiriziganya nazo. Yatuusibwa, olw’enjigiriza ez’engeri eno, ku kuzuukuka kwe n’okweraliikirira kwe okw’amaanyi ku bintu eby’omwoyo n’eby’olubeerera; olw’enjigiriza zino okukakasibwa kwe kwakuumibwa era ne kugenda mu maaso; era okukyuka kwe kwali lwatu kukkiriziganya nazo ddala. Okukyuka kwe tekwali kunyweza na kutuukiriza misingi gya mpisa n’empisa ze yeemanyiiza, olw’okukozesa, n’okukola, n’okwekangavvula okunyiikivu, wamu n’okuteebereza okukkiriziganya n’obuyambi obukolera awamu obw’Omwoyo wa Katonda; wabula gwali mulimu ogusukka obutonde ddala, ogwamukyusa omulundi gumu okuva mu kizikiza okudda mu kitangaala eky’ekyewuunyo, n’okuva mu buyinza bw’ekibi okudda mu bufuzi bw’emisingi egy’obwakatonda era emitukuvu. Kyali kintu ekitaava n’akatono mu maanyi ge oba mu mulimu, oba ekyafunibwa olw’empisa ze ennungi; era tekyatuukirira okutuusa lwe yasooka okutuusibwa ku kukakasibwa okujjuvu, nti empisa ze zonna ennungi, amaanyi ge, emirimu gye n’okufuba kwe, tebyali biyinza kugasa kintu kyonna mu kuleeta oba okufuna ekintu kino.
Singa Brainerd yali yakyusibwa ddala okuva mu kibi okudda eri Katonda, oba singa yafuuka ddala ow’eddiini, tewali ayinza mu magezi kubuusabuusa nti okukyuka kwe kwaliwo mu kiseera kye yalowooza nti kwaliwo. Enkyukakyuka gye yasanga mu kiseera ekyo, yali lwatu enkyukakyuka ey’empisa esinga obunene gye yali ayiseemu; era mu kiseera ekyo kye yalabika nga yasooka okutuusibwa ku ngeri eyo ey’eddiini, empisa eyo empya eyeewuunyisa n’embeera y’omutima, gye yalina mu bulamu bwe bwonna oluvannyuma. Ebyogeddwako biraga nti yali ya njawulo, mu butonde ne mu ngeri, ku byonna bye yali ayiseemu emabegako. Yakolebwa lwatu omulundi gumu awatali kusooka kutegeka na kweteekateeka mutima gwe, olw’okugukakasa mpola mpola okweyongera amazima ge gamu, n’okugusembereza okweyongera ku mbeera eyo: yaliwo mangu oluvannyuma lw’omutima gwe okujjula ennyo okuvvoola, n’okulaga okw’amaanyi obulabe obuwulirwa eri Katonda, n’okuwakanya ennyo amazima ago kaakano ge yatuusibwa okukkiriza n’emmeeme ye yonna, n’okuwummulira mu go ng’aga Katonda era ag’ekitiibwa; amazima, mu kugafumiitirizaako n’okugakozesa mwe yateeka essanyu lye. Ye yennyini, eyali mazima asinga okusobola okusalawo, alangirira nti embeera n’okwegomba ebyamuweebwa mu kiseera ekyo, era okuva olwo ne bikuumibwa mu ye, byali, mu ngeri esinga okuwulirwa era ey’obukakafu, bya njawulo ddala mu butonde bwabyo ku byonna bye yali ayiseemu emabegako, oba bye yali alowoozezzaako.
N’olwekyo kirabika lwatu nnyo nti eddiini ya Brainerd yali kiva mu njigiriza ez’ekisa ezaateekebwa ku mutima gwe: era mazima tekiyinza kwegaanibwa nti ekyavaamu kyali kirungi, okuggyako nga tufuuse abatakkiriza Katonda oba abakkiriza Katonda omutonzi yekka. Nandibuuzizza obanga waliwo ekintu ng’ekyo, mu mazima, nga okwewaayo eri Katonda okw’Ekikristaayo? Bwe kibaawo, kye ki? butonde bwakyo bwe buli butya? era ekipimo kyakyo ekituufu kye ki? Tekisaanidde kuba mu ddaala ddene? Tusoma nnyo mu Byawandiikibwa ku “kwagala Katonda n’omutima gwonna, n’emmeeme yonna, n’amagezi gonna, n’amaanyi gonna; ku kusanyukira Katonda, ku kusanyuka mu Mukama, okusanyuka n’essanyu eritayogerekeka era ejjudde ekitiibwa; emmeeme ng’egulumiza Mukama, ng’erumwa ennyonta ya Katonda, ng’erumwa enjala n’ennyonta olw’obutuukirivu; emmeeme ng’ekutuka olw’okwegomba kw’erina eri amateeka ga Katonda, ng’esaba Katonda n’okusinda okutayogerekeka, ng’ekungubagira ekibi n’omutima ogumenyese n’omwoyo ogwejjusa,” &c. Zabbuli, n’ebitundu ebirala eby’Ebyawandiikibwa, nga bijjudde ebintu nga bino! Kale ebintu bino, nga bwe byayogerwa era ne birabikira mu Brainerd, oba ebintu byennyini, oba ebibivaamu n’ebibala byabyo, byawukana mu ki ku ngeri Ebyawandiikibwa gye bibyogeramu? Ebintu bino yabituusibwako olw’enkyukakyuka eyo ey’ekyewuunyo era ey’ekitalo ey’omuntu, gye yayita okukyuka kwe. Kino tekikkiriziganya bulungi n’ebyo ebyogerwa emirundi mingi mu Ndagaano Enkadde ne mu Mpya, ku “kuwa omutima omuggya okutonda omwoyo omutuufu, okufuulibwa abaggya mu mwoyo gw’amagezi, okutukuzibwa ddala, okufuuka ekitonde ekiggya?”
OKUFUMIITIRIZA IV.
Tewali bingi mu byafaayo bya Brainerd ebisoose ebiyinza okuyigiriza, n’okukubiriza okukola obuvunaanyizibwa, ffe abayitiddwa mu mulimu gw’obuweereza bw’Enjiri, n’abo bonna abeesimbyewo olw’omulimu ogwo omunene? Nga yalabika ng’alina okutegeera okw’obuziba okw’obunene n’obukulu bw’omulimu ogwo, era nga gwazitoowerera nnyo omutima gwe! Nga yategeera nnyo obutasaana bwe ku mulimu guno; era nga yeesigama nnyo ku Katonda okumala kwe! Nga yeeraliikirira nnyo asobole okugusaanira! era olw’ekigendererwa kino, nga yamala ebiseera bingi mu kusaba n’okusiiba, wamu n’okusoma n’okufumiitiriza; ng’eyeewaayo eri ebintu bino! Nga yawaayo obulamu bwe bwonna, amaanyi ge gonna n’ebitone bye eri Katonda; n’aleka era n’agaana ensi, wamu n’ebinyumu byayo byonna ebisanyusa era ebitega, alyoke abe n’eddembe lyonna okuweereza Kristo mu mulimu guno, n’“okusanyusa oyo eyamulonda okuba omuserikale wansi w’Omukulembeze w’obulokozi bwaffe!” Nga yeewaayo n’okweraliikirira, n’ekitiibwa n’obunyiikivu bwe bityo eri Katonda Omulokozi waffe, n’anoonya okubeerawo kwe n’omukisa gwe mu kyama, mu kiseera eky’okwawulibwa kwe! era omutima gwe gwonna nga gwalabika nga gwemalidde bulijjo, ebiseera bye byonna nga bikozesebwa, n’amaanyi ge gonna nga gamalibwa mu mulimu gwe yatandika n’ekitiibwa mu kiseera ekyo, era gwe yayawulibwamu mu lwatu! Ebyafaayo bye bitulaga ekkubo ettuufu ery’okuwangula mu mulimu gw’obuweereza bw’Enjiri. Yakunoonya, ng’omuserikale omumalirivu bw’anoonya obuwanguzi mu kuzingiza ekibuga oba mu lutalo; oba ng’omuntu adduka empaka, bw’anoonya empeera ennene. Ng’akubirizibwa okwagala Kristo n’emyoyo gy’abantu, nga “yakola bulijjo n’amaanyi,” si mu kigambo ne mu kuyigiriza kwokka, mu lwatu ne mu kyama, wabula ne mu kusaba emisana n’ekiro, “ng’awoloma ne Katonda” mu kyama, era “ng’alumwa okuzaala,” n’okusinda n’okulumwa okutayogerekeka, “okutuusa Kristo lw’alibumbibwa” mu mitima gy’abantu be yatumibwako! Nga yalumwa ennyonta y’omukisa ku buweereza bwe, n’“atunula olw’emyoyo, ng’oyo alina okuwoza!” Nga “yafuluma mu maanyi ga Mukama Katonda,” ng’anoonya era ng’ayesigama ku maanyi ag’enjawulo ag’Omwoyo okumuyamba n’okumuwa obuwanguzi! Ekibala eky’essanyu ku nkomerero kyali ki, wadde nga kyaliwo oluvannyuma lw’okulindirira ennyo, n’endabika nnyingi ez’ekizikiza era ezimalamu amaanyi? Ng’omwana omutuufu owa Yakobo, yagumiikiriza mu kuwoloma, mu kizikiza kyonna eky’ekiro, okutuusa obudde lwe bwakya.
Eri Abaminsani okusingira ddala, ekyokulabirako kye eky’okukola, okusaba, okwefiiriza, n’okugumira obuzibu n’obumalirivu n’obugumiikiriza obutakoowa, n’enneeyisa ye ey’obwesigwa, ey’okutunula, era ey’amagezi mu bintu ebirala bingi, kibawe okuyigirizibwa.
OKUFUMIITIRIZA V.
Ebyogeddwako waggulu ku bulamu bwa Brainerd biyinza okuwa okuyigirizibwa eri Abakristaayo bonna; kubanga biraga, mu ngeri nnyingi, ekkubo ettuufu ery’okukola eddiini, okusobola okutuuka ku bigendererwa byayo, n’okufuna emigaso gyayo; oba Abakristaayo nga bwe basaanidde “okudduka empaka ezabateekebwa mu maaso,” bwe baba nga tebaagala “kudduka bwereere, oba kudduka nga tebamanyi gye bagenda,” wabula baagala okussaamu Katonda ekitiibwa mu nsi, okuyonja okwatula kwabwe, okugasa abantu, okufuna okubudaabudibwa kw’eddiini nga bakyali balamu, okuba awatali kubuusabuusa okubatabula n’okutya okw’ekizikiza ku mbeera y’emyoyo gyabwe, okufuna emirembe mu kusembera kw’okufa, n’“okumaliriza olugendo lwabwe n’essanyu.” Okutwalira awamu, yakubiriza nnyo, olw’ekigendererwa kino, okukozesa obulungi ekiseera, obunyiikivu obungi mu mulimu gw’obulamu obw’Ekikristaayo, okutunula, &c. era yalaga ebintu bino mu ngeri eyeewuunyisa ennyo.
Okusingira ddala, ekyokulabirako kye n’obuwanguzi bwe ku buvunaanyizibwa bumu, mu ngeri ey’enjawulo, biyinza okugasa ennyo abaweereza b’Enjiri n’Abakristaayo abalala; ntegeeza obuvunaanyizibwa bw’okusiiba mu kyama. Omusomi alabye Brainerd nga bw’akubiriza ennyo obuvunaanyizibwa buno, n’emirundi emingi gye yabukolanga; era tekiyinza kuba nti tekyalabiddwa, nga bwe yakkirizibwanga ennyo era n’aweebwa omukisa mu bwo, n’omugaso omunene gwe bwaleeta lwatu eri emmeeme ye. Mu nnaku zonna ennyingi ze yamala mu kusiiba n’okusaba mu kyama, z’ayogerako mu kitabo kye eky’ennaku, kumpi tewali n’olumu olutaagobererwa oba olutaddirirwa mangu obuwanguzi obulabika, n’omukisa ogw’ekyewuunyo, mu maanyi ag’enjawulo n’okubudaabudibwa okw’Omwoyo wa Katonda; era emirundi mingi nnyo ng’olunaku terunnaggwaako. Naye kirina okwetegerezebwa, nti bwe yatandikanga obuvunaanyizibwa buno, yabukolanga mu mazima ddala; “ng’ayeezuukusa okwekwata ku Katonda,” era “ng’anyiikira mu kusaba,” ng’alina nnyo omwoyo gwa Yakobo, eyagamba malayika nti, “Sijja kukuta, okuggyako ng’ompadde omukisa.”
OKUFUMIITIRIZA VI.
Mu byogeddwako waggulu mulimu bingi ebiyinza okukubiriza n’okuzzaamu abantu ba Katonda amaanyi okusaba n’amaanyi n’okufuba olw’okukulaakulana n’okugaziwa kw’obwakabaka bwa Kristo mu nsi. Brainerd yatuteerawo ekyokulabirako ekirungi ennyo mu nsonga eno. Yanoonya okukulaakulana kwa Sayuuni n’amaanyi ge gonna; era n’asinza Yerusaalemi okusinga essanyu lye erisingayo. Emmeeme ye nga yakyegomba, era nga yakiwejjawejjerako! nga yawolomanga n’amaanyi era emirundi mingi ne Katonda olw’ekyo! era mu kwegomba kuno n’okusaba nga yalabika ng’atwalibwa wala nnyo okusukka ebigendererwa byonna eby’obwannannyini n’eby’okwerowoozaako! ng’akubirizibwa okwagala okulongoofu eri Kristo, okwegomba okw’amaanyi olw’ekitiibwa kye, n’okwagala okutaliimu kwerowoozaako eri emyoyo gy’abantu.
Okulowooza ku kino, tekusaanidde kuba kukubiriza kwokka eri abantu ba Katonda, wabula kuyinza okuba nate okuzzaamu amaanyi okutuufu gye bali, okubeera ennyo mu kunoonya n’okusabira okufukibwa okw’awamu okw’Omwoyo wa Katonda, n’okuzuukuka okw’eddiini okubunye wonna. Nzikiriza, nti Katonda okuwa omwoyo ogw’okusaba okungi bwe kutyo olw’okusaasira kuno eri omuweereza we ow’ekitiibwa bw’atyo, n’okumukubiriza mu ngeri ey’enjawulo bw’etyo, era n’ennyonta ey’emmeeme ey’amaanyi bw’etyo, okulwanagana mu kusaba olw’ekyo, buli lwe kyabanga, mu bulamu bwe bwonna, kye kintu kimu, mu birala, ekimpa essuubi eddene nti Katonda alina ekigendererwa eky’okutuukiriza ekintu eky’ekitiibwa ennyo olw’ensonga y’ekkanisa ye mu bbanga ttono. Ekyokulabirako kimu ng’ekino, ndowooza, kiwa amaanyi agasinga okusaba okwa bulijjo, okunnyogovu, okw’empisa obwempisa okw’enkumi n’enkumi. Nga okwegomba n’okusaba kwa Brainerd olw’okujja kw’obwakabaka bwa Kristo bwe kwali okw’enjawulo ennyo era okutali kwa bulijjo; bwe ntyo ndowooza nti tuyinza mu magezi okusuubira, nti Katonda eyazuukusa okwegomba okwo n’okusaba, alikuddamu n’ekintu eky’enjawulo era ekitali kya bulijjo. Era mu ngeri ey’enjawulo ndowooza nti kisaanidde okwetegerezebwa olw’okutuzzaamu amaanyi, nti omutima gwe gwasikirizibwa mu ngeri etali ya bulijjo mu kwegomba n’okusaba olw’okukulaakulana kw’obwakabaka bwa Kristo ku nsi bwe yali mu kusembera kw’okufa; era nti n’omukka gwe ogw’okufa yassa emmeeme ye egenda mu kifuba ky’Omununuzi we, mu kusaba n’okuwejjawejja olw’ekintu ekyo eky’ekitiibwa; n’afa ng’alina essuubi eddene ennyo nti mangu kiritandika okutuukirizibwa.
Saandifundikidde kufumiitiriza kuno nga sisoose kwatula n’okwebaza okusaasira kwa Katonda mu mbeera z’okufa kwa Brainerd, naddala enteekateeka ey’ekisa ey’Okuteekateeka kwa Katonda gye ndi n’eri amaka gange, mu kutegeka nti ye, wadde ng’ekifo kye eky’okubeeramu ekya bulijjo kyali kyesudde mayiro ezisukka mu bibiri, aleetebwe mu nnyumba yange mu bulwadde bwe obusembayo, era afiire wano. Bwe tutyo twafuna omukisa okumumanya ennyo n’okunyumya naye, okumulaga ekisa mu mbeera ng’ezo, okulaba enneeyisa ye ey’okufa, okuwulira ebigambo bye eby’okufa, okufuna okubuulirira kwe okw’okufa, n’okuganyulwa mu kusaba kwe okw’okufa. Katonda mu kusaasira kwe okutaliiko kkomo atuwe, tusobole bulijjo okukuuma okujjukira okusaanidde okw’ebintu bino, n’okukozesa obulungi emikisa gye tufunye mu bintu bino! Era Mukama awe, nti ebyogeddwako waggulu ku bulamu n’okufa kwa Brainerd bibeere olw’omugaso omunene ogw’omwoyo eri bonna abalibisoma, era bibeere ekkubo ery’essanyu ery’okukulaakulanya okuzuukuka kw’eddiini entuufu! Amiina.