Essuula 1 · eddakiika 5 ez’okusoma · eddakiika 6 ez’okuwuliriza
Okuva mu Nnyanjula ya Pulezidenti Edwards
Waliwo ekintu kimu, ekirabika amangu mu bulamu bwa Brainerd, abangi kye bayinza okutwala ng’ekiwakanya obujulizi obw’ekitalo obw’eddiini ye n’okwewaayo kwe, kwe kugamba nti, olw’obuzaale bwe n’embeera ye ey’obutonde, yali mwangu nnyo okugwa mu nnaku n’okwennyamira kw’Omwoyo. Waliwo abalowooza nti eddiini yonna kintu kya nnaku; era nti ekiyitibwa obumanyirivu bw’Ekikristaayo si kirala wabula ennaku, etabulatabula obwongo, era ezuukusa ebirowoozo eby’obulimba eby’abeefuula abalabi. Naye okuba nti embeera ya Brainerd oba obuzaale bwe bwamusikiriza okuggwaamu essuubi, si nsonga ntuufu okulowooza nti okwewaayo kwe okw’ekitalo kwali kibala kya kirowoozo ekibuguma bubuguma. Wadde nga yalina okwagala okuggwaamu essuubi kuno, kyali kyeyoleka nti yali omu ku abo abatera okuba ewala ennyo n’ebirowoozo ebikulukuta obutasalako; kubanga yalina amagezi agasala, ebirowoozo ebitangaavu, okufumiitiriza okunywevu, n’okusala omusango okutuufu ennyo; nga bwe kyali kirabika eri bonna abaali bamumanyi. Nga bwe yalina okutegeera okungi ku butonde bw’omuntu, era nga yali mutegeevu era mwegendereza mu bintu ebisinga; bw’atyo yasinga mu kusala kwe omusango n’okumanya kwe mu by’eddiini (divinity), naddala mu ddiini ey’obumanyirivu. Yayawula mu butuufu bungi wakati w’okutya Katonda okwa ddala, okunywevu, n’obulimba bw’abeefuula abalabi (enthusiasm); wakati w’okwagala okw’amagezi era okw’Ebyawandiikibwa, okwesigamye ku musana n’okusala omusango, n’okwo okwesigamye ku birowoozo ebitaliimu nsa, ku ebyo ebyekuba ku birowoozo n’amaanyi, n’okusiikuuka okw’amaanyi okw’omubiri. Yali amanyi nnyo engeri abantu gye bali mu kabi k’ebintu bino; nga bwe byali bibunye wonna, n’abantu abangi ennyo be byalimba; n’ebivaamu byabyo ebizikiriza, n’obulabe obw’entiisa bwe byali bikoze mu nsi y’Ekikristaayo. Teyalina bwesige mu ddiini ey’engeri eyo, era yajulira nnyo okugiwakanya, ng’akyali mulamu era ng’afa; era yali mwangu okutegeera ekintu kyonna eky’engeri eyo bwe kyabanga kizuukuse, newakubadde nga kye kitandika okumera, era nga kirabika mu kifaananyi ekisinga obulungi n’okwesigibwa. Yalina ekirabo, kye sitera kumanya nti kyali kyenkanankana n’ekirala, eky’okunnyonnyola enkola ez’enjawulo ez’eddiini eno ey’ebirowoozo eby’obulimba, ng’alaga obulimba bwayo n’obutaliimu bwayo, era ng’akakasa enjawulo ennene eriwo wakati w’eno n’okwewaayo okwa ddala okw’omwoyo.
Amagezi ge ag’okusala omusango tegaalabikira mu kwawula obumanyirivu bw’abalala kyokka, wabula ne mu bikolwa eby’enjawulo eby’omwoyo gwe yennyini; naddala mu kutegeera ki ekyali munda mu ye ekyali kirina okubalirwa ku nnaku; mu kino yasinga abantu bonna ab’ennaku be nnali nsisinkanye. Kino kyava, awatali kubuusabuusa, ku maanyi ag’enjawulo ag’okusala kwe omusango; kubanga mazima kintu kitono nnyo, abantu abali wansi w’obuyinza bw’ennaku okutegeera obulwadde bwabwe bwennyini, n’okukakasibwa nti ebintu ebyo ebiva mu bwo ddala era ebibala byabwo bye birina okubalirwa ku bwo. Brainerd obukugu obwo teyabufunira mulundi gumu, wabula mpolampola; ng’omusomi bw’ayinza okukiraba mu byafaayo by’obulamu bwe ebiddirira. Mu kitundu ekyasooka eky’olugendo lwe olw’eddiini, ekizikiza ekingi eky’omwoyo eky’engeri eyo yakiteekanga ku kulekebwa mu by’omwoyo, so nga mu kitundu ekyasembayo eky’obulamu bwe yali ategeera bulungi nnyo nti kyavanga ku bulwadde bw’ennaku; era bwe kityo emirundi mingi akyogerako mu lwatu mu kitabo kye eky’ennaku, nti kyavanga ku nsonga eyo. Emirundi mingi mu kwogera yayogeranga ku njawulo eriwo wakati w’ennaku n’ennaku ey’okutya Katonda; wakati w’okwetoowaza okwa ddala n’okulekebwa mu by’omwoyo; n’akabi akanene ak’okulowooza nti ekimu kye kirala, n’obutonde obw’obulabe ennyo obw’ennaku; ng’akyogerako n’amagezi mangi, era awatali kubuusabuusa n’amagezi mangi nnyo olw’ebyo bye yali amanyi mu bumanyirivu bwe yennyini.
Obutatuukirira obulala mu Brainerd, obuyinza okulabibwa mu byafaayo by’obulamu bwe ebiddirira, bwali bwa kuba nti yakolanga emirimu egisukkiridde; nga tafaayo bulungi kugeraageranya kukoowa kwe n’amaanyi ge. Mazima, okuyita okwalabikanga nga kuva eri Katonda mu nteekateeka ye kwali kutera okuba nga kumuzibuwaliza nnyo okwewala okukola okusukka amaanyi ge; weewaawo, embeera ye, n’omulimu gw’obuminsani bwe mu Bazaaliranwa, byali bwe bityo, nga okukoowa okungi n’okubonaabona tebyali bya kwewalika n’akatono. Naye ku nkomerero yakakasibwa nti yali asobezza mu nsonga eno, era nti yali asaanidde okwegendereza ennyo, n’okuba omumalirivu okugaana okukemebwa okukola emirimu egy’engeri eyo egyayonoona obulamu bwe; era bw’atyo n’alabula muganda we, eyamuddira mu bigere mu buminsani bwe, okwegendereza okwewala ensobi eno.
Ng’oggyeeko obutatuukirira obwogeddwako, kikkirizibwa mangu nti waaliwo obutatuukirira obumu obwayita mu bulamu bwe bwonna, era obwatabulwa n’okwagala kwe kwonna okw’eddiini n’ebikolwa bye; okutabulwa okumu okw’ekyo ekyali eky’obutonde n’ekyo ekyali eky’omwoyo; nga bwe kiri bulijjo mu batukuvu abasinga obulungi mu nsi eno. Awatali kubuusabuusa, embeera ey’obutonde yalina obuyinza obumu ku bikolwa by’eddiini ebya Brainerd, nga bwe kyalabikira ddala mu bya Dawudi eyali yeewaddeyo, n’Abatume Peetero, Yokaana, ne Pawulo. Awatali kubuusabuusa emirundi mingi nnyo waaliwo okutabulwa okumu okw’ennaku n’ennaku ey’okutya Katonda ey’amazima n’obwetoowaze bw’Ekikristaayo obwa ddala; okutabulwa okumu okw’omuliro ogw’obutonde ogw’obuvubuka n’obunyiikivu bwe obutukuvu ku lwa Katonda; n’obuyinza obumu obw’emisingi egy’obutonde, nga butabuddwa n’ekisa mu ngeri endala ez’enjawulo, nga bwe kyali bulijjo era bwe kiriba bulijjo eri abatukuvu, nga bakyali ku luuyi luno olw’eggulu. Oboolyawo tewali n’omu eyali ategeera obutatuukirira bwa Brainerd okusinga ye yennyini; oba eyali asobola okwawula mu butuufu okusinga ye, wakati w’ekyo ekyali eky’obutonde n’ekyo ekyali eky’omwoyo. Kyangu eri omusomi ow’amagezi okulaba nti ebirabo bye eby’ekisa byayengera, nti ebikolwa by’eddiini eby’omutima gwe byeyongera okuba ebirongoofu, era nti ye yeeyongera okwawula mu kusala kwe omusango, gye yakoma okuwangaala. Yalina bingi ebyamuyigiriza n’okumulongoosa, era teyalema kubiganyulwamu.
Wadde nga waaliwo obutatuukirira buno bwonna, buli musomi atya Katonda era ow’amagezi ajja kukkiriza mangu nti ekimuteekeddwa mu maaso wano kyakulabirako kya kitalo eky’okutya Katonda okwa ddala era okusukkulumu, mu mutima ne mu bikolwa—ekiyamba nnyo okukakasa obwa ddala bw’eddiini ennamu, n’amaanyi g’okutya Katonda; nti kisaanira nnyo okukoppebwa, era mu ngeri nnyingi kitegekeddwa okuleeta omugaso ogw’omwoyo eri oyo akyetegereza n’obwegendereza.
Omusomi asaanidde okumanya nti Brainerd bye yawandiika mu kitabo kye eky’ennaku, mwe muggyiddwa okusinga ebyafaayo by’obulamu bwe ebiddirira, yabiwandiika ku lw’okukozesa kwe yekka mu kyama; so si kufuna kitiibwa na kutenderezebwa mu nsi, wadde n’ekigendererwa kyonna nti ensi ebiraba, ng’akyali mulamu, oba oluvannyuma lw’okufa kwe; okuggyako ebintu bitono bye yawandiika ng’ali kumpi kufa, ng’amaze okusendebwasendebwa, mu buzibu, obutazikiriza ddala biwandiiko bye byonna eby’ekyama. Yalaga nga kumpi tasobola kukyusibwa mu kugaana okufulumya ekitundu kyonna eky’ekitabo kye eky’ennaku oluvannyuma lw’okufa kwe; era bwe yalowoozebwa okuba ng’afa e Boston, n’awa ebiragiro ebisinga obukakali era ebitakyusika ebikontana n’ekyo. Naye mikwano gye egimu egy’eyo bwe gyamusendasenda okuggyawo okuziyiza okwo okukakali ennyo era okujjuvu, ku nkomerero n’asiima okukkiriza okutuuka ku kino, nti “empapula ze zirekebwe mu mikono gyange, ndyoke nzikolereko nga bwe nnaalowoozanga nti kye kyandisinze okuleetera Katonda ekitiibwa n’okuganyula eddiini.”