Enjigiriza Enkulu za Richard Baxter
Omusumba Omuzzeemu Obuggya

Essuula 7 · eddakiika 8 ez’okusoma · eddakiika 10 ez’okuwuliriza

Omusumba Omuzzeemu Obuggya

Mwekumenga era mukuumenga n’ekisibo kyonna Mwoyo Mutukuvu mwe yabateeka okuba abalabirizi. EBIKOLWA BY’ABATUME 20:28

Mu 1656 Baxter yafulumya ekitabo ekyagenderwamu abasumba b’e Worcestershire, ekyawandiikibwa okugenda awamu n’endagaano yaabwe ey’okutandika okuyigiriza buli muntu mu ntegeka mu bigo byabwe. Kyali kiwandiiko eky’ekiseera ekimu eky’ensonga ey’omu kitundu. Okuva olwo tekivangako ku katale, era kikyasomesebwa abayizi b’eby’eddiini nga wayise ebyasa bisatu n’ekitundu. The Reformed Pastor (Omusumba Omuzzeemu Obuggya) kizimbibwa ku kukuutira Pawulo kwe yakuutira e Mileto era kigoberera ensengeka y’ekyawandiikibwa ddala. “Mwekumenga” kye kisooka; “n’ekisibo kyonna” kye kiddako. Baxter teyandikkirizza muntu yenna kubikyusa.

Omusumba atannakyuka

Yatandika n’ekisoboka ebitabo ebisinga obungi ku buweereza kye bigaana okwogerako: nti omuntu ayinza okuba mu kifo ky’obusumba, n’abuulira bulungi, n’assibwamu ekitiibwa abantu be, so nga tannakyuka. Baxter teyalowooza nti kino kitera obutabaawo oba nti kya kuteebereza bufeebereza. Omuntu ayinza okuyingira obuweereza ng’omulimu ogw’okweyimirizaawo, n’ayiga ebigambo byabwo n’abyogera bulungi nnyo, so nga teyakolaganangako ne Katonda ku lulwe yennyini wadde omulundi gumu. Ayinza okumala obulamu bwe ng’akubiriza abalala okutuuka mu kifo ye ky’atatuukangamu.

Kale ggwe ayigiriza abalala, lwaki toyinza kweyigiriza wekka? ABARUUMI 2:21
Naye mbonereza omubiri gwange ne ngufuula omuddu wange, si kulwa nga mbuulira abalala Enjiri, ate nze nzennyini ne sisiimibwa. 1 ABAKKOLINSO 9:27

Olunyiriri olwo lwa Pawulo, era lwogera ku Pawulo. Obanga omutume yalaba nga akabi kano kasaanidde okwogerwako, tewali musumba n’omu okuva olwo alina nsonga ya kwemalirira.

Okubuulira ng’olwanyisa ebibi by’obeeramu

Okulabula kwe okw’okubiri kwa magezi okusingawo. Kisoboka ddala okubuulira ng’olwanyisa ekibi n’amaanyi ga ddala ng’ate okikola. Ekituuti ky’okubuulirirako kiwa obukuumi obw’ekyewuunyo: omuntu avumirira omululu, mu kiseera ekyo tabeera yeerowoozaako, era ekikolwa eky’okunenya ensobi kisobola okuleeta okuwulira okunyuma nti ali ku ludda olutuufu olwayo. Yayogera engeri zaabyo ez’omu buweereza. Amalala ge gasooka — mu birabo, mu kuyiga, mu linnya, mu bunene bw’ekibiina, ne mu kulowoozebwa nti mwetoowaze. Obugayaavu, obwekweka mu kusoma. Okwagala ensi, okwekweka mu kwegendereza ku nsimbi. N’okwagala empaka, okwekweka mu bunyiikivu olw’amazima. Ekyo ekisembayo yakyeteekako yekka nga tasikattira, era buli eyasoma ebiwandiiko bye eby’empaka ajja kukkiriza nti okulaba kwe kwali kutuufu.

Ofaayo ki ku kasasiro akali ku liiso lya muganda wo so nga ku liryo kuliko kisiki kiramba? MATAYO 7:3

Ekyokulabirako

Omusumba ayigiriza okusinga byonna nga ayita mu ky’ali. Ekibiina kiyiga bingi okuva mu ngeri omuntu gy’ayisaamu amaka ge, gy’akwatamu ssente, gy’anukulamu okunenyezebwa, ne gy’ayogeramu ku abo abamuwakanya, okusinga ekintu kyonna ky’ayogera mu kubuulira. Enjawulo wakati w’ebyo ebibiri erabibwa mangu ddala, era yonoona nnyo okusinga okubuulira okubi kwonna ne bwe kuba kungi kutya.

Mu kwogera ne mu bikolwa, ne mu kwagala, ne mu kukkiriza, ne mu bulongoofu beeranga kyakulabirako eri abakkiriza. 1 TIMOSEEWO 4:12

Baxter yalondamu ebifo bibiri okulemererwa we kulabibwa buli muntu okuggyako omuntu oyo yennyini. Ekisooka ge maka ge, era Pawulo akwataganya ebyo mu lwatu.

Ateekwa kuba ng’afuga bulungi amaka ge, abaana be nga bamuwulira, era nga bamussaamu ekitiibwa. Kubanga omuntu atasobola kufuga maka ge, alisobola atya okulabirira ekkanisa ya Katonda? 1 TIMOSEEWO 3:4–5

Omuntu ayinza okuwa ekigo ebiseera bye ebisinga obulungi n’atuuka eka nga takyalina kintu, abantu abasinga okumwetaaga ne bafuna ekisinga obubi mu ye. Baxter kino yakitwala ng’okulemererwa okw’olwatu okw’obuvunaanyizibwa so si ng’ekivaamu eky’okunakuwalira mu bunyiikivu, era n’alabula nti ekibiina tekirimbibwa na kino okumala ebbanga ddene. Eky’okubiri ye ssente — emirundi mingi si bubbi bwa kitalo, wabula okwemanyiiza mpolampola omuntu engeri gy’abeera, ebigendererwa bye, n’abo b’atambula nabo ne bifuna enkula okuva mu magoba nga tasalangawo ku nsonga eyo n’akatono. Enkola ye yennyini yali nkakali: yabeeranga mu bulamu obwangu, n’agabanga ekitundu ekinene eky’enfuna ye entono, era n’agaana okusitulibwa mu bifo bwe yabiweebwanga. Teyetaagisa balala kumwenkana, naye yetaagisa ekibuuzo okutunuulirwa. Ekigezo kye kyali kwebuuza obanga waliwo okusalawo kwonna mu buweereza bw’omuntu mu mwaka oguyise okwali kukwatiddwako ekyo kye kyandimusaasaanyizza.

Weekuumenga mu mpisa zo, ne mu by’oyigiriza era obinywerereko. Bw’onookola bw’otyo olyerokola ggwe wennyini, era n’abo abakuwulira. 1 TIMOSEEWO 4:16

Yamaliriza nti okusinza kw’omusumba okw’ekyama si nsonga ye yekka. Omuntu agayaalirira emmeeme ye aba anyagako abantu be, kubanga asobola okuwa ekyo ky’alina kyokka. Era bino byonna bikwata, mu kigero ekitono, ku buli ayigiriza omuntu yenna — omuzadde, omusomesa w’essomero lya Ssande, omukadde w’ekkanisa, omukkiriza omukulu alina omuto mu mikono gye. Ky’oli kijja kubatuukako mu bukakafu okusinga ky’oyogera.

Buli omu ku bo

Ekitundu eky’okubiri eky’okukuutira kwa Pawulo kye kifuga ekitundu eky’okubiri eky’ekitabo, era Baxter yanywerera ku kigambo kimu mu kyo: kyonna. Si abo abaanukula, si abo abajja buli kiseera, si abo emboozi zaabwe eziwoomu oba obuyambi bwabwe obugasa. Bonna. Omusumba avunaanyizibwa ku buli muntu mu mikono gye ng’amumanyi erinnya, era tasobola kutuukiriza ekyo ng’ayimiridde ku kituuti kyokka. Okubuulira kwogera eri ekibiina; okulabirira kwetaagisa okumanya abantu. Yayogera mu lwatu ku kubala kuno. Ekigo bwe kiba kinene nnyo omusumba waakyo nga tasobola kumanya bantu baamu, oba afuna obuyambi oba ekigo kigabanyizibwemu — naye tayinza kubuulira bubuulizi kibiina n’akiyita okulabirira.

Mulundenga ekisibo kya Katonda ekiri mu mmwe, mukiriisenga nga mukirabirira n’okwagala so si na kwemulugunya. 1 PEETERO 5:2

Obuzito bwakyo

Ekyaluŋŋamyanga Baxter bwali buvunaanyizibwa bwe yali tasobola kuggya mu birowoozo bye.

Muwulirenga abakulembeze bammwe era mubagonderenga, kubanga obuweereza bwabwe kwe kulabirira emyoyo gyammwe. ABAEBBULANIYA 13:17
Bwe ŋŋamba atali mutuukirivu nti, ‘Mazima tolirema kufa,’ n’otamulabula …omusaayi gwe ndiguvunaana ggwe. EZEEKYERI 3:18

Ekitundu ky’omukuumi mu Ezeekyeri kyakola obuweereza bwe bwonna, era teyakigonza. Yakiggyamu etteeka: tekimala kuba ng’obuulidde ekibiina amazima okutwalira awamu. Omusumba ateekwa okuba ng’asobola okugamba nti agambye buli muntu, ye kennyini, embeera ye bw’eri.

Okulabirira kye kuzingiramu

Olukalala luzito. Okumanya abantu — amaka gaabwe, emirimu gyabwe, ebibakema, n’embeera y’emmeeme zaabwe nga bwe kisoboka okumanyibwa. Okubayigiriza omu ku omu, gwe mulamwa gw’essuula eddako. Okufaayo ku bavubuka, ku bakyuse abapya, ne ku abo Omwoyo b’anenya ku kibi. Okukyalira abalwadde n’abali kumpi okufa, Baxter kye yalaba ng’ekifo omusumba w’afunira ekitiibwa kyonna ky’alina. N’okwawula abo abeetaaga okubudaabudibwa ku abo abeetaaga okulabulwa, kye yalowooza nti bwe bukugu obusinga obuzibu mu mulimu gw’obusumba era obusinga okukolebwa nga bwefuddeyo.

Tubakuutira abooluganda, mubuulirirenga abagayaavu, mugumyenga abo abalimu okutya, muyambenga abatalina maanyi, mubenga bagumiikiriza eri abantu bonna. 1 BASESSALONIIKA 5:14

Ebika bina, engeri nnya ez’enjawulo ez’okubakwatamu, mu lunyiriri lumu. Omusumba alina engeri emu yokka ajja kwonoona ebitundu bisatu ku bina eby’ekibiina kye. Baxter era yakubiriza okuzzaawo okukangavvula mu kkanisa, si lwa kubonereza, wabula kubanga okukkiriza ku Mmeeza ya Mukama abantu abataalaga bubonero bwa kukkiriza kwabanyweza mu bukakafu obw’obulimba. Omulembe gwe gwakozesanga okukangavvula mu ngeri emirembe egyaddirira gye gibuusizzabuusizza mu butuufu, era ekigendererwa ky’Endagaano Empya yonna kwe kuzzaawo, mu buwombeefu nga mwegendereza si kulwa nga nammwe mugwa mu kukemebwa (Abaggalatiya 6:1).

Okugoberera omu

Waliwo obuvunaanyizibwa bumu bwe yalowooza nti bulagajjalirwa kumpi wonna: okunoonya abo abaseeseetuse ne bagenda.

Ennafu temuzizzaamu maanyi, so n’endwadde temuzijjanjabye, so n’ezirumizibbwa temusibye biwundu byazo, so n’ezibuze temuzikomezzaawo. EZEEKYERI 34:4

Buli kitundu kyogera ku kulagajjalira so si ku kikolwa kya bukambwe. Abasumba tebaagoba ndiga; baalema bulemi kuzigoberera. Ebibiina bifiirwa abantu mu kasirise. Okujja kukendeera, olwo ne kukoma, era oluvannyuma lw’emyezi mukaaga kiba kizibu okubatuukirira, n’olwekyo tewali abatuukirira. Okubuulirira kwa Baxter kwali kukola mangu era awatali kuvunaana. Buuza bwe bali so si lwaki tebajja. Teebereza obuzibu so si bujeemu, kubanga emirundi mingi bwe kiba — obulwadde, ensonyi, okuyomba, okufiirwa, okubuusabuusa kwe baali tebamanyi ngeri ya kwogerako. Oyo aseeseetuse tatera kwetaaga kugambibwa nti aseeseetuse. Emirundi mingi yeetaaga kuzuula nti waliwo omuntu eyakiraba.

Era yalowooza nti waliwo obuvunaanyizibwa obudda ku ludda olulala. Obanga omusumba asibiddwa okumanya abantu be, abantu nabo basibiddwa okumanyibwa — okubeerawo, okuddamu mu mazima, n’okuwagira omulimu.

Kaakano tubeegayirira abooluganda, mumanye abafuba okukola emirimu mu mmwe …mubassengamu nnyo ekitiibwa mu kwagala olw’omulimu gwabwe. 1 BASESSALONIIKA 5:12–13

Okulabula okwetaagisa

Kaakano okulabula ku kitabo kyennyini. The Reformed Pastor kye kimu ku bitabo ebisinga okwekebejja omutima mu lulimi Olungereza era ekimu ku bisinga okubetenta. Ekipimo kya Baxter kiri waggulu nnyo ekyewuunyisa era n’eddoboozi lye teririna kuwummula. Abasumba abaali basanga dda nga beegendereza — abo bennyini abakisoma — kibatuusizza mu kuggwaamu essuubi era, abamu, ne kibaggya mu buweereza ddala. Ekyo si kye yali agenderera. Yali awandiika okuzuukusa abantu abaali bemaliridde, so si okumalawo abantu abaali batuuse dda ku nkomerero y’amaanyi gaabwe. Obukuumi kwe kukisoma ng’Enjiri eri mu mukono omulala. Buli kulemererwa kye kiraga, Kristo yakwetikka dda.

Noolwekyo abo abali mu Kristo Yesu, tebaliiko musango. ABARUUMI 8:1

Ebibuuzo bibiri okuva mu kitabo kino buli ayigiriza oba akulembera asobola okwebuuza ekiro kino. Waliwo ky’otera okukubiriza abalala ky’otakola ggwe? Era wandisobodde okuwandiika amannya g’abantu abali mu mikono gyo, n’oyogera ekintu eky’amazima ku mbeera ya buli omu ey’omwoyo?

OKUFUMIITIRIZA N’OKUKOLA

1. Yogera ekintu kimu ky’otera okukubiriza abalala ky’otakola. Tandika okukikola wiiki eno.

2. Weekebere ku bibi ebina eby’omu buweereza — amalala, obugayaavu, okwagala ensi, okwagala empaka — era omanye ekikyo.

3. Bw’oba ng’okulembera, wandiika amannya g’abo abali mu mikono gyo era ku buli linnya wandiika ky’omanyi ddala ku mbeera yaabwe ey’omwoyo. Ebifo ebyereere gwe mulimu.

4. Yiga ebika ebina ebya 1 Basessaloniika 5:14 era weekebere obanga buli muntu omukwata mu ngeri y’emu.

5. Tuukirira omuntu omu aseeseetuse mu kasirise n’agenda. Buuza bw’ali, so si lwaki yalekera awo okujja.

6. Essuula eno bw’ekubetenta mu kifo ky’okukulumiriza ku kibi, yimirira osome Abaruumi 8:1. Kyusa ekintu kimu; toggwaamu ssuubi.

ESSAALA
Mukama, nkubirizza abalala bye sikola, era mbuulidde abantu mu kifo ky’okubamanya.
Nkebera. Ndaga amalala ge nnyambazizza ekifaananyi ky’okukakasa, obugayaavu bwe nnayise okusoma, okwagala okuyomba kwe nnayise obunyiikivu. Kuuma emmeeme yange, mbeeko kye nnaawa.
Ndaga abo be nneerabidde mu kasirise, era mpa amagezi ag’okwawula okulabula abagayaavu n’okugumya abaweddemu amaanyi, nneme okutabula ebyo ebibiri.
Kuuma obuzito bwakyo ku nze — nkuumenga emyoyo ng’oyo aliwa embalirira — era bwe ndaba nga bwe nnemererwa ennyo, tondeka kuggwaamu ssuubi. Okuyimirira kwange tekwazimbibwa ku bikolwa byange. Amiina.
Ekyayita Ekiddako