Essuula 9 · eddakiika 5 ez’okusoma
Okwetoowaza n'Okukkiriza
Amalala ge gokka ekiziyiza okwetoowaza okuba okwaffe. Okukkiriza okw'amazima n'okwetoowaza birina omulandira gwe gumu; noolwekyo, omuntu ayinza okugwatako okwetoowaza singa aba n'okukkiriza okw'amazima. Essuula eno enyonnyola enkolagana wakati w'okukkiriza okw'amazima n'okwetoowaza, n'obukulu bwabyo mu bulamu bw'omukkiriza.
"Muyinza mutya okukkiriza, nga mufuna ekitiibwa okuva eri bannammwe, so nga temunoonya kitiibwa ekiva eri Katonda yekka?" Yokaana 5:44.
Mu mboozi gye nnaawulira mu biseera bino, omwogezi yagamba nti emikisa gy'obulamu bw'Ekikristaayo obwa waggulu emirundi mingi giringa ebintu ebyanjululwa mu ddirisa ly'eddwaliro, omuntu ayinza okubiraba bulungi naye n'atasobola kubituusaako mukono. Bwe yandigambiddwa okugolola omukono gwe n'aggyako, omuntu yandiddemu nti, Sisobola. Waliwo oluuni olw'endabirwamu oluwanvu wakati wange na byo. Ne bwe kiba kityo, Abakristaayo bayinza okulaba bulungi ebisuubizo ebya mukisa eby'emirembe n'okuwummula okutuukiridde, eby'okwagala n'essanyu ebiyiika, eby'obumu obunywevu n'okubala ebibala, naye ne bawulira nti waliwo ekintu wakati ekiziyiza okubifuna okw'amazima. Ebisuubizo ebyaweebwa okukkiriza bya buwa era bya bwesige nnyo, okuyita n'okugumya kwa maanyi nnyo, n'amaanyi ga Katonda amangi ge kuyinza okwesigama gali kumpi era ga buwa. Noolwekyo, amalala ge gokka ekiziyiza okukkiriza n'omukisa okuba obwaffe.
Mu kyawandiikibwa, Yesu atubikkulira nti mazima ddala amalala ge gafuula okukkiriza okutasoboka. Yokaana 5:44 agamba nti: "Muyinza mutya okukkiriza, nga mufuna ekitiibwa okuva eri bannammwe" Nga bwe tulaba engeri amalala n'okukkiriza gye bikontanamu mu butonde bwabyo awatali kutabaganya, tujja kuyiga nti okukkiriza n'okwetoowaza birina omulandira gwe gumu era nti tetuyinza kubeera na kukkiriza kwa mazima okusinga okwetoowaza okw'amazima kwe tulina. Tujja kulaba nti tuyinza mazima okuba n'okukakasibwa okw'amagezi okw'amaanyi n'obwesige mu mazima ate ng'amalala gasigadde mu mutima, naye kufuula okukkiriza okulamu, okulina amaanyi eri Katonda, okutasoboka.
Twetaaga bwetaazi okulowooza akaseera katono ku kye kukkiriza. Si kwe kwatula obutabaawo bwaffe n'obutayinza kwekolera, okwewaayo n'okulindirira okuleka Katonda akole? Si kyo kyennyini ekintu ekisinga okwetoowaza ekiyinza okubaawo, okukkiriza ekifo kyaffe ng'abeetaaga, abatayinza kwewaanira wadde okufuna wadde okukola kintu kyonna okuggyako ekyo ekisa kye kigaba? Okwetoowaza y'engeri etegeka emmeeme okubeeranga ku bwesige. N'akassa k'amalala akasinga okukwekebwa, mu kwenoonyeza, mu kwewagira, mu kwekakasa, oba mu kwegulumiza, kwongera bwongezi amaanyi eri obwo buntu obutayinza kuyingira wadde okufuna ebintu eby'obwakabaka, kubanga bugaana Katonda okuba nga bw'ali era nga bw'ateekwa okuba, ye Byonna mu byonna. Okukkiriza kye kitundu oba amagezi ag'okutegeera n'okukwata ensi ey'omu ggulu n'emikisa gyayo. Okukkiriza kunoonya ekitiibwa ekiva eri Katonda, era kijja kwokka awo Katonda w'ali byonna.
Ekiseera kyonna gye tuba tufuna ekitiibwa okuva eri bannaffe, nga tunoonya, twagala, era nga tukuuma n'obuggya ekitiibwa eky'obulamu buno, ekitiibwa n'erinnya eddungi ebiva eri abantu, tetunoonya, era tetuyinza kufuna kitiibwa ekiva eri Katonda. Amalala gafuula okukkiriza okutasoboka. Obulokozi bujja okuyita mu musaalaba ne Kristo eyakomererwa. Obulokozi kwe kussekimu ne Kristo eyakomererwa mu Mwoyo ogw'omusaalaba gwe. Obulokozi kwe kwegatta ne Katonda n'okusanyukira mu ye; obulokozi kwe kwenyigira mu kwetoowaza kwa Yesu. Kyewuunyisa nti okukkiriza kwaffe kunafu bwe kutyo ng'amalala gakyafuga nnyo bwe kityo, ate nga tetunnaba na kuyiga wadde okusaba okwetoowaza ng'ekitundu ekisinga obwetaavu era eky'omukisa eky'obulokozi?
Okwetoowaza n'okukkiriza mu Byawandiikibwa bikwatagana nnyo okusinga bangi bwe bamanyi. Kiraba mu bulamu bwa Kristo. Waliwo ebifo bibiri mw'ayogera ku kukkiriza okunene. Omuserikale omukulu, gwe yeewuunya olw'okukkiriza kwe, ng'agamba nti, "Mbagamba nti, siisanga kukkiriza kunene bwe kutyo mu Isiraeri wonna." teyagamba nti, "Mukama wange, sisaanira ggwe okuyingira wansi w'akasolya kange"? Ne maama oyo gwe yagamba nti, "Ggwe omukazi, okukkiriza kwo kunene!" (Matayo 15:28) teyakkiriza erinnya lya Katonda n'agamba nti, "Weewaawo, Mukama wange, naye n'embwa zirya ku bukunkumuka'? (Matayo 15:27) Kwe kwetoowaza okuleeta emmeeme okuba obutaliiko eri Katonda, era kwe kuggyawo buli kiziyiza eri okukkiriza n'akufuula okutya kyokka nti kaleme okumuswaza olw'obutamwesiga kimu kyonna.
Owooluganda, wano si we tulaba ensonga y'okulemererwa mu kunoonya obutukuvu? Si kino, wadde nga tetwakimanya, ekyafuula okwewonga kwaffe n'okukkiriza kwaffe okubeera okwokungulu era okw'ekiseera kitono? Tetwalina kirowoozo ku ngeri amalala n'obuntu bwaffe gye byakyakoleramu munda yaffe mu kyama, ne ku ngeri Katonda yekka, olw'okuyingira kwe n'amaanyi ge amangi, gy'ayinza okubigobamu. Tetwategeera engeri obuntu obuggya era obwa Katonda, nga butwala ekifo ky'obuntu obukadde bwonna, gye buyinza okutufuula abeetoowaza ddala.
Tetwamanya nti okwetoowaza okutuukiridde, okutakoma, era okwa buli wantu kwe kuteekwa okuba engeri ey'omulandira eya buli kusaba na buli kusemberera Katonda awamu na buli kukwatagana n'omuntu; era nti twandifaananye ng'agezaako okulaba awatali maaso, oba okuba omulamu awatali kussa, bwe tuba tugezaako okukkiriza oba okusemberera Katonda oba okubeera mu kwagala kwe, awatali kwetoowaza n'obuwombeefu bw'omutima obubunye wonna.
Owooluganda, tetubadde tukola nsobi nga tweraliikirira nnyo okukkiriza, ate ng'ekiseera kyonna waliwo obuntu obukadde mu malala gaabwo nga bunoonya okwefunira omukisa n'obugagga bwa Katonda? Si kya kwewuunya nga twalemwa okukukkiriza. Ka tukyuse ekkubo lyaffe. Ka tunoonye okusooka okwetoowaza wansi w'omukono gwa Katonda ogw'amaanyi: anaatugulumiza. Omusaalaba, okufa, n'entaana, Yesu mwe yeetoowaza, bye byali ekkubo lye eridda mu kitiibwa kya Katonda.
Okwegomba kwaffe kumu n'okusaba kwaffe okw'amaanyi kubeere kuno, okwetoowazibwa awamu naye era nga ye; ka tukkirize n'essanyu kyonna ekiyinza okututoowaza mu maaso ga Katonda oba abantu; kino kyokka lye kkubo eridda mu kitiibwa kya Katonda. Oboolyawo owulira okwagala okubuuza ekibuuzo. Njogedde ku abamu abalina ebyafaayo eby'omukisa, oba ababa nga bo be bavunaanyizibwako okuleetera abalala omukisa, naye nga bakendeddwa okwetoowaza. Obuuza obanga bano tebakakasa nti balina okukkiriza okw'amazima, wadde okw'amaanyi, wadde nga boolesa bulungi nnyo nti bakyanoonya nnyo ekitiibwa ekiva eri abantu. Waliwo eky'okuddamu ekisinga kimu ekiyinza okuweebwa.
Naye eky'okuddamu ekikulu mu nsonga yaffe eno kye kino: mazima balina ekigero ky'okukkiriza, era ng'omukisa gwe baleetera abalala gwenkanankana n'ekigero ekyo, awamu n'ebirabo eby'enjawulo bye baaweebwa.
Naye mu mukisa ogwo gwennyini, omulimu gw'okukkiriza kwabwe guziyizibwa okubulwa okwetoowaza. Omukisa emirundi mingi guba ogw'okungulu oba ogw'ekiseera kitono kubanga tebaggulawo kkubo Katonda okuba byonna. Okwetoowaza okw'ekiwanvu, awatali kubuusabuusa, kwandireese omukisa ogw'ekiwanvu era ogwuvvu. Omwoyo Omutukuvu teyandikoze mu bo ng'Omwoyo ow'amaanyi kyokka, naye ng'abeera mu bo mu kujjula kw'ekisa kye, na naddala eky'okwetoowaza, yandiyita mu bo ne yeewaayo yekka eri abakyuse bano olw'obulamu obw'amaanyi n'obutukuvu n'obunywevu obwo kaakati obulabika butono nnyo.
"Muyinza mutya okukkiriza, nga mufuna ekitiibwa okuva eri bannammwe" (Yokaana 5:44), Owooluganda! Tewali kiyinza kukuwonya ku kwegomba okufuna ekitiibwa okuva eri abantu, oba ku bunafu bw'omutima n'obulumi n'obusungu ebijja nga tekiweereddwa, okuggyako okwewaayo okunoonya ekitiibwa kyokka ekiva eri Katonda.
Leka ekitiibwa kya Katonda ow'ekitiibwa kyonna kibeere buli kimu gy'oli. Onooteebwa ku kitiibwa ky'abantu n'eky'obuntu bwo, era onoomatira era osanyuke okuba atali kintu. Okuva mu butaliiko kintu buno, onoogenda onywera mu kukkiriza, ng'owa Katonda ekitiibwa, era onoolaba nti gye weeyongera okwetoowaza mu maaso ge, gy'aba asemberera okutuukiriza buli kwegomba kw'okukkiriza kwo.