Essuula 1 · eddakiika 6 ez’okusoma
Ekitiibwa ky'Ekitonde
Awali obwetoowaze, Katonda abeera mu kitonde; naye amalala, okulemererwa n'obulema bye birindirira ekitonde.
Okusobola Katonda okubeera mu kitonde, ekitonde kiteekwa okweyanjula eri Omutonzi ng'ekibya ekitaliimu, Omutonzi ky'anajjuza n'alagira mu kyo amaanyi ge n'obulungi bwe.
"Ggwe osaanira, Mukama waffe era Katonda waffe, okuweebwa ekitiibwa n'ettendo n'amaanyi, kubanga ggwe watonda ebintu byonna, era olw'okwagala kwo byabaawo ne bitondebwa." Okub. 4:11.
Katonda bwe yatonda obutonde bwonna, ekigendererwa kyali kimu: okufuula ekitonde okugabana ku bulungi bwe obutuukiridde n'omukisa gwe, bw'atyo n'ayolesa mu kyo ekitiibwa ky'okwagala kwe, n'amagezi ge, n'amaanyi ge. Katonda yayagala okweyoleka mu bitonde ne ng'ayita mu byo, ng'abitegeeza ku bulungi bwe n'ekitiibwa kye ng'ekigero bye byali bisobola okukikkiriza. Naye okutegeeza kuno tekwali kuwa kitonde kintu kye kyandibadde nga kirina mu kyokka, obulamu oba obulungi obumu, kye kyandifuga era ne kikozesa nga bwe kyagala. Nedda n'akatono. Naye nga Katonda bw'ali oyo omulamu bulijjo, aliwo bulijjo, akola bulijjo, awanirira ebintu byonna n'ekigambo ky'amaanyi ge, era ebintu byonna mwe biri, enkolagana y'ekitonde ne Katonda teyandibadde okuggyako ey'okwesigama okutaggwaawo, okutuufu ddala, era okw'ensi yonna. Nga Katonda bwe yatonda edda n'amaanyi ge mu mazima, mu mazima gago n'amaanyi ago ge kigwana okukuuma buli kaseera.
Ekitonde tekigwana kutunula mabega gokka eri ensibuko n'entandikwa ey'olubereberye ey'okubaawo kwakyo, ne kikkiriza nti eyo kirina ebbanja lya buli kintu eri Katonda — nga ye kwe kwerinda kwakyo okusinga, obutuukirivu bwakyo obw'oku ntikko, n'essanyu lyakyo lyokka, kaakano ne mu bulamu obutaggwaawo bwonna — naye era kiteekwa okweyanjula ng'ekibya ekitaliimu, Katonda mw'ayinza okubeera n'alaga amaanyi ge n'obulungi bwe.
Obulamu Katonda bw'agaba tebuweebwa mulundi gumu okumalira ddala, wabula buli kaseera obutasalako, olw'okukola okutaggwaawo okw'amaanyi ge amangi. Obwetoowaze, ekifo eky'okwesigama kwonna ku Katonda, mu butonde bw'ebintu bwennyini, gwe mulimu ogusooka era obutuukirivu obusingira ddala obw'ekitonde, era gwe muzi gwa buli butuukirivu.
Bw'atyo amalala, oba okufiirwa obwetoowaze buno, gwe muzi gwa buli kibi na buli kibi ekyonoona. Bamalayika abaagwa, bwe baatandika okwetunuulira n'okwesiima, bwe baatuusibwa mu bujeemu, ne basuulibwa okuva mu kitangaala ky'eggulu ne bagenda mu kizikiza eky'ebweru. Mu ngeri y'emu, omusota bwe gwafuuwa obutwa bw'amalala gaagwo, okwegomba okuba nga Katonda, mu mitima gya bajjajjaffe abaasooka, nabo bwe baava mu kitiibwa kyabwe ekya waggulu ne bagwa mu bunaku bwonna omuntu mw'agudde kaakano. Mu ggulu ne mu nsi, amalala n'okwegulumiza gy'emiryango, kwe kuzaalibwa, era kye kikolimo eky'amagombe.
Tewali kirala kiyinza kuba kununula lwaffe okuggyako okuzzibwa obuggya kw'obwetoowaze obwabula, enkolagana ey'olubereberye era eyokka ey'amazima ey'ekitonde ne Katonda waakyo. Bw'atyo Yesu yajja okukomyawo obwetoowaze ku nsi, okutufuula abagabana ku bwo, era n'abwo okutulokola. Mu ggulu, yeetoowaza n'afuuka omuntu. Obwetoowaze bwe tulaba mu ye bwali bumuliko mu ggulu; bwe bwamuleeta era ye n'abuleeta okuva eyo. Wano ku nsi "yeetoowaza, n'agonda okutuusa ku kufa" (Abafiripi 2:8); obwetoowaze bwe bwawa okufa kwe omuwendo, bwe butyo ne bufuuka okununula lwaffe. Ne kaakano obulokozi bw'agaba si butono era si kirala wabula kwe kutegeeza obulamu bwe n'okufa kwe, empisa ye n'omwoyo gwe, obwetoowaze bwe, ng'omusingi n'omuzi gw'enkolagana ye ne Katonda n'omulimu gwe ogw'okununula.
Yesu Kristo yatwala ekifo era n'atuukiriza ekigendererwa ky'omuntu, ng'ekitonde, olw'obulamu bwe obw'obwetoowaze obutuukiridde. Obwetoowaze bwe bwe bulokozi bwaffe, n'obulokozi bwe bwe bwetoowaze bwaffe. Obulamu bw'abalokole n'obw'abatukuvu buteekwa okubeera n'akabonero kano ak'okununulibwa mu kibi, n'okuzzibwa okutuukiridde mu mbeera yaabwe ey'olubereberye; enkolagana yaabwe yonna ne Katonda n'abantu ng'erangibwa obwetoowaze obubuna mu byonna. Awatali kino, tewayinza kubaawo kubeera kwa mazima mu maaso ga Katonda, oba okulaba ekisa kye n'amaanyi g'Omwoyo gwe, wabula okubulwako okukkiriza okunywevu, n'okwagala, n'essanyu, n'amaanyi.
Obwetoowaze gwe ttaka lyokka ebisa gye bisimba emirandira. Noolwekyo, obutaba na bwetoowaze kwe kunnyonnyola okumala olwa buli bulema na buli kulemererwa. Obwetoowaze si kisa oba butuukirivu obumu ku bulala bwokka; gwe muzi gwa byonna, kubanga gwe gwokka omuwendo omutuufu mu maaso ga Katonda, era gukkiriza ye okukola byonna nga Katonda. Katonda yatukola ng'ebitonde eby'amagezi ng'ekitegeerwa eky'obutuufu bw'obutonde bw'ekiragiro oba obwetaavu bwakyo obw'amazima bwe kirala kituufu, bwe kityo n'okugonda kwaffe eri kyo bwe kunaaba okwanguyirivu era okujjuvu. Okuyitibwa okudda mu bwetoowaze tekufiibwako mu Kkanisa kubanga obutonde bwakwo obw'amazima n'obukulu bwakwo tebitegeereddwa bulungi.
Si kintu kye tuleetera Katonda, oba ky'atuwa; wabula bwe bumanyi obw'okubeera ekitaliiko kyonna obujja bwe tulaba engeri Katonda gy'ali byonna mu mazima, era mwe tuwa Katonda ekkubo okuba byonna. Ekitonde bwe kitegeera nti buno bwe bukungu obw'amazima, ne kikkiriza n'okwagala kwakyo, ebirowoozo byakyo n'okumatiza kwakyo bikola ekibya obulamu n'ekitiibwa kya Katonda mwe binaakolera ne byeyoleka. Kirengera obwetoowaze nga kwokka kwe kukkiriza amazima g'ekifo kyakyo ng'ekitonde n'okwewaayo eri Katonda.
Mu bulamu bw'Abakristaayo abanyiikivu, abo abanoonya era abeeyatula obutukuvu, obwetoowaze bwe bwandibadde akabonero akasooka ak'obutuukirivu bwabwe. Emirundi mingi kigambibwa nti si bwe kiri. Ensonga emu teyandibadde nti mu kuyigiriza n'ekyokulabirako eby'Ekkanisa, obwetoowaze tebwabangako na kifo kya bukulu bwa waggulu ekibugwanira? Era nti kino, nate, kiva ku kunyooma amazima gano nti newankubadde ekibi bwe kiri eky'amaanyi ng'ensonga ey'okutuleetera obwetoowaze, waliwo endala ey'obuyinza obusingako obugazi n'amaanyi, eyo efuula bamalayika, eyo eyafuula Yesu, eyo efuula abatukuvu abasingira ddala mu ggulu, okuba abetoowaze bwe batyo.
Akabonero akasooka era akasinga obukulu ak'enkolagana y'ekitonde, era n'ekyama ky'omukisa gwakyo, bwe bwetoowaze n'obutabaako kyonna obuleka Katonda nga wa ddembe okuba byonna. Nkakasa nti waliwo Abakristaayo bangi abanaatula nti bye baayitamu byafaanana nnyo ng'ebyange mu kino, nti twali tumaze ebbanga ddene nga tumanyi Mukama naye nga tetutegeeredde nti obuteefu n'obwetoowaze bw'omutima bwe bulina okuba akabonero akaawula omuyigirizwa nga bwe kaali eri Omuyigiriza. Ate era, nti obwetoowaze buno si kintu kinajja kyokka, wabula kiteekwa okufuulibwa ekigendererwa eky'okwegomba okw'enjawulo, n'okusaba, n'okukkiriza, n'okukola.
Bwe tunaayiga ekigambo, tujja kulaba ebiragiro ebyawukana ennyo era ebyaddibwamu emirundi mingi Yesu bye yawa abayigirizwa be ku nsonga eno, n'engeri gye baalwiramu okumutegeera. Ka tukkirize, ku ntandikwa yennyini ey'okufumiitiriza kwaffe, nti tewali kintu kya butonde eri omuntu, tewali kirimba era ekyekwese amaaso gaffe, tewali kizibu era kya kabi nga amalala.
Ka twetegeere nti tewali kirala okuggyako obumalirivu n'obugumiikiriza, nga tulindirira Katonda ne Kristo, bijja kutuzuulira engeri gye tubulwako ekisa eky'obwetoowaze, n'engeri gye tutasobola okufuna kye tunoonya.
Ka twekenneenye empisa za Kristo okutuusa emyoyo gyaffe lwe ginajjula okwagala n'okwewuunya obwetoowaze bwe. Era ka tukkirize nti, bwe tunaamenyebwa olw'okutegeera amalala gaffe, n'obutasobola kwaffe okugagoba, Yesu Kristo yennyini ajja kuyingira n'atuwa ekisa kino nakyo, nga kitundu ky'obulamu bwe obw'ekitalo obuli mu ffe.
EKIGAMBO A Bino byonna biraga mu nsi ey'emirembe n'emirembe nti amalala gasobola okuwaayira wansi bamalayika abasingira ddala waggulu ne bafuuka baddayimoni, ate obwetoowaze ne busitula omubiri n'omusaayi ebyagwa ne bituusa ku ntebe ez'obwakabaka eza bamalayika. Bw'atyo, guno gwe muggo omukulu ogwa Katonda okutonda ekitonde ekiggya okuva mu bwakabaka bwa bamalayika obwagwa. Olw'ekigendererwa kino, kiyimiridde mu mbeera yaakyo ey'olutalo wakati w'omuliro n'amalala ga bamalayika abaagwa, n'obwetoowaze bw'Omwana gw'Endiga owa Katonda, ekkondeere ery'oluvannyuma liryoke livuge amazima amakulu okuyita mu buziba obw'emirembe n'emirembe, nti obubi tebuyinza kuba na ntandikwa okuggyako mu malala, so tebuyinza kukoma okuggyako mu bwetoowaze.
Amazima ge gano: amalala gateekwa okufa mu ggwe, oba nga tewali kya ggulu kiyinza kubeera mulamu mu ggwe. Wansi w'ebbendera ery'amazima, weewaayo eri omwoyo omuteefu era omwetoowaze ogwa Yesu Omutukuvu. Obwetoowaze buteekwa okusiga ensigo, oba nga tewayinza kubaawo kukungula mu ggulu. Totunuulira malala ng'empisa embi yokka, so totunuulira bwetoowaze ng'obutuukirivu obulungi bwokka: kubanga bumu kwe kufa, n'obulala bwe bulamu; bumu bwonna gwe muliro gw'amagombe, n'obulala bwonna gwe ggulu. Nga bw'olina amalala munda yo, bw'otyo bw'olina bamalayika abaagwa nga balamu mu ggwe; ne nga bw'olina obwetoowaze obw'amazima, bw'otyo bw'olina Omwana gw'Endiga owa Katonda munda yo.
Singa oyinza okulaba buli kusesa kwa malala kye kukola eri emmeeme yo, wandyegayiridde buli kintu ky'osisinkana okukusikamu omusota, newankubadde n'okufiirwa omukono oba eriiso. Singa oyinza okulaba amaanyi amawoomerevu, ag'obwakatonda, agakyusa, agali mu bwetoowaze, engeri gye gagobamu obutwa obw'obuzaale bwo, ne gakolera Omwoyo gwa Katonda ekifo okubeera mulamu mu ggwe, wandisinze okwagala okuba entebe y'ebigere ey'ensi yonna okusinga okubulwako ekigero kyabwo ekisinga obutono." --Spirit of Prayer, Pt.II, p.73, Edition of Moreton, Canterbury, 1893.