Essuula 7 · eddakiika 5 ez’okusoma
Okuvvuunula kwa AI — kulindirira okukebera kw’omuzaaliranwa
Okutambula kw’Omukristaayo
Nsuubira nga tuyize “okutuula” mu Kristo nga bwe kiri mu ssuula 3. (Aef 2:6) – nga tumanyi ekyo ekyasanyusa Pawulo, ne kimuleetera okutusabira essaala ennungi bwe etyo. Kaakano atukuutira okutambula.
Tusaanidde “okutambula mu ngeri esaanira okuyitibwa kwaffe”. (4:1) Tusaanidde “obutakyatambula ng’Abaamawanga bwe batambula mu birowoozo byaffe eby’obusirusiru.” (4:17) Tusaanidde “okutambula mu kwagala, nga Kristo bwe yatwagala.” (5:2) Tusaanidde “okutambula ng’abaana ab’omusana.” (5:8) Tusaanidde “okutambula ng’abagezi so si ng’abasirusiru.” (5:15) “Sifaayo ku bigambo byo – ndaga engeri gy’otambulamu!” Engeri gy’otambulamu esalibwawo ekifo mw’oyimiridde; mu nsi eno (enteekateeka yaayo) oba mu ‘bifo eby’omu ggulu’?
Golokoka ne Mukama wo eyazuukira, linnya waggulu ne Kristo, era mu bifo eby’omu ggulu tambula naye, gw’otolaba naye gw’oyagala.
Tambula ng’eggwanga ery’omu ggulu, Abalangira ab’omusaayi ogw’obwakabaka; tambula ng’abaana ab’omusana, abaana era abasika ba Katonda. A B Simpson 4:1: TAMBULA mu ngeri esaanira okuyitibwa kwo : n’obwetoowaze, obuwombeefu, obugumiikiriza, okugumiikirizaganya – mu kwagala. Mu bifo ebirala bino biyinza okulabika mu bibala eby’Omwoyo (Abaggalatiya 5:22, 23). Byetaaga ebiro okukula! Omuti ogubala tegubala bibala byagwo lwa kufuba; nga bwe gufuna omusana n’enkuba, ne guliira ku biriisa eby’ettaka, gubala ebibala byagwo. Mu ngeri y’emu, tetuyinza kubala bibala bya Mwoyo lwa maanyi gaffe. Tusaanidde okuba “ng’omuti ogwasimbibwa ku mabbali g’omugga, ogubala ebibala byagwo mu ntuuko zaabyo.” Zab 1:3).
Bwe twatuuka mu Kanada, twagula ennyumba enkadde nga mu lusuku mulimu emiti egibala ebibala ena.
Gyali gireke awo obutaddibwako mukono era nga tegibala bibala, bwe ntyo ne nsalawo okugisala. Mikwano gyange baalowooza nti nnali nsaze ekitundu kinene ekisukkiridde era nti emiti gijja kufa kaakano. Lowooza ku ssanyu lyaffe mu biseera eby’oluvannyuma nga gibaze ebibala bingi nnyo ebiwoomerera, apo, pulaamu ne cheri!
Olunaku lumu akawungeezi, nze ne Anne twali tutudde ku ntebe zaffe ez’omu lusuku bwe nawulira eddoboozi ery’ekyewuunyo ennyo – okusinda okugobererwa ‘ahhh’ ey’okuwummulamu. Saasobola kuzuula gy’eddoboozi lyava okutuusa lwe nalaba ettabi limu ku muti gw’apo nga lizimba n’eddoboozi ery’obulumi nga terinnaba kubwatuka, ne walabika apo ennungi! Awo ettabi eddala ne litandika okuzimba mu ngeri y’emu.
Nze ne Anne ne twewuunya bwe twali nga twetegereza cheri, pulaamu, ne apo nga biryawo bulyawo nga bimaze okufuba n’okusinda.
Kaakano nsuubira nga mutegeera nti olugero luno ndugunja! Ebibala tebikula bwe bityo. Olugero lusiruwaza nnyo – nga bwe bali abakkiriza abalowooza nti basobola okubala Ebibala eby’Omwoyo olw’okufuba kwabwe!
Tewali kufuba n’okumu okunaaleeta essanyu oba emirembe oba obuwombeefu, n’ebirala, mu bulamu bwo – okubeera mu Ye kwokka kwe kuyinza okubala ebibala ng’ebyo.
Nga tuyita obuyisi: bwe tulowooza ku bibala ebyo, tulaba nga bigenda bibeera ‘ebya wala’ (ebitalabikalabika) nga bwe tugenda mu maaso n’okusoma.
Ekirala, ebisooka ebisatu (okwagala, essanyu, emirembe) ‘bya munda’; ebisatu ebiddirira (obugumiikiriza, obuwombeefu, obulungi) bikwata okusinga ku ngeri gye nnyanukulamu abalala, ate ebisatu ebisembayo (okukkiriza, obuwombeefu, n’okwefuga) byogera ku ngeri gye nnyanukulamu Katonda. (Ebigambo nga bwe biri mu KJV) Obwetoowaze kwe kwemanyi nga bwe ndi. Tewali kisukkawo wadde ekibulako! “Ndi mukulembeze mu kanisa ya Kristo” kiyinza okwogerwa n’amalala, n’okwewaana oba n’obwetoowaze nga Pawulo bw’akola wano. Obwetoowaze obw’obulimba (“Ayi, siri kintu wabula lusiriŋŋanyi!”) bulwadde nga bwe buli obw’amalala.
Obuwombeefu mu bifo ebirala buvvuunulwa nga ‘obuteefu’ – okuyigirizika oba okugonda. Bunnyonnyoddwa nga ‘amaanyi agafugibwa’ – ng’embalaasi ennume erina olukoba mu kamwa kaayo.
Obugumiikiriza (okugumira) – kugumira okutuusa ku nkomerero, okugumiikiriza abantu.
Okugumiikirizaganya n’okwagala – okugumiragananga. Okwagala kuno ‘agape’ – okunoonya kyokka ekisinga obulungi.
4:17-24: Tambula, nga tokyatambula ng’Abaamawanga bwe batambula.
Enjawulo wakati w’obuntu obukadde n’obuntu obuggya (‘Omumawanga’ n’Omuntu Omuggya). Omuntu omukadde yatambulira mu kizikiza, nga taliiko kutegeera, nga muyivu, era nga aggiddwa mu bulamu bwa Katonda olw’obukakanyavu bw’omutima gwe, nga yeewaddeyo eri obukaba n’obutali bulongoofu awamu n’omululu. Bino byonna bikontana n’ekyo amazima g’ozudde mu Kristo kye gawaliriza.
Pawulo akozesa ebigambo bisatu eby’amaanyi ennyo okunnyonnyola endowooza y’abatamanyi Katonda.
“obukakanyavu bw’omutima” – porosis – olwazi olukaze – olukakanyadde ne luggwaamu okuwulira kwonna.
“eyeewaddeyo eri obukaba” – aselgeia – atafaayo ku ngeri gy’alabikamu eri abalala mu bukaba bwe.
“obutali bulongoofu awamu n’omululu” – pleonexia – okwagala okukolimiddwa okw’okuba n’ebintu – okwegomba ekyo omuntu ky’atalina buyinza ku kyo.
Tusaanidde “okuggyako” omuntu omukadde; Tusaanidde okuzzibwa obuggya mu mwoyo gw’ebirowoozo byaffe; Tusaanidde “okwambala” omuntu omuggya.
Bino bikolwa bye tuvunaanibwa – ndowooza ya lubeerera. Lowooza wano ku Abaruumi 12:1, 2.
5:1-6: Tambula mu kwagala nga Kristo naye bwe yakwagala…
Ennyiriri zino zitulaga engeri y’obulamu ey’oyo ayagala.
Ye ndagaano ‘ey’okwogereza’ wakati w’ababiri. Tewali kifo kya butali bulongoofu mu ndowooza oba mu bulamu.
Twogerezebwa awasa waffe, Kristo, era tetusaanidde kwenzi n’ensi, nga Isirayiri bwe yakola, wadde nga yali ogerezeddwa eri Katonda. Ekyokulabirako kyaffe ekisinga obulungi ye Yesu. Obulamu bwe obw’okwewaayo bwali ng’akawoowo akalungi akalinnya eri Katonda – akakkirizibwa. Obwe bwali buwulize obutuukiridde n’okwagala okutuukiridde.
Kigambiddwa nti obulongoofu bwe buntu obulungi obuggya bwokka Obukristaayo bwe bwaleeta mu nsi. Ensi ey’edda yatwala obukaba obw’omukwano ng’ekintu ekitono nnyo n’okuba nga tekyali kibi n’akatono.
Pawulo atuwa okulabula kubiri: i) Tetukkirizibwa n’okwogera ku bintu ng’ebyo mu bwangu.
ii) Tetusaanidde kulimbibwa bigambo bikalu – amaloboozi agayogera ku bintu ng’ebyo mu bwangu nga Abagunositiiki bwe baakola.
5:8-14: Tambula ng’abaana ab’omusana.
Edda mwali abaana ab’ekizikiza, naye kaakano ekitangaala kizze okubaluŋŋamya n’okwaka mu nsi eno enzikiziza. Tetusaanidde kutabagana na kizikiza wabula okutambulira mu kitangaala (eky’awasa waffe). Tusaanidde okutambula n’obwegendereza, n’amagezi, nga tumanyi nti tuli ba mulala so si ba nsi.
Olunyiriri 14 lulabika ng’ekitundu ky’oluyimba olw’edda – oboolyawo lwakozesebwa mu kubatiza?
5:15-21: Tambula ng’abagezi, so si ng’abasirusiru.
Manya Katonda ky’ayagala; yiga Ekigambo, mala ebiseera wekka naye osobozese Omwoyo we okukuyigiriza. Ekirala, totamiira nvinnyo wabula ojjuzibwe Omwoyo.
Ennyiriri 17-21 : zitulaga kye tusaanidde okufuuka nga bwe tutambulira mu makubo gano. Tusaanidde okuba abantu “abajjudde Omwoyo”.
Wano waliwo obujulizi busatu obw’obulamu obujjudde Omwoyo: i) omwoyo ogutendereza (lun19) ii) omwoyo ogw’okwebaza (lun20) iii) omwoyo ogugonda (lun21).
Tongamba nti ojjudde Omwoyo bw’oba nga toli musinza, wadde bw’oba oyeemulugunya ku kanisa oba ku balala mu kibiina. Oyitiddwa okuba omuweereza wa bonna – nga weewaddeyo okuweereza.
Waliwo bangi leero abeeyita “abajjudde Omwoyo”. Nkkiriza nti tuyinza okubuuza ku mazima g’oyo eyeeyita nti ‘ajjudde Omwoyo’ singa obujulizi buno obusatu tebuliwo – ekirabika ennyo kwe kwemulugunya, obufuzi obw’enkwe, n’amalala. Kyekivudde Pawulo ateeka essuula 13 wakati wa ssuula 12 ne 14 mu 1 Abakkolinso. Eyo esemba eyigiriza bingi ku charismata, ebirabo eby’Omwoyo, n’enkola yaabyo mu kanisa ey’ekitundu, naye okweraga ng’okwo kufaanana ‘ng’ekidde ekireekaana oba ng’ekitaasa ekisaala’ – nga tekulimu mugaso. Essuula 12 yogera ku bulungi obw’okwagala, obusaanidde okulabika buli lwe kukozesebwa charismata.
“Sifaayo ku bigambo byo – nfaayo nnyo ku ngeri gy’otambulamu.”