Omwesigwa mu Bintu Ebitono
Okukwasa Abaddirira

Essuula 20 · eddakiika 5 ez’okusoma · eddakiika 6 ez’okuwuliriza

Okukwasa Abaddirira

Buli muzadde ayigiriza abaana be ku nsimbi, k’abe ng’akigenderera oba nedda. Abaana batunuulira engeri gye tusaasaanyaamu. Bawuliriza engeri gye twogeramu ku nsimbi: oba tuzeeraliikirira, oba tuziyombera, oba tuzeemulugunyiza, oba twebaza Katonda ku lwazo. Bakitegeera oba tugaba, era nga tugaba na ssanyu ki. Bwe banaaba bakuze, empisa zaabwe nnyingi ku nsimbi zinaaba zaatondebwa dda awaka.

Ekyo kirowoozo ekikuzuukusa. Naye era mukisa munene.

Bayigirize awaka

Musa yagamba Isirayiri okufuula ebiragiro bya Katonda ekitundu ku bulamu bw’amaka obwa buli lunaku:

“Amateeka gano ge nkuwa leero ogakwatanga ku mutima gwo. Ogayigirizanga abaana bo n’obwegendereza. Ogoogerengako bw’onoobanga otudde mu maka go, ne bw’onoobanga otambula mu kkubo, bw’onoobanga ogalamiddeko, ne bw’onoobanga ogolokose.” (Ekyamateeka Olwokubiri 6:6-7)

Weetegereze okuyigiriza gye kubeera: awaka, mu kkubo, ng’ogenda kwebaka, ku ky’enkya. Okusinga si mu bisomo ebitongole, wabula mu ngeri ez’obulijjo ez’obulamu. Era n’abaana bwe batyo bwe bayiga ku nsimbi. Bayigira mu dduuka, mu mmotoka, ng’ebisale bituuse, ng’ekibbo ky’ekiweebwayo kiyitibwamu.

Era weetegereze n’omutendera: “Amateeka gano ge nkuwa leero ogakwatanga ku mutima gwo.” kisooka, olwo “Ogayigirizanga abaana bo n’obwegendereza.” Tosobola kukwasa balala ky’otalina. Ekisinga obulungi ky’osobola okukola okuyigiriza abaana bo ku nsimbi kwe kukiwangaalira ggwe kennyini.

“Manyiiriza omwana mu kkubo erimugwanira okutambulirangamu, ne bw’alikula talirivaamu.” (Engero 22:6)

Kye tuyigiriza

Bino bye bimu ku bisomo buli mwana by’alina okuyiga ku nsimbi.

Katonda ye nnannyini byonna. Tandikira ku Zabbuli 24:1. Ne omwana omuto asobola okutegeera nti ensi ya Katonda era nti ye yatuwa bye tulina.

Okukola kirungi. Leka abaana bafune ensimbi nga bakola emirimu awaka oba mu baliraanwa. Bayambe okuwulira ekitiibwa n’essanyu ly’okwekolera.

Sooka ogabe. Omwana bw’afuna ensimbi, muyambe asooke kwawulayo ekitundu kya Katonda. Amaka mangi gakozesa ebibya oba envulopu ssatu: Gaba, Tereka, Kozesa. Leka abaana beerondere okugaba kwabwe gye kugenda, era balabe enjawulo gye kuleeta.

Tereka olw’ekintu. Bayambe batereke ensimbi olw’ekintu kye baagala, balyoke bayige obugumiikiriza n’essanyu ly’okulinda.

Kozesa n’amagezi. Leka basalewo, era oluusi bakole ensobi, nga balina ensimbi ntono. Omwana ayonoona pawundi kkumi ku kintu ekyonooneka enkeera ayiga ekisomo ekirimuwonya ensimbi nnyingi okusingawo gye bujja.

Okumalibwa. Mwogere ku birango n’engeri gye bigezaako okutwegombesa ebintu. Mwegezeemu okwebaza nga muli wamu. Bayambe balabe bwe balina ebingi edda.

Ebbanja kya kabi. Abaana abakulu n’abavubuka beetaaga okutegeera amagoba ku looni bwe gakola n’amabanja bwe gasobola okukula amangu. Abavubuka bangi bagwa mu mabanja olw’okuba nti tewali n’omu yali abannyonnyodde.

Labirira abaavu. Yingiza abaana mu kuweereza n’okugabira abali mu bwetaavu. Leka balabe obwavu, mpola era mu ngeri esaanidde emyaka gyabwe, era balabe n’okusaasira kwo.

Bawe ekyokulabirako

Abaana bayiga bingi okuva mu bye tukola okusinga mu bye twogera. Bw’ogamba abaana bo okugaba naye nga tebakulabangako ng’ogaba, bajja kuyiga nti okugaba kintu kya kwogerako, so si kya kukola. Bw’obagamba obuteeraliikirira naye nga buli kiro bakuwulira ng’oyeeraliikirira ensimbi, bajja kuyiga okweraliikirira.

Lowooza ku ky’okuleka abaana bo okulaba okugaba kwo. Kiyinza okulabika ng’ekikontana n’okuyigiriza kwa Yesu ku kugabira mu kyama, naye waliwo enjawulo wakati w’okwerekeza eri ensi n’okutendeka abaana bo. Bannyonnyole lwaki ogaba, engeri gy’osalawo obungi, n’ekyo kye kitegeeza gy’oli. Leka bakulabe ng’osaba ku nsimbi. Leka bakulabe ng’osalawo obutagula kintu kubanga tekiri mu nteekateeka.

Era singa empisa zo ku nsimbi zibadde mbi, tekinnaba kuba kikeerezi. Abaana bo basobola okuyiga bingi nga bakulaba ng’okyuka. Bagambe mu bwesimbu: “Si bulijjo nti nkozesezza bulungi ensimbi, naye njiga okuzikozesa mu ngeri ya Katonda.” Ekyo kiyinza okuba ekisomo ekisinga amaanyi byonna.

Amagezi ga Wesley

John Wesley yayogera butereevu n’abazadde mu bubaka bwe. Amagezi ge gaali makakali, naye nga ga magezi:

“Mubateekemu, nga bukyali nnyo nga bwe kisoboka, okutya n’okunyooma ekitiibwa eky’okwerekeza n’okwekuza; okukyawa n’okutya okwagala ensimbi; n’okukakasa okw’omunda ennyo nti obugagga tebusobola kuleeta ssanyu.”

Weetegereze ky’ayagala abaana bayige: si kutya nsimbi, wabula okutya okwagala ensimbi. Si kunyooma mulimu, wabula okunyooma okwerekeza. Era n’okukakasa okw’omunda ennyo nti obugagga tebusobola kukusanyusa.

Leka obusika

“Omuntu omulungi alekera bazzukulu be ebyobusika” (Engero 13:22). Ku maka agamu, ekyo kijja kuzingiramu ensimbi oba ebintu, era kya magezi okukiteekerateekera n’obwegendereza, ng’owandiika ekiraamo era ng’osaba. Obusika obungi ennyo, obufunibwa nga bukyali nnyo, busobola okulumya omwana: “Eby’obusika ebifune ng’ekiseera kyabyo tekinnatuuka, ku nkomerero tebiba na mukisa.” (Engero 20:21). Abazadde Abakristaayo bangi ab’amagezi balekera omulimu gwa Katonda ekitundu kinene ku by’obugagga bwabwe, ng’ekikolwa ekisembayo eky’obuwanika.

Naye obusika obusinga obukulu si nsimbi. Kukkiriza. Pawulo yajjukiza Timoseewo okukkiriza okw’amazima okwasooka okubeera mu jjajja we Loyisi ne mu nnyina Ewuniike, era kati nga kuli mu ye. Obwo bwe busika obusinga obukulu. Omwana ayize okwesiga Katonda, okukola ennyo, okugaba n’omutima omugabi n’okumalibwa alekeddwa ekintu ekisinga ennyo omuwendo eby’obugagga byonna.

Si bazadde bokka

Essuula eno si ya bazadde bokka. Bajjajja, ba ssenga ne ba kojja, abazadde ab’omu batismu, abakulembeze b’abavubuka, abasomesa n’emikwano emikulu bonna basobola okuyamba abavubuka okuyiga okukozesa ensimbi mu ngeri ya Katonda. Ekkanisa maka, era buli mukkiriza omukulu alina ky’asobola okukwasa omuto.

Eddoboozi okuva mu biseera eby’edda

Susanna Wesley yazaala abaana kkumi na mwenda, era mwenda ku bo baafa nga bakyali bawere. Abalala yabakuliza mu nnyumba y’omusumba ennaavu mu kyalo, ng’alina amabanja agaali gatayagala kuggwaawo, era n’omuliro ogwayokya ennyumba yonna. Yali amanyi obuzibu bw’ensimbi ng’abuyiseemu yennyini, era yabuyigirizaako abaana be. Mutabani we John bwe yali akyali muyizi muto e Oxford, yamuwandiikira nti:

“Nandyagadde otereke ensimbi zonna z’osobola okwawulako awatali kukaluubirirwa, so si kuzisaasaanya ku kukyala, wabula olw’ekigendererwa eky’amagezi ennyo era ekisingako obulungi — okusasula amabanja, n’okwewa emirembe.”

Susanna Wesley, mu bbaluwa gye yawandiikira mutabani we John

Okuva mu maka ago agaali mu kalumi mwavaamu John ne Charles Wesley, abaayamba okukyusa eggwanga. John yakula n’afuuka omusajja eyabuulira nti “Gaba kyonna ky’osobola,” era yagaba obugagga bungi nnyo.

Ky’okukola wiiki eno

Bw’oba n’abaana awaka, tandika wiiki eno ebibya oba envulopu za Gaba, Tereka, Kozesa, era mwogere ku nsonga lwaki ogaba. Bw’oba tobalina, lowooza ku muvubuka omu gw’osobola okuzzaamu amaanyi oba okuluŋŋamya mu kukozesa ensimbi, era noonya akakisa akajja mu ngeri ey’obulijjo okumubuulira ku kintu ky’oyize.

Ku lw’ebibinja

  • Kiki kye wayiga ku nsimbi okuva ku bazadde bo, ekirungi oba ekibi?
  • Bisomo ki ebiri mu ssuula eno by’osinga okwagala nti wandibiyize ng’okyali mwana?
  • Abazadde basobola batya okulaga abaana baabwe okugaba kwabwe nga tebamenye kuyigiriza kwa Yesu ku kugabira mu kyama?
  • Busika ki obusinga omuwendo bw’oyinza okulekera omulembe oguddako?

Ebibuuzo eby'okufumiitirizaako

Bayibuli eyogera ki ku kuyigiriza abaana ku nsimbi?

Ekyamateeka Olwokubiri 6:6-7 kiteeka okuyigiriza mu ngeri ez’obulijjo ez’awaka: ng’otudde mu maka, ng’otambula mu kkubo, ng’ogalamidde ne bw’ogolokoka. Abaana bayigira ku nsimbi mu dduuka, mu mmotoka n’ebisale bwe bituuka. Naye ebigambo bisooka kubeera ku mutima gw’omuzadde yennyini, kubanga tosobola kukwasa balala ky’otalina.

Bisomo ki ku nsimbi abazadde Abakristaayo bye basaanye okuyigiriza abaana baabwe?

Nti Katonda ye nnannyini byonna, nti okukola kirungi, okusooka okugaba (amaka mangi gakozesa ebibya bya Gaba, Tereka ne Kozesa), okutereka olw’ekintu, okukozesa n’amagezi nga bakola ensobi entono, okumalibwa wadde nga waliwo ebirango, nti ebbanja kya kabi, n’okulabirira abaavu. Okusinga byonna, abaana bayiga bingi okuva mu bye tukola okusinga mu bye twogera.

John Wesley yawa abazadde magezi ki ku kuyigiriza abaana baabwe ku bugagga?

Wesley yakubiriza abazadde okuteeka mu baana nga bukyali “okutya n’okunyooma ekitiibwa eky’okwerekeza n’okwekuza; okukyawa n’okutya okwagala ensimbi” n’okukakasa okw’omunda ennyo “nti obugagga tebusobola kuleeta ssanyu.” Yayagala abaana batye, si nsimbi, wabula okwagala ensimbi, era banyoome, si mulimu, wabula okwerekeza.

Omalirizza Okukwasa Abaddirira

Ekyayita Ekiddako