Essuula 14 · eddakiika 5 ez’okusoma · eddakiika 7 ez’okuwuliriza
Ebibala Ebibereberye
Mu Isirayiri ey’edda, amakungula gaali biseera bya ssanyu era bya kweraliikirira. Omulimi yalindanga omwaka gwonna ebirime bye byengere. Binaabeera bimala? Enkuba enaatonnya? Enzige zinajja? Ebinywa ebisooka eby’ebbaale bwe byakungulwanga, okukemebwa kwabanga kwa kubikuuma byonna, singa wabaawo ekibi ekigwawo.
Katonda yagamba abantu be bakole kyennyini ekikontana n’ekyo. Ebisooka mu makungula, ebibala ebibereberye, byalina okuleetebwa gy’ali nga tebanalya kintu kirala kyonna.
“Mukama mugulumizenga n’eby’obugagga byo; n’ebibala ebisooka eby’ebintu byo byonna eby’omu nnimiro yo, olwo amaterekero go lwe ganajjulanga ebintu enkumu, era n’amasenero go ne gajjula ne gabooga omwenge omusu.” (Engero 3:9-10)
Ebisooka era ebisinga obulungi. Si ebifisseewo. Si ebisigalawo ku nkomerero y’omwezi. Ebisooka.
Lwaki okusooka?
Okusooka okugaba kikolwa kya kukkiriza. Bw’ogaba ku bisooka mu nnyingiza yo, nga tonnamanya obanga ebisigadde binaakumala, oba ogamba nti, “Katonda, nkwesiga okumpa ebisigadde.” Bw’ogaba ku bifisseewo, mu butuufu oba ogamba nti, “Nja kusooka kwesiga nze, ate nkuwe ebyo bye siyinza kwetaaga.”
Okusooka okugaba era kikolwa kya kusinza. Kirangirira nti Katonda y’asooka mu bulamu bwo, si mu bigambo byo byokka, naye ne mu akawunti yo ey’omu bbanka. Kiteeka Matayo 6:33 mu nkola: “musooke munoonye obwakabaka.”
Era okusooka okugaba kya magezi. Bw’olinda okutuusa ku nkomerero y’omwezi olabe ebisigaddewo, kumpi bulijjo ojja kusanga nga tewali kisigaddewo. Okusaasaanya kweyongera okutuuka ku kyonna ekiriwo. Bw’osooka okusalawo ky’onoogaba, kikolebwa.
Ekimu eky’ekkumi
Endagaano Enkadde yawa ekipimo ekigere eky’okugaba kuno okw’ebibala ebibereberye: ekimu eky’ekkumi. Ibulayimu yawa kabona Merukizeddeeki ekimu eky’ekkumi. Yakobo yasuubiza Katonda ekimu eky’ekkumi ku byonna bye yandifunye. Amateeka ga Musa gaalagira Isirayiri okuleeta ekimu eky’ekkumi eky’ebirime byabwe n’eky’ebisibo byabwe:
“Buli lw’onookungulanga ebibala byo nga biva mu nnimiro yo buli mwaka, weegenderezanga n’ossangako wabbali ekitundu kyabyo eky’ekkumi.” (Ekyamateeka Olwokubiri 14:22)
Weetegereze ekigendererwa, ekijja mu lunyiriri oluddako: “Olyokenga oyige okutyanga Mukama Katonda wo bulijjo” (Ekyamateeka Olwokubiri 14:23). Ekimu eky’ekkumi kyali kkubo lya kutendeka mutima okusooka Katonda.
Oluvannyuma lw’ebyasa bingi, Isirayiri bwe yali egayaavu, nnabbi Malaki yaleeta okusoomoozebwa kwa Katonda:
“Muleete ekimu eky’ekkumi ekijjuvu mu nnyumba yange, ennyumba yange ebeeremu emmere, era mungezese,” bw’ayogera Mukama ow’Eggye, “obanga siribaggulirawo ebituli eby’omu ggulu, ne mbawa omukisa ne gutabaako ne we guligya.” (Malaki 3:10)
Kye kifo kyokka mu Bayibuli Katonda w’ayita abantu be okumugezesa. Yali yakamala okubalumiriza nti bamunyaga: “Omuntu alinyaga Katonda? “Naye mmwe munnyaga. Kyokka mugamba nti, ‘Tukunyaga tutya?’ “Mu biweebwayo ne mu kimu eky’ekkumi” (Malaki 3:8).
Abakristaayo balina okuwaayo ekimu eky’ekkumi?
Kino kibuuzo Abakristaayo abeesigwa kye batakkaanyaako. Abamu bakkiriza nti ekimu eky’ekkumi kikyali kye kipimo eri abakkiriza leero. Abalala bagamba nti Endagaano Empya tekiragira butereevu. Yesu akyogerako omulundi gumu, ng’akikkiriza mu kuyitamu bw’aba anenya Abafalisaayo olw’okulagajjalira obwenkanya n’okusaasira. Okuyigiriza kw’Endagaano Empya ku kugaba mu kifo ky’ekyo kussa essira ku bugabi, ku kugaba okusinziira ku by’olina, ku ssanyu, n’ekyokulabirako kya Kristo.
Ekitabo kino kitunuulira ekimu eky’ekkumi ng’olusiba olw’entandikwa olulungi ennyo, naye si kkomo. Lwaki? Obanga Isirayiri, wansi w’endagaano enkadde, yasabibwa okuwaayo ekimu eky’ekkumi, kizibu okulowooza nti Abakristaayo, abaafuna ebisingawo ennyo mu Kristo, basaanidde okumatira n’okuwaayo ebitono okusinga ebyo. Era ekyokulabirako ky’Endagaano Empya kirabika kitusindika okusukka ekimu eky’ekkumi, so si okukka wansi waakyo: Abamakedoni baawaayo “n’okusukka kwe baali basobola,” Zaakayo yawaayo kimu kyakubiri eky’ebintu bye, nnamwandu yawaayo byonna.
Kale bw’oba tonnawaayo kimu eky’ekkumi, kiruubirirwa kirungi eky’okukolerera. Bw’oba ng’owaayo dda ekimu eky’ekkumi, toyimirira awo. Buuza Katonda obanga ayagala ggwe okukula mu kugaba nga bw’akuza ennyingiza yo.
Ekisinga obukulu si kitundu ku kikumi kigere. Gwe mutima: okusooka okugaba, okugabanga obutayosa, okugaba n’essanyu, n’okugaba okusinziira ku ebyo Katonda by’akuwadde.
Okugaba okusinziira ku by’olina
Endowooza eyo esembayo, okugaba okusinziira ku by’olina, eva butereevu mu Pawulo. Bwe yali ategeka ensimbi ez’okuyamba ab’e Yerusaalemi, yagamba Abakkolinso nti: “Buli omu ku mmwe ng’asinziira ku kufuna kwe mu wiiki, abengako ky’atereka” (1 Abakkolinso 16:2). Buli muntu asaanidde okugaba okusinziira ku Katonda bw’amuwadde omukisa.
Ekyo kitegeeza nti omuyizi akola omulimu ogw’ekiseera ekitono n’omuntu alina bizinensi ennene n’ennyingiza ennene tebasuubirwa kuwaayo kigero kye kimu. Naye bombi basuubirwa okugaba, era bombi basuubirwa okugaba okusinziira ku by’alina. Nga Pawulo bw’agamba awalala, “buli muntu aweeyo okusinziira ku ekyo ky’alina so si ky’atalina” (2 Abakkolinso 8:12).
Ate ekisuubizo?
Engero 3 ne Malaki 3 byombi bisuubiza omukisa eri abo abagaba. Ekyo kitegeeza nti Katonda bulijjo ajja kukusasula mu nsimbi?
Wano weegendereze. Ebisuubizo bino bya mazima. Katonda awa omukisa obugabi, era Abakristaayo bangi basobola okunyumya engeri Katonda gye yabagabirira oluvannyuma lw’okutandika okugaba. Naye ebisuubizo by’Endagaano Enkadde eri Isirayiri emirundi mingi byali bikwatagana n’obulamu bwabwe mu nsi gye baaweebwa, era omukisa Katonda gw’awa abantu be si bulijjo nti gwa nsimbi. Yesu ye muntu asinga obugabi eyali abaddewo, era yafa nga talina kintu kirala okuggyako engoye ze yali ayambadde.
Engeri entuufu ey’okukwatamu ebisuubizo bino y’eno: gaba lwa kuba oyagala Katonda era omwesiga, so si ng’enteekateeka y’okusiga ensimbi. Katonda ajja kukakasa nti tofiirwa n’akatono olw’okuba omugabi, naye ye yennyini y’anaasalawo engeri gy’anaakusasulamu, oba mu bulamu buno oba mu bulamu obujja.
Okutandika
Bw’oba tonnagabanga buli kiseera, oba ng’obadde ogaba ku bifisseewo byokka, eno ye ngeri ennyangu ey’okutandika.
Salawo ekitundu ku kikumi. Kisabire. Bw’oba olaba nga ekimu eky’ekkumi tekisoboka kaakano, londa ekitundu ku kikumi ky’osobola, era teekateeka okukyongerako ekitundu kimu ku kikumi buli mwaka.
Kisooke. Kitegeke kikolebwe amangu ddala ng’osasuddwa. Kitwale ng’olunyiriri olusooka mu bajeti yo.
Kisooke kiweebwe ekkanisa yo. Abakristaayo abasinga obungi bakkiriza nti okugaba kwaffe okwa buli kiseera kusaanidde okutandikira mu kkanisa ey’omu kitundu gye tuliisibwa, gye tuyigirizibwa era gye tulabirirwa. “Oyo ayigirizibwa ekigambo kya Katonda, agabanirenga wamu n’amuyigiriza ku birungi byonna by’alina” (Abaggalatiya 6:6).
Laba ekinaabaawo. Si kulaba obanga ogenda kugaggawala, wabula okulaba engeri Katonda gy’akugabiriramu n’engeri omutima gwo gye gukyukamu.
Eddoboozi okuva mu biseera eby’edda
George Müller, eyagabanga kumpi buli kimu kye yafunanga, yawa Abakristaayo abaali baagala okutandika okugaba amagezi gano amangu:
“Kyokka salawo ekigero, ne bwe kiba ekisingayo obutono, ky’oteesa okugaba ku nnyingiza yo, era kigabenga obutayosa; era nga Katonda bw’asiima okwongera ku kitangaala kyo n’ekisa kyo, era bw’asiima okukuwa omukisa okusingawo, naawe bw’otyo gaba okusingawo.”
George Müller, ng’ajuliziddwa mu George Müller of Bristol
Ne F. B. Meyer yalaba nti okugaba ekitundu ekigere kukuuma omutima:
“Okusobola okwekuuma okwagala ensimbi, tusaanidde okwegendereza okuwaayo ekitundu ekigere eri omulimu gwa Kristo.”
F. B. Meyer, Our Daily Walk
Ky’okukola wiiki eno
Salawo ekitundu ku kikumi eky’ennyingiza yo ky’onoowanga Katonda, ng’otandikira ku musaala gwo oguddako. Kitegeke kibeere ekisooka okukolebwa. Bw’oba ng’ogaba dda, saba Katonda obanga akusaba okwongerako ddaala limu.
Ku lw’ebibinja
- Njawulo ki eriwo wakati w’okugaba ebibala ebibereberye n’okugaba ebifisseewo? Ki ky’obadde okola ennyo?
- Olowooza Abakristaayo balina okuwaayo ekimu eky’ekkumi? Lwaki oba lwaki nedda?
- Soma 1 Abakkolinso 16:2. Okugaba “ng’asinziira ku kufuna kwe” kitegeeza ki mu mbeera yo?
- Wandiddamu otya omuntu agamba nti, “Sirina busobozi bwa kugaba”?
Ebibuuzo eby'okufumiitirizaako
Lwaki Bayibuli egamba okuwa Katonda ebisooka mu nnyingiza yaffe?
Engero 3:9-10 esaba “ebibala ebisooka,” so si ebifisseewo. Okusooka okugaba kikolwa kya kukkiriza ekyesiga Katonda ku bisigadde, kikolwa kya kusinza ekiteeka mu nkola “musooke munoonye obwakabaka,” era kya magezi ag’omu bulamu obwa bulijjo, kubanga okusaasaanya kweyongera okutuuka ku kyonna ekiriwo, era enkomerero y’omwezi emirundi mingi esanga nga tewali kisigaddewo.
Ekimu eky’ekkumi lye kkomo ly’okugaba kw’Omukristaayo?
Essuula eno eyita ekimu eky’ekkumi “olusiba olw’entandikwa olulungi ennyo, naye si kkomo.” Abakristaayo abeesigwa tebakkaanya obanga kikyali kiragiro, naye obanga Isirayiri yawaayo ekimu eky’ekkumi wansi w’endagaano enkadde, abo abaafuna ebisingawo ennyo mu Kristo tebasaanidde kuwaayo bitono okusinga ebyo. Abamakedoni, Zaakayo ne nnamwandu bonna baakisukka.
Malaki 3:10 esuubiza nti Katonda ajja kusasula abagabi mu nsimbi?
Ebisuubizo bya mazima era Katonda awa omukisa obugabi, naye omukisa gwe si bulijjo nti gwa nsimbi; Yesu, omuntu asinga obugabi eyali abaddewo, yafa ng’alina engoye ze zokka. Gaba lwa kuba oyagala Katonda era omwesiga, so si ng’enteekateeka y’okusiga ensimbi. Ajja kukakasa nti tofiirwa n’akatono olw’okuba omugabi, naye ye y’asalawo engeri gy’asasulamu, mu bulamu buno oba mu bulamu obujja.