Okukuumibwa mu Buyinza bwa Katonda

Ebigambo bye nsinziirako mu kwogera kwange mujja kubisanga mu 1 Peetero 1:5. Ennyiriri ey’okusatu, ey’okuna n’ey’okutaano zigamba nti: “Katonda Kitaawe wa Mukama waffe Yesu Kristo atenderezebwe. … twazaalibwa mu bulamu obulina essuubi omulundi ogwokubiri, olw’okuzuukira kwa Yesu Kristo mu bafu. Bw’atyo n’atusuubiza omugabo mu busika, ogw’olubeerera … gw’atuterekedde mu ggulu. Era Katonda, mu buyinza bwe, alibakuuma olw’okukkiriza kwammwe, n’abatuusa mu bulokozi.” Ebigambo by’ekyawandiikibwa kyange bye bino: “Katonda, mu buyinza bwe, alibakuuma olw’okukkiriza kwammwe.”

Awo tulina amazima abiri ag’ekitalo era ag’omukisa agakwata ku kukuuma omukkiriza kw’akuumibwamu okutuusa ku bulokozi. Amazima agamu gagamba nti, Okukuumibwa mu buyinza bwa Katonda; ate amalala nti, Okukuumibwa olw’okukkiriza. Tusaanidde okutunuulira enjuyi zombi—oludda lwa Katonda n’obuyinza bwe obutaliiko kkomo, obutuweebwa okubeera Omukuumi waffe buli kaseera ak’olunaku; n’oludda lw’omuntu, nga ffe tetulina kirala kya kukola wabula okukkiriza ne tuleka Katonda akole omulimu gwe ogw’okutukuuma. Twazaalibwa omulundi ogwokubiri olw’obusika obututerekeddwa mu Ggulu; era wano ku nsi tukuumibwa mu buyinza bwa Katonda. Tulaba nti waliwo okukuuma kwa mirundi ebiri—obusika obunterekeddwa mu Ggulu, ne nze ku nsi nga nkuumirwa obusika obwo.

Kaakano, ku kitundu ekisooka eky’okukuuma kuno, tewali kubuusabuusa wadde ekibuuzo. Katonda akuuma obusika mu Ggulu mu ngeri ey’ekitalo era etuukiridde, era bulindiridde eyo nga tebuliiko kabi. Era Katonda oyo y’omu ankuumira obusika obwo. Ekyo kye njagala okutegeera.

Mumanyi nti kiba kya busirusiru nnyo kitaawe w’abaana okufuba ennyo okutegekera abaana be obusika n’okububakuumira, ate nga bo tabakuumira busika obwo. Mwandirowoozezza ki ku muntu amala obudde bwe bwonna n’awaayo buli kimu okukuŋŋaanya ensimbi, era bw’afuna emitwalo n’emitwalo, ne mumubuuza lwaki yeefiiriza bw’atyo, n’abaddamu nti: “Njagala okulekera abaana bange obusika bunene, era mbubakuumira”—kale bwe mwandiwulidde nti omuntu oyo tafaayo n’akatono kusomesa baana be, nti abaleka ne bataayaaya mu nguudo nga tebalina abafuga, ne batambulira mu makubo g’ekibi n’obutamanya n’obusirusiru, mwandimulowoozezza ki? Temwandigambye nti: “Omusajja ono asaasirwa! Akuumira abaana be obusika, naye abaana be tabakuuma era tabateekateeka kubusikira”! Era waliwo Abakristaayo bangi abalowooza nti: “Katonda wange ankuumira obusika”; naye tebasobola kukkiriza nti: “Katonda wange ankuuma okutuuka ku busika obwo.” Obuyinza bwe bumu, okwagala kwe kumu, Katonda y’omu ng’akola omulimu ogw’emirundi ebiri.

Kaakano njagala okwogera ku mulimu Katonda gw’akola ku ffe—okutukuumira obusika. Nnamaze okugamba nti tulina amazima abiri agangu ennyo: agamu ku ludda lwa Katonda—tukuumibwa mu buyinza bwa Katonda; amalala ku ludda lw’omuntu—tukuumibwa olw’okukkiriza.

Okukuumibwa mu Buyinza bwa Katonda

Mutunuulire oludda lwa Katonda: Abakristaayo bakuumibwa mu buyinza bwa Katonda.

Okukuuma kwa Katonda Kuzingiramu Byonna

Okusookera ddala, mulowooze nti okukuuma kuno kuzingiramu buli kimu.

Kiki ekikuumibwa? Mmwe mukuumibwa. Kitundu ki ku mmwe? Obuntu bwammwe bwonna. Katonda akuuma ekitundu ekimu ku mmwe n’alekawo ekirala? Nedda. Abantu abamu balowooza nti kuno kukuuma kwa bulijjo okutategeerekeka bulungi, era nti Katonda alibakuuma mu ngeri nti bwe balifa balituuka mu Ggulu. Naye ekigambo ekyo, okukuumibwa, tebakissa ku buli kimu ekiri mu bulamu bwabwe ne mu buntu bwabwe. Ate nga ekyo Katonda ky’ayagala.

Wuuno essaawa gye nkutte. Ka tugambe nti essaawa eno nagyazika ku mukwano gwange, n’aŋŋamba nti:

“Bw’onoogenda e Bulaaya, nkukkiriza ogitwale, naye weegendereze ogikuume bulungi era oginkomyewo.”

Kale ka tugambe nti nnayonoona essaawa eyo, emikono gyayo ne gimenyeka, n’amaaso gaayo ne gakunyuka, era ebinamuziga byayo ebimu ne sipulingi zaayo ne byonooneka, ne ngizzaayo bw’etyo ne ngikwasa mukwano gwange; yandiŋŋambye nti:

“Naye essaawa eyo nagikuwa ku bukwakkulizo nti ojja kugikuuma.”

“Sigikuumye? Essaawa yiino.”

“Naye saayagala ogikuume mu ngeri eyo ey’awamu, n’onkomyawo ekisusunku ky’essaawa kyokka, oba ebisigaddewo byokka. Nnali nsuubira nti ojja kukuuma buli kitundu kyayo.”

Bw’atyo ne Katonda tayagala kutukuuma mu ngeri eyo ey’awamu, nti ku nkomerero, mu ngeri emu oba endala, tulirokolebwa ng’abayita mu muliro, ne tuyingira mu Ggulu nga tuwonedde ku lugwanyu. Naye obuyinza bwa Katonda obukuuma n’okwagala kwe bikwata ku buli kanyeeyeeya k’obulamu bwaffe.

Waliwo abantu abalowooza nti Katonda alibakuuma mu by’omwoyo, naye si mu bya mu nsi muno. Ebyo eby’oluvannyuma, bwe bagamba, biri bweru wa mulimu gwe. Kaakano, Katonda abasindika okukola emirimu mu nsi, naye teyagamba nti: “Kaakano nteekwa okubaleka mugende mwefunire ensimbi zammwe, era mwenoonyeze eby’okweyimirizaawo.” Amanyi nti temusobola kwekuuma. Naye Katonda agamba nti: “Mwana wange, tewali mulimu gw’olina kukola, wadde bizinensi gy’olimu, wadde ssente n’emu gy’olina okukozesa, nze Kitaawo bye sijja kutwala mu kukuuma kwange.” Katonda tafaayo ku by’omwoyo byokka, naye ne ku bya mu nsi muno. Ekitundu ekisinga obunene eky’obulamu bw’abantu bangi kiteekwa okumalibwa, oluusi essaawa munaana oba mwenda oba kkumi buli lunaku, wakati mu bikemo n’ebiwugulaza eby’emirimu gya bizinensi; naye Katonda ajja kubalabirira eyo. Okukuuma kwa Katonda kuzingiramu byonna.

Waliwo abantu abalala abalowooza nti: “Aa! mu biseera eby’okugezesebwa Katonda ankuuma, naye mu biseera eby’okugaggawala sseetaaga kukuuma kwe; olwo mmwerabira ne mmuleka.” Abalala nabo balowooza ekikontana ddala n’ekyo. Balowooza nti: “Mu biseera eby’okugaggawala, ebintu nga bigenda bulungi era nga mirembe, nsobola okwekwata ku Katonda, naye okugezesebwa okw’amaanyi bwe kujja, mu ngeri emu oba endala okwagala kwange kujeema, era olwo Katonda tankuuma.”

Kaakano mbaleetedde obubaka nti mu kugaggawala nga bwe kiri mu bizibu, mu musana nga bwe kiri mu kizikiza, Katonda wammwe yeetegefu okubakuuma buli kiseera.

Ate waliwo abalala abalowooza ku kukuuma kuno bwe bati: “Katonda ajja kunkuuma nneme okukola obubi obw’amaanyi ennyo, naye waliwo ebibi ebitono bye sisobola kusuubira Katonda kunkuumako. Waliwo ekibi ky’obusungu. Sisobola kusuubira Katonda kukiwangula.”

Bwe muwulira ku muntu eyakemebwa n’awaba, oba n’agwa mu butamiivu oba mu kutta omuntu, mwebaza Katonda olw’obuyinza bwe obukuuma.

“Nange nandikoze ekyo omuntu oyo kye yakola,” bwe mugamba, “singa Katonda teyankuuma.” Era mukkiriza nti yabakuuma obutamiivu n’obutemu.

Kale lwaki temukkiriza nti Katonda asobola okubakuuma obusungu obubalukawo? Mwalowooza nti kino si kikulu nnyo; temwajjukira nti ekiragiro ekikulu eky’Endagaano Empya kye kino—“Mwagalanenga nga nze bwe mbaagala” (Yokaana 13:34). Era obusungu bwammwe n’okusala emisango mu bwangu n’ebigambo ebisongovu bwe byavaayo, mwayonoona ku tteeka erisinga obukulu—etteeka ly’okwagala kwa Katonda. Naye era mugamba nti: “Katonda tajja, Katonda tasobola”—nedda, temujja kugamba nti Katonda tasobola; naye mugamba nti, “Katonda tankuuma ku ekyo.” Oboolyawo mugamba nti: “Asobola; naye waliwo ekintu mu nze ekitasobola kukituukako, era Katonda ky’atanzigyamu.”

Njagala okubabuuza nti, Abakkiriza basobola okubeera mu bulamu obutukuvu okusinga obwo abantu bwe batera okubeeramu? Abakkiriza basobola okulaba obuyinza bwa Katonda obukuuma olunaku lwonna, nga bubakuuma obutayonoona? Abakkiriza basobola okukuumibwa mu kussa ekimu ne Katonda? Era mbaleetedde obubaka okuva mu Kigambo kya Katonda, mu bigambo bino: Katonda, mu buyinza bwe, alibakuuma. Tebiriiko kakwakkulizo konna. Amakulu gaabyo gali nti bwe munaakwasa ddala obulamu bwammwe bwonna Katonda ow’obuyinza obutaliiko kkomo, ajja kusanyuka okubakuuma.

Abantu abamu balowooza nti tebasobola kutuuka ku ddaala buli kigambo eky’omu kamwa kaabwe ne kiba kya kitiibwa kya Katonda. Naye ekyo Katonda ky’ayagala gye bali, ekyo Katonda ky’abasuubiramu. Katonda yeetegefu okuteeka omukuumi ku mulyango gw’akamwa kaabwe, era Katonda bw’anaakola ekyo, tasobola kukuuma lulimi lwabwe n’emimwa gyabwe? Asobola; era ekyo Katonda ky’agenda okukolera abo abamwesiga. Okukuuma kwa Katonda kuzingiramu byonna, era buli ayagala ennyo okubeera mu bulamu obutukuvu alowooze ku byetaago bye byonna, n’obunafu bwe bwonna, n’ebimubulako byonna, n’ebibi bye byonna, agambe mu bugenderevu nti: “Waliwo ekibi kyonna Katonda wange ky’atasobola kunkuumako?” Era omutima gujja kuba gulina okuddamu nti: “Nedda; Katonda asobola okunkuuma buli kibi.”

Okukuuma kwa Katonda Kwetaagisa Obuyinza

Eky’okubiri, bwe muba mwagala okutegeera okukuuma kuno, mujjukire nti si kukuuma kwokka okuzingiramu byonna, naye era kukuuma kwa Ayinzabyonna.

Njagala amazima ago ganywere mu mmeeme yange ng’agookeddwamu omuliro; njagala okusinza Katonda okutuusa omutima gwange gwonna lwe gujjula okulowooza ku buyinza bwe obutaliiko kkomo. Katonda ye Ayinzabyonna, era Katonda Ayinzabyonna yeewaayo okukola mu mutima gwange, okukola omulimu ogw’okunkuuma; era njagala okugattibwa ku Buyinza obutaliiko kkomo, oba okusingawo, okugattibwa ku Oyo Ayinzabyonna, ku Katonda omulamu, era mbeere mu kifo kyange mu kibatu ky’omukono gwe. Musoma Zabbuli, ne mulowooza ku birowoozo eby’ekitalo ebiri mu bigambo bingi Dawudi by’akozesa; ng’ekyokulabirako, bw’ayogera ku Katonda nti ye Katonda waffe, Ekigo kyaffe, Ekiddukiro kyaffe, Omunaala gwaffe ogw’amaanyi, Amaanyi gaffe era Obulokozi bwaffe. Dawudi yalina okulaba okw’ekitalo ennyo ku ngeri Katonda ow’olubeerera gy’ali ye kennyini ekifo eky’okwekwekamu eky’emmeeme ekkiriza, ne ku ngeri gy’atwalamu omukkiriza n’amukuumira ddala mu kibatu ky’omukono gwe, mu kyama kya weema ye, wansi w’ekisiikirize ky’ebiwaawaatiro bye, wansi w’ebyoya bye ddala. Era omwo Dawudi mwe yabeeranga. Era ayi, ffe abaana ba Pentekooti, ffe abamanyi Kristo n’omusaayi gwe n’Omwoyo Omutukuvu eyasindikibwa okuva mu Ggulu, lwaki tumanyi kitono nnyo ku kiki okutambula n’okukankana, ekigere ku kigere, wamu ne Katonda Ayinzabyonna nga ye Mukuumi waffe?

Mwali mulowoozezzaako nti mu buli kikolwa eky’ekisa mu mutima gwammwe, obuyinza bwa Katonda bwonna buba bukola okubawa omukisa? Bwe ngenda eri omuntu n’ampa ekirabo eky’ensimbi, nkifuna ne ŋŋenda nakyo. Ampadde ku bibye; ebisigadde abyekuumira. Naye obuyinza bwa Katonda si bwe butyo. Katonda tasobola kugabako kitundu na kimu ku buyinza bwe ng’akyawula ku ye, noolwekyo nsobola okulaba obuyinza n’obulungi bwa Katonda kasita nga ndi mu kukwatagana n’okussa ekimu naye yennyini; era bwe nkwatagana era ne nzisa ekimu naye yennyini, nkwatagana era nzisa ekimu n’obuyinza bwa Katonda bwonna obutaliiko kkomo, ne mbeera n’obuyinza obwo okunnyamba buli lunaku.

Omwana ayinza okuba ne kitaawe omugagga ennyo, era omwana bw’aba anaatera okutandika bizinensi, kitaawe n’amugamba nti: “Osobola okufuna ensimbi zonna z’oyagala ku mulimu gwo.” Byonna kitaawe by’alina biri mu mikono gy’omwana. Era bw’atyo bw’ali Katonda, Katonda wammwe Ayinzabyonna. Kiyinza okubazibuwalira okukikkiriza; mwewulira nga muli kawuka katono nnyo. Obuyinza bwe obutaliiko kkomo nga bwetaagibwa okukuuma akawuka akatono! Weewaawo, obuyinza bwe obutaliiko kkomo bwetaagibwa okukuuma buli kawuka akatono akabeera mu nfuufu, era n’okukuuma ebitonde byonna, noolwekyo obuyinza bwe obutaliiko kkomo bwetaagibwa nnyo n’okusingawo okukuuma emmeeme yammwe n’eyange okuva mu buyinza bw’ekibi.

Ayi, bwe muba mwagala okukula mu kisa, mufube okuyiga okutandikira wano. Mu kusala kwammwe emisango kwonna, ne mu kufumiitiriza, ne mu birowoozo, ne mu bikolwa, ne mu bibuuzo, ne mu kusoma, ne mu kusaba, muyige okukuumibwa Katonda wammwe Ayinzabyonna. Kiki Katonda Ayinzabyonna ky’atagenda kukolera mwana amwesiga? Bayibuli egamba nti: “okusinga byonna bye tusaba, ne bye tulowooza” (Abaefeso 3:20). Buyinza obutaliiko kkomo bwe mulina okuyiga okumanya n’okwesiga, olwo mulyoke mubeere mu bulamu Omukristaayo bw’asaanidde okubeeramu. Nga tuyize kitono nnyo okuyiga Katonda, n’okutegeera nti obulamu obw’okutya Katonda bwe bulamu obujjudde Katonda, obulamu obwagala Katonda era obumulindirira, era obumwesiga, era obumuleka okubuwa omukisa! Tetusobola kukola Katonda by’ayagala okuggyako mu buyinza bwa Katonda. Katonda atuwa okulaba okusooka okw’obuyinza bwe okututeekateeka okwegomba okusingawo, n’okujja okwefunira byonna by’asobola okukola. Katonda atuyambe okumwesiga buli lunaku.

Okukuuma kwa Katonda Tekusalako

Ekirowoozo ekirala. Okukuuma kuno si kwokka nti kuzingiramu byonna era kwa Ayinzabyonna, naye era kugenda mu maaso awatali kusalako.

Abantu oluusi bagamba nti: “Okumala wiiki emu oba omwezi gumu Katonda yankuuma mu ngeri ey’ekitalo ennyo: nnabeera mu kitangaala ky’amaaso ge, era sisobola kunnyonnyola ssanyu lingi lye nnafuna mu kussa ekimu naye. Yampa omukisa mu mulimu gwe nnakolera abalala. Yampa emmeeme, era oluusi nnawulira nga nsitulibwa okugenda mu ggulu ku biwaawaatiro by’empungu. Naye tekyagenda mu maaso. Kyali kirungi nnyo; tekyandisobodde kuwangaala.” Era abamu bagamba nti: “Kyali kyetaagisa okugwa, nsigale nga neetoowaze.” Ate abalala bagamba nti: “Mmanyi nti ensobi yali yange; naye mu ngeri emu oba endala omuntu tasobola kubeera waggulu ku ntikko bulijjo.”

Ayi, abaagalwa, lwaki kiri bwe kityo? Wayinza okubaawo ensonga yonna lwaki okukuuma kwa Katonda tekwandigenze mu maaso awatali kusalako? Mulowooze bulowooza. Obulamu bwonna bugenda mu maaso awatali kusalako. Singa obulamu bwange bwandiyimiriziddwa okumala ekitundu ky’essaawa, nandibadde mufu, n’obulamu bwange ne buggwaawo. Obulamu kintu ekigenda mu maaso obutasalako, era obulamu bwa Katonda bwe bulamu bw’Ekkanisa ye, era obulamu bwa Katonda bwe buyinza bwe obutaliiko kkomo obukola mu ffe. Era Katonda ajja gye tuli nga Ayinzabyonna, era awatali kakwakkulizo konna yeewaayo okubeera Omukuumi wange, era okukuuma kwe kutegeeza nti buli lunaku, buli kaseera, Katonda agenda kutukuuma.

Singa nnabababuuza ekibuuzo kino: “Mulowooza nti Katonda asobola okubakuuma olunaku lumu obutasobya mu bikolwa?” mwandiddamu nti: “Simanyi kyokka nti asobola okukikola, naye ndowooza nti yakikola. Waliwo ennaku lwe yakuuma omutima gwange mu maaso ge amatukuvu, ennaku, newaakubadde nga bulijjo mbadde n’obutonde obw’ekibi munda mu nze, lwe yankuuma obutasobya mu bikolwa nga mmanyi.”

Kaakano, bw’asobola okukola ekyo okumala essaawa emu oba olunaku lumu, lwaki si nnaku bbiri? Ayi! ka tufuule obuyinza bwa Katonda obutaliiko kkomo, nga bwe bubikkuliddwa mu Kigambo kye, ekipimo ky’ebyo bye tusuubira. Katonda teyagamba mu Kigambo kye nti: “Nze Mukama Katonda, ennimiro nze ngirabirira era nze ngifukirira buli kiseera” (Isaaya 27:3)? Ekyo kiyinza kutegeeza ki? “Buli kiseera” kitegeeza buli kiseera? Katonda yasuubiza ku nnimiro eyo ey’emizabbibu oba ey’envinnyo emmyufu nti buli kiseera ajja kugifukirira, ebbugumu ly’enjuba n’empewo eyokya bireme kugikaza? Weewaawo. Mu Afirika ey’Ebukiikaddyo oluusi bayunga ettabi ku muti, ne waggulu waakyo ne basibako eccupa y’amazzi, buli kaseera wabeerewo ettondo erinnyika ekyo kye bazinze ku kiyungiro. Bwe batyo obubisi ne bukuumibwa awo obutasalako okutuusa ettabi eriyungiddwa lwe limala okukwata, ne lisobola okugumira ebbugumu ly’enjuba.

Katonda waffe, mu kwagala kwe okw’omutima omugonvu gye tuli, talitukuuma buli kaseera nga bwe yasuubiza okukikola? Ayi! singa tukwata ekirowoozo kino: Obulamu bwaffe bwonna obw’omwoyo bulina okuba omulimu gwa Katonda—“Katonda y’akolera mu ffe, era y’atwagazisa n’atusobozesa okukola by’ayagala, olw’okumusanyusa” (Abafiripi 2:13)—bwe tulifuna okukkiriza okusuubira ekyo okuva eri Katonda, Katonda alitukolera byonna.

Okukuuma kulina okugenda mu maaso obutasalako. Buli nkya Katonda ajja kubasisinkana nga muzuukuka. Si kibuuzo nti: Bwe neerabira okuzuukuka ku makya nga mmulowoozaako, kiki ekinaavaamu? Bwe munaakwasa Katonda okuzuukuka kwammwe, Katonda ajja kubasisinkana ku makya nga muzuukuka n’omusana gwe ogw’obwakatonda n’okwagala kwe, era ajja kubawa okutegeera nti olunaku lwonna mulina Katonda okubalabirira obutasalako n’obuyinza bwe obutaliiko kkomo. Era Katonda ajja kubasisinkana olunaku oluddako ne buli lunaku; era temweraliikiriranga singa mu kussa ekimu naye mujjamu okulemererwa oluusi. Bwe munaanyweza ekifo kyammwe ne mugamba nti: “Mukama, ŋŋenda kukusuubira okukola ekisingira ddala, era ŋŋenda kukwesiga buli lunaku okunkuuma ddala,” okukkiriza kwammwe kujja kweyongera okunywera, era mujja kumanya obuyinza bwa Katonda obukuuma awatali kusalako.

Okukuumibwa olw’Okukkiriza

Kaakano oludda olulala—Okukkiriza. “Katonda, mu buyinza bwe, alibakuuma olw’okukkiriza kwammwe.” Tulina kutunuulira tutya okukkiriza kuno?

Okukkiriza Kutegeeza Obutayinza

Ka ŋŋambe, okusookera ddala, nti okukkiriza kuno kutegeeza obutaba na maanyi n’obutayinza bwonna mu maaso ga Katonda.

Wansi ddala w’okukkiriza kwonna waliwo okuwulira obutayinza. Bwe mba n’ensonga ey’okukola, oboolyawo okugula ennyumba, looya y’ateekwa okukola omulimu ogw’okukyusa obwannannyini bw’ekintu ne bujja mu linnya lyange n’okukola enteekateeka zonna. Omulimu ogwo sisobola kugukola, era mu kwesiga omukozi oyo njatula nti sisobola kugukola. Bwe kityo okukkiriza bulijjo kutegeeza obutayinza. Mu mbeera nnyingi kutegeeza nti: Nsobola okukikola nga nfubye nnyo, naye omulala asobola okukikola obulungi okunsinga. Naye mu mbeera ezisinga obungi buba butayinza bwennyini; omulala ateekwa okukinkolera. Era ekyo kye kyama ky’obulamu obw’omwoyo. Omuntu ateekwa okuyiga okugamba nti: “Buli kimu nkivuddeko; ngezezzaako, ne neegomba, ne ndowooza, ne nsaba, naye okulemererwa kuzze. Katonda ampadde omukisa era annyambye, naye era, ku nkomerero, wabaddewo ekibi kingi n’ennaku nnyingi.” Nga kubaawo enkyukakyuka nnene omuntu bw’amenyebwa bw’atyo n’atuuka ku butayinza obujjuvu n’okuggwamu essuubi mu ye kennyini, n’agamba nti: “Siriiko kye nsobola kukola!”

Mujjukire Pawulo. Yali abeera mu bulamu obw’omukisa, era yali atwaliddwa mu ggulu ery’okusatu, n’oluvannyuma eriggwa mu mubiri ne lijja, “mubaka wa Setaani, ankube.” Era kiki ekyaliwo? Pawulo teyasobola kukitegeera, era yasaba Mukama emirundi esatu akimuggyeko; naye Mukama mu makulu yagamba nti:

“Nedda; kiyinzika okwegulumiza, noolwekyo nkuweerezza okugezesebwa kuno okukukuuma ng’oli munafu era nga weetoowaze.”

Era Pawulo n’alyoka ayiga essomo lye yateerabira, nalyo lyali—okusanyukira obunafu bwe. Yagamba nti gye yakoma okuba omunafu, gye kyakoma okumubeera ekirungi, kubanga bwe yabanga omunafu, yabanga wa maanyi mu Mukama we Kristo.

Mwagala okuyingira mu ekyo abantu kye bayita “obulamu obw’awaggulu”? Kale mukke eddaala limu wansi. Nzijukira Dr. Boardman ng’anyumya nti lumu omwami omu yamuyita okugenda okulaba ekkolero mwe baakoleranga amasasi amatini, era ndowooza abakozi baagakolanga nga bayiwa ekyuma ekisaanuuse ekiyitibwa leedi okuva waggulu ennyo. Omwami oyo yayagala okutwala Dr. Boardman waggulu ku ntikko y’omunaala alabe omulimu bwe gukolebwa. Dokita n’atuuka ku munaala, n’ayingira mu mulyango, n’atandika okulinnya amadaala; naye bwe yali amaze okulinnya amadaala matono, omwami oyo n’amukoowoola nti:

“Eryo si lye kkubo. Olina kuyita wano okukka wansi; amadaala ago gaggalwa.”

Omwami oyo n’amukkiza amadaala mangi wansi, era eyo nga waliwo lifuti eyetegefu okumutwala ku ntikko; n’agamba nti:

“Njize essomo nti okukka wansi emirundi mingi lye kkubo erisinga obulungi okulinnya waggulu.”

Aa, weewaawo, Katonda ajja kuba ateekwa okutussa wansi ennyo; tujja kuba tuteekwa okuwulira obwereere n’okuggwamu essuubi n’obutaba kintu. Bwe tubbira wansi mu butayinza obujjuvu, olwo Katonda ow’olubeerera lw’ajja okwebikkula mu buyinza bwe, n’emitima gyaffe ne giyiga okwesiga Katonda yekka.

Kiki ekituziyiza okumwesiga mu bujjuvu?

Bangi bagamba nti: “Nzikiriza by’oyogera, naye waliwo obuzibu bumu. Singa okwesiga kwange kwali kutuukiridde era nga kubeerera bulijjo, byonna byandibadde bulungi, kubanga mmanyi nti Katonda ajja kussa ekitiibwa mu kwesiga. Naye okwesiga okwo ndikufuna ntya?”

Okuddamu kwange kuli nti: “Mu kufa kw’obwennyini. Ekiziyiza ekisinga obunene eky’okwesiga kwe kufuba kw’obwennyini. Kasita oba ng’okyalina amagezi go n’ebirowoozo byo n’amaanyi go, tosobola kwesiga Katonda mu bujjuvu. Naye Katonda bw’akumenya, buli kimu bwe kitandika okuzibuwala okulaba mu maaso go, n’olaba nti tolina ky’otegeera, olwo Katonda aba asembera, era bw’onoovunnama mu butaba kintu n’olindirira Katonda, ajja kufuuka byonna.”

Kasita tuba nga tukyali kintu, Katonda tasobola kuba byonna, era obuyinza bwe obutaliiko kkomo tebusobola kukola mulimu gwabwo gwonna. Ekyo kye kitandikwa ky’okukkiriza—okuggwamu ddala essuubi mu ffe kennyini, okulekera awo okwesiga omuntu na buli kintu eky’oku nsi, n’okusanga essuubi lyaffe mu Katonda yekka.

Okukkiriza Kwe Kuwummula

Era olwo, ekiddako, tuteekwa okutegeera nti okukkiriza kwe kuwummula.

Ku ntandikwa y’obulamu obw’okukkiriza, okukkiriza kuba kulwana; naye kasita okukkiriza kuba nga kukyalwana, okukkiriza kuba tekunnatuuka ku maanyi gaakwo. Naye okukkiriza bwe kutuuka ku nkomerero yaakwo mu kulwana kwakwo, ne kwesuula bwesuuzi ku Katonda ne kuwummulira mu ye, olwo essanyu n’obuwanguzi ne bijja.

Oboolyawo nsobola okukitangaaza obulungi bwe nnaabanyumiza engeri Olukuŋŋaana lwa Keswick gye lwatandikamu. Canon Battersby yali omusumba ow’enjigiriza y’enjiri mu Kkanisa ya Bungereza okumala emyaka egisukka mu abiri, omuntu ow’okutya Katonda okw’amaanyi era okw’obukkakkamu, naye nga talina kumanya kwa kuwummula n’obuwanguzi ku kibi, era emirundi mingi yanakuwalanga nnyo ng’alowooza ku kwesittala n’okulemererwa n’ekibi. Bwe yawulira ku ky’okuba nti obuwanguzi busoboka, yalaba nti kya kwegombebwa, naye nga gy’obeera nti tasobola kubutuukako. Lumu yawulira okwogera ku “Kuwummula n’Okukkiriza” okwasinziira ku byafaayo by’omukungu eyava e Kaperunawumu n’agenda e Kaana okusaba Kristo awonye omwana we. Mu kwogera okwo kwalagibwa nti omukungu yakkiriza nti Kristo yali asobola okumuyamba mu ngeri ey’awamu, naye yajja eri Yesu nga kwe kugezaako bugezi. Yasuubira nti Kristo ajja kumuyamba, naye nga talina bukakafu ku buyambi obwo. Naye kiki ekyaliwo? Kristo bwe yamugamba nti: “Ggenda mutabani wo awonye!” omusajja oyo yakkiriza ekigambo Yesu kye yayogera; yawummulira mu kigambo ekyo. Teyalina bukakafu nti omwana we yali awonye, era yalina okutambula olugendo lwa ssaawa musanvu okuddayo e Kaperunawumu. Yatambula okuddayo, era mu kkubo n’asisinkana omuddu we, n’afuna amawulire agasooka nti omwana yali awonye, nti ku ssaawa musanvu ez’emisana ku lunaku olwali luyise, mu kiseera kyennyini Yesu we yayogerera naye, omusujja gwaleka omwana. Kitaawe w’omwana oyo yawummulira ku kigambo kya Yesu n’omulimu gwe, n’aserengeta e Kaperunawumu n’asanga omwana we nga mulamu; n’atendereza Katonda, n’afuuka, wamu n’ab’omu nnyumba ye bonna, omukkiriza era omuyigirizwa wa Yesu.

Ayi, mikwano, okwo kwe kukkiriza! Katonda bw’ajja gye ndi n’ekisuubizo eky’okunkuuma, nga sirina kintu na kimu ku nsi kye nneesiga, ŋŋamba Katonda nti: “Ekigambo kyo kimmala; nkuumibwa mu buyinza bwa Katonda.” Okwo kwe kukkiriza, okwo kwe kuwummula.

Canon Battersby bwe yawulira okwogera okwo, yaddayo eka ekiro ekyo, era mu kizikiza eky’ekiro n’afuna okuwummula. Yawummulira ku kigambo kya Yesu. Era ku makya agaddirira, mu nguudo z’e Oxford, n’agamba mukwano gwe nti: “Nkizudde!” Awo n’agenda n’abuulira abalala, n’asaba Olukuŋŋaana lwa Keswick lutandikibwewo, era abo abaali mu lukuŋŋaana wamu naye bawe obujulirwa obwangu ku ebyo Katonda bye yali akoze.

Kintu kikulu nnyo omuntu bw’atuuka okuwummulira ku buyinza bwa Katonda obutaliiko kkomo buli kaseera k’obulamu bwe, ng’atunuulira ebikemo ebimulindiridde eby’obusungu n’okwanguyiriza n’ekiruyi n’obutaba na kwagala n’amalala n’ekibi. Kintu kikulu nnyo, ng’atunuulira ebyo, okuyingira mu ndagaano ne Yakuwa Ayinzabyonna, si lwa kintu kyonna omuntu yenna ky’agamba, oba ekintu kyonna omutima gwange kye guwulira, wabula ku maanyi g’Ekigambo kya Katonda: “Katonda, mu buyinza bwe, alibakuuma olw’okukkiriza kwammwe.”

Ayi, ka tugambe Katonda nti tugenda kumugezesa okutuuka ku kkomo erisembayo. Ka tugambe nti: Tetukusaba kisukka ku ky’osobola okutuwa, naye tetwagala kitono ku ekyo. Ka tugambe nti: Katonda wange, obulamu bwange bubeere bujulizi bw’ekyo Katonda Ayinzabyonna ky’asobola okukola. Bino bibeere embeera bbiri ez’emmeeme zaffe buli lunaku—obutayinza obw’amaanyi, n’okuwummula okwangu okw’omwana omuto.

Okukkiriza Kwetaaga Okussa Ekimu ne Katonda

Ekyo kintuusa ku kirowoozo kimu kyokka ekirala ku bikwata ku kukkiriza—okukkiriza kuzingiramu okussa ekimu ne Katonda.

Abantu bangi baagala okutwala Ekigambo ne bakikkiriza, ne basanga nga tebasobola kukikkiriza. Aa, nedda! temusobola kwawula Katonda ku Kigambo kye. Tewali bulungi wadde buyinza busobola kufunibwa nga byawuddwa ku Katonda, era bwe muba mwagala okuyingira mu bulamu buno obw’okutya Katonda, muteekwa okuwaayo obudde okussa ekimu ne Katonda.

Abantu oluusi baŋŋamba nti: “Obulamu bwange bujjudde okwanguyiriza n’okuyogaana bwe kityo nti sirina budde bwa kussa kimu ne Katonda.” Omuminsani omu omwagalwa yaŋŋamba nti: “Abantu tebamanyi engeri ffe abaminsani gye tukemebwamu. Nzuukuka ku ssaawa kkumi n’emu ez’oku makya, era abazaaliranwa nga bali awo balindirira ebiragiro by’emirimu. Olwo ndina okugenda ku ssomero ne mmalayo essaawa nnyingi; n’oluvannyuma waliwo emirimu emirala, era essaawa kkumi na mukaaga ziyita mbiro, era sifuna budde kubeera nzekka ne Katonda.”

Aa! awo we wali ekibulamu. Mbeegayirira, mujjukire ebintu bibiri. Sibagambye kwesiga buyinza bwa Katonda obutaliiko kkomo ng’ekintu obuntu, era sibagambye kwesiga Kigambo kya Katonda ng’ekitabo ekiwandiike obuwandiike, naye mbagambye okugenda eri Katonda ow’obuyinza obutaliiko kkomo era Katonda ow’Ekigambo. Mukolagane ne Katonda nga omukungu oli bwe yakolagana ne Kristo omulamu. Lwaki yasobola okukkiriza ekigambo Kristo kye yamugamba? Kubanga mu maaso gennyini ne mu ddoboozi n’engeri Yesu, Omwana wa Katonda, gye yayogeramu, yalaba era n’awulira ekintu ekyamuwuliza nti asobola okumwesiga. Era ekyo Kristo ky’asobola okukolera mmwe nange. Temugezaako kusiikuula na kuzuukusa kukkiriza okuva munda mu mmwe. Emirundi emeka nze gye nnagezaako okukikola, ne nneefuula omusirusiru! Temusobola kusiikuula kukkiriza okuva mu buziba bw’omutima gwammwe. Muleke emitima gyammwe, mutunuulire mu maaso ga Kristo, era muwulirize by’abagamba ku ngeri gy’agenda okubakuumamu. Mutunule waggulu mu maaso ga Kitammwe abaagala, mumuwe obudde buli lunaku, era mutandike obulamu obuggya n’obwereere obw’amaanyi n’obwavu bw’omuntu atalina kantu, era ayagala okufuna buli kimu okuva gy’ali—n’okuwummula okw’amaanyi okw’omuntu awummulira ku Katonda omulamu, Yakuwa Ayinzabyonna—era mugezese Katonda, mulabe obanga taliggulawo ebituli eby’omu ggulu n’abawa omukisa ne gutabaako ne we guligya.

Nkomekkereza nga mbabuuza obanga mwetegefu okulaba mu bujjuvu bwonna okukuuma okw’omu ggulu olw’obusika obw’omu ggulu? Robert Murray M’Cheyne agamba, awantu awamu: “Ayi Katonda, onfuule omutukuvu nga omwonoonyi eyasonyiyibwa bw’asobola okufuulibwa.” Era singa okusaba okwo kuli mu mutima gwammwe, mujje kaakano, tuyingire buggya mu ndagaano ne Yakuwa ow’olubeerera era Ayinzabyonna, era mu butayinza bungi, naye mu kuwummula kungi, twetwalire mu mikono gye. Era bwe tuyingira mu ndagaano yaffe, tubeere n’okusaba kumu—tukkirize mu bujjuvu nti Katonda ow’olubeerera agenda kubeera Munaffe, ng’akutte omukono gwaffe buli kaseera ak’olunaku; Omukuumi waffe, atulabirira awatali kaseera na kamu k’asalako; Kitaffe, asanyuka okwebikkula mu mmeeme zaffe bulijjo. Alina obuyinza okuleka omusana gw’okwagala kwe okubeera naffe olunaku lwonna. Temutya nti olw’okuba mulina bizinensi zammwe temuyinza kubeera ne Katonda bulijjo. Muyige essomo nti enjuba ey’obutonde ebaakira olunaku lwonna, era munyumirwa ekitangaala kyayo, era buli wamuli mubeera n’enjuba; Katonda alabirira nti ebaakira. Era Katonda ajja kulabirira nti ekitangaala kye ekya bwakatonda kibaakira, era nti mubeera mu kitangaala ekyo, kasita mumwesiga olw’ekyo. Ka twesige Katonda okukola ekyo n’okwesiga okunene era okujjuvu.

Wano waliwo obuyinza bwa Katonda obutaliiko kkomo, era wano waliwo okukkiriza okugolola omukono okutuuka ku kigero ky’obuyinza obwo. Tetujja kugamba nti: “Byonna obuyinza obwo bye busobola okukola, ŋŋenda kubyesigira Katonda wange”? Enjuyi ezo ebbiri ez’obulamu buno obw’omu ggulu si za kitalo? Obuyinza bwa Katonda obutaliiko kkomo bumbikka, era okwagala kwange mu butono bwakwo kuwummulira mu buyinza obwo, era kubusanyukiramu!

Buli kaseera, nkuumibwa mu kwagala kwe;

Buli kaseera, nfuna obulamu okuva waggulu;

Nga ntunuulira Yesu, ekitiibwa kyaka;

Buli kaseera, Ayi Mukama, ndi wuwo!